Tibetan
古代萨迦学者教言集KH25གྲུབ་མཐའི་སྡོམ་ཚིག། 5-282 ༄༅། །གྲུབ་མཐའི་སྡོམ་ཚིག། ༄། །བྱེ་བྲག་དུ་སྨྲ་བའི་སྐབས་ཀྱི་སྡོམ་སྟེ་དང་པོ། ༄༅། །གྲུབ་མཐའི་སྡོམ་ཚིག་བཞུགས།། ཨོཾ་སྭསྟི་སིདྡྷཾ། བླ་མ་དམ་པའི་ཞབས་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ནང་པ་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི། །མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐར་ངེས། །མདོ་ལ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ བཞི། །དང་པོ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས། །ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཞི་ལྔ་ནི། །གཟུགས་སེམས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། །མི་ལྡན་འདུ་བྱེད་འདུས་མ་བྱས། །སྔ་མ་བཞི་ནི་མི་རྟག་རྫས། །ཕྱི་མ་གཅིག་ནི་ རྟག་རྫས་སོ། །འདོད་ན་དབང་པོ་མེད་པ་དང་། སྒྲ་མེད་ཕྲ་རབ་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད། །ལུས་དབང་ལྡན་ལ་རྫས་དགུ་སྟེ། དབང་པོ་གཞན་ལྡན་རྫས་བཅུ་དང་། །སྒྲ་དང་ལྡན་ན་བཅུ་གཅིག་གོ །གཟུགས་ན་ དབང་པོ་མེད་པ་དང་། །སྒྲ་མེད་ཕྲ་རབ་སྡུལ་རྫས་དྲུག །ལུས་དབང་ལྡན་ལ་རྫས་བདུན་ཏེ། །དབང་པོ་གཞན་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་དོ། །གཟུགས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན། །ལྔ་དང་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཉིད། ། རེག་བྱ་བཅུ་གཉིས་བདག་ཉིད་དོ། །རྣམ་རིག་མིན་རྣམས་གསུམ་ཞེས་བྱ། །སྡོམ་དང་སྡོམ་པ་མིན་དང་གཞན། །དེ་བཞིན་བསམ་གཏན་ཟག་མེད་དོ། །ཕུང་པོ་དང་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས། །མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་དང་ བཅས་སོ། །གཙོ་སེམས་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་རྣམས། །དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། །གཟུང་འཛིན་དུས་མཉམ་ཐུགས་ཕྲད་འཛིན། །སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ནི། །ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ངེས་ལྔ། ། 5-283 དགེ་ལས་བྱུང་བ་བཅུ་དང་ནི། །ཉོན་མོངས་ཆེ་དྲུག་མི་དགེའི་གཉིས། །ཉོན་མོངས་ཆུང་བཅུ་མ་ངེས་བརྒྱད། །གཏི་མུག་མེད་དང་ལྟ་བ་དང་། །ཤེས་རབ་མིན་དང་བརྗེད་ངས་དང་། །རྣམ་པར་གཡེངས་བ་དང་ བཅས་སོ། །སེམས་དང་མི་ལྡན་འདུ་བྱེད་ནི། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་སྐལ་མཉམ་དང་། །འདུ་ཤེས་མེད་སྙོམས་འཇུག་པ་དག །སྲོག་དང་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་ནི། །མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་། །འདུས་མ་བྱས་ ནི་ནམ་མཁའ་དང་། །སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་བརྟགས་མིན་འགོག །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ནི། །གང་ལ་བཅོམ་དང་བློ་ཡི་གཞན། །བསལ་ན་དེ་བློ་མི་འཇུག་པ། །བུམ་ཆུ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་དུ། །ཡོད་ དེ་དོན་དམ་ཡོད་གཞན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱའི་གཞི་ལྔ་པོ། །རྫས་གྲུབ་བདེན་པའི་དངོས་པོར་འདོད། །འདུས་མ་བྱས་གསུམ་རྟག་རྫས་དང་། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་གྱིས། །བསྡུས་ཤིང་དུས་གསུམ་རྫས་གྲུབ་ འདོད། །དེ་ནས་ལམ་གྱི་སྐྱེ་ཚུལ་ནི། །མ་ཆགས་འཕགས་རིགས་དེ་དག་ལས། །གསུམ་ནི་ཆོག་ཤེས་བདག་ཉིད་དོ། །ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་གཏན་པས། །བསྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །བསྒོམ་ཚུལ་ཞི་གནས་ ལྷག་མཐོང་ངོ་། །ཚོགས་ལམ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་
Chinese
古代萨迦学者教言集KH25——宗派要义 5-282 宗派要义 宗派要义集 嗡 索斯帝 悉当（藏文：ཨོཾ་སྭསྟི་སིདྡྷཾ།，梵文天城体：，梵文罗马拟音：oṃ svasti siddhaṃ，汉语字面意思：嗡，吉祥，成就）。 恭敬顶礼至尊上师莲足。 内道佛教的教义，可归纳为经和续的宗派。 经部有四种宗派的说法： 第一是说一切有部的观点： 应知五基：色、心、心所、不相应行、无为法。 前四者为无常实物，后者为常实物。 若论欲界，无根和无声的极微尘有八种实物。 具身根者有九种实物，具其他根者有十种实物，具声者有十一种。 若论色界，无根和无声的极微尘有六种实物。 具身根者有七种实物，具其他根者有八种实物。 色是五根和五境，以及非表色。 触是十二种自性。 非表色有三种，即戒律、非戒律和他者。 同样，还有禅定和无漏。 蕴、处、界，以及它们的定义和分类。 主心、意和识，意义相同，只是名称不同。 识有六种，即取、持、同时、触、持。 心所有五十一，即遍行五、境五。 5-283 善生十，大烦恼六，不善二。 小烦恼十，不定八，无痴、见。 非慧、忘失和散乱。 与心不相应行有：得、非得、同分。 无想定和等至等九种。 命根和诸相，以及名聚等。 无为法有虚空，以及择灭和非择灭。 二谛的分类是：若以破坏和智慧，去除其他，则智慧不入，如瓶水般，是世俗有，胜义有则不同。 如是，所知五基，被认为是实有和真实的。 三种无为法是常实物，一切有为法被归纳为三时。 三时被认为是实有。 然后是道的生起方式：不贪著的圣族，其中三种是知足的自性。 安住于戒、听闻和禅定者，应精进修习。 修习的方式是止观。 资粮道有小、中、大三种。
English
Ancient Sakya Scholars' Teachings KH25 - Summary of Philosophical Tenets 5-282 Summary of Philosophical Tenets Collection of Summaries of Philosophical Tenets Oṃ Svasti Siddhaṃ (藏文：ཨོཾ་སྭསྟི་སིདྡྷཾ།，梵文天城体：，梵文罗马拟音：oṃ svasti siddhaṃ，汉语字面意思：Om, may there be well-being, accomplishment!). I respectfully prostrate at the feet of the holy Lama. The teachings of the inner Buddhist doctrine are definitely those of the Sūtra and Tantra schools. There are four schools that expound the Sūtra: The first is the Vaibhāṣika (说一切有部) school's view: The five bases to be known are: form, mind, mental factors, non-associated compositional factors, and unconditioned elements. The first four are impermanent substances, and the last one is a permanent substance. Regarding the desire realm, there are eight substances of subtle particles without sense organs and without sound. Those with body sense have nine substances, those with other senses have ten substances, and those with sound have eleven. Regarding the form realm, there are six substances of subtle particles without sense organs and without sound. Those with body sense have seven substances, and those with other sense organs have eight substances. Form is the five sense organs and the five objects, as well as non-revealing form. Touch is of twelve natures. Non-revealing forms are said to be three: vows, non-vows, and others. Similarly, there are also meditative stabilizations and the uncontaminated. Aggregates, sources, elements, along with their definitions and classifications. Chief mind, intellect, and consciousness are the same in meaning, only different in name. There are six types of consciousness: apprehending, holding, simultaneous, contact, holding. There are fifty-one mental factors: five omnipresent, five object-specific. 5-283 Ten virtuous, six major afflictions, two non-virtuous. Ten minor afflictions, eight uncertain, non-ignorance, view. Non-wisdom, forgetfulness, and distraction. Non-associated compositional factors are: attainment, non-attainment, commonality. Non-perception meditation and meditative absorptions, etc., are nine types. Life force and characteristics, as well as collections of names, etc. Unconditioned elements are space, as well as analytical cessation and non-analytical cessation. The classification of the two truths is: if by destruction and wisdom, others are removed, then wisdom does not enter, like water in a vase, it is conventionally existent, but the ultimate existent is different. Thus, the five bases of knowable things are considered to be real and truly existent. The three unconditioned elements are permanent substances, and all conditioned phenomena are categorized by the three times. The three times are considered to be truly existent. Then, the way the path arises: the noble family without attachment, of which three are the nature of contentment. Those who abide in discipline, listening, and meditation should diligently practice. The way of practice is calm abiding and insight. The path of accumulation has three types: small, medium, and large. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
པོ། །རིམ་པར་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི། །ཡང་དག་སྤོང་བཞི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི། །རྐང་པ་བཞི་པོ་བསྒོམ་པའོ། །སྦྱོར་ལམ་དྲོད་རྩེར་དབང་པོ་ལྔ། །བཟོད་ཆོས་གཉིས་སུ་སྟོབས་ལྔ་བསྒོམ། ། 5-284 མཐོང་བསྒོམ་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་བདུན། །འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་བཅས་སོ། །མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྣམས་གཉིས་ཏེ། །མི་སློབ་ཡན་ལག་བཅུ་ལྡན་ནོ། །ཉན་ཐོས་བརྩོན་མྱུར་ཚེ་ གསུམ་སྟེ། །བུལ་བ་ལ་ནི་ངེས་པ་མེད། །རང་རྒྱལ་བསེ་རུ་བསྐལ་པ་བརྒྱ། །དབང་རྣོན་ཡིན་ནོ་འབྲིང་རྟུལ་གཉིས། །ཚོགས་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་དུ་བཞེད། །སངས་རྒྱས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ། །ཉན་ཐོས་ལའང་ སྐྱེས་འཕགས་གཉིས། །སྔ་མ་དད་དང་ཆོས་རྗེས་འབྲང་། །འཕགས་པ་ཞུགས་གནས་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གསུམ་དང་བཅུར་དབྱེའོ། །ལྡན་ཚུལ་མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ལ་བདུན། །དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་བཅུ་རུ་བཤད། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ ཏན་ཐུན་མིན་དང་། །གཞན་དང་ཐུན་མོང་གྱུར་པའོ། །དང་པོ་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད། །མཉམ་དང་མི་མཉམ་ཕུན་ཚོགས་སོ། །གཉིས་པ་ཐུན་མོང་གྱུར་པ་ནི། ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་གནས་ཤེས། །ཡང་དག་ རིག་བཞི་མངོན་ཤེས་པ། །ཉན་ཐོས་པ་དང་ཐུན་མོང་ངོ་། །མངོན་ཤེས་བསམ་གཟུགས་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་ཐར་ཟིལ་གནོན་ཟད་པར་རྣམས། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཐུན་མོང་ངོ་། །བྱེ་སྨྲའི་གྲུབ་མཐའ་ཞིབ་པར་ནི། ། ཆོས་མངོན་མཛོད་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཤེས། །བྱེ་བྲག་དུ་སྨྲ་བའི་སྐབས་ཀྱི་སྡོམ་སྟེ་དང་པོའོ།། ༈ །། ༄། །མདོ་སྡེ་པའི་སྐབས་སྡོམ་སྟེ་གཉིས་པ། མདོ་སྡེ་པ་ཡི་གྲུབ་མཐའ་ནི། །ལུང་དང་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་ངོ་། །བྱེ་སྨྲ་དགག་དང་རང་ལུགས་བརྗོད། ། 5-285 བྱེ་སྨྲས་བསྟན་བཅོས་གཙོར་བྱེད་པ། །མི་རིགས་ཕྱིར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ལ། །མ་གུས་ཕྱིར་དང་བསྟན་བཅོས་ཉིད། །བཀའ་ལ་བརྟན་པས་དེ་མེད་འགྱུར། །བཀའ་ནི་མཐའ་དྲུག་བདག་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་ གཟུགས་དང་། །མི་ལྡན་འདུ་བྱེད་འདུས་མ་བྱས། །རྫས་སུ་ཡོད་ན་གཞོམ་རུང་འགྱུར། །རྡུལ་ཕྲན་མ་བསགས་བེམ་སྲིད་སྐྱོན། །དུས་གསུམ་རྫས་སུ་ཡོད་གྱུར་ན། །འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་འགྱུར། །ཤེས་པ་རྣམ་ མེད་དོན་འཛིན་ན། །སྔོ་སོགས་དབྱེ་བ་རྟོགས་མི་ནུས། །རང་རིག་མེད་ན་དྲན་པ་ལས། །བདག་རིག་གྲུབ་པར་བཤད་པས་གནོད། །རང་ལུགས་མདོ་བཞིན་འཆད་པ་ལ། །མདོ་དེ་དབྱངས་བསྙད་ལུང་བསྟན་དང་། །ཚིགས་ བཅད་ཆེ་བརྗོད་གླེང་གཞི་དང་། །རྟོགས་བརྗོད་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་དང་། །སྐྱེས་རབས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། །རྨད་བྱུང་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྡེ། །གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །རྣམ་པ་རིག་བྱེད་མིན་གཟུགས་ དང་། །མི་ལྡན་འདུ་བྱེད་འདུས་མ་བྱས། །རྫས་སུ་གྲུབ་པར་མི་འདོད་ཅིང་། །གཟུགས་སེམས་སེམས་ལས་བྱུང་བ
Chinese
复次，修习四念住，四正断，四神足。 于加行道暖位、顶位修习五根，于忍位、世第一法位修习五力。 于见道、修道修习七菩提分，以及八圣道分。 见道有十六刹那，修道有二种。 无学道具有十支。 声闻乘中，精进者速证果，需三生； 懈怠者则不一定。 独觉乘如犀牛般独自修行，需一百劫。 根器利者可速证，中等和钝根者则较慢。 若于僧团中修行，则可选择适合自己的方式。 佛陀需三大阿僧祇劫。 声闻乘中也有生起圣者和凡夫之分。 前者随信行、随法行。 圣者有八种住果位。 可分为三种和十种。 证得方式上，见道和修道各有七种。 阿罗汉有十种。 佛陀的功德有不共功德 以及与他人共通的功德。 前者有十八不共法， 具足平等与不平等之功德。 后者共通的功德有：无烦恼、知晓所愿、 四无碍解、五神通， 这些与声闻乘共通。 五神通、四禅定、四无量心、 八解脱、八胜处、十遍处等， 这些与世间共通。 详细了解毗婆沙宗的宗义， 可从《阿毗达磨俱舍论》中学习。 这是分别说部宗义的总结，为第一部分。 第二部分：经部宗义总结 经部的宗义是： 遵循圣言和理证。 驳斥毗婆沙宗并阐述自宗观点。 毗婆沙宗主要依靠论典， 这是因为他们不尊重佛陀， 并且认为论典本身， 比佛语更可靠，否则论典就变得没有意义。 佛语具有六种决定性。 非表色、不相应行、无为法， 如果作为实有存在，则容易被摧毁。 未聚集的微尘会导致身体出现缺陷。 如果三时都作为实有存在， 那么过去和未来就会变成现在。 如果识没有自相，只是执取外境， 就无法识别蓝色等的差别。 如果没有自证，那么从记忆中， 推导出有我的观点就会受到损害。 自宗观点是按照经典来阐述， 经典包括讽诵、应颂、记别、 讽诵偈、自说、因缘、 譬喻、本事、本生广说、 方广、希法等十二分教。 非表色、不相应行、无为法， 不认为是实有存在。 色法、心法、心所法
English
Furthermore, cultivate the four applications of mindfulness, the four right abandonments, and the four legs of magical power. In the heat and peak stages of the path of joining, cultivate the five faculties; in the forbearance and supreme mundane dharma stages, cultivate the five powers. In the paths of seeing and cultivation, cultivate the seven branches of enlightenment, and the eight branches of the noble path. The path of seeing has sixteen moments; the path of cultivation has two types. The path of no more learning possesses ten branches. Among the Hearers, the diligent one quickly attains the result in three lifetimes; the lazy one is uncertain. The Pratyekabuddha, like a rhinoceros, practices alone for a hundred eons. The sharp-witted one attains quickly, while the middling and dull-witted ones are slower. If practicing in a sangha, one can choose the appropriate method. Buddhas require three countless eons. Among the Hearers, there are also those who arise as noble ones and ordinary beings. The former follow faith and follow the Dharma. The noble ones have eight abodes of fruition. They can be divided into three and ten. In terms of how they are attained, the paths of seeing and cultivation each have seven. Arhats have ten. The qualities of the Buddha include unshared qualities and qualities shared with others. The former includes the eighteen unshared qualities, possessing the perfections of equality and inequality. The latter, the shared qualities, include: being without afflictions, knowing what is desired, the four analytical understandings, the five superknowledges, these are shared with the Hearers. The five superknowledges, the four concentrations, the four immeasurables, the eight liberations, the eight mastery states, the ten pervasive spheres, etc., these are shared with the world. To understand the tenets of the Vaibhashika school in detail, one can learn from the treatise *Abhidharma-kosa*. This is the summary of the tenets of the Vaibhashika school, the first part. Part Two: Summary of the Tenets of the Sautrantika School The tenets of the Sautrantika school are: following the scriptures and reasoning. Refuting the Vaibhashika school and stating its own views. The Vaibhashika school mainly relies on treatises, because they do not respect the Buddha, and believe that the treatises themselves, are more reliable than the Buddha's words; otherwise, the treatises would become meaningless. The Buddha's words have six certainties. Non-revealing form, non-associated formations, unconditioned phenomena, if they exist as substantial entities, they are easily destroyed. Unassembled atoms would cause defects in the body. If the three times exist as substantial entities, then the past and future would become the present. If consciousness has no self-nature and only grasps external objects, it would be impossible to distinguish the differences between blue, etc. If there is no self-awareness, then from memory, the view that the self exists would be harmed. The self-view is explained according to the scriptures, the scriptures include the twelve branches of teachings: sutra, geya, vyakarana, gatha, udana, nidana, avadana, itivrttaka, jataka extensively explained, vaipulya, adbhuta-dharma, and avavad. Non-revealing form, non-associated formations, unconditioned phenomena, are not considered to exist as substantial entities. Form, mind, and mental factors --------------------------------------------------------------------------------