Tibetan
མཁས་འཇུག་གི་སྡོམ་བྱང་། མཁས་འཇུག་གི་སྡོམ་བྱང་། མཁས་འཇུག་གི་སྡོམ་བྱང་བཞུགས་སོ། ། བཞི་བཅོམ་དྲུག་ལྡན་མཐའ་ལས་འདས། །ཞི་འཇམ་ཐུགས་རྗེའི་དཔལ་ལྡན་པ། །གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་བཏུད་ནས། །མཁས་འཇུག་སྡོམ་བྱང་འཛིན་ཆོས་སྤེལ། །གང་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ཡི། །གནས་བཅུ་དག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི། །ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་འབྲེལ་དང་། །གནས་དང་གནས་མིན་དབང་པོ་དུས། །བདེན་པ་དང་ནི་ཐེག་པ་དང་། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་བཅུའོ། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་དང་། །འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་ལྔ། །གཟུགས་ནི་དབང་ལྔ་དོན་ལྔ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་བཅས་སོ། །མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་ལུས་དབང་ལྔ། །གཟུགས་ སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་དོན་ལྔ། །མིག་ཡུལ་གཟུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ། །སྔོ་སེར་དཀར་དམར་རྩ་བའི་མདོག །སྤྲིན་དང་དུ་བ་རྡུལ་ཁུག་སྣ། །ཉི་གྲིབ་སྣང་མུན་ཡན་ལག་བརྒྱད། །རིང་ཐུང་ལྷམ་ཟླུམ་མཐོ་དམའ་དང་། །ཕྲ་རགས་ཕྱལ་དང་ཕྱལ་མིན་དབྱིབས། །གཞན་ཡང་བཟང་ངན་བར་མ་སོགས། །ནང་གི་དབྱེ་བ་དུ་མར་འགྱུར། །སྒྲ་ཡི་ནང་གི་དབྱེ་བ་ལ། །ཟིན་འབྱུང་རྒྱུས་བྱུང་མ་བྱུང་དང་། །གཉིས་ཀ་ལས་ནི་བྱུང་བ་གསུམ། །སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་དོན་རྗོད་བྱེད། །དེ་ཟློག་དང་གཉིས་དོན་བརྗོད་ལ། །འཇིག་རྟེན་འཕགས་པས་བཏགས་གཉིས་དང་། །གཞན་ཡང་བཟང་ངན་བར་མ་གསུམ། །ནང་གི་དབྱེ་བ་ཚད་མེད་དོ། །དྲི་ལ་ཞིམ་མི་ཞིམ་ཆ་མཉམ། །ལྷན་སྐྱེས་སྦྱར་བྱུང་ སོགས་དབྱེའོ། །མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་ཁ་ཚ་བསྐ། །རོ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འདོད། །གཞན་ཡང་ཡིད་འོང་མི་འོང་དང་། །བར་མ་གསུམ་སོགས་དབྱེ་བ་མང་། །རེག་བྱ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས། །སྲ་གཤེར་དྲོ་གཡོ་རྒྱུ་འབྱུང་རེག །འཇམ་རྩུབ་ལྕི་ཡང་བཀྲེས་སྐོམ་གྲང་། །མཉེན་ལྷོད་དམ་ཚིམ་ན་རྒ་འཆི། །ངལ་སོས་པ་དང་སྤུངས་ཆེ་སོགས། །འབྲས་བུའི་རེག་བྱའི་དབྱེ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པ་ཡི་གཟུགས་ལྔ་ནི། །བསྡུས་ལས་གྱུར་དང་མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་དང་། །ཡང་དག་བླངས་པ་ལས་བྱུང་གཟུགས་དང་ནི། །ཀུན་བཏགས་པ་དང་དབང་འབྱོར་གཟུགས་ལྔའོ། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དང་། །ལྕགས་ཆུ་རི་བོང་ལུག་དང་གླང་། །ཉི་ཟེར་སྲོ་མ་ཤིག་ནས་སོར། །གོང་ནས་གོང་དུ་བདུན་གྱུར་ཏེ། །སོར་མོ་ཉེར་བཞི་ཁྲུ་གང་ལ། །ཁྲུ་བཞི་གཞུ་འདོམ་གང་ཞེས་བྱ། །གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་རྒྱང་གྲགས་ཏེ། །རྒྱང་གྲགས་བརྒྱད་ནི་དཔག་ཚད་དོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་དབྱེ་བ་ལ། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བཏང་སྙོམས་གསུམ།
Chinese
《智者入门》之总纲。 《智者入门》之总纲。 《智者入门》之总纲敬录于此。 摧毁四魔具足六德超越边，寂静调柔慈悲具光辉，向青春永驻者敬礼后，传习《智者入门》总纲之法。于何处应成智者，所说十处即是：蕴、界、处、缘起，处与非处、根、时，谛、乘以及有为无为十者。色、受、想、行、识，此为五蕴。色蕴即五根、五境与，法处所摄之有色。眼、耳、鼻、舌、身五根，色、声、香、味、触五境。眼之对境色之分类，蓝黄白红根本色，云烟尘雾影，日影明暗八支分。长短方圆高低与，粗细正与不正形，另有善恶中等等，内之分类多变异。声之内之分类为，执受生、因缘生、非生与，二者所生有三种。于有情宣说义之语，彼之相反与二者说义，世间胜义二者立名与，另有善恶中三者，内之分类无量也。香有香与不香等同，俱生和合生等分。 甜酸咸苦辣涩，味道六种如是说。另有适意不适意与，中等三种等分类多。触为因和果二者，硬湿暖动因生触。滑涩重轻饥渴寒，软硬坚固饱老死。休息以及堆积大等等，是为果之触之分类。法处所摄之五种色，略摄变与明显有差别与，真实取来所生之色与，假立以及自在色五者。极微微尘与微尘团，铁水兔羊牛与，日光虱虫芥子索，从上往上七倍增。二十四指为一肘，四肘合一弓一寻，五百弓为一藏抱，八藏抱为一由旬也。感受之蕴之分类，乐与苦痛舍三种。
English
Summary of Entering the Wise. Summary of Entering the Wise. Herein lies the Summary of Entering the Wise. Destroying the four maras, possessing six qualities, transcending limits, peaceful, gentle, compassionate, and glorious, after bowing to the youthful one, I will propagate the Dharma of the Summary of Entering the Wise. Where one should become wise, the ten places spoken of are: aggregates, elements, sense-fields, dependent origination, places and non-places, faculties, time, truths, vehicles, and conditioned and unconditioned phenomena, these are ten. Form, feeling, perception, formation, and consciousness, these are the five aggregates. The form aggregate is the five faculties, five objects, and the forms included in the Dharma-field. The five faculties of eye, ear, nose, tongue, and body, the five objects of form, sound, smell, taste, and touch. The classification of the object of the eye, the form, is: blue, yellow, white, red, the root colors, cloud, smoke, dust, mist, sunlight, shadow, light, darkness, the eight branches. Long, short, square, round, high, low, fine, coarse, correct, and incorrect shapes. Furthermore, good, bad, middling, etc., the internal classifications change in many ways. The internal classifications of sound are: produced by apprehension, produced by cause, unproduced, and the three produced by both. Expressing meaning to sentient beings, its opposite, and expressing meaning with both, worldly and supreme are the two names given, and furthermore, good, bad, and middling are the three, the internal classifications are immeasurable. Smell has pleasant, unpleasant, and equal, innate and combined, etc., are the divisions. Sweet, sour, salty, bitter, pungent, astringent, tastes are said to be six kinds. Furthermore, pleasing, displeasing, and middling are the three, etc., many classifications. Touch is cause and effect, two. Hard, wet, warm, moving are the cause-born touches. Smooth, rough, heavy, light, hunger, thirst, cold, soft, loose, firm, satisfied, sick, old, dying. Rested and piled up large, etc., are the classifications of the effect's touch. The five forms included in the Dharma sense-field are: condensed transformation, manifest with opportunity, form produced from truly taken, imputed, and the five forms of mastery. Extremely fine particles, fine particles, and fine particle clusters, iron, water, rabbit, sheep, cow, sunlight, louse, mustard seed, finger. Increasing by seven from above, twenty-four fingers are one cubit, four cubits are one bow-length, five hundred bow-lengths are one shouting-distance, eight shouting-distances are one league. The classification of the aggregate of feeling is: pleasure, pain, and equanimity, three.
Tibetan
།བདེ་དང་ཡིད་བདེ་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཡིད་མི་བདེ་དང་བཏང་སྙོམས་ལྔ། །མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས། །བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་དྲུག །དེ་ལ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཀྱི། །དབྱེ་བས་ཚོར་བ་བཅོ་བརྒྱད་འགྱུར། །ཡང་ན་ལུས་ཚོར་སེམས་ཚོར་གཉིས། ། ཟང་ཟིང་བཅས་དང་ཟང་ཟིང་མེད། །ཞེན་པ་རྟེན་དང་ངེས་འབྱུང་རྟེན། །ལ་སོགས་དབྱེ་བས་དུ་མར་འགྱུར། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ནི་ཕུང་པོ་ལ། །མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས། །བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་དྲུག །དོན་དང་ཐ་སྙད་འཛིན་པས་གཉིས། །ཡང་ནི་མཚན་བཅས་མཚན་མེད་དང་། །ཆུང་ངུ་ཆེ་དང་ཚད་མེད་པ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དྲུག །དེ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་མཛད། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ནི་ཕུང་པོ་ལ། །མཚུངས་ལྡན་མཚུངས་ལྡན་མིན་གཉིས་ལས། །སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི། །སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་སྟེ། །ཚོར་འདུ་སེམས་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། །རེག་པ་ལྔ་ནི་ཀུན་འགྲོའོ། །འདུན་པ་མོས་པ་དྲན་པ་དང་། །ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཡུལ་ངེས་ལྔ། །ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་གཉིས་མ་གཏོགས། །གཞན་ཀུན་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོས་བསྡུས། །དད་དང་བག་ཡོད་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་། །བཏང་སྙོམས་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དང་། །མ་ཆགས་མ་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བརྩོན་འགྲུས་ནི། །དགེ་བའི་སེམས་བྱུང་བཅུ་གཅིག་སྟེ། །ངོ་བོ་དགེ་ཕྱིར་དེ་འབྲེལ་འང་དགེ། མ་རིག་འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་དང་། །ང་རྒྱལ་ཐེ་ཚོམ་ལྟ་བ་ལ། །རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་དྲུག་ཅེས་བྱ། །ལྟ་བ་དེ་ལ་ལྔར་ཕྱེ་ན། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་དང་རྟག་ཆད་ཀྱི། །མཐར་ལྟ་དང་ནི་ལོག་ལྟ་དང་། །ལྟ་བ་ མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ནོ། །ལྟ་བ་ལྔ་དང་ལྟ་མིན་ལྔ། །རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་བཅུ་ཞེས་བྱ། །ཁྲོ་བ་འཁོན་འཛིན་འཚིག་པ་དང་། །རྣམ་འཚེ་ཕྲག་དོག་གཡོ་དང་སྒྱུ། །ངོ་ཚ་མེད་དང་ཁྲེལ་མེད་དང་། །འཆབ་པ་སེར་སྣ་རྒྱགས་པ་དང་། །མ་དད་པ་དང་ལེ་ལོ་དང་། །བག་མེད་བརྗེད་ངས་ཤེས་བཞིན་མིན། །རྨུགས་པ་རྒོད་པ་རྣམ་གཡེང་བཅས། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཉི་ཤུའོ། །ཉོན་མོངས་སུམ་ཅུ་དེ་དག་ལས། །འཇིག་མཐར་གཉིས་དང་དེ་གཉིས་དང་། །མཚུངས་ལྡན་མ་རིག་མ་གཏོགས་གཞན། །འདོད་ཁམས་འདིར་ནི་ངོ་བོ་ཡིས། །མི་དགེ་ཡིན་ཕྱིར་དེ་དག་དང་། །འབྲེལ་བའི་ལས་རྣམས་མི་དགེར་འགྱུར། །གཉིད་དང་འགྱོད་པ་རྟོག་དང་དཔྱོད། །གཞན་འགྱུར་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། །ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཉེར་བཞི་ནི། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་སྐལ་མཉམ་དང་། །འདུ་ཤེས་མེད་དང་དེའི་སྙོམས་
Chinese
乐与悦意苦痛与，不悦意及舍受五。 眼之聚合所生触，所生之受等有六。 彼中乐苦舍受之，差别感受成十八。 又或身受心受二，有染污与无染污。 贪执所依及出离依，等等差别成多种。 想蕴方面来说，眼之聚合所生触，所生之想等有六。 执取意义与名言，分为二种而存在。 又分有相与无相，小大以及无量等，一无所有之想六，如是等等作分别。 行蕴方面来说，有相应与非相应，与心相应之法者，心生有五十一法： 感受想念心与作意，以及触等五者是遍行。 希欲胜解忆念与，等持智慧境确定五，感受想念二者除外，其他皆由行蕴所摄。 信与精进极串习，舍惭有愧以及不贪，不嗔无痴不害与，精勤是为善心生，体性善故彼所系亦善。 无明贪欲与嗔恚，我慢怀疑与见解，是为根本烦恼六。 见解彼复分为五，坏聚见与常见断见，以及邪见与见解，执为最胜及戒禁取。 见五与非见五者，是为根本烦恼十。 忿怒恨嫉以及恼，覆藏悭吝与谄诳，无惭无愧以及害，不信懈怠与放逸，失念不正知与掉举，惛沉掉举等共二十，是为近分之烦恼。 三十烦恼彼等中，坏聚边见及二见，以及彼等之相应无明，除了这些之外的，此欲界中就体性而言，因为是不善之故，与彼等相关之业皆成不善。 睡眠以及后悔与，寻思与伺察等四，是为不定之法。 非相应行二十四，获得与未得及俱生，无想定以及彼等至
English
Pleasure and joy, suffering and, Displeasure and equanimity, five. Touch arising from the aggregation of the eye, Feelings arising from it, etc., are six. Among them, pleasure, suffering, and equanimity, The differences in feeling become eighteen. Or else, bodily feeling and mental feeling, two, With defilements and without defilements. Depending on attachment and depending on renunciation, And so on, the differences become many. As for the aggregate of perception, Touch arising from the aggregation of the eye, Perceptions arising from it, etc., are six. Grasping meaning and expression, two. Also, with characteristics and without characteristics, Small, large, and immeasurable, Six perceptions of nothing at all, Thus, various distinctions are made. As for the aggregate of formation, From the two, associated and non-associated, Those associated with the mind, Are fifty-one mental factors: Feeling, perception, intention, and attention, And the five touches are all-pervasive. Desire, faith, mindfulness, and, Concentration, wisdom, and certainty of object, five. Except for feeling and perception, the two, All others are included in the aggregate of formation. Faith, mindfulness, great effort, Equanimity, shame, conscientiousness, and, Non-attachment, non-hatred, non-ignorance, Non-harming, diligence are, Eleven virtuous mental factors, Since their essence is virtuous, their connections are also virtuous. Ignorance, desire, anger, and, Pride, doubt, and views, Are called the six root afflictions. Views are divided into five: View of the aggregates of destruction, view of permanence and annihilation, And wrong view, and views, Holding them as supreme, and holding vows and asceticism as supreme. The five views and the five non-views, Are called the ten root afflictions. Anger, resentment, affliction, and, Violence, jealousy, deceit, and cunning, Shamelessness, lack of embarrassment, and, Concealing, stinginess, arrogance, and, Lack of faith, laziness, and, Lack of mindfulness, forgetfulness, non-awareness, Torpor, agitation, and distraction, Are the twenty secondary afflictions. Among those thirty afflictions, The view of destruction, the extreme views, and those two, And the ignorance associated with them, except for those, In this desire realm, by their nature, Since they are unwholesome, The actions related to them become unwholesome. Sleep, regret, thought, and analysis, Are called the four variable factors. The twenty-four non-associated formations are: Obtaining, not obtaining, co-emergence, and, Non-perception and its attainment.