Tibetan
སྐབས་ལྔ་པས་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་བཤད་པ། ད་ནི་སྐབས་ལྔ་པས་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། བསྡུས་རྒྱུད་དངོས་བསྟན་ལྟར་རགས་རྩིས་ཀྱིས་ཉུང་ངུའི་རྩིས་བཤད་པ་དང་། འགྲེལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་པ་ཞིབ་རྩིས་ཀྱིས་ཉུང་ངུའི་རྩིས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་བཞི་སྟེ། ལོ་དག་པ། ཟླ་བ་དག་པ། ཟླ་བའི་ངེས་པ། ཞག་གི་ངེས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོ་ནི་མ་ཁར་ཀླ་ཀློ་ཞུགས་ནས་རྒྱུད་འགྲེལ་འཕགས་ཡུལ་དུ་མ་ཕེབས་བར་གྱི་ལོའོ། །ལོ་བཞི་བརྒྱ་དང་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ལ་བསྲེ་བྱའི་ལོ་ནི། རབ་བྱུང་སྟེ་མེ་ཡོས་ལ་དུས་འཁོར་འཕགས་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པས་དེ་ལ་སོགས་པའི་ཁོངས་ཀྱི་རབ་བྱུང་དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བརྩི་བྱའི་ལོ་ཡན་ཆོད་ལ་ལོ་དུ་ཙམ་ཞིག་འདས་པའི་གྲངས་བསྲེས་པས་ནི་ཀླ་ཀློ་བྱུང་ནས་རྩི་བཞིན་པའི་བར་གྱི་ལོ་གྲངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྟེང་ནས་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ལག་པ་སྐྱོན་དང་བྲལ་ཏེ་བརྒྱ་གྱ་གཉིས་ཕྲི་བའི་ལྷག་མ་ནི་རྒྱལ་དཀའ་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ་ཉུང་ངུའི་བྱེད་པ་སྦྱངས་ནས་ད་ལྟའི་བར་གྱི་འདས་ལོ་སྟེ་ལོ་དག་པའི་ཚོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ལོ་དག་པའི་ཚོགས་དེ་ཉིད་ཉི་མས་བསྒྱུར་བ་ནི་ལོ་རེ་ལ་འཕོ་བའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རེ་ཡོད་པས་འདས་ལོ་རྣམས་ཁྱིམ་ཟླའི་ཕུང་པོར་གསིལ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་ནག་པ་སོགས་ལོར་མ་ལོངས་པའི་འདས་ཟླ་བསྲེས་པས་ནི་རྩིས་འགོ་ཟུག་པ་ཕྱིན་གྱི་ཁྱིམ་ཟླའི་གྲངས་སོ། །དེ་གནས་གཉིས་སུ་འཇོག་པ་ནི། སྟེང་མ་ནི་ཟླ་ལྷག་སྟེར་བའི་གཞི་དང་། འོག་མ་ནི་ལྷག་པོ་འཚོལ་བའི་གཞིའོ། །དེ་ཡང་དབུགས་གཅིག་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་སོ་གཉིས་སུ་གསིལ་བའི་ཆ་རེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཡིན་ལ། དེ་བསགས་པས་དབུགས་སོ་གཉིས་ཕྱེད་བཅས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆའི་དབུགས་རེར་ལོངས། དེ་བསགས་པས་ཞག་སོ་གཉིས་ཕྱེད་བཅས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆའི་ཞག་ཤོལ་གཅིག་ཏུ་ལོངས། དེ་བསགས་པས་ཟླ་བ་སོ་གཉིས་ཕྱེད་བཅས་ན་ཟླ་བཤོལ་གཅིག་ལོངས་པའི་གནད་ཀྱིས། སྤྱིར་ཚེས་ཞག་སུམ་ཅུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཟླ་བ་རེ་རྫོགས་པའི་གནམ་སྟོང་ལ་ཉི་མས་ཁྱིམ་རེ་རེ་རྫོགས་ནས་འཕོ་མི་ནུས་པས་ཟླ་བཤོལ་ ངེས་པར་དགོས་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། འདིར་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་སུམ་ཅུ་གཉིས་ན་ལྷག་པའི་ཟླ་བར་འགྱུར་ཏེ། གནམ་སྟོང་ལ་ནི་ཉི་མའི་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་བས་ན་ཕྱེད་པ་དེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་གཞུག་ 【处理错误】 [ { "original_tibetan": "སྐབས་ལྔ་པས་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་བཤད་པ།", "chinese_translation": "第五品所作的五支解释", "english_translation": "Explanation of the Five Limbs as Performed by the Fifth Chapter" }, { "original_tibetan": "ད་ནི་སྐབས་ལྔ་པས་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། བསྡུས་རྒྱུད་དངོས་བསྟན་ལྟར་རགས་རྩིས་ཀྱིས་ཉུང་ངུའི་རྩིས་བཤད་པ་དང་། འགྲེལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་པ་ཞིབ་རྩིས་ཀྱིས་ཉུང་ངུའི་རྩིས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་བཞི་སྟེ། ལོ་དག་པ། ཟླ་བ་དག་པ། ཟླ་བའི་ངེས་པ། ཞག་གི་ངེས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མེ་མཁའ་རྒྱ་མཚོ་ནི་མ་ཁར་ཀླ་ཀློ་ཞུགས་ནས་རྒྱུད་འགྲེལ་འཕགས་ཡུལ་དུ་མ་ཕེབས་བར་གྱི་ལོའོ། །ལོ་བཞི་བརྒྱ་དང་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ལ་བསྲེ་བྱའི་ལོ་ནི། རབ་བྱུང་སྟེ་མེ་ཡོས་ལ་དུས་འཁོར་འཕགས་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པས་དེ་ལ་སོགས་པའི་ཁོངས་ཀྱི་རབ་བྱུང་དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བརྩི་བྱའི་ལོ་ཡན་ཆོད་ལ་ལོ་དུ་ཙམ་ཞིག་འདས་པའི་གྲངས་བསྲེས་པས་ནི་ཀླ་ཀློ་བྱུང་ནས་རྩི་བཞིན་པའི་བར་གྱི་ལོ་གྲངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྟེང་ནས་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ལག་པ་སྐྱོན་དང་བྲལ་ཏེ་བརྒྱ་གྱ་གཉིས་ཕྲི་བའི་ལྷག་མ་ནི་རྒྱལ་དཀའ་ཁྲིར་ཕེབས་ཏེ་ཉུང་ངུའི་བྱེད་པ་སྦྱངས་ནས་ད་ལྟའི་བར་གྱི་འདས་ལོ་སྟེ་ལོ་དག་པའི་ཚོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ལོ་དག་པའི་ཚོགས་དེ་ཉིད་ཉི་མས་བསྒྱུར་བ་ནི་ལོ་རེ་ལ་འཕོ་བའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རེ་ཡོད་པས་འདས་ལོ་རྣམས་ཁྱིམ་ཟླའི་ཕུང་པོར་གསིལ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ལ་ནག་པ་སོགས་ལོར་མ་ལོངས་པའི་འདས་ཟླ་བསྲེས་པས་ནི་རྩིས་འགོ་ཟུག་པ་ཕྱིན་གྱི་ཁྱིམ་ཟླའི་གྲངས་སོ། །དེ་གནས་གཉིས་སུ་འཇོག་པ་ནི། སྟེང་མ་ནི་ཟླ་ལྷག་སྟེར་བའི་གཞི་དང་། འོག་མ་ནི་ལྷག་པོ་འཚོལ་བའི་གཞིའོ། །དེ་ཡང་དབུགས་གཅིག་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་སོ་གཉིས་སུ་གསིལ་བའི་ཆ་རེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཡིན་ལ། དེ་བསགས་པས་དབུགས་སོ་གཉིས་ཕྱེད་བཅས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆའི་དབུགས་རེར་ལོངས། དེ་བསགས་པས་ཞག་སོ་གཉིས་ཕྱེད་བཅས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆའི་ཞག་ཤོལ་གཅིག་ཏུ་ལོངས། དེ་བསགས་པས་ཟླ་བ་སོ་གཉིས་ཕྱེད་བཅས་ན་ཟླ་བཤོལ་གཅིག་ལོངས་པའི་གནད་ཀྱིས། སྤྱིར་ཚེས་ཞག་སུམ་ཅུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཟླ་བ་རེ་རྫོགས་པའི་གནམ་སྟོང་ལ་ཉི་མས་ཁྱིམ་རེ་རེ་རྫོགས་ནས་འཕོ་མི་ནུས་པས་ཟླ་བཤོལ་", "chinese_translation": "现在解释第五品所作的五支分为两部分：一是按照《略续》的直接指示，以粗略计算方式解释简略的计算；二是按照《大疏》的观点，以详细计算方式解释简略的计算。第一部分又分为四点：计算正确的年份、计算正确的月份、确定月份、确定日期。第一点是：火空海（公元前403年）是玛喀拉进入，直到续和释未到达印度的年份。将这四百零三年与需要加入的年份相加，即从胜生（饶迥）年，也就是火兔年（公元1027年）时轮到达印度开始，到计算年份为止所经过的年份数相加，就变成了克拉拉出现到正在计算的年份数。在此基础上，减去海胜的寿命，即一百八十二，剩下的就是登基为王，学习简略行为到现在的过去年份，即正确的年份总数。第二点是：将正确的年份总数乘以太阳，即每一年有十二个月的转移，意味着将过去的年份分解为宫月的集合。再加上未满一年的过去月份，如黑月等，就是计算开始到现在的宫月数。将其放在两个位置上：上面的位置是给予剩余月份的基础，下面的位置是寻找剩余的基础。也就是说，分解为三十二又二分之一份，每一份都是智慧之风。积累这些，三十二又二分之一份呼吸就相当于一份智慧之风的呼吸。积累这些，三十二又二分之一天就相当于一份智慧之风的闰日。积累这些，三十二又二分之一月就相当于一个闰月，关键在于，通常每个月都有三十个日期，当天空空虚时，太阳无法完成一个宫的转移，因此必须有闰月。", "english_translation": "Now, explaining the five limbs as performed by the fifth chapter is divided into two parts: first, according to the direct instructions of the Condensed Tantra, explaining the concise calculation using rough calculation methods; second, according to the view of the Great Commentary, explaining the concise calculation using detailed calculation methods. The first part is further divided into four points: calculating the correct year, calculating the correct month, determining the month, and determining the date. The first point is: Fire-Space-Ocean (403 BCE) is the year when the Makara entered, until the Tantra and Commentary had not yet arrived in India. Adding these four hundred and three years to the years that need to be added, that is, starting from the Rabjung year, which is the Fire-Rabbit year (1027 CE) when the Kalachakra arrived in India, adding the number of years that have passed up to the year being calculated, then it becomes the number of years from the appearance of the Kalaras to the year being calculated. On top of that, subtracting the lifespan of Ocean Victory, which is one hundred and eighty-two, the remainder is the years that have passed from ascending the throne, learning concise actions until now, which is the total number of correct years. The second point is: multiplying the total number of correct years by the sun, that is, each year has twelve months of transition, which means decomposing the past years into a collection of zodiacal months. Adding the past months that are less than a year, such as the dark month, etc., is the number of zodiacal months from the start of the calculation to the present. Placing it in two positions: the upper position is the basis for giving the remaining months, and the lower position is the basis for finding the remainder. That is to say, decomposing it into thirty-two and a half parts, each part is the wind of wisdom. Accumulating these, thirty-two and a half breaths are equivalent to one breath of the wind of wisdom. Accumulating these, thirty-two and a half days are equivalent to one intercalary day of the wind of wisdom. Accumulating these, thirty-two and a half months are equivalent to one intercalary month, the key is that, usually each month has thirty dates, when the sky is empty, the sun cannot complete the transition of one zodiacal sign, so there must be an intercalary month." }, { "original_tibetan": "ངེས་པར་དགོས་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། འདིར་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་སུམ་ཅུ་གཉིས་ན་ལྷག་པའི་ཟླ་བར་འགྱུར་ཏེ། གནམ་སྟོང་ལ་ནི་ཉི་མའི་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་བས་ན་ཕྱེད་པ་དེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་གཞུག་", "chinese_translation": "这是必须的。《大疏》中说：“这里，三十二又二分之一个月变成剩余的月份，因为天空空虚时，太阳无法转移。因此，它不会被使用。”因此，将一半放入三十二中。", "english_translation": "This is necessary. The Great Commentary says, \"Here, thirty-two and a half months become the remaining months, because when the sky is empty, the sun cannot transfer. Therefore, it will not be used.\" Therefore, put half into thirty-two." } ] ============================================================
Tibetan
པའི་ཐབས་སུ་སོ་གཉིས་ཕྱེད་པའི་ཕུང་པོར་བྱས་པ་ལ་ཕྱེད་པ་གཅིག་པོ་བཅུག་སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་རེ་ལྔར་བྱས་ནས་ཤེད་མཚུངས་ཀྱི་ཕྱིར་གནས་འོག་མ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ནའང་ཟླ་བཤོལ་གྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་མོད་ཀྱི། རྒྱུད་འགྲེལ་འདིར་གནས་འོག་མ་བཞིས་བསྒྱུར་བ་ལ་སོ་གཉིས་ཕྱེད་བཅས་བཞི་ཆའི་ཕུང་པོར་བྱས་པས་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་འབྱུང་བ་བགོད་བྱེད་དུ་མཛད་དོ། །འདི་ལ་སྔ་རབས་ཀྱི་མཁས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་དག །བཞིས་བསྒྱུར་ནས་བརྒྱ་སུམ་ཅུས་བགོད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་དབང་གིས་ཡིན་ཟེར་བ་མི་རིགས་ཏེ། འདིར་དུས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་སྐད་དོད། ཡུ་ག་ཧ་ཏི་ཞེས་པ་ཟུང་གིས་བསྒྱུར་བའི་སྐད་དོད་དུའང་འགྱུར་ལ། བགོད་བྱེད་ཀྱི་མཁའ་མེ་ཟླ་བས་རྣམ་པར་དབྱེ་ཞེས་པའི་རྒྱ་དཔེར། ཁཱགྣི་ཙཻནྡྲ་རྦི་བྷཀྟཾ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར། དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔས་རྣམ་པར་དབྱེ། །ཞེས་པ་ལ། པཉྩ་ཥཥྚཻ་རྦི་བྷ་ག་ཏཾ། ཞེས་ལྕི་ཡང་སྤེལ་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། འགྲེལ་པའི་སྐབས་མང་པོར། དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔའི་སྐད་དོད་ལ། པཉྩ་ཥཥྚ་ཞེས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་ཞེ་ན། སྒྱུར་བྱེད་གཉིས་དང་བཞི་སྤྲོས་པ་མཉམ་ལ། བགོད་བྱེད་ཐིག་ལེས་མ་མཐའ་བཀག་པས་རེ་ལྔ་ལས་བཅུ་གསུམ་ཚེགས་ཆུང་བས་བྱ་སླར་དགོངས་པའམ། ཡང་ན་རི་མོའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདམ་ཁའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་སམ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་གནས་གཉིས་ཀྱི་འོག་མ་ཆུ་བོ་སྟེ་བཞིས་བསྒྱུར་བར་བྱས་པ་དེ་ལ་མཁའ་མེ་ཟླ་བས་བགོས་པས་ཐོབ་པའི་ནོར་གནས་སྟེང་མ་ལ་བསྲེས་པ་ནི་ཟླ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འོག་མ་ལ་མཁའ་མེ་ཟླ་བས་བརྙེད་པའི་ནོར་ཇི་ཙམ་བྱུང་བ་དེ་ནི་རྩིས་གཞི་བརྩམས་ནས་དེང་སང་གི་བར་ལ་ལྷག་པའི་ཟླ་བ་དུ་སོང་གི་གྲངས་ཡིན་པས་དེ་སྟེང་མ་ལ་སྦྱིན་པ་ན་ཚེས་ཟླའི་གྲངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བགོས་པའི་ལྷག་མ་ནི་ཟླ་བཤོལ་གྱི་མཚམས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་མན་ངག་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལྷག་མ་དེ་བཞིས་ བགོས་པའི་ནོར་ནི་ཟླ་བཤོལ་ཕྱི་མ་དེ་བྱུང་ནས་ཟླ་བ་དུ་ཙམ་སོང་གི་གྲངས་དང་། མཁའ་མེ་ཟླ་བའི་ལྷག་དེས་མཁའ་མེ་ཟླ་བ་ལ་སྦྱངས་པའི་ལྷག་མར་ཙམ་བྱུང་བ་དེ་ལ་བཞིས་བགོས་པའི་ནོར་གྱིས་ད་ནས་ཟླ་བ་ཇི་ཙམ་ན་ཟླ་བཤོལ་འབྱུང་བའི་གྲངས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྟེང་དུ་ཟླ་དག་འཕར་བའི་ཚེ་དེའི་ཟླ་བ་སྔ་མ་དེ་བཤོལ་དུ་འགྱུར་ལ། དེའི་ཚེ་ཟླ་བཤོལ་གྱི་འཕྲོར་ཐིག་བྱུང་ན་ཟླ་བཤོལ་རྫོགས་པ་དང་ཟླ་དག་འཕར་བའི་ཟླ་བ་དེ་ཤར་བ་དུས་མཉམ་པ་དང་།
Chinese
为了达到这个目的，将三十二半（32.5）作为一个整体，将一半（0.5）放入其中，形成六十五个周期。为了力量相等，即使用下面的两个位置来乘，也能理解闰月的本质。然而，在这个续释中，用下面的四个位置来乘，将三十二半（32.5）与四分之一（0.25）一起作为一个整体，得到一百三十，作为除数。对此，大多数古代的学者认为，用四乘，然后用一百三十除，是由于续的组合的缘故，这种说法是不合理的。因为这里，时间相乘的术语“युगहति (yugahati)”也可以翻译成双倍相乘的术语。并且，在作为除数的“空火月亮分开”的印度范本中，与“खाग्निचैन्द्रर्बीभक्तं (khāgnicaindrarbībhaṁktaṁ)”相符，即“用六十五分开”。对于这个， “पञ्चषष्टैर्बीभागतां (pañcaṣaṣṭairbībhāgatāṁ)”在重音变化上没有区别。因为在许多注释的场合，六十五的术语显示为“पञ्चषष्ट (pañcaṣaṣṭa)”。那么，这是什么呢？乘数二和四的扩展是相等的，除数用点（bindu）阻止了末端，因此考虑到从六十五中减去十三比较容易，或者，我认为是为了显示图画的姿态，所以才以选择的方式说了。这样，下面的两个位置，即水，也就是用四来乘，然后用空火月亮来除，得到的数加到上面的位置，就是完全清净的月亮。也就是说，下面的位置用空火月亮得到的数是多少，那是从计算的基础开始到现在剩余了多少个月的数，因此，如果将它给予上面的位置，就会变成日期的月数。除法的余数是理解闰月边界的诀窍。也就是说，那个余数用四
English
To achieve this, thirty-two and a half (32.5) is taken as a whole, and half (0.5) is put into it, forming sixty-five cycles. For the sake of equal strength, even if multiplied by the lower two positions, the essence of the intercalary month can be understood. However, in this commentary, multiplying by the lower four positions, thirty-two and a half (32.5) together with a quarter (0.25) are taken as a whole, resulting in one hundred and thirty, which is used as the divisor. To this, most ancient scholars argue that multiplying by four and then dividing by one hundred and thirty is due to the combination of the tantra, which is unreasonable. Because here, the term for multiplying by time, "युगहति (yugahati)", can also be translated as the term for doubling. And, in the Indian manuscript of the divisor "divided by space, fire, and moon," it corresponds to "खाग्निचैन्द्रर्बीभक्तं (khāgnicaindrarbībhaṁktaṁ)", that is, "divided by sixty-five." For this, "पञ्चषष्टैर्बीभागतां (pañcaṣaṣṭairbībhāgatāṁ)" has no difference in the way the stress is exchanged. Because in many commentary occasions, the term for sixty-five appears as "पञ्चषष्ट (pañcaṣaṣṭa)". So, what is it? The expansion of multipliers two and four is equal, and the divisor uses a dot (bindu) to block the end, so it is considered easier to subtract thirteen from sixty-five, or, I think it was said in a selective way to show the gesture of the drawing. Thus, the lower two positions, that is, water, which is multiplied by four, and then divided by space, fire, and moon, the obtained number is added to the upper position, which is the completely pure moon. That is, how much is the number obtained by space, fire, and moon in the lower position, that is the number of how many months have passed from the beginning of the calculation until now, therefore, if it is given to the upper position, it will become the number of months of the date. The remainder of the division is the trick to understanding the boundary of the intercalary month. That is, that remainder is divided by four.