Tibetan
གསང་འགྲེལ་སྒྲོན་གསལ་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་ལས་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་རྣམ་བཤད། གསང་འགྲེལ་སྒྲོན་གསལ་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་ལས་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་རྣམ་བཤད། རིམ་པ་གཉིས་ལ་སློབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ་འཆད་པ་ལ་གཉིས་ཀྱི། བསྡུས་པའི་དོན་ནི། ལེའུ་འདིས་ནང་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བའི་ལས་ཚོགས་སྟོན་ཏེ། དེའང་ལེའུ་ཡི་སྟོད་ནས་བཟླས་པའི་ཚོགས་སྟོན། རྐེད་ནས་ལས་ཀྱི་ཚོགས་སྟོན། སྨད་ནས་ལས་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་སྟོན་ནོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་ནི་གཉིས་ཏེ། འཁོར་གྱིས་བསྟོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་། ལེའུ་ཡི་གཞུང་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་གྱི། སྡུད་པ་པོའི་ཚིགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི། ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པ་གསུངས་པའི་རྗེས་དེ་ནས། གསུངས་སོ་ཞེས་སྦྱར། གང་ན། ལས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་རྡོ་རྗེའི་དབྱངས་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདིའོ། །སུ་ཞིག་གིས་གསུངས་ཞེ་ན། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིགས་ལྔ་པོ་ཀུན་དང་། སའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་ཏེ་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འཛིན་པས་ན་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་མཆོག་འཛིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དགོས་པའི་དོན་ཡང་དག་འབྱུང་བ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པའོ། །ཅི་ཞིག་མཛད་ནས་ཤེ་ན། ཕྱག་འཚལ་ནས་ཕྱི་དང་ནང་གི་མཆོད་པས་མཆོད་དེའོ། །གང་ལ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་བཞུགས་པས་ན་ཐུབ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་རྣམས་སྦྱིན་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་དོན་ཀུན་རྡོ་རྗེ་ཅན་ནོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པས་ན་སྟོན་པ་ཆེན་པོའོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པས་ན་དམ་ཚིག་དེ་ཉིད་མཁྱེན་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལའོ། །བསྟོད་པ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་གྱི། བསྙེན་པ་ཡན་ལག་དྲུག་ལ་བསྔགས་པ་ནི། ཨེ་མ་ཧོ་ཞེས་པ་ངོ་མཚར་བའོ། །སངས་རྒྱས་ནི་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་གོ །ཚུལ་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སོ་སོར་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་སྦྱོར་བའོ།
Chinese
《秘密释续明灯除意暗》第十三章的解释。 《秘密释续明灯除意暗》第十三章的解释。 为了让修学二次第的瑜伽士们使所化众生欢喜，也为了显示应当修持事业的集合，因此，宣讲第十三章，分为二：总的意义是，此章节内在显示了极度投入的事业集合，也就是，此章节的开头显示了念诵的集合，中间显示了事业的集合，结尾显示了与事业集合相关的本尊瑜伽。分支的意义是二：以眷属的赞颂作为前行而祈请，以及详细解释章节的正文。第一部分分为三：以辑录者的词句连接上下文，即在宣讲完第十二章之后，连接说“宣说了”。在哪里宣说呢？在祈请事业集合的金刚歌声中，这将在下面出现。谁宣说的呢？不动佛等世尊，即所有五部如来，以及地藏菩萨等具有智慧的菩萨，即具有自己手印的那些。其中，如来们的特点是：因为持有无二的智慧，所以是持有智慧金刚之最胜者。菩萨们的特点是：寂静等，是真实产生所有众生所需之义，即精勤于修持者。做了什么呢？顶礼之后，以内外供品供养。供养给谁呢？因为安住在所有如来的心中，所以是能者。因为具有赐予世间和出世间成就的能力，所以是具一切义金刚者。因为随顺于佛和菩萨们，所以是大导师。因为完全了知二谛，所以是了知誓言本身者，即大金刚持。赞颂的开示分为三：赞叹亲近的六支，即“唉玛火（藏文）”，意思是稀有啊！佛是二谛无别双运。方法是获得它的方法，各自归纳等六支的结合。
English
Explanation of Chapter Thirteen of "Secret Commentary: Lamp Illuminating the Darkness of the Mind." Explanation of Chapter Thirteen of "Secret Commentary: Lamp Illuminating the Darkness of the Mind." In order for yogis who study the two stages to please the beings to be tamed, and also to show that the collection of activities should be practiced, therefore, Chapter Thirteen is explained, divided into two: The general meaning is that this chapter inwardly shows the collection of activities that are extremely involved, that is, the beginning of this chapter shows the collection of recitations, the middle shows the collection of activities, and the end shows the deity yoga related to the collection of activities. The meaning of the branches is two: to pray with the praise of the retinue as a preliminary, and to explain the text of the chapter in detail. The first part is divided into three: connecting the context with the words of the compiler, that is, after explaining Chapter Twelve, connecting by saying "explained." Where was it explained? In the vajra song of praying for the collection of activities, which will appear below. Who spoke it? The Blessed One, such as Akshobhya, that is, all the Five Tathagatas, and the wise Bodhisattvas such as Kshitigarbha, that is, those who have their own mudras. Among them, the characteristics of the Tathagatas are: because they hold the non-dual wisdom, they are the holders of the supreme wisdom vajra. The characteristics of the Bodhisattvas are: peacefulness, etc., are the true source of the meaning needed by all sentient beings, that is, those who are diligent in practice. What did they do? After prostrating, they offered outer and inner offerings. To whom? Because they reside in the hearts of all the Tathagatas, they are the capable ones. Because they have the power to bestow worldly and transcendental achievements, they are the possessors of vajra of all meanings. Because they follow the Buddhas and Bodhisattvas, they are the great teachers. Because they fully know the two truths, they are those who know the very vows, that is, the great Vajradhara. The teaching of praise is divided into three: praising the six branches of approach, that is, "Emaho (藏文)", which means wonderful! Buddha is the union of the two truths, inseparable. The method is the method to obtain it, the combination of the six branches such as summarizing each.
Tibetan
།སྟོང་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་རྡོ་རྗེ་བཞི་ནི་འདའ་བར་མི་བྱ་བས་བཟང་པོའོ། སྒྲུབ་པ་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་ལ་བསྟོད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ནི་སྦྱོར་བ་དྲུག་གོ ། དེའི་ཚུལ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་གོ །དེ་ཉིད་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་མཆོག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་གི་དོན་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སོ། །ཚུལ་ནི་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཟུང་འཇུག་གོ །ཞི་བ་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །བསྟོད་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ནི། སྔགས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཚུལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སོ་སོར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བསྟན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་མི་ཤིགས་ཤིང་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ་དོན་དམ་པར་བརྟག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་། མ་བརྟགས་ན་ཡང་དག་པ་སྟེ་ཉམས་དགའ་བ་ཙམ་དུ་བདེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས། སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཐབས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་འབྱུང་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་དུ་མར་བཤད་ཅིང་བཀའ་བསྩལ་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་བསྟོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉེས་པར་བྱས་ནས། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་བསྟན་པ་ནི། བཤད་པ་གསོལ་ཞེས་དྲང་། སུ་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན། སྐུ་གསུམ་མི་ཕྱེད་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཡིད་འོང་སྔགས་རྣམས་ཀུན་བསྡུས་པ། །རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེ། ཞེས་ཏེ། ཨཱ་ལྀ་ཀཱ་ལྀ་ལས་བྱུང་བའི་སྔགས་རྣམས་ཀུན་གང་དུ་བསྡུས་ཤིང་བསགས་པའི་འབྲུ་གསུམ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་འཇུག་གནས་ལྡང་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཆེའོ། །རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་དེའི་ཁྱད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་འགྱུར་བ། །རྡོ་རྗེ་མི་ཕྱེད་གསུམ་བསྒོམས་པའི། །ཞེས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པར་བསྒོམས་པའི་སྒྲུབ་པ་པོ་གང་གིས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོ
Chinese
空性四者的自性之金刚四者是不可逾越的，是美好的。 赞颂修法真俗二谛无别双运是：菩提是六合。 其理是真谛二者无别的双运。 其本身是殊胜的，是至上的，因为是所有如来语的意义的集合。 此外，法是二谛。 其理是二者合一的双运。 寂静是远离戏论的。 简略地赞颂是： 咒语是如来等。 其理是获得菩提的各种方法等的集合， 宣说它是声闻等无法摧毁且无法理解的缘故。 从本初以来未生之法蕴等， 依靠特殊的方法而获得菩提，其自性即是殊胜的特点， 并且是无分别，即远离对胜义谛的考察， 即使不考察也是正确的，即对于仅仅是感到愉悦的真实的法等， 从六支合修之道的无二智慧双运之身生起， 世尊多次宣说和开示，这真是太稀奇了！ 如此通过赞颂使世尊欢喜之后， 宣说祈请现前所欲之义是： 祈请宣说，如是说。 谁祈请呢？ 世尊。 祈请什么呢？ 三身不分的坛城，即三身无别的大金刚持的坛城，祈请宣说。 其本身是什么呢？ 集中所有悦意咒语， 金刚念诵大智慧。 即阿丽嘎丽（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）所生的所有咒语，全部集中和积累之处，与三字无别的入、住、起三者的自性之金刚念诵。 其本身是获得无上智慧的缘故，是大智慧。 金刚念诵的特点是： 将会获得佛陀智慧， 修持不分金刚三者。 即修持金刚三者无别的修行者，以何力与无畏等，获得佛陀的智慧。
English
The four vajras of the nature of the four emptinesses are good because they are not to be transgressed. Praising the practice of the indivisible union of the two truths: Enlightenment is the six unions. Its principle is the union of the two truths without distinction. It itself is excellent and supreme, because it is the collection of the meaning of the speech of all the Tathagatas. Furthermore, Dharma is the two truths. Its principle is the union of the two into one. Peace is freedom from elaboration. The concise praise is: Mantras are the Tathagatas, etc. Its principle is the collection of various methods for attaining enlightenment, etc., because teaching it is indestructible and incomprehensible to the Shravakas, etc. From the very beginning, the aggregates of unoriginated dharmas, etc., attain enlightenment by relying on special methods, and their very nature is an excellent characteristic, and it is non-conceptual, that is, free from examining the ultimate truth, and even if it is not examined, it is correct, that is, from the true dharmas that are merely pleasing, the body of the indivisible wisdom union of the six-limbed union arises, and the Bhagavan has repeatedly explained and taught it, which is very wonderful! Having thus pleased the Bhagavan with praise, it is taught to pray for the desired meaning to appear: Pray for explanation, it is said. Who asks? The Bhagavan. What is asked for? The mandala of the three bodies without division, that is, the mandala of the great Vajradhara, the three bodies without distinction, is asked to be explained. What is it itself? Collecting all the pleasing mantras, Vajra recitation is great wisdom. That is, all the mantras arising from Āli Kāli (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思), where all are collected and accumulated, the vajra recitation of the nature of the three entrances, abidings, and risings, which are inseparable from the three syllables. It itself is great wisdom because it attains unsurpassed wisdom. The characteristic of Vajra recitation is: Buddhahood wisdom will be attained, By meditating on the three indivisible vajras. That is, whatever practitioner meditates on the three indivisible vajras, with what power and fearlessness, etc., attains the wisdom of the Buddha.