Tibetan
སྤྱི་དོན་བཤད་པ། སྤྱི་དོན་བཤད་པ། འདིར་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་བླ་ན་མེད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་གང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་ཅི། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་གང་། དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བརྩམས་ཞེ་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟར་བསྐོར་བའི་ཚུལ་དང་། སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྡུས་པའི་ཚུལ་དང་། དགོངས་འགྲེལ་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་གསུམ་གྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟར་བསྐོར་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། ཆད་པ་དང་། གཅིག་དང་། ཐ་དད་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ། མ་རིག་པའི་མུན་པ་མཐུག་པོས་སྨག་ཏུ་གྱུར་པ། འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ཉམ་ང་བར་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཆུད་པ། ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོར་བ། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་གཅན་གཟན་དང་། སྦྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུས་ཤིན་ཏུ་གཙེས་པར་གྱུར་ཏེ། ཉམ་ཐག་པའི་སྨྲེ་སྔགས་སྙིང་རྗེ་རྗེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་སྒྲོགས་པ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་ཞིང་བླ་ན་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་གཟིགས་ནས། མཐའ་དག་སྒྲོལ་བར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐུགས་མངོན་དུ་མཛད་དེ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་ཁྲིག་དུ་མར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁུར་ཆེན་པོ་བཞེས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པ་ལས། རང་དང་གཞན་གྱི་དགོས་འདོད་མ་ལུས་པ་སྩོལ་བ། ཐར་པ་བླ་ན་མེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་གོ་འཕང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བརྙེས་ཏེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་དང་། བསམ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བླ་ན་མེད་པ་བསྐོར་བར་མཛད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེའང། བརྗོད་བྱ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་སྡེ་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །རྗོད་བྱེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་དང་
Chinese
总义解释 总义解释 此处，为了阐明深广无上的道理，《入中论》这部论典，就是所要讲的法。那么，这部论典的关联是什么？所要表达的是什么？为何要著此论？对此，首先论典的关联是：如来如何转法轮之理，结集者们如何结集之理，以及注释者们如何解释之理，这三者需要了解。其中，首先如来如何转法轮呢？如来对于世间的生、灭、常、断、一、异等等戏论之聚完全执着，被无明的厚重黑暗所笼罩，长期沉溺于轮回的荒野险地，迷失了正确的道路，被生、老、病、死等难以忍受的痛苦，如猛兽毒蛇般所折磨，不断发出可怜的哀嚎，如来以极其殊胜无上的大悲心如实地观察到这些，为了救度一切众生，显现了具有此种特征的菩提心，并在无数亿劫中承担了积累福德和智慧资粮的重担，搅拌般若波罗蜜多之海，从中获得了能赐予自他一切所需所愿、至高无上的珍宝自在王般的解脱果位，然后根据所化众生的根器、意乐和习气，转动了无上的法轮。世尊所转的法轮，从所诠的三学差别来说，就变成了三藏。从能诠的差别来说，就变成了十二部经。从对治不和合品的差别来说，就变成了八万四千法蕴。比如，对于贪欲炽盛的众生，有两万一千法蕴；同样，对于嗔恚炽盛的众生和
English
General Meaning Explained General Meaning Explained Here, the treatise "Entering the Middle Way," which clearly elucidates the profound and vast unsurpassed manner, is the Dharma to be explained. What is the connection of this treatise? What is to be expressed? Why was it composed? Regarding that, firstly, the connection of the treatise is: the manner in which the Tathagata turned the wheel of Dharma, the manner in which the compilers compiled it, and the manner in which the commentators explained it, these three must be understood. Among these, firstly, how did the Tathagata turn the wheel of Dharma? The Tathagata, seeing those who are completely attached to all the collections of elaborations such as the world's arising, ceasing, permanence, annihilation, oneness, difference, etc., who are shrouded in the thick darkness of ignorance, who have long been lost in the frightening wilderness of samsara, who have lost the correct path, and who are tormented by unbearable sufferings such as birth, old age, sickness, and death, like wild animals and venomous snakes, constantly uttering pitiful cries, truly saw them with the most excellent and unsurpassed great compassion, and with the intention of liberating all beings, manifested the Bodhicitta with such characteristics, and for countless millions of eons, took on the great burden of accumulating the collections of merit and wisdom, churned the ocean of the Prajnaparamita, and from it obtained the supreme state of liberation, like a wish-fulfilling jewel king, which bestows all the needs and desires of oneself and others, and then, according to the faculties, intentions, and predispositions of the beings to be tamed, turned the unsurpassed wheel of Dharma. The wheel of Dharma turned by the Bhagavan, from the perspective of the divisions of the three trainings to be expressed, becomes the three precious pitakas. From the perspective of the divisions of the expresser, it becomes the twelve branches of scripture. From the perspective of the divisions of the antidotes to discordant factors, it becomes the eighty-four thousand aggregates of Dharma. For example, for beings who are engaged in desire, there are twenty-one thousand aggregates of Dharma; similarly, for those who are engaged in hatred and
Tibetan
། གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཆ་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་དེ་སྙེད་རེ་ཡོད་པས། དེ་དག་གི་ཕྱིར་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དེ་སྙེད་གསུངས་སོ་ཞེས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐབས་ཀྱི་ལེའུའི་འགྲེལ་པར་བཤད་དོ་ཞེས་རྒྱའི་མཁན་པོ་ཟེར་རོ། །དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟར། བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། ། དང་པོ་ནི། ཝཱ་ར་ཎཱ་སཱི་དྲང་སྲོང་རྒྱུ་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་སོགས་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། པད་མའི་སྙིང་པོ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། མ་དག་པ་རྣམས་སུ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འདིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ངོ་བོ་ནི་གང་། ཅིའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་ནི་གཉིས་ཏེ། བསྟན་པའི་ཆོས་དང་། རྟོགས་པའི་ཆོས་སོ། །དང་པོ་ནི། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མཐོང་ལམ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས་སོ། །འཁོར་ལོ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། འཁོར་ལོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡུལ་གཞན་ནས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ལྟར། བསྟན་པ་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་རིམ་གྱིས་འཕོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འཕོ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལས། ཀུན་ཤེས་ཀོའུ་ཌི་ནྱ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲུབས་པས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐྱེ་ལ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་དེ་བསྟན་པ་ལས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་པོ་འདི་དག་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་གསུངས་ཞེ་ན། བ
Chinese
愚痴行和等分行的人也有那么多。为了那些人的缘故，佛法的蕴聚也说了那么多，圣者龙树在《般若波罗蜜多方便品》的注释中这样说，汉地的堪布这样说。从时间的差别来说，法轮有三种，就像这样：四谛法轮、无相法轮和善于分别且具有的法轮。第一种是，在瓦拉纳西（Varanasi）仙人居住的鹿野苑中，为真实进入声闻乘的人们，从四谛开始讲说的那些。第二种是，在鹫峰山等处，为真实进入大乘的人们，从胜义谛空性开始讲说《般若波罗蜜多》等那些。第三种是，在莲花藏等清净和不清净的刹土中，为真实趋入一切乘的人们，从三种自性无性开始讲说《圣解深密经》等那些。这里，什么是法轮的体性？为什么称为法轮？法轮的自性有两种：教法和证法。第一种是十二部经。第二种是见道等圣道。因为法轮与法相符，所以称为法轮。就像法轮摧毁不顺之方，从一处转移到另一处一样，教法和证法的自性这两种也摧毁贪欲等不顺之方，并在所化众生的相续中逐渐转移。如何转移呢？从薄伽梵所转的教法轮中，具知憍陈如等如理修习，生起证法轮。他们也向其他所化众生宣说，由此生起如是证悟的方式。这三个法轮是在什么时候宣说的呢？
English
There are as many beings who engage in delusion and who engage in equality. For the sake of those, that many aggregates of Dharma were spoken, as the noble Nagarjuna said in the commentary on the chapter of means in the Perfection of Wisdom. So say the Khenpos of China. From the distinction of time, there are three kinds of wheels of Dharma, like this: the wheel of Dharma of the four truths, the wheel of Dharma of no characteristics, and the wheel of Dharma that is well distinguished and possessed. The first is that which was taught in the Deer Park of the hermitage in Varanasi, starting from the four truths, to those who have truly entered the Hearer Vehicle. The second is that which was taught at Vulture Peak Mountain and so on, starting from the ultimate truth of emptiness, such as the Perfection of Wisdom, to those who have truly entered the Great Vehicle. The third is that which was taught in pure and impure realms such as Lotus Treasury, starting from the three natures of no essence, such as the Holy Unraveling of Intentions, to those who are truly devoted to all vehicles. Here, what is the nature of the wheel of Dharma? Why is it called a wheel? The nature of the wheel of Dharma is twofold: the Dharma of teaching and the Dharma of realization. The first is the twelve branches of scripture. The second is the paths of the noble ones, such as the path of seeing. Because the wheel is in accordance with the Dharma, it is called the wheel of Dharma. Just as the wheel destroys the opposing side and moves from one place to another, these two kinds of Dharma, the nature of teaching and realization, also destroy the opposing side of attachment and so on, and gradually move in the continuum of the trainees. How does it move? From the wheel of Dharma taught by the Bhagavan, Kaundinya who knows all and others practiced it properly, and the wheel of Dharma of realization arises. They also teach it to other trainees, and in that way realization arises. When were these three wheels of Dharma taught?