Tibetan
ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའི་རྣམ་བཤད། ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའི་རྣམ་བཤད། ཉི་ཤུ་པ་ཚོགས་པ་བརྟག་པ་ལ། ཚོགས་པས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་དགག ཚོགས་མིན་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་དགག བཀག་པ་དེའི་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ལ། རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དང་། དོན་བསྡུ་བ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལ། འབྲས་བུ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ལ་དགག བྱིན་དང་མ་བྱིན་བརྟགས་ལ་དགག ལྷན་ཅིག་སྔ་རོལ་གནས་པ་དགག རྒྱུའི་གནས་སྐབས་འཕོ་བ་དགག འགགས་པ་དང་མ་འགགས་བརྟགས་ལ་དགག མཐོང་དང་མ་མཐོང་བརྟགས་ལ་དགག ཕྲད་དང་མ་ཕྲད་བརྟགས་ལ་དགག སྟོང་དང་མི་སྟོང་བརྟགས་ལ་དགག གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟགས་ལ་དགག ངོ་བོ་ཡོད་མེད་བརྟགས་ལ་དགག་པ་བཅུའི་དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་དུས་ནི་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ན་མྱུ་གུ་གང་ཞིག་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མི་ཉེ་བས་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་བཞིན་དུ་ནང་གི་བདག་ཉིད་རྣམས་ལ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་དུས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཡོད་ན་དུས་དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་རྟོག་ན། ཚོགས་པ་ལ་གནས་པ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་མི་གནས་པ་ཞིག་དེ་ལས་སྐྱེ་གྲང་། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་ན་ནི། །ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ཞིང་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་ན། ཚོགས་པ་ལ་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཁར་གཞོང་ན་ཡོད་པའི་ཞོ་ནི་འཁར་གཞོང་གིས་མི་བསྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོག་ན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་མེད་ན་ནི། །ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱེ་མ་དག་གི་ཏིལ་མར་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་ན་ནི། །ཚོགས་ལ་གཟུང་དུ་ཡོད་རིགས་ན། །ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་གཟུང་དུ་མེད། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་ན་འཁར་གཞོང་ལས་ཞོ་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་གཟུང་དུ་ཡོད་པར་རིགས་ན་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ནི་བཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྟེ་གང་ཞིག་གང་ན་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། བྱེ་མ་དག་ལ་ཏིལ་མར་བཞིན་ནོ། ། འབྲས་བུ་ནི་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་གོ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁར་གཞོང་ལས་ཞོ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་ཞེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་ལས་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཅི་སྟེ་མི་གཟུང་། ཅི་སྟེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མི་རིགས་པ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཡང་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འདི་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་། འདི་ནི་ཡོད་ཉིད་འགོག་པ་དང་། །མེད་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མིན། །སྔོན་པོ་མིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིས། །དཀར་པོ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དམ་ཅི། །ཞེས་གསུངས་པའི་གཉིས་ཀའི་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་སྤང་པ་ཞི་བའི་བདེ་བ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་འགོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། མཐའ་གཉིས་བསལ་ནས་དབུ་མའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། བརྒྱ་པ་ལས། འབྲས་བུ་ཡོད་པར་གང་འདོད་དང་། །འབྲས་བུ་མེད་པར་གང་འདོད་པ། ཁྱིམ་གྱི་དོན་དུ་ཀ་བ་སོགས། །བརྒྱན་པའི་དོན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ལ་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་མེད་ན་ནི། །རྒྱུ་རྣམས་དང་ནི་རྐྱེན་དག་ཀྱང་། །རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་མཚུངས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སེམས་ན། ཇི་ལྟར་མེ་དང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུ་མེད་པ་རྣམས་དེའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་དང་མཚུངས་
Chinese
第二十章的注释。 第二十章的注释。 第二十品观察和合品中，破斥和合所生的果，破斥非和合所生的果，以及对破斥的总结，共分三部分。第一部分分为广说和略摄两部分。第一部分分为观察果的有无而破斥，观察给予和不给予而破斥，破斥俱时和先前存在，破斥因的状况转变，观察断绝和不断绝而破斥，观察可见和不可见而破斥，观察相遇和不相遇而破斥，观察空和不空而破斥，观察一和多而破斥，观察自性有无而破斥，这十种破斥中的第一个是：如果时间是存在的，因为它是产生果的俱时之因。这里，某个苗芽虽然有种子等因缘的和合，但由于时间的差别不接近，所以不生起。就像外道一样，对于内在的自性也是如此。如薄伽梵所说：有情诸业虽百劫，不失坏灭，遇众缘合时，其果定成熟。因此，如果认为有作为果的俱时之因的时间存在，那么，如果果存在，时间就会成为它的俱时之因，但果是不存在的。在此，如果认为从种子等因缘的和合中产生苗芽等果，那么，是从存在于和合中的果产生，还是从不存在于和合中的果产生呢？如果认为：如果因和缘的，和合本身能生果，如果和合有果存在，那么，如何从和合本身产生呢？如果因和缘的和合本身能生果，如果和合本身有果存在，那么，存在于和合中的果怎么能从和合本身产生呢？就像存在于木碗中的酸奶不能被木碗产生一样。如果认为和合中没有果，那么，如果因和缘的，和合本身能生果，如果和合中没有果，那么，如何从和合本身产生呢？如果因缘的和合中没有果，那么，怎么能从因缘的和合本身产生果呢？那么
English
Explanation of Chapter Twenty. Explanation of Chapter Twenty. In the twentieth chapter, "Examination of Combination," there are three parts: refuting the fruit produced by combination, refuting the fruit produced by non-combination, and summarizing the refutation. The first part is divided into two parts: detailed explanation and concise summary. The first part is divided into: refuting by examining the existence or non-existence of the fruit, refuting by examining giving and not giving, refuting simultaneous and prior existence, refuting the transformation of the state of the cause, refuting by examining cessation and non-cessation, refuting by examining visible and invisible, refuting by examining meeting and not meeting, refuting by examining emptiness and non-emptiness, refuting by examining one and many, and refuting by examining the existence or non-existence of essence. The first of these ten refutations is: If time exists, it is because it is the simultaneous cause of the production of fruit. Here, although a sprout has the combination of causes and conditions such as seeds, it does not arise because the difference in time is not close. Just like externalists, it is also the same for internal entities. As the Bhagavan said: "The actions of sentient beings, even after hundreds of kalpas, will not be lost. When the combination of causes and conditions is met, the fruit will definitely ripen." Therefore, if it is thought that time exists as the simultaneous cause of the fruit, then if the fruit exists, time will become its simultaneous cause, but the fruit does not exist. Here, if it is thought that sprouts and other fruits arise from the combination of causes and conditions such as seeds, then does it arise from the fruit that exists in the combination, or does it arise from the fruit that does not exist in the combination? If it is thought: If the combination of cause and condition itself can produce the fruit, and if the combination has the fruit, then how can it arise from the combination itself? If the combination of cause and condition itself can produce the fruit, and if the combination itself has the fruit, then how can the fruit that exists in the combination arise from the combination itself? Just like the yogurt that exists in the wooden bowl cannot be produced by the wooden bowl. If it is thought that there is no fruit in the combination, then if the combination of cause and condition itself can produce the fruit, and if there is no fruit in the combination, then how can it arise from the combination itself? If there is no fruit in the combination of cause and condition, then how can the fruit arise from the combination of cause and condition itself? Then
Chinese
因为不是存在的缘故，就像沙子里的麻油一样。另外，如果从因和缘的聚合中，有果产生，那么从聚合中应该可以获得，但实际上从聚合本身无法获得。如果认为从因缘的聚合中可以获得果，就像从搅拌器中获得酸奶一样，那么从种子等聚合中，果实（指苗芽）是无法获得的。因为不是存在的缘故，如果某物在某处不存在，那么它就不会从那里产生，就像沙子里没有麻油一样。如果说果是从聚合中产生的，因此可以推断果存在于聚合中，那么，如果某物存在于某处，它就不会从那里产生，就像酸奶不会从搅拌器中产生一样，从这个推断中，为什么不认为果不存在于聚合中呢？如果认为两种观点都与推断相悖，就像存在不合理一样，不存在也不合理，那么，我们并不是要证明不存在，就像《中观心髓》里所说：这并非否定存在本身，也非完全执着于不存在。说“不是蓝色”，难道就是说“是白色”吗？为了舍弃所有二者的戏论，获得寂灭的安乐。否定他人所认为的不存在，但同样，这也不是为了证明存在本身，而是为了消除他人所认为的不存在，因为想要消除两种极端，从而成就中道。正如《百论》中所说：谁认为果存在，谁认为果不存在，房屋的柱子等，装饰的目的也会变得没有意义。因此，存在于聚合中的果不会产生。如果认为从因和缘的聚合中没有果产生，那么，因和缘也就不再是因缘，变得相同了。如果认为从因缘的聚合中根本没有果产生，那么，就像火和木炭等没有苗芽，因此不会成为苗芽的因一样，那些被认为是苗芽的因缘的种子等，也与不是苗芽的因缘相同了。
English
Because it does not exist, like sesame oil from sand. Furthermore, if from the aggregation of causes and conditions, there is a result, then it should be obtainable from the aggregation, but in reality, it cannot be obtained from the aggregation itself. If it is thought that the result can be obtained from the aggregation of causes and conditions, like yogurt from a churn, then from the aggregation of seeds, etc., the result (referring to the sprout) cannot be obtained. Because it does not exist, if something does not exist somewhere, then it will not arise from there, like sesame oil not arising from sand. If it is said that the result arises from the aggregation, therefore it can be inferred that the result exists in the aggregation, then, if something exists somewhere, it will not arise from there, just as yogurt does not arise from a churn. From this inference, why not conclude that the result does not exist in the aggregation? If it is thought that both views contradict inference, just as existence is unreasonable, non-existence is also unreasonable, then, we are not trying to prove non-existence, just as it is said in the Madhyamakahṛdayakārikā: This is not denying existence itself, nor is it completely clinging to non-existence. Does saying "not blue" mean saying "is white"? In order to abandon all the elaborations of both, to attain the bliss of peace. It refutes what others consider to be non-existence, but similarly, this is not to prove existence itself, but to eliminate what others consider to be non-existence, because it is desired to eliminate the two extremes, thereby accomplishing the Middle Way. As it is said in the Śataśāstra: Whoever thinks that the result exists, and whoever thinks that the result does not exist, the pillars of the house, etc., the purpose of decoration will also become meaningless. Therefore, the result that exists in the aggregation does not arise. If it is thought that no result arises from the aggregation of causes and conditions, then the causes and conditions are no longer causes and conditions, becoming the same. If it is thought that no result arises at all from the aggregation of causes and conditions, then, just as fire and charcoal, etc., do not have sprouts, therefore they will not become the cause of sprouts, those seeds, etc., that are manifestly considered to be the causes and conditions of sprouts, are also the same as not being the causes and conditions of sprouts.