Tibetan
རིག་གནས་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་འཆད་པའི་སྔོན་དུ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བརྗོད་བདེར་སྤེལ་བ། རིག་གནས་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་འཆད་པའི་སྔོན་དུ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བརྗོད་བདེར་སྤེལ་བ་བཞུགས་སོ། ། རྒྱལ་སྲས་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ། རིག་གནས་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་འཆད་པའི་སྔོན་དུ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བརྗོད་བདེར་སྤེལ་བ་བཞུགས་སོ། ། རྒྱལ་སྲས་རིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ། ༀ་སྭ་སྟི། ཆོས་ཀུན་ཀ་དག་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་བའི་སྦུབས་ལས་རབ་གྲོལ་ཞིང་། །མི་འགྱུར༵་འཕོ་མེ༵ད་རྡོ༵་རྗེ༵འི་སྐུ་བརྙེས་པ། །འཁོར་ལོའི་མགོན་པོ་དྲིན་ཅན་བླ་མར་འདུད། །ང༵ག་གི་དབ༵ང་ཕྱུག་འཇམ་མགོན་གཞོན་ནུ་ཡིས། །རྣམ་དཔྱོད་ཆོ༵ས་ཀུན་དཔ༵ལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་ནས། །རྒྱ༵་མཚོ༵འི་ཕ་མཐར་ཁྱབ་མཛད་འགྲོ་བའི་མགོན། །གང་གིས་དགེ་ལེགས་གཡོ་མེད་ཡང་དག་སྩོལ། །རྣམ་དཔྱོད་བློ་གྲོས་ལྷ་ལམ་ཡངས་པ་ལ། །ལེགས་བཤད་ཉིན་མོར་བྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་། །ཤར་བས་དོན་གཉེར་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀུན་གྱིས། །དགྱེས་ཐུགས་པདྨའི་གེ་སར་འབྱེད་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདིར། འཆད་དང་རྩོད་དང་རྩོམ་པ་གསུམ། །མཁས་པའི་བྱ་བ་རྣམ་གསུམ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བསྟན་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཆད་པ། བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོམ་པ། བསྟན་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཚར་གཅོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་སྟེ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པར་བྱ་བའི་སྒོ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས། འདིར་ནི་དྲིན་ལན་བསབ་པའི་མདོ་ལས། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིག་པའི་དངོས་པོ་ལྔ་ལ་མ་བསླབ་ན་ནམ་དུའང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རིག་པའི་དངོས་པོ་ལྔ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དྲིན་ཤེས་པ་དང་། དྲིན་གསབ་ པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་བཤད་པའི་དངོས་པོ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིག་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང་། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་རིག་པ་དང་། གསོ་བའི་རིག་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པ་དང་། སྒྲའི་རིག་པ་དང་། བཟོ་ལས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རིག་པའོ། །ཞེས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་དོན་དུ་གཉེ
Chinese
讲述包括分支在内的文化之前，为了引发兴趣而进行的简明扼要的介绍。 讲述包括分支在内的文化之前，为了引发兴趣而进行的简明扼要的介绍。 嘉赛仁钦南嘉。 讲述包括分支在内的文化之前，为了引发兴趣而进行的简明扼要的介绍。 嘉赛仁钦南嘉。 嗡 索斯地。（藏文：ༀ་སྭ་སྟི།，梵文天城体：，梵文罗马拟音：oṃ svasti，汉语字面意思：嗡，吉祥！）一切法本初清净智慧之自性，从能取所取之错觉牢笼中彻底解脱，获得不变、无迁、金刚之身者，顶礼法轮之主恩德上师。语自在者妙音文殊童子，以智慧力自在驾驭一切法，遍布大海彼岸的众生之怙主，祈愿您赐予坚定不移的吉祥。在广阔的智慧神路之上，善说如日中天之坛城，当其升起之时，为了令一切寻求意义的众生心生欢喜，绽放莲花之花蕊。于此，讲、辩、著三者，是智者的三种行为。如是说，为了使教法显明而讲说，为了使教法长久住世而著作，为了断除对教法的邪见而辩论，是智者们所应进入的三种途径。此处，在报答恩情之经中说：如果菩萨不学习五种明处，则无论何时都不能在无上正等觉中获得一切智智。因此，为了获得无上菩提，应当学习五种明处。菩萨是知恩和报恩者，应当为众生讲说和展示所讲之事物。如何讲说呢？为了获得无上正等觉，应当讲说具备五明的道理。以及，圣者无著的《瑜伽师地论》中说：何为五明处？即：内明、医方明、因明、声明和工巧明。因此，为了追求一切智智的果位，
English
A concise and easy-to-understand introduction to generate interest before explaining culture and its branches. A concise and easy-to-understand introduction to generate interest before explaining culture and its branches. Gyalsé Rinchen Namgyal. A concise and easy-to-understand introduction to generate interest before explaining culture and its branches. Gyalsé Rinchen Namgyal. Oṃ svasti. (藏文：ༀ་སྭ་སྟི།，梵文天城体：，梵文罗马拟音：oṃ svasti，汉语字面意思：Om, may there be well-being!) The very nature of all dharmas is primordial purity and wisdom. Completely liberated from the confines of grasping and being grasped. Possessing the unchanging, unmoving, vajra body. I bow to the kind lama, lord of the wheel. Mañjuśrī, youthful lord of speech, Having mastered all dharmas with discriminating wisdom, Lord of beings, pervading the far shore of the ocean, May he grant unwavering and true virtue. On the vast path of wisdom and intelligence, The mandala of well-spoken words that makes the day, When it arises, for the sake of all gatherings of beings seeking meaning, To open the pistils of the lotus of joyful hearts. Here, then, are the three: teaching, debating, and composing. These are the three activities of the wise. As it is said, teaching in order to clarify the doctrine, composing in order to make the doctrine last long, debating in order to cut off wrong views about the doctrine. These are the three doors through which the wise enter. Here, from the sutra on repaying kindness: If a bodhisattva does not study the five sciences, he will never be able to attain the omniscient wisdom in unsurpassed, perfect, complete enlightenment. Therefore, in order to attain unsurpassed enlightenment, one must study the five sciences. A bodhisattva is one who knows and repays kindness, and should explain and show the objects that are taught to sentient beings. How should it be explained? In order to attain unsurpassed, perfect, complete enlightenment, one should explain the five sciences. And, in the Yogācārabhūmi-śāstra of the noble Asaṅga: What are the five sciences? They are: inner science, medical science, logic, grammar, and the science of crafts. Therefore, in order to pursue the state of omniscience,
Tibetan
ར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསླབས་པར་བྱ་བའི་གནས་ནི། ཤེས་བྱ་རིག་པའི་གནས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྤྱིར་མདོ་ལས་རིག་པའི་གནས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་སྒོ་མང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་། རིག་པའི་གནས་ལྔའི་ནང་དུ་འདུས་པར་བཤད་དེ། མཁས་པ་འཇུག་པའི་སྒོ་ལས། དེ་ཡུལ་བརྡའ་སྤྲོད་རྟོག་གེ་དང་། །འཚོ་བ་ཕྱི་ནང་རིག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡིན། དེ་དག་ལེགས་པར་སྦྱངས་བའི་དགོས་པ་ཡང་། རྒྱལ་ཚབ་མི་ཕམ་མགོན་པོས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་མཁས་པར་མ་བྱས་ན། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དག་ཚར་བཅད་རྗེས་བཟུང་དང་། །བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་བརྩོན་བྱ། །ཞེས་པས། གཙོ་བོར་ཚིག་གི་ཆ་ལ་འཁྲུལ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྒྲ་རིག་པ། དོན་གྱི་ཆ་ལ་འཁྲུལ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཚད་མ་རིག་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་གཞན་དག་ཚིག་དོན་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་རིག་པ་ཡིན་ལ། ཡང་བཟོ་རིག་པས་ནི་དགོས་དགུ་སྤྱི་དང་། གསོ་བ་རིག་པས་བྱེ་བྲག་ནད་མེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་དེ་གཉིས་ལ་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་རིག་པ་ཞེས་བྱ། ནང་རིག་པས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་༼དོན་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་༽གནད་མ་ལུས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། བཟོ་རིག་པ། དེ་ལ་བཟོ་རིག་པ་ནི། འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་རིག་གནས་གཞན་གསུམ་འདུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདུ་སྙམ་ན། ལུས་ངག་གཙོ་བོར་བྱེད་དང་མི་བྱེད་ལས། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་བཟོ་ཞེས་གསུམ་ དུ་བྱེད། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡིད་དང་འབྲེལ་བའི་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བ་དང་། ངག་གི་བརྗོད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལ་ལུས་བཟོ་དང་། ངག་གི་བཟོར་འཇོག་ཅིང་། དེ་གཉིས་གང་རུང་དང་མ་འབྲེལ་བར་ཡིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ་ཡིད་བཟོ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་མཚན་དེས་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་དང་ལུང་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། བྱེ་བྲག་རྟོགས་བྱེད་ལས་འབྱུང་བའི་ཡི་གེ་དང་ལག་རྩིས་ལ་སོགས་པ་བཟང་པོར་རྟོགས་པ་སུམ་ཅུ། གར་མཁན་དང་བྲོ་སོགས་རོལ་མོའི་བྱེ་བྲག་བཅོ་བརྒྱད། བར་མ་དང་དྲང་སྲོང་སོགས་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་ངེས་པ་བདུན། སྒེག་པ་སོགས་གར་གྱི་ཆ་བྱད་དགུ། མདོ་སྡེ་ལས་བཤད་པའི་ཚོགས་པ་སོགས་བཙོ་སྦྱངས་བཅོ་བརྒྱད། རིན་པོ་ཆེ་བརྟག་པ་སོགས་བརྟག་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་སོགས་དགོས་དགུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཐམས་ཅད་བཟོ་རིག་པའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱི
Chinese
所有弟子应该学习的科目是五种知识。一般来说，经部中关于十八种知识等的分类有很多种说法，但据说都包含在五种知识中。《智者入门》中说：“即是声明、因明、医方术，内外生计工艺学。”这就是所说的。学习这些的必要性是，嘉擦·米旁·贡布说：“不精通五明，连胜者也不能成一切智，因此为了折伏他人、摄受他人和自己通晓一切，所以要为此而努力。”因此，主要是消除词语方面的错误的是声明学，消除意义方面的错误的是因明学。这二者是用来折伏那些在词义上产生邪见的人的学问。而且，工巧明能普遍地实现所需，医方明能专门地追求无病，这二者是用来摄受他人的，所以称这二者为摄受他人的学问。内明能使自己完全通晓（简略和广大的）所有要点。 工巧明。 其中，工巧明中包含其他三种学问。如何包含呢？从身体和语言是否主要起作用来说，分为身、语、意三种工巧。如所说：“身语意之工巧分三种。”也就是说，与意念相关的身体的动作和语言的表达是身工巧和语工巧。与二者都不相关，仅凭意念的思考来决定的称为意工巧。因此，《广大游戏经》和《律藏零星释》等中所说的六十四种艺术，以及《辨别论》中出现的文字和算术等三十种善巧，歌舞等十八种音乐的分类，中间调和正直等七种歌诀的确定，娇媚等九种舞蹈的姿态，经部中所说的团体等十八种冶炼，宝石检验等八种检验方法等，所有实现所需的方法都包含在工巧明中。
English
The subjects to be studied by all disciples are the five sciences. In general, there are many classifications mentioned in the sutras, such as the eighteen sciences, but it is said that they are all included within the five sciences. As it says in "Entering the Gate of the Wise": "That is grammar, logic, medicine, and the knowledge of inner and outer livelihoods." That is what is being referred to. The necessity of studying these well is as follows: GyaltsapMipham Gonpo said, "Without being skilled in the five sciences, even the supreme ones cannot become omniscient. Therefore, one should strive for it in order to subdue others, to take others under one's wing, and to know everything oneself." Therefore, the science of grammar primarily eliminates errors in terms of words, and the science of logic primarily eliminates errors in terms of meaning. These two are the sciences used to refute those who have wrong ideas about words and meanings. Furthermore, the craft of engineering generally accomplishes what is needed, and the science of healing specifically seeks to be free from illness. These two are used to take others under one's wing, so they are called the sciences of taking others under one's wing. The inner science enables oneself to know all the essential points (both concise and extensive). The Craft of Engineering. Among these, the craft of engineering includes the other three sciences. How does it include them? Based on whether body and speech are primarily involved or not, there are three types of crafts: body, speech, and mind. As it is said, "The crafts of body, speech, and mind are divided into three." That is to say, the movements of the body and the expressions of speech that are related to the mind are considered body craft and speech craft. What is determined solely by the thought of the mind, without being related to either of the two, is called mind craft. Therefore, the sixty-four arts mentioned in the Extensive Play Sutra and the commentary on the Vinaya Minor Matters, the thirty skills of letters and arithmetic, etc., that appear in the Distinguishing Treatise, the eighteen categories of music such as dance and song, the seven determinations of melodies such as intermediate and upright, the nine aspects of dance such as gracefulness, the eighteen smelting processes such as groups mentioned in the sutras, the eight types of examination such as precious stone examination, and all methods of accomplishing what is needed are included in the craft of engineering.