Tibetan
ཞེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །ཞེས་པར། འབྲས་ཡུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་གཞི་ཤེས་གཙོ་བོར་བསྟན་ནས། དེ་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་ལ་ཉེ་རིང་དོན་གྱིས་བསྟན་ཅིང་། ཁྱད་པར་དེ་འཐད་པར་བྱེད་པ་ལ། དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། ཞེས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དང་། རྟོགས་རིགས་དེ་གཉིས་ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བྲལ་ནས་ཉན་རང་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ནི། བྱང་སེམས་རིགས་ངེས་པས་འབྲས་ཡུམ་དེ་ཐོབ་པ་ལ་རིང་ལམ་དུ་སྟོན་པ་ནི། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་། །ཞེས་སོགས་དང་། ཐབས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་མི་རྟག་སོགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་གཞི་ཤེས་དེ་ཉེ་ལམ་དུ་སྟོན་པ་ལ། སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་ངར་འཛིན་མེད། །ཅེས་སོགས་དང་། རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། ཞེས་པར། ཉན་རང་གི་ལམ་དེ་བདེན་འཛིན་ཕྲ་མོ་མ་སྤངས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་སུ་བསྟན་ནས། དེའི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི། ཞེས་སོགས་དང་། བྱང་སེམས་ཀྱི་དེ་གང་གིས་སྤོང་སྙམ་པ་ལ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཞེས་སོགས་དང་། གོང་གི་དེ་ཟབ་ཅེས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ནི། མཐོང་བ་ལ་སོགས། ཞེས་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་འཆད་པ་ནི། དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དང་། །ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །འདིར་བསྟན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དགུ་ལས། དང་པོ། སྲིད་ཞི་ལ་གནས་མི་གནས་ཀྱི་ གཞི་ཤེས་ངོས་བཟུང་བ་དང་། འཕྲོས་དོན་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་མེད་ལ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལའང་གཉིས་ལས། སྲིད་ཞི་ལ་མི་གནས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། འཁོར་འདས་བར་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་མཁྱེན་པ། གཉིས་པ་སྲིད་ཞི་ལ་གནས་པའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཐེག་དམན་འཕགས་པའི་མཁྱེན་པ། དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞི་ཤེས་རྣམས་ལ་སྲིད་ཞི་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་གཞི་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་འཁོར་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་མྱང་འདས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་དམན་གྱི་གཞི་ཤེས་རྣམས་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལ་གནས་པའི་གཞི་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་བ་ལ་དོར་བྱ་དང་མྱང་འདས་ལ་བླང་བྱར་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མེད་དེ། ལུང་རིགས་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ལུང་ནི། ལང་གཤེགས་ལས། མཚན་མ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་མི་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་ཉན
Chinese
等等。第二，关于“此岸彼岸无边际”一句，主要阐述了以果母（འབྲས་ཡུམ།）所摄持的阿赖耶识（གཞི་ཤེས།），并以亲疏之别说明了声闻、独觉和菩萨的阿赖耶识。特别是为了使之合理化，用了一个偈颂：“彼以相状为所缘之门”。如果将这两种觉悟的种类，脱离方便智慧的特殊性，像声闻、独觉那样生起，那么对于菩萨种姓决定者来说，将获得果母视为遥远的道路，如“色等蕴为空性”等等。通过方便智慧的特殊性来把握，从而现量证悟无常等的阿赖耶识，将其视为近道，如“布施等无我执”等等。以及“对于胜利者等，贪著微薄”一句，声闻、独觉的道，因为没有舍弃微细的实执，所以被视为不顺品（མི་མཐུན་ཕྱོགས།）的阿赖耶识，并说明了其中的原因，如“法之道”等等。如果有人认为菩萨的道通过什么来舍弃呢？答：“诸法自性”等等。为了成立上面所说的“甚深”之义，如“见等等”。并解释了其中的原因，如“如是此与亦此”等等。以上是所说的内容。这里所说的九种象征性的法中，第一，是关于安住与不安住于有寂（སྲིད་ཞི།）的 阿赖耶识的认定，以及剩余的意义，即对于声闻、独觉是否证悟了法无我的两种考察。第一种考察又分为两种：不安住于有寂的阿赖耶识的定义，是指现量证悟了轮回、寂灭、中阴三者自性本空的，大乘圣者的智慧。第二种是安住于有寂的阿赖耶识的定义，是指现量证悟人无我的小乘圣者的智慧。也就是说，对于大乘的阿赖耶识来说，称为不安住于有寂两边的阿赖耶识，因为以大智慧不住于轮回，以大悲心不住于涅槃的边际。对于小乘的阿赖耶识来说，称为安住于二者边际的阿赖耶识，因为执著轮回为应舍弃，涅槃为应获取。第二，声闻、独觉没有证悟法无我，因为通过教证和理证二者可以成立。教证方面，《楞伽经》中说：“由于没有证悟无相，所以不能证悟大乘菩提，
English
Etc. Second, regarding the phrase "not on the shore of this side or the other," it mainly elucidates the ālaya-vijñāna (གཞི་ཤེས།) as encompassed by the Fruition Mother (འབྲས་ཡུམ།), and explains the ālaya-vijñāna of the Śrāvakas, Pratyekabuddhas, and Bodhisattvas in terms of their proximity and distance. In particular, to justify this, a verse is used: "That is through the door of focusing on characteristics." If these two types of realization are generated without the special characteristics of skillful means and wisdom, like Śrāvakas and Pratyekabuddhas, then for those with definite Bodhisattva lineage, considering the attainment of the Fruition Mother as a distant path is like "form, etc., aggregates are emptiness," etc. By grasping through the special characteristics of skillful means and wisdom, the ālaya-vijñāna that directly realizes impermanence, etc., is shown as a near path, such as "in generosity, etc., there is no self-grasping," etc. And regarding the phrase "for the victors, etc., attachment is slight," the path of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, because it has not abandoned subtle clinging to reality, is shown as the ālaya-vijñāna of the unfavorable side (མི་མཐུན་ཕྱོགས།), and the reason for this is explained, such as "the path of Dharma," etc. If one thinks, "Through what does the Bodhisattva's path abandon it?" The answer is: "All dharmas are self-nature," etc. To establish the meaning of "profound" mentioned above, such as "seeing, etc." And the reason for this is explained, such as "Thus, this and also this," etc. The above is what was said. Among the nine symbolic dharmas mentioned here, the first is about the recognition of the ālaya-vijñāna that abides or does not abide in saṃsāra and nirvāṇa (སྲིད་ཞི།), and the remaining meaning is the two examinations of whether Śrāvakas and Pratyekabuddhas have realized the absence of self of phenomena. The first examination is further divided into two: the definition of the ālaya-vijñāna that does not abide in saṃsāra and nirvāṇa, which refers to the wisdom of the Mahāyāna noble ones who directly realize that the nature of saṃsāra, nirvāṇa, and the intermediate state are empty. The second is the definition of the ālaya-vijñāna that abides in saṃsāra and nirvāṇa, which refers to the wisdom of the Hīnayāna noble ones who directly realize the absence of self of persons. That is to say, for the ālaya-vijñāna of the Mahāyāna, it is called the ālaya-vijñāna that does not abide on the edges of saṃsāra and nirvāṇa, because with great wisdom, it does not abide in saṃsāra, and with great compassion, it does not abide on the edge of nirvāṇa. For the ālaya-vijñāna of the Hīnayāna, it is called the ālaya-vijñāna that abides on the edges of the two, because it clings to saṃsāra as something to be abandoned and nirvāṇa as something to be attained. Second, Śrāvakas and Pratyekabuddhas have not realized the absence of self of phenomena, because it can be established through both scriptural authority and reasoning. Regarding scriptural authority, the Laṅkāvatāra Sūtra says: "Because of not realizing the absence of characteristics, one cannot realize the Bodhi of the Mahāyāna,