Tibetan
དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལོག་པའམ་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ནི། །འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ཅིང་། །གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཡོད། །འདིར་བྱེད་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་རྣམས་མེད་པས་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བཤད་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། རྟེན་གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ཅིང་གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འདི་འགའ་ཞིག་ལ་འདོད་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་གམ་མ་གྱུར་པ་ཞིག་གམ་འགྱུར་བཞིན་པ་གཅིག་ལ་བརྟག་གྲང་། ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཐད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྲིད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྲིད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྲིད་དོ། །གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྲིད་པ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་དཔྱོད། །དེ་ལ་རེ་ཤིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྲིད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ཟིན་པ་ཡིན་ན། ཡང་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་འབྲེལ་བ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྲིད་དེ། མི་ཤེས་པའི་གཉིད་དང་བྲལ་བས་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྤྱན་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བཞིན་པ་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྲིད་དེ། གང་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་མ་གཏོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་མ་གྱུར་པ་དང་འ གྱུར་བཞིན་པ་གང་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་སྲིད་པ་ན་ད་ནི་གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྲིད་ཅེས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཟུ་བོའི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིག གཞན་ཡང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་མ་སྐྱེས་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་སྐྱེ་མེད་ན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་ག་ལ་ཡོད། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་མི་སྐྱེ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། །གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་མ་ཡིན། །བདག་དང་གཞན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་ག་ལ་ཡོད། །དངོས་པོ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བ་སོགས་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་ག་ལ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་དེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་མི་རིགས་སོ། ། གསུམ་པ་ནི། ཅི་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་པོ་ཅུང་ཟད་གཅིག་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཞག་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་བདག་དང་གཙང་བ་དང་། །རྟག་དང་བདེ་བ་ཡོད་ན་ནི། །བདག་དང་གཙང་དང་རྟག་པ་དང་། །བདེ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བདག་དང་གཙང་བ་དང་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཇོག་ན། དེ་དག་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞིག གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་ན་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་དང་གཙང་བ་དང་། །རྟག་དང་བདེ་བ་མེད་ན་ནི། །བདག་མེད་མི་གཙང་མི་རྟག་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་སྲིད་པ་བདག་དང་གཙང་བ་དང་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་མེད་ན། འོ་ན་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགག་བྱ་མེད་ན་བཀག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་དག་ཀྱང་བདག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་དེའི་ཕྱིར་ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་དག་བརྒྱད་ཅར་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་འདི་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འགགས་པས། །མ་རིག་པ་ནི་འགག་པར་འགྱུར། །མ་རིག་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི། །འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་འགག་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འགགས་པས་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །མ་རིག་པ་འགག་པར་གྱུར་པ་ན་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྒ་ཤིའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཆོས་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་རིག་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་འགགས་ན་འགག་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་གཉེན་པོར་སྤོང་བ་དགག་པ་ནི། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འགགས་པས་མ་རིག་པ་འགག་ན་རིགས་པ་ཡོད་དེ། དེ་འགག་པའི་ཐབས་ཚོལ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྲིད་པའི་རྒྱུན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་ཡོད་ན། དེ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཚོལ་བ་ཞིག་ན། དེ་དག་སྤོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་སྤོང་ན་ཡོད་པ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་མེད་པ་ཞིག་སྤོང་གྲང་། ཕྱོགས་དང་པོ་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ། །གང་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཡོད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་ལ་ལའི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན། དེ་ཇི་ལྟར་གཉེན་པོས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ་སྤོང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་སུ་ཤིག་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། རང་བཞིན་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མི་སྒྲིབ་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དོ་ཞེས་རྟོག་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ། །གང་དག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྤོང་བར་འགྱུར། །མེད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་ལ་ལའི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན། དེ་ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། མེའི་གྲང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་བཟློག་པ་ལ་སུ་ཡང་མི་བརྩོན་པ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་མེད་ན་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད་དེ་སུས་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་མེད་ལ། སྤོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཚོལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོའི་སྟོང་ཉིད་མཁྱེན། །མཁྱེན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་མི་འགྲོགས་ཏེ། །བརྗོད་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་བྱ་ཞིང་། །མྱ་ངན་འདས་བཞིན་འཇིག་རྟེན་འདིར་དཔྱད་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དབུ་མ་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། ལེའུ་ཉེར་གསུམ་པའི་རྣམ་བཤད།
Chinese
那么，如果说因为有颠倒存在呢？如果对于颠倒或者真实本身，没有执着存在，那么什么地方有颠倒，什么地方没有颠倒呢？因为我们已经说过，这里没有作者、能作者和行为，所以执着在一切方面都不存在。因此，当对于颠倒或者不颠倒执着为真实不存在的时候，依靠什么而有颠倒，依靠什么而没有颠倒呢？因此，没有颠倒。另外，如果有人认为存在颠倒，那么就考察一下是已经变成颠倒的，还是没有变成颠倒的，还是正在变成颠倒的。在任何情况下都是不合理的。对于已经变成颠倒的，不可能有颠倒。对于没有变成颠倒的，不可能有颠倒。对于正在变成颠倒的，不可能有颠倒。什么地方可能有颠倒，请您自己好好地辨别。首先，对于已经变成颠倒的来说，不可能有颠倒，因为已经变成颠倒的，就是已经变成颠倒了，所以不需要再与颠倒相关联。对于没有变成颠倒的来说，也不可能有颠倒，因为这样就会导致从无知的睡眠中解脱，智慧之眼已经睁开的诸佛也有颠倒的过失。对于正在变成颠倒的来说，也不可能有颠倒，因为除了已经变成颠倒的和没有变成颠倒的之外，根本不存在所谓的正在变成颠倒的。这样，既然在已经变成颠倒的、没有变成颠倒的以及正在变成颠倒的任何情况下都不可能有颠倒，那么现在什么地方可能有颠倒呢？请您以公正的心好好地辨别。另外，如果颠倒没有产生，怎么会存在呢？如果颠倒没有生起，哪里会有具有颠倒者呢？为什么颠倒不产生呢？事物不是从自性产生，也不是从他性产生，也不是从自性和他性产生，哪里会有具有颠倒者呢？事物不是从自性产生等等，前面已经说过了。因此，
English
Then, if it is said that it is because there is perversion? If there is no grasping for perversion or truth itself, then where is there perversion, and where is there no perversion? Because we have already said that there are no agents, actors, and actions here, so grasping does not exist in any way. Therefore, when there is no grasping for perversion or non-perversion as truth, relying on what is there perversion, and relying on what is there no perversion? Therefore, there is no perversion. Furthermore, if someone thinks that there is perversion, then examine whether it is something that has become perverted, or something that has not become perverted, or something that is becoming perverted. It is not reasonable in any case. For something that has become perverted, there cannot be perversion. For something that has not become perverted, there cannot be perversion. For something that is becoming perverted, there cannot be perversion. Where is it possible to have perversion? Please discern it yourself. First, for something that has become perverted, there cannot be perversion, because something that has become perverted is already perverted, so there is no need to be associated with perversion again. For something that has not become perverted, there cannot be perversion either, because this would lead to the fault that even the Buddhas who are free from the sleep of ignorance and whose eyes of wisdom have opened would have perversion. For something that is becoming perverted, there cannot be perversion either, because there is nothing called becoming perverted except for what has become perverted and what has not become perverted. Thus, since there cannot be perversion in any case of what has become perverted, what has not become perverted, and what is becoming perverted, then where is it possible to have perversion now? Please discern it well with an impartial mind. Furthermore, if perversions have not arisen, how can they exist? If perversions have not arisen, where will there be someone with perversion? Why do perversions not arise? Things do not arise from themselves, nor do they arise from others, nor do they arise from both themselves and others. Where will there be someone with perversion? Things do not arise from themselves, etc., has been said before. Therefore,
Chinese
因为颠倒不存在，哪里会有具有颠倒者呢？因此，颠倒存在，因为存在与它相应者。这样说是不合理的。第三，如果承认四种颠倒稍微存在一点，也不能安立为颠倒。如下：如果我与清净和，常与安乐存在，那么我与清净与常与，安乐不是颠倒。如果将我与清净和常与安乐那些安立为颠倒，那些是存在还是不存在呢？如果那些存在，那么我等那些不是颠倒，因为存在的缘故，如同无我等一样。如果我与清净和，常与安乐不存在，那么无我非清净无常和，痛苦存在也不是。如果不可能存在的事物，我与清净和常与安乐不存在，那么无我等四者也不是颠倒，因为没有否决的对象就没有否决。如果无我等不存在的时候，那些也如同我等一样，怎么不会变成颠倒呢？因此，想要解脱的人们应当舍弃那八种颠倒。第四，如是宣说的颠倒分别，是舍弃无明等的因，因此是极具意义的。如下：如是颠倒灭尽故，无明也会灭尽。无明灭尽之后，行等也会灭尽。当瑜伽士以如是所说的道理没有见到颠倒之时，如是颠倒灭尽故，它的因之无明也会灭尽。无明灭尽之后，无明的因之行等直至老死的法也会灭尽，因为无明是所有烦恼之聚和生等痛苦之因的缘故。譬如身体的根的因之所有有色根，身体的根灭尽则会灭尽一样。第二，破斥以对治来断除烦恼。此处说，如果颠倒灭尽故无明灭尽，那么是有道理的
English
Since there is no reversal, where would there be one with reversal? Therefore, reversal exists, because there exists something corresponding to it. Saying this is unreasonable. Third, if you admit that the four reversals exist even a little, they cannot be established as reversals. Like this: If self and purity and, permanence and happiness exist, then self and purity and permanence and, happiness are not reversals. If you establish those self and purity and permanence and happiness as reversals, are those existent or nonexistent? If those exist, then those self and so on are not reversals, because they exist, just like selflessness and so on. If self and purity and, permanence and happiness do not exist, then selflessness, impurity, impermanence, and, suffering do not exist either. If the impossible things, self and purity and permanence and happiness, do not exist, then those four, selflessness and so on, are also not reversals, because if there is no object to be negated, there is no negation. If selflessness and so on do not exist, then how would those not become reversals like self and so on? Therefore, those who desire liberation should abandon all eight of those reversals. Fourth, the analysis of reversals as explained is the cause of abandoning ignorance and so on, therefore it is very meaningful. Like this: Thus, when reversals cease, ignorance will cease. When ignorance ceases, actions and so on will cease. When the yogi, with the reasoning as explained, does not perceive reversals, then thus, when reversals cease, ignorance, which is their cause, will also cease. When ignorance ceases, actions and so on, which are the cause of ignorance, up to the law of old age and death, will also cease, because ignorance is the cause of all the collections of afflictions and the suffering of birth and so on. For example, just as all the material senses that are the cause of the body's senses will cease when the body's senses cease. Second, refuting the abandonment of afflictions through antidotes. Here it is said, if ignorance ceases because reversals cease, then it is reasonable.
Chinese
诶！为了寻求断绝它的方法，因此，它的因之烦恼和有之相续也是存在的吗？如果存在断除无明等烦恼，那么寻求断除它的方法，那些断除是不存在的。如果断除那些，是断除存在的事物呢，还是断除不存在的事物呢？第一种情况不合理，像这样：如果某些人的烦恼，哪些自性是存在的，怎么能断除呢？谁会断除存在的事物呢？如果某些人的无明等烦恼，哪些自性是存在的，那怎么能用对治来断除呢？不能断除。那为什么呢？存在的事物谁会断除呢？因为自性是不能转变的，比如虚空的无遮蔽是不能转变的一样。如果认为自性是不存在的，那也是不合理的，如果某些人的烦恼，哪些自性是不存在的，怎么能断除呢？谁会断除不存在的事物呢？如果某些人的无明等烦恼，哪些自性是不存在的，那怎么能断除呢？就像没有人努力去转变火的寒冷一样，如果这些烦恼也是不存在的，那谁会断除呢？谁也不会断除。因此，断除烦恼是不存在的，因为断除不存在，所以寻求断除烦恼的方法也是不存在的。因此，经中说：以智慧了知蕴的空性，了知后不与烦恼为伴，以言说之门来说所说，如涅槃般于此世间观察。这样说的。《中观根本慧论》中颠倒观察之释，即第二十三章之释也。 第二十三章的解释。