Tibetan
ལེའུ་ཉེར་གསུམ་པའི་རྣམ་བཤད། ལེའུ་ཉེར་གསུམ་པའི་རྣམ་བཤད། ཉེར་གསུམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརྟག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་དགག ཉོན་མོངས་གཉེན་པོས་སྤོང་བ་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ངོ་བོ་དགག རྟེན་དགག རྒྱུ་དགག་པ་དང་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི། འདིར་སྨྲས་པ། སྲིད་པའི་རྒྱུན་ནི་ཡོད་དེ། དེའི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་སྐྱེ་བ་དག་འཆི་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱུན་ཡིན་ལ་དེའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཡོད་ན་སྲིད་པའི་རྒྱུན་ཡང་ཡོད་པ་ཞིག་ན་དེ་དག་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་ཞིག་དེ་བྱུང་བས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་རྣམས། །བདག་རྐྱེན་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས། །སྡུག་དང་དམིགས་རྐྱེན་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག །བརྟེན་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འདོད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི། །ཤེས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལས་སྐྱེ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་རྣམས་མི་སྡུག་པ་ལ་སྡུག་པ་འཛིན་པ་སོགས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས་སོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་དམིགས་རྐྱེན་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར། སྡུག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་། མི་སྡུག་པ་ལས་ཞེ་སྡང་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་གཏི་མུག་འབྱུང་ངོ་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློའི་བདག་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་གསུམ་ཆར་གྱི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། གང་དག་སྡུག་དང་མི་སྡུག་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རྟེན་འབྱུང་བ། །དེ་དག་རང་བཞིན་ལས་མེད་དེ། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཡང་དག་མེད། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་སྡུག་མི་སྡུག་སོགས་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཞིག་ན། དེ་རྣམས་ནི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ལ་བད
Chinese
第二十三章的注释 第二十三章的注释 第二十三章，关于颠倒的观察，破斥烦恼自性成立，以及破斥以烦恼对治来断除烦恼，分为两部分。第一部分又分为：破斥烦恼的体性，破斥所依，破斥因。现在是第一部分。这里说到：轮回的相续是存在的，因为有贪欲等烦恼作为它的因。业和烦恼为因的诸有情，从一个死亡传递到另一个死亡，这就是轮回的相续，而它的主要因是烦恼，因为断除了烦恼的人就没有这些了。如果说，如果因——烦恼存在，那么轮回的相续也应该存在，那么这些烦恼并不是真实存在的，因为：烦恼的定义是，由它生起，使有情相续不能寂静。贪嗔痴三者，说是从自因分别念而生。以可喜为所缘，不可喜及颠倒，依彼等而生起。 世尊说：欲望，你的根本，知是从分别念而生。因为这样说，贪嗔痴等是从不净执为净等不如理作意的自性之分别念而产生的。这三者，贪等，依次依赖于可喜、不可喜和颠倒的所缘而生起。例如，从可喜产生贪，从不可喜产生嗔，从颠倒产生痴。因为颠倒执着的心的自因是分别念的缘故。分别念是三者的共同之因。因此，凡是依赖可喜、不可喜和颠倒而生起的，它们都不是自性存在的，因此烦恼也不是真实存在的。如果贪等烦恼是自性成立的，那么就不应该依赖可喜不可喜等，然而它们却是依赖可喜和不可喜以及颠倒而产生的。因此，这些烦恼是没有自性的，不是真实存在的。 第二，关于
English
Explanation of Chapter Twenty-Three Explanation of Chapter Twenty-Three Chapter Twenty-Three, on examining perversions, refutes the establishment of the self-nature of afflictions, and refutes the abandonment of afflictions by means of antidotes to afflictions, divided into two parts. The first part is further divided into: refuting the nature of afflictions, refuting the basis, and refuting the cause. Now is the first part. Here it is said: The continuum of existence exists, because there are afflictions such as desire as its cause. Beings whose cause is karma and afflictions, passing from one death to another, this is the continuum of existence, and its main cause is afflictions, because those who have abandoned afflictions do not have these. If you say, if the cause—afflictions—exists, then the continuum of existence should also exist, then these afflictions are not truly existent, because: the definition of affliction is that by its arising, the continuum of sentient beings is not pacified. Attachment, hatred, and ignorance, it is said, arise from self-cause conceptual thought. With the pleasing as the object, the displeasing and the perverse, arise entirely relying on them. The Blessed One said: Desire, your root, know that it arises from conceptual thought. Because it is said thus, attachment, hatred, and ignorance arise from conceptual thought of the nature of improper attention, such as holding the impure as pure. These three, attachment, etc., arise entirely relying on the objects of the pleasing, the displeasing, and the perverse, respectively. For example, from the pleasing arises attachment, from the displeasing arises hatred, and from the perverse arises ignorance. Because the self-cause of the mind that grasps perversely is the condition of conceptual thought. Conceptual thought is the common cause of all three. Therefore, whatever arises relying on the pleasing, the displeasing, and the perverse, they are not self-existent, therefore afflictions are not truly existent. If afflictions such as attachment were self-established, then they should not depend on the pleasing, the displeasing, etc., but they do arise depending on the pleasing and the displeasing as well as the perverse. Therefore, these afflictions are without self-nature, not truly existent. Second, regarding
Tibetan
ག་དགག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། གཞན་ཡང་། བདག་གི་ཡོད་ཉིད་མེད་ཉིད་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། །དེ་མེད་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་ནི། །ཡོད་ཉིད་མེད་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། །བདག་གི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་དེ་མེད་པ་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་ཉིད་མེད་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩིག་པ་མེད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རི་མོ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདག་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་འདི་དག་གང་གི་ཡིན། །དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འགའ་མེད་པར་ནི་གང་གི་ཡང་། །ཉོན་མོངས་པ་དག་ཡོད་མ་ཡིན། །ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་ནི་རྩིག་ངོས་ཀྱི་རི་མོའམ་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟར་དུ་རྟེན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ། རྟེན་དེ་ཡང་བརྟགས་པ་ན་བདག་གམ་སེམས་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་དག་ནི་སྔར་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་གང་ཡིན་པའི་རྟེན་དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་འགའ་ཡང་མེད་པར་ནི་རྟེན་གང་གི་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་སྔར་གྲུབ་པའི་བདག་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྐྱེ་ལ། སེམས་དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རང་ལུས་ལྟ་བཞིན་ཉོན་མོངས་རྣམས། །ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བས་ན་ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་རྣམ་ལྔར་མེད། །རང་ལུས་ལྟ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཅན། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ལ་རྣམ་ལྔར་མེད། །རང་ལུས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བར་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་བདག་དེ་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་བཙལ་ན་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེག་པ་པོ་དང་བསྲེག་བྱ་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་རྣམས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱང་མི་རིགས་སོ། །རང་ལུས་ལྟ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡང་ཉོན་མོངས་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་
Chinese
关于破除和破除具烦恼心的两种方法，第一种是：此外，我的存在和不存在，无论如何也无法成立。如果它不存在，那么烦恼的诸法的存在和不存在又如何成立呢？我的存在和不存在无论如何也无法成立，这一点之前已经详细阐述过了。因此，如果我（梵文：ātman）不存在，那么依赖于我的法，即烦恼，其存在和不存在又如何能够成立呢？就像没有墙壁就没有依赖于它的图画一样。为什么我（梵文：ātman）不存在，烦恼也就不存在呢？这些烦恼是谁的呢？它也不存在。如果没有任何东西，那么这些烦恼也不是任何人的。这些烦恼就像墙上的图画或成熟的果实一样，依赖于所依。如果考察这个所依，要么是我（梵文：ātman），要么是心，但这些之前已经被破除了，因此这些烦恼所依的那个所依也不存在。如果没有任何所依，那么这些烦恼也不是任何所依的。第二种是：如果烦恼的所依，即之前成立的我（梵文：ātman）根本不存在，但是烦恼依赖于具烦恼的心而生起，并且这个心也与烦恼一同生起，那么这也是不合理的。如同观察自身一样，烦恼以烦恼来作用，因此是烦恼。以烦恼作用于具烦恼者，因此在具烦恼者中以五种方式不存在。如同观察自身一样，具烦恼者在烦恼中以五种方式不存在。如同观察自身，即色等五蕴，以我（梵文：ātman）和我所的方式显现，如果以五种方式寻找这个我（梵文：ātman），它是找不到的，同样，如果以五种方式在具烦恼者中寻找烦恼，也是找不到的。就像这样，具烦恼者本身不是烦恼，因为能烧者和所烧者会变成同一个。而且，也不是其他的，因为烦恼不会从具烦恼者的因中产生。既然不是同一也不是其他的，那么作为所依和能依以及与之相关的方面也是不合理的。如同观察自身一样，具烦恼者在烦恼中也以五种方式
English
Regarding the two methods of refuting and refuting the afflicted mind, the first is: Furthermore, my existence and non-existence cannot be established in any way. If it does not exist, then how can the existence and non-existence of the afflictions be established? That my existence and non-existence cannot be established in any way has already been explained in detail. Therefore, if I (Sanskrit: ātman) do not exist, then how can the existence and non-existence of the dharmas that depend on it, namely the afflictions, be established? Just as there is no drawing that depends on it if there is no wall. Why is it that if I (Sanskrit: ātman) do not exist, the afflictions also do not exist? Whose are these afflictions? It also does not exist. If there is nothing, then these afflictions are not anyone's. These afflictions, like a drawing on a wall or a ripening fruit, depend on a basis. If this basis is examined, it is either I (Sanskrit: ātman) or the mind, but these have already been refuted, so the basis on which these afflictions depend does not exist. If there is no basis, then these afflictions are not anyone's basis. The second is: If the basis of the afflictions, namely the I (Sanskrit: ātman) that was previously established, does not exist at all, but the afflictions arise in dependence on the afflicted mind, and this mind also arises together with the afflictions, then this is also unreasonable. Just as when observing oneself, afflictions act as afflictions, therefore they are afflictions. By acting with afflictions on the afflicted one, therefore it does not exist in the afflicted one in five ways. Just as when observing oneself, the afflicted one does not exist in the afflictions in five ways. Just as when observing oneself, namely the five aggregates such as form, appearing as I (Sanskrit: ātman) and mine, if one searches for this I (Sanskrit: ātman) in five ways, it cannot be found, similarly, if one searches for afflictions in the afflicted one in five ways, it cannot be found. Just like this, the afflicted one itself is not the afflictions, because the burner and the burnt would become the same. Moreover, it is not other, because the afflictions do not arise from the cause of the afflicted one. Since it is neither the same nor other, then it is also unreasonable to be the basis and the dependent, and the aspects related to it. Just as when observing oneself, the afflicted one also exists in the afflictions in five ways