Tibetan
་ལྟར་དཔྱད་པ་མ་གཞུག་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ལ། སྣང་ཚུལ་ཐ་སྙད་རང་ལ་དཔྱད་ན་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ནི་ཁེགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་སེམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པ་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེས་སྣང་བ་སེམས་སུ་མི་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་ན་མིག་དང་མིག་ཤེས་གཉིས་ཀ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྔོ་སོགས་མཐོང་བ་ནི་མིག་ཤེས་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་ཀྱི་གཉིས་ཀ་ཡུལ་མཐོང་བ་ལ་མགོ་མཉམ་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པར་བསྒྲུབ། །དེ་ཡི་རྣམ་གཞག་འཐད་པར་སྟོན། །དེ་ཕྱིར་རང་རིག་གྲུབ་དོན་བསྡུ། །དང་པོ། ཤེས་པ་དེ་ཡི་སྔོན་པོ་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དེ་ཡང་ཤེས་པ་རང་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡང་མིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་དོན་མྱོང་བ་ལྟར་སྣང་བ་ན་ཡང་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་སོ་སོར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་སྔོ་འཛིན་དེ་ཡི་མྱང་བྱ་སྔོན་པོ་དེ་ནི་ཤེས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གསལ་རིག་གི་ཚུལ་གྱིས་སོ་སོར་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱང་བར་བྱ་བ་ཤེས་པ་རང་ལས་རྫས་གཞན་དུ་མེད་ལ། མྱང་བྱ་དེ་ལའང་མྱོང་བ་གཞན་དུ་ཡོད་པ་མིན་པས་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་དེ་གནས་ཚུལ་ལ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རང་གསལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་དེ་ཕྱི་དོན་ཡིན་པ་ཁེགས་ ཀྱང་སྔོ་འཛིན་ལས་སྔོན་པོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱང་བའི་ངོར་གྲུབ་པ་འདི་ཁེགས་པར་མི་ནུས་པས་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་སྙམ་ན། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཆ་གཉིས་སུ་ཐ་དད་པར་ཡོད་ན། དེར་ཡང་མྱང་བྱ་དེ་མྱོང་བྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མྱོང་ཞེས་ཕྱི་དོན་དང་དེ་འཛིན་ལ་བརྩད་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཤེས་པས་མྱོང་བ་ལ་རྣམ་མེད་དུ་མྱོང་ན་འབྲེལ་བ་མེད་ཅིང་། རྣམ་བཅས་སུ་མྱོང་ན་རྣམ་པ་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་ཡུལ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་གང་དང་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་རང་ཉིད་གསལ་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། རང་རིག་པ་ལ་མྱོང་བ་འཐད། །གཞན་རིག་པ་ལས་དེ་མི་འཐད། །གཉིས་མེད་ཀྱང་གཉིས་སྣང་བ་འཐད། །དང་པོ། དངོས་དང་རང་མྱོང་བ
Chinese
就像没有进行观察一样对待。如果对现象的世俗层面进行观察，那么心仅仅是显现的观点是无法否定的。虽然通过胜义谛的观察，心也无法成立，但这并不能否定显现是心。因为通过胜义谛的观察，眼和眼识两者都无法真实成立，但在世俗层面，看到蓝色等是眼识的作用，而不是根识的作用，这并没有妨碍，就像两者在看到对境时不会变得平等一样。第二，确立无有能取所取异体，阐释其安立之合理性，因此归纳成立自证之要义。第一，了知彼之蓝色等体验，即是识之自性，亦非是识之外的他者之自性。因此，即使显现为现量体验对境，然眼识能现量个别了知蓝色，故彼蓝色之能取，即是识之自性。以明觉之方式个别了知，彼非识之体性之外者，以无有之故。因此，识所体验之对境，无有异于识之自体，且彼体验亦无有他之体验，故无有能取所取异体，实乃识自显现为对境之相而已。若谓彼蓝色虽已遮破为外境，然蓝色异于能取之显现，于体验之层面成立，故能取所取异体存在，不可遮破。若能取与所取二者有异，则彼体验如何被体验者所体验？此与对外境及其能取之辩难相同。若识以无分别之方式体验异于识之境，则无有关联；若以有分别之方式体验，则仅如无尽之相，不能成为对境之体验。因此，就胜义谛而言，无论显现为何，识皆显现为彼之相，仅是自明而已。第二，自证可有体验，他证则无此理，无二亦可有二相。第一，实物与自体验
English
It is treated as if no examination has been conducted. If the phenomenal aspect is examined in its own terms, then the view that it is merely an appearance of mind cannot be refuted. Although mind itself cannot be established when examined through the lens of ultimate truth, this does not negate the appearance as mind. For even when both the eye and eye-consciousness are not established as truly existent when examined through the lens of ultimate truth, the seeing of blue and so forth in conventional terms is the function of eye-consciousness, not the sense faculty, and this is not contradicted, just as the two do not become equal in seeing an object. Second: Establishing that there is no separate substance of grasper and grasped; Explaining the validity of its establishment; Therefore, summarizing the meaning of the establishment of self-awareness. First: The experience of blue and so forth of that consciousness is considered to be the very nature of consciousness itself, and it is not the nature of anything that has become other than consciousness itself. Therefore, even though it appears as if experiencing an object directly, since the eye-consciousness individually cognizes blue directly, the blue that is to be experienced by that grasper of blue is the very nature of that consciousness. Because it is impossible for that which is to be individually cognized in the manner of clarity and awareness to be other than the essence of that consciousness. Therefore, what is to be experienced by consciousness is not a separate substance from consciousness itself, and there is no other experience for that which is to be experienced, so there is no separate substance of grasper and grasped, but rather consciousness itself merely self-illuminates in the form of an object. If it is said that although that blue has been refuted as an external object, the appearance of blue as distinct from the grasper of blue is established in the face of experience, so the existence of a separate substance of grasper and grasped cannot be refuted. If the grasper and the grasped exist as two distinct parts, then how is that which is to be experienced experienced by the experiencer? This is the same as the debate with external objects and their grasper. If consciousness experiences an object that is distinct from consciousness itself in a non-conceptual manner, then there is no connection; if it experiences it in a conceptual manner, then it is merely like an endless appearance, and it will not become an experience of an object. Therefore, in terms of ultimate truth, whatever appears, all of that is merely the self-illumination of consciousness in the form of that. Second: Self-awareness can have experience; other-awareness does not have this reason; non-duality can also have dual appearance. First: Object and self-experience
Tibetan
་ཡི་དཔེ། །དང་པོ། ཕྱི་དོན་མེད་ན་འདི་ལྟར་ཕྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བསླུ་མེད་འདིའི་ཕྱིར་ན་བློ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་བློས་གསལ་པོར་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན་བློ་རང་གིས་མྱོང་བ་ཞེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་དེ་ཡི་དངོས་པོ་དེ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའམ་གསལ་བའི་ཕྱིར་ན་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང་དེ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་འདི་བོར་ནས་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་ཡུལ་སྔོ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་བློ་ཡུལ་ན་གསལ་པོར་གནས་པ་འདི་ལས་གཞན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། འདི་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་ན་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བར་གྱུར་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་ལ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་སྔོ་སོགས་ཤེས་པས་མྱོང་བར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་སྔོ་སོགས་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། རལ་གྲིས་རང་གིས་རང་མི་གཅོད་པ་ བཞིན་དུ་ཤེས་པས་རང་གིས་རང་རིག་པ་མི་སྲིད་སྙམ་ན། ཡང་དག་པར་དཔྱད་ན་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མེད་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་རང་རིག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཤེས་པ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་མྱོང་བ་འདི་ནི་བསླུ་མེད་བསྙོན་མེད་དུ་གྲུབ་པས་ན་འདི་མི་གསལ་ཞེས་སུས་ཀྱང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་འདིང་དུ་མེད་ཀྱང་མིག་གིས་རང་མཐོང་དུ་མི་རུང་བ་ལྟར་ཤེས་པས་ཕྱི་དོན་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་ཉིད་རང་གིས་ཤེས་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་སུ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔོ་སོགས་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྔོ་འཛིན་ཡང་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་མྱོང་བ་དང་དྲན་པས་གྲུབ་པ་ལ་བསྙོན་དུ་མེད་དོ། །ལྷག་པར་ཡང་ཡུལ་རྣམ་མེད་དུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་བློས་དོན་མྱོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་དོན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་ནང་བློ་ཡི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་རང་གི་བློས་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེས་བརྗོད་དམ་མི་མྱོང་ཞེས་བརྗོད། མྱོང་ན་དུས་མཉམ་པར་མྱོང་ངམ་འདས་པའི་རྗེས་སུ་མྱོང་། དང་པོ་ལྟར་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་ལ་མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་གཞན་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ནམ་མི་ལེན། ལེན་ན་སྔོན་པོ་འཛིན་པ
Chinese
的例子。第一，如果没有外境，那么像这样体验外境是怎么回事呢？像这样体验是不可欺骗的，因此是心识在体验，如果心识没有清晰地体验，那么也不能说是心识自己在体验。比如，了知的事物以蓝色等形态产生或显现，因此体验蓝色等的自性也是它，如果舍弃了了知显现为境的形态，那么说体验境的自性在任何情况下都是不可能的。因此，所谓的境蓝色等的自性，除了在心识境中清晰存在之外，没有丝毫其他。这实际上是心识自身的形态，因此真实而言是心识在体验自己的本性，但从显现的方式来看，是心识体验着不同于心识的蓝色等，就像梦中的蓝色等一样。第二，就像刀不能自己砍自己一样，心识自己认识自己是不可能的，如果这样想。如果正确地观察，因为没有能知和所知，所以即使认为没有能作和所作的事物，也不能仅仅因此就认为没有自证。因为胜义中没有所取和能取之别，所以了知产生为明觉自性的体验是不可欺骗、不可否认地成立的，因此没有人能够说这不清晰。虽然了知清晰且仅仅成立为觉性是不可否认的，但就像眼睛不能自己看见自己一样，了知了知外境，了知自己本身自己是不可能的。这样说也是不可能的，就像人相续中的了知了知蓝色等一样，取蓝色等也不会对自己心识隐藏，而是通过体验和忆念成立，这是不可否认的。特别是，按照无境相体验的观点，即使允许向外看的意识体验事物，但从那事物产生的苦乐等，有多少变成了内在意识的自性，那是说自己的意识现量体验，还是说不体验呢？如果体验，是同时体验，还是在过去之后体验？如果按照第一种情况，对于在现量境中清晰显现的事物，是承认有其他的体验者意识，还是不承认？如果承认，那么取蓝色
English
Examples of that. First, if there is no external object, how is it that we experience external objects in this way? Experiencing in this way is infallible, therefore it is consciousness that experiences, and if consciousness does not clearly experience, then it cannot be said that consciousness itself experiences. For example, the object of knowledge arises or appears in the form of blue, etc., therefore experiencing the nature of blue, etc. is also it, but if we abandon the appearance of consciousness as the form of the object, then it is impossible in any way to say that we experience the nature of the object. Therefore, the so-called nature of the object, blue, etc., is nothing other than being clearly present in the realm of consciousness. This is actually the form of consciousness itself, so in reality it is consciousness that experiences its own nature, but from the way it appears, it seems that consciousness experiences blue, etc., which are different from consciousness, just like the blue, etc. in a dream. Second, if one thinks that just as a sword cannot cut itself, it is impossible for consciousness to know itself. If we examine it correctly, even if we think that there is no agent and object because there is no knowable and knowing, it is not the case that there is no self-awareness just because of that. Because there is no difference between what is grasped and what grasps in the ultimate sense, this experience of consciousness arising as the nature of clarity and awareness is established as infallible and undeniable, so no one can say that it is not clear. Although it is undeniable that consciousness is clear and only established as awareness, just as the eye cannot see itself, consciousness knows external objects, but it is impossible for consciousness itself to know itself. It is also impossible to say that, just as the consciousness of an individual knows blue, etc., grasping blue, etc. is not hidden from one's own mind, but is established by experience and memory, which is undeniable. In particular, according to the view of experiencing without object-aspects, even if we allow the outward-looking mind to experience things, how much of the happiness and suffering, etc. that arise from that thing becomes the nature of the inner mind, is it said that one's own mind directly experiences it, or is it said that it does not experience it? If it experiences, does it experience it simultaneously, or does it experience it after it has passed? If according to the first case, do you admit or not admit that there is another experiencing consciousness for what appears clearly in the object of direct perception? If you admit it, then grasping blue
Tibetan
འི་དུས་སུ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་སྔོན་པོ་རིག་པ་གཅིག་དང་། ནང་བལྟས་སྔོ་འཛིན་ཁོ་ན་རིག་པའི་བློ་གཉིས་སོགས་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །མི་ལེན་ན་བདེ་སོགས་མངོན་སུམ་མྱོང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདས་པ་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་མེད་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཡུལ་དེ་ད་ལྟ་བ་མིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་སྣང་སྟེ་དེས་ན་རང་རིག་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ནང་གི་བློ་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པས་རང་ལ་བློ་དེ་སྐྱེས་པ་དེ་ཙམ་ལས་རང་གིས་རང་རིག་མ་རིག་གི་ཐ་སྙད་དཔྱད་མི་དགོས་སོ་སྙམ་ན། རང་བློའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ ཤོག་ལྷེབ་ ༥༠༡ ནས་ ༦༠༠ བར།
Chinese
之时，外向的蓝色识一个，内向的唯取蓝色识的智慧二者等无有穷尽地转变。如果不接受，则安乐等现量体验将不复存在。如果说执取过去，那么在那些无相者的宗派中，显现的境如果不是现在，那它如何显现呢？因此，自证是名言中不可或缺的。如果认为内在的智慧是自续的智慧，仅仅是自己生起那个智慧，就不需要自己去辨别自己是否认识自证的名言，那么，自己的智慧的境是自己的境