Tibetan
་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རིགས་པ་ནི། ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་དེ་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྡུད་པ་ལས། ཐབས་མེད་ཤེས་རབ་བྲལ་བས་ཉན་ཐོས་ཉིད་དུ་ལྟུང་། །ཞེས་དང་། སྲིད་དང་ཞི་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་པ་དང་འགལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་གང་ཟག་དེ་གཞན་དོན་ལ་སེམས་པའི་བདེ་བ། དེའི་ཐབས་རྙེད་པའི་བདེ་བ། ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྙེད་པའི་བདེ་བ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བདེ་བ་བཞི་དང་བྲལ་བར་བཤད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྒྱན་ལས། ཆེར་འོས་སེམས་བསྐྱེད་སྤངས་པའི་སྐྱེ་བོ་དག །གཞན་དོན་སེམས་དང་དེ་ཡི་ཐབས་རྙེད་དང་། །དགོངས་ཆེན་དོན་དང་དེ་ཉིད་མཆོག་ཐོབ་པའི། །བདེ་བ་དེ་སྤངས་ཞི་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ། ། དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། ཞེས་པས། འབྲས་ཡུམ་ལ་ཉེ་རིང་གི་གཞི་ཤེས་གཉིས་ལས། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། འབྲས་ཡུམ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ། གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། འབྲས་ཡུམ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པའི་ཐེག་དམན་འཕགས་པའི་མཁྱེན་པའོ། །གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་། །ཞེས་པས། ཡུལ་ཅན་གཞི་ཤེས། སྤང་བྱ་མཚན་འཛིན། དེ་དག་གཉེན་པོས་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཚུལ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་གཉིས། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་མཚན་འཛིན་གྱིས་མ་བཅིངས་པའི་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཁྱེན་པ། གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། དེས་བཅིངས་པའི་ཐེག་དམན་འཕགས་པའི་མཁྱེན་པ། བཅིངས་མ་བཅིངས་ཀྱི་དོན་གང་ཞེ་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞི་ཤེས་ལ་དེས་མ་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་རང་ལམ་དུ་སྤོང་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་དམན་གྱི་གཞི་ཤེས་ལ་དེས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་བོན་རང་ལམ་དུ་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་རང་དབང་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་དང་ཀུན་བཏགས་ལྟ་བུ། གཉིས་པ་ནི། རང་རྒྱུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལས་བྱུང་ཞིང་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མངོན་ཞེན་གྱི་དྲི་མ་རགས་པའོ། །དེ་ལ་འཛིན་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། རྫས་འཛིན་དང་། བཏགས་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་མཚན་འཛིན་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པའི་བདག་འཛིན་ལྟ་བུ། འདི་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དོན་གཅིག །དབྱེ་ན། ལུང་རིགས་སོགས་ལ་ལྟོས་མེད་དུ་ཡུལ་ཡུལ་ ཅན་ལ་རང་གི་ངང་གིས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ལྟ་བུ་ལྷན་སྐྱེས་དང་། ལུང་རིགས་ལྟར་སྣང་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ལ་བདེན་པར་འཛིན་གྱི་བློ་ལྟ་བུ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཉིས། གཉིས་པ་ནི། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་:བཏགས་༼རགས་༽པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། མཚན་འཛིན་དང་སྒྲ་དོན་འདྲེས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལ། ས་མཚམས་ས་བདུན་པའི་བར་དུ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡུལ་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཞེན་པའི་ཞེན་པ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་སྟེ་ས་བཅུ་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད། གཉིས་པ་ལ། གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། གཞིའི་ཆོས་ཉིད་དང་། གཞིའི་ཆོས་ཅན་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཞེས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་ལམ་ལ་མཚན་འཛིན་ནི། སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཞེས་པས་བསྟན། གསུམ་པ། རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་པས་བསྟན། དེས་ན་འདིར་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་མཚན་འཛིན་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་དེས་བཅིངས་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་གཞི་ཤེས་མཚོན་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་དང་། མཚན་འཛིན་མཐའ་དག་སྤང་གཉེན་དུ་སྦྱར་ནས་འཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་འཛིན་གྱི་བློ་ཡིན་ན། རང་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་དང་དངོས་སུ་ལྡན་པས་མ་ཁྱབ་པ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་སོགས་དེ་མི་རྟག་སོགས་དང་། །ཞེས་པས། གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ། གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བའི་མཉམ་ཉིད། འཕྲོས་དོན་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་དང་གསུམ། དང་པོའི་མཚན་ཉིད། བདག་མེད་གཉིས་གང་རུང་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་ཉམས་ལེན། དབྱེ་ན། དངོས་བསྟན་གྱི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ་དང་། ཤུགས་བསྟན་ཐེག་དམན་གྱི་གཞི་ཤེས་སྦྱོར་བ་གཉིས།
Chinese
并非没有听闻而证得菩提。如是说。理证是：小乘道不是与方便智慧两种殊胜分不开的道，因为彼有证悟空性的智慧。若许，则与《摄颂》相违：“无方便智慧分离，堕入声闻之境。”以及“因堕入有寂，证悟亦劣。”大乘之人不应说与利他之心之乐、得彼方便之乐、获得如是广大之法之乐、证悟空性之乐四者分离，因为彼有证悟空性的智慧。若许，则与《庄严经论》相违：“大应舍弃发心之士夫，舍弃利他心与得彼方便，以及大义之义与得彼胜妙，彼乐而趋寂灭。” 彼从执著相之门。如是说，果母有远近之基智二者，第一之体相：善巧修果母之菩萨圣者的智慧。第二之体相：不善巧修果母的小乘圣者的智慧。色等蕴空性。如是说，有境基智、所断相执、彼等以对治如何断除等三者。第一者，有对治基智和不顺品之基智二者。第一之体相：未被执著基道果三者为相之相执所束缚的大乘圣者的智慧。第二之体相：被彼束缚的小乘圣者的智慧。束缚与未束缚之义为何？大乘之基智未被彼束缚，是说以彼现证基道果三者之力，能于自道中舍弃连同彼之种子之执相故。小乘之基智被彼束缚，是说以不如是证悟之力，不能于自道中舍弃种子故。第二者，是执著诸有为法不依赖他者而有自主之心的心识，彼有烦恼障所摄和所知障所摄二者，第一者，是俱生和遍计的人我执。
English
It is not the case that enlightenment is not realized without hearing. Thus it is said. The reasoning is: The path of the Lesser Vehicle is not a path that is inseparable from the two special qualities of skillful means and wisdom, because it has the wisdom that realizes emptiness. If you assert this, it contradicts the Compendium Sutra: "Without skillful means and separated from wisdom, one falls into the state of a Hearer." And, "Because one falls into existence and peace, realization is also inferior." It is not appropriate to say that a Mahayana person is separated from the happiness of thinking of others' welfare, the happiness of finding the means to that, the happiness of finding such vast Dharma, and the happiness of realizing emptiness, because they have the wisdom that realizes emptiness. If you assert this, it contradicts the Ornament Sutra: "Those who abandon the greatly appropriate mind of enlightenment, abandon the mind of others' welfare and finding the means to that, as well as the meaning of the great intention and obtaining that supreme, that happiness, and go to peace." That is from the perspective of focusing on signs. As it says, the Mother of Results has two types of fundamental knowledge, near and far. The characteristic of the first is the wisdom of the noble Bodhisattvas who are skilled in the means of accomplishing the Mother of Results. The characteristic of the second is the wisdom of the noble Hearers of the Lesser Vehicle who are not skilled in the means of accomplishing the Mother of Results. Form, etc., the aggregates are emptiness. As it says, there are three aspects: the object-possessing fundamental knowledge, the object to be abandoned - clinging to signs, and how to abandon them with antidotes. The first has two aspects: the antidote fundamental knowledge and the fundamental knowledge of the opposing side. The characteristic of the first is the wisdom of the noble Mahayana practitioners who are not bound by the clinging to signs that clings to the three - basis, path, and result - as signs. The characteristic of the second is the wisdom of the noble Hearers of the Lesser Vehicle who are bound by that. What is the meaning of bound and unbound? The fundamental knowledge of the Mahayana is said to be unbound by that because, with the power of directly realizing the three - basis, path, and result - it is able to abandon the clinging to signs, together with its seeds, on its own path. The fundamental knowledge of the Lesser Vehicle is said to be bound by that because, with the power of not realizing it in that way, it is not able to abandon the seeds on its own path. The second is the mind that clings to conditioned phenomena as independent, without relying on others. It has two aspects: that which is included by afflictive obscurations and that which is included by cognitive obscurations. The first is the innate and imputed self-grasping of a person.
Chinese
例如。第二，由自因法之我执产生，且对境显现执著的显现执著之粗垢。其中从执着和境的角度分两种。第一种，有以实执和假立执所摄的相执两种。第一种，如对境与有境之诸法，于三轮中分别的我执。此与法我执意义相同。分而言之，如不依赖经论理证等，自性执境与有境为真实的分别心，是俱生我执；以及以经论理证之相似者作为理由，通过观察分析而执境与有境为真实的分别心，是遍计所执之法我执二者。第二种，如对境与有境之诸法，仅于假立而显现执著的知障分别。其中有：假立（粗大）和极细微两种。第一种，是相执和声义混杂执的两种分别，存在于七地之间。第二种，是对境仅于假立而执著的执著，细微又细微，存在于十地后得位之间。第二，有于基、道、果执为相三种。第一，有于基之法性和基之有法执为相两种，如偈云：色等蕴空性，行之异意识。所示。第二，于道之相执是：布施等菩提分，行之异意识。所示。第三：于王等贪著微。所示。因此，此处真实显示了束缚之相执，由此束缚而以小乘之基识象征显示。第三，并非将对治基识和一切相执结合为断除对治而宣说，因为如果是相执之识，则如不遍及与自摧毁之对治真实具有一样。如偈云：色等彼无常等。所示。基识修，基识修之等性，剩余意义相之三种分类和三者。第一之相，是修持二无我中任何一个的修法。分而言之，有直接显示的基识修，和间接显示的小乘之基识修两种。
English
For example. Secondly, it is the coarse stain of manifest clinging, which arises from self-grasping of one's own cause, the Dharma, and which manifestly clings to objects. There are two types of this, distinguished by clinging and by object. The first has two types of clinging to characteristics, which are included in clinging to substance and clinging to imputation. The first is like the self-grasping that conceptualizes the three spheres in relation to the phenomena of object and subject. This is the same in meaning as grasping at the self of phenomena. To differentiate, there are two types of grasping at the self of phenomena: the innate, such as the mind that inherently grasps objects and subjects as true without relying on scripture, reasoning, etc.; and the imputed, such as the mind that grasps objects and subjects as true through investigation and analysis, using what appears to be scripture and reasoning as reasons. The second is like the conceptual obscuration of knowledge, which manifestly clings to the phenomena of object and subject as mere imputations. There are two types of this: imputation (coarse) and very subtle. The first is both the conceptualization of clinging to characteristics and the conceptualization of mixing sound and meaning, and it exists up to the seventh ground. The second is the clinging that clings to objects as mere imputations, subtle and very subtle, and it exists up to the subsequent attainment of the tenth ground. Secondly, there are three types of clinging to characteristics in relation to the basis, path, and result. First, there are two types of clinging to characteristics in relation to the nature of the basis and the entities of the basis, as indicated by the verse: Forms, etc., aggregates are emptiness, The consciousness of actions is a discordant aspect. Second, clinging to characteristics on the path is: Generosity, etc., aspects of enlightenment, The consciousness of actions is a discordant aspect. As shown by the verse. Third: Attachment to kings, etc., is subtle. As shown by the verse. Therefore, here the clinging to characteristics that binds is directly shown, and the basis of the lesser vehicle, bound by it, is shown symbolically. Third, it is not explained by combining the antidote, the basis of consciousness, and all clinging to characteristics as the antidote to be abandoned, because if it is the mind of clinging to characteristics, then it is not all-pervasive, just as it is not actually possessed by the antidote that destroys itself. As the verse says: Forms, etc., are impermanent, etc. The cultivation of the basis of consciousness, the equality of the cultivation of the basis of consciousness, the three categories of the remaining meaning of characteristics, and the three. The characteristic of the first is the practice of meditating on either of the two selflessnesses. To differentiate, there are two types: the directly shown cultivation of the basis of consciousness, and the indirectly shown cultivation of the basis of consciousness of the lesser vehicle.