Tibetan
སྟོང་དཔྱད་བཟོད་འགྱུར། །བདེན་གྲུབ་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། །གཅིག་དང་ཐ་དད་མི་དགོས་ན། །བདེན་གྲུབ་མེད་ཀྱང་སོ་སྐྱེའི་ངོར། །བུམ་པ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །མི་སྟོང་བུམ་པའི་ཕ་རོལ་ན། །བདེན་པར་གྲུབ་རྒྱུ་སུ་ཞིག་ཡིན། །དགག་བྱའི་སྣང་ཚུལ་ངེས་སོ་ལོ། །བདེན་གྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་། །དགག་བྱར་སྦྱར་ནས་སྟོན་པ་ནི། །རང་རྒྱུད་གཞུང་ལ་གྲགས་མོད་ཀྱང་། །དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་ན། །དེ་སྦྱར་བ་ལ་དགོས་པ་ཅི། །སྟོང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡང་། །ཀ་བ་མེད་པ་ལྟར་སེམས་ནས། །ཚིག་འཁྲིའི་དོགས་པས་འདི་བྱས་ཀྱང་། །ཚིག་འཁྲིའི་འགལ་བ་འདི་ལ་ཆེ། །ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཀ་བ་ནི། །ཡོད་ཅེས་བྱས་པས་མི་ཆོག་པར། །དེས་དེ་མི་སྟོང་ཅི་ལ་ཟེར། །དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཡིན་ཟེར་ན། །མ་ཡིན་ཀ་བ་ཡོད་ཅེས་དང་། །ཀ་བར་ཀ་བ་ཡོད་ཅེས་པ། །མི་མཚུངས་ཕྱི་མ་རྟེན་བརྟེན་པར། །དོན་གྱི་ཁས་བླངས་སོང་བ་བཞིན། །དོན་དམ་ཀ་བ་མི་དམིགས་ན། །ཀ་བ་ཀ་བས་མི་སྟོང་ཅི། །ཀུན་རྫོབ་ཀ་བ་ཀ་བས་ཞེས། །ལན་གཉིས་བརྗོད་པ་བརྡའ་ལ་རྨོངས། །རང་ནི་རང་གིས་མི་སྟོང་ན། །རང་ཡོད་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་སྟོང་། །དགག་བྱ་གཞན་དུ་མེད་གྱུར་ ན། །རང་གིས་མི་སྟོང་ཁས་ལེན་འགལ། །སྤྱིར་ན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་དེས། །སྟོང་གོ་ངེས་པར་མི་ཆོད་དེ། །རྟ་ལ་བ་ལང་མ་གྲུབ་ཀྱང་། །རྟ་དེ་སྟོང་བར་ག་ལ་ངེས། །རྟ་མཐོང་དེ་ཡིས་བ་ལང་ལ། །ཅི་ཞིག་ཕན་ཏེ་ཅི་ཞིག་གནོད། །དེ་ཕྱིར་མི་སྟོང་མྱང་འདས་དང་། །འཁོར་བའང་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་དུ། །མི་རུང་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་དང་། །སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་འདི་ལ་མེད། །ཆུ་ཟླ་ཟླ་བ་མིན་ནོ་ཞེས། །གནམ་ཟླས་སྟོང་དང་ཆུ་ཟླ་རང་། །སྣང་དེ་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ན་ཀོ། །ཟུང་འཇུག་རྟོགས་པ་སུས་ཀྱང་སླ། །བ་ལང་རྟ་མིན་ཀུན་གྱིས་ཤེས། །བ་ལང་སྣང་བར་མངོན་སུམ་མཐོང་། །དེ་རྟོགས་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཇི་སྟེ་གསུངས། །དེས་ན་རང་གི་ལུགས་ལ་ནི། །ཆུ་ཟླ་བརྟགས་ན་ཆུ་ཟླ་ཉིད། །ཅུང་ཟད་མི་རྙེད་མེད་བཞིན་དུ། །ཆུ་ཟླ་སྣང་བར་མངོན་སུམ་ཚེ། །མེད་དགག་ཡིན་ཡང་སྣང་རུང་བ། །སྟོང་དང་ཡོད་པ་སོ་སྐྱེའི་བློར། །འགལ་ཡང་འདིར་ནི་མངོན་སུམ་དུ། །ཟུང་འཇུག་འདི་ལ་རྨད་བྱུང་ཞེས། །ངོ་མཚར་ཚིག་གིས་མཁས་རྣམས་བསྔགས། །སྟོང་པའི་ངོས་ནས་གཞལ་བ་ན། །མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ཕྱིར། །མེད་ཅེས་མཐའ་གཅིག་སྨྲར་གཏུབ་ཀྱང་། །མེད་དེའི་མེད་ཚུགས་མ་ཤོར་བཞིན། །སྣང་བ་འགག་མེད་ཉིད་དུ་ཤར། །སྣང་དེའི་སྣང་ཚུགས་མ་ཤོར་བཞིན། །གཞི་མེད་སྟོང་པ་ཆེན་པོར་གནས། །དེ་ལ་འདི་སྟོང་འདིས་སྟོང་དང་། །འདི་སྣང་འདི་སྟོང་དབྱེ་བ་ཞིག །ནམ་ ཡང་རྙེད་པ་མེད་པ་ལ། །ཁོ་ཐག་ནང་ནས་ཆོད་པའི་ཚེ། །དོན་ཚོལ་མཁན་པོ་དོན་མེད་པས། །ཡིད་ཆད་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱི་རྟིང་། །ཡིད་བདེ་ཐོབ་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། ༈ །འགའ་ཞིག་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་ཟེར། །ཕུང་པོར་ང་ཙམ་འཛིན་པའི་བདག །མ་ཁེག་དེ་སྲིད་དེའི་ནུས་པའི། །ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་མེད་པ་དང་། །བདག་དེའང་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། །བརྟགས་ཙམ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི། །ཡུལ་ཡིན་དེ་དང་བུམ་སོགས་ལ། །སྟོང་གཞིའི་དབྱེ་བ་མ་གཏོགས་པ། །སྟོང་ཚུལ་ཁྱད་པར་འགའ་མེད་དེ། །ཆོས་དང་གང་ཟག་སོ་སོར་ཡང་། །རང་བཞིན་གྲུབ་པས་སྟོང་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པས་ཀྱང་། །མངོན་སུམ་གྲུབ་ལས་བརྒལ་ནས་སུ། །ཉན་རང་ཆོས་བདག་མ་རྟོགས་ཞེས། །སྨྲ་བ་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་ཟད། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ཐལ་ཆེས་ནས། །ཐེག་གསུམ་མཐོང་ལམ་གཅིག་པ་དང་། །རྟོགས་པ་མཐོ་དམན་མེད་པར་འདོད། །ཤེར་ཕྱིན་སྔགས་སོགས་མདོ་རྒྱུད་གཞུང་། །ཀུན་ཀྱང་དྲང་བའི་དོན་དུ་འགྲེལ། །དེ་ལ་དམན་ལམ་སྔོན་སོང་བའི། །ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་ཐོབ་སོགས་ཚེ། །སྤང་བྱ་ཅུང་ཟད་མེད་སོགས་སྐྱོན། །རིགས་པས་གནོད་པ་ཟློག་མེད་འབབ། །གཞན་ཡང་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་གྱུར་ཀྱང་། །སྤང་བྱ་སྤོང་བར་གྲོགས་དགོས་ཟེར། །མ་རྟོགས་རྟོགས་པར་ཁས་བླང་འགལ། །རྟོགས་ན་སྤང་བྱ་མི་སྤོང་འགལ། །ཉི་མ་ཤར་ཡང་མུན་པའི་དཔུང་། །འཇོམས་ པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མཚར། །ཁ་ཅིག་ཉན་རང་རང་རྒྱུད་ཀྱི། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྟོང་རྟོགས་ཀྱང་། །ཆོས་གཞན་བདག་མེད་མི་རྟོགས་ཟེར། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྟོང་རྟོགས་ན། །འདུས་མ་བྱས་ཙམ་མ་གཏོགས་པའི། །མ་རྟོགས་དངོས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །དེས་ན་རང་ལུགས་གང་ཡིན་ན། །དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་རང་འགྲེལ་ལས། །ཉོན་མོངས་སྤང་ཕྱིར་ཉན་རང་ལ། །རྒྱལ་བས་གང་ཟག་བདག་མེད་དང་། །ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་ལ། །ཆོས་བདག་མེད་པ་རྫོགས་པར་བསྟན། །འོ་ན་ཉན་རང་གཉིས་པོ་ལ། །སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས། །སྨྲས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། །ཉན་རང་དེ་དག་ཀུན་ཉོན་ཙམ། །སྤང་ཕྱིར་གང་ཟག་མེད་སྒོམ་གྱི། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་ནི། །སྒོམ་པ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན། །ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཞལ་སྔ་ནས། །སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཐམས་ཅད་ནི། །ཡོད་དང་མེད་ཅེས་རྩོད་ན་ཡང་། །
Chinese
空性观察可以忍受转变。因为从未存在过真实成立。如果不需要一和异，即使没有真实成立，但在凡夫面前，因为执着瓶子为真实，在不空瓶子的彼岸，谁会是真实成立的事物呢？确定所破的显现方式，真实成立等有什么差别？将所破附加于其上进行阐述，在自续派的论典中虽然广为人知，但在究竟的观察中，附加它有什么必要呢？如果空性，即使在世俗层面，也像认为柱子不存在一样，虽然因为害怕语病而这样做，但这种语病的矛盾很大。仅仅在世俗层面，柱子是存在的，这样说是不允许的，为什么说它不空呢？如果说这两者意义相同，并非如此，说“柱子存在”和“柱子上存在柱子”，是不一样的，后者如同承认了依和所依的关系。如果究竟中柱子不可得，柱子为什么不空于柱子呢？世俗的柱子空于柱子，重复两次是愚昧于表达。如果自己不空于自己，在自己存在的情况下空于他者，如果所破在他者中不存在，承认自己不空是矛盾的。一般来说，他者空性，并不能确定一定是空性，即使马身上没有牛，也不能确定马是空性的。看到马对牛有什么帮助或损害呢？因此，不空涅槃和轮回，也不可能成为法和法性，不可能有显空双运和有寂平等。水月不是月亮，天空的月亮是空性的，而水月本身，如果这种显现是双运，那么双运的证悟太容易了。大家都知道牛不是马，牛显现为现量所见，如果证悟这个是伟大的奇迹，那么伟大的自在者您是怎么说的呢？因此，在自己的宗派中，如果观察水月，水月本身，稍微也找不到，如同不存在一样，但水月却显现为现量所见。虽然是否定存在，但却可以显现，空性和存在，在凡夫的心中，虽然是矛盾的，但在这里却是现量所见，对于这种双运是奇妙的，用惊叹的语言赞叹智者。如果从空性的角度衡量，因为没有丝毫的不空存在，虽然可以说完全不存在，但却没有失去不存在的状态，显现无灭
English
Emptiness analysis can endure transformation. Because true establishment has never existed. If one and different are not needed, even if there is no true establishment, in front of ordinary beings, because they cling to the pot as true, on the other side of the non-empty pot, who would be the truly established thing? Determine the appearance of what is to be refuted, what is the difference between true establishment and so on? Attaching what is to be refuted to it and explaining it, although it is widely known in the treatises of the Svātantrika school, in the ultimate analysis, what is the need to attach it? If emptiness, even on the conventional level, is like thinking that the pillar does not exist, although this is done for fear of verbal fallacy, the contradiction of this verbal fallacy is great. Merely on the conventional level, it is not permissible to say that the pillar exists, why say that it is not empty? If you say that these two have the same meaning, it is not so, saying "the pillar exists" and "there is a pillar on the pillar" are not the same, the latter is like admitting the relationship between the dependent and the depended upon. If the pillar is not found in the ultimate, why is the pillar not empty of the pillar? The conventional pillar is empty of the pillar, repeating it twice is ignorance of expression. If oneself is not empty of oneself, being empty of others while oneself exists, if what is to be refuted does not exist in others, admitting that oneself is not empty is contradictory. In general, being empty of others does not necessarily determine emptiness, even if there is no cow on the horse, it cannot be determined that the horse is empty. What help or harm does seeing the horse do to the cow? Therefore, non-empty nirvāṇa and saṃsāra, also cannot become dharma and dharmatā, there cannot be union of appearance and emptiness and equality of existence and peace. The water moon is not the moon, the moon in the sky is empty, and the water moon itself, if this appearance is union, then the realization of union is too easy. Everyone knows that a cow is not a horse, the cow appears as directly perceived, if realizing this is a great miracle, then how did the great lord say it? Therefore, in one's own system, if one examines the water moon, the water moon itself, one cannot find it even slightly, as if it does not exist, but the water moon appears as directly perceived. Although it is a negation of existence, it can still appear, emptiness and existence, in the minds of ordinary beings, although they are contradictory, but here they are directly perceived, this union is wonderful, praising the wise with words of amazement. If measured from the perspective of emptiness, because there is not the slightest non-empty existence, although one can say that it does not exist at all, but without losing the state of non-existence, appearance is unceasing.
Chinese
于意中显现。 彼显现之显相未失坏， 安住于无基大空性中。 于彼此空以此空， 此显此空之差别， 何时亦无所得之时， 内心深处决断之际， 寻意义者成无意义， 无生绝望之境后， 获得心安甚稀奇。 或有声闻缘觉阿罗汉， 言未证悟法无我。 于蕴执我之我执， 未破除彼时彼力之， 烦恼无有断除与， 彼我也依蕴而立， 仅是分别俱生我执之， 境，彼与瓶等上， 除却空基之差别外， 空性之理无少异， 法与补特伽罗各自亦， 以自性成立故空也。 如是依教理亦然， 超胜现量成立之上， 声闻缘觉未悟法我执， 如是言说唯是立宗耳。 于此有者太过分， 小乘大乘见道为一， 证悟无有高下如是想， 般若经咒等经续论， 一切皆解说为了义。 于彼下劣道在前， 获得大乘见道等之时， 无有少许所断等过失， 以理妨害无可避免降临。 另有应证虽已证悟， 所断断除需友伴云， 未悟却许为悟相违， 悟则所断不舍相违。 太阳虽升起然黑暗军， 降伏需待他者甚稀奇。 有者声闻缘觉自相续， 五蕴空性虽证悟， 然言不悟他法无我。 若已证悟五蕴空， 除却无为法外之， 未悟余法复有何？ 是故自宗为何者， 于尊胜月称之自释中， 为断烦恼故于声闻缘觉， 胜者宣说补特伽罗无我， 为断智障故于佛子众， 圆满开示法无我。 若问声闻缘觉二者， 有证悟空性耶， 如是说有何道理？ 声闻缘觉彼等唯， 为断烦恼故修人无我， 然于圆满法无我， 如是说无有修习也。 龙钦饶绛巴尊前说， 往昔一切诸论师， 若有若无如是争辩然，
English
Appears in the mind. Without losing the appearance of that appearance, Abides in the great emptiness without a basis. In that, this is empty by this emptiness, This appearance, this emptiness, a distinction, When nothing is ever found, At the moment of decision from within the heart, The seeker of meaning becomes meaningless, After the state of no despair arises, It is very wonderful to obtain peace of mind. Some Hearers and Solitary Realizers, Arhats, Say they have not realized the selflessness of phenomena. The self-grasping of self in the aggregates, If not destroyed, then the power of that, Afflictions are not abandoned, and That self also relies on the aggregates, Merely conceptual, the co-emergent grasping at self, Is the object, that and pots, etc., Except for the difference in the basis of emptiness, There is no difference in the way of emptiness, Phenomena and individuals also each, Are empty because they are established by their own nature. Thus, also by scripture and reasoning, Beyond manifest accomplishment, Saying that Hearers and Solitary Realizers have not realized the self of phenomena, Such speech is merely a proposition. Some go too far in this, Asserting that the paths of seeing of the three vehicles are the same, And that there is no high or low in realization. The Sutras, Tantras, and Shastras such as the Prajnaparamita and Mantras, All explain it as the definitive meaning. In that, when the inferior path has preceded, Obtaining the Mahayana path of seeing, etc., Faults such as there being no abandonments, Inescapably descend with harm by reasoning. Furthermore, even if what is to be realized is realized, It is said that abandoning what is to be abandoned requires a companion. It is contradictory to claim to have realized what has not been realized. It is contradictory not to abandon what is to be abandoned if realized. Even though the sun rises, the army of darkness, It is wonderful to rely on others to subdue. Some say that Hearers and Solitary Realizers, in their own continuum, Although they realize the emptiness of the five aggregates, They do not realize the selflessness of other phenomena. If the emptiness of the five aggregates is realized, What other thing is there that is not realized, Except for the unconditioned? Therefore, whatever one's own system is, In the self-commentary of glorious Chandrakirti, For the sake of abandoning afflictions, to Hearers and Solitary Realizers, The Victorious Ones taught the selflessness of individuals, For the sake of abandoning the obscurations to knowledge, to the Sons of the Victorious Ones, Fully showed the selflessness of phenomena. If asked whether the two, Hearers and Solitary Realizers, Have realization of emptiness, How is it said that way? Those Hearers and Solitary Realizers only, For the sake of abandoning afflictions, meditate on the selflessness of the person, But as for the complete selflessness of phenomena, It is said that there is no meditation. Longchen Rabjampa said, All the previous teachers, Although they argued about whether it exists or does not exist,