Tibetan
古代萨迦学者教言集KH12རིགས་གཏེར་གྱི་ཚར་གཅད་དང་ལྟག་ཆོད་བརྟག་པ། 3-622 ༄༅། །རིགས་གཏེར་གྱི་ཚར་གཅད་དང་ལྟག་ཆོད་བརྟག་པ། ༄༅། །ཚད་མ་རིགས་པའི་གཏེར་གྱི་ཚར་གཅད་དང་ལྟག་ཆོད་བརྟག་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྩོད་པའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ། མཛད་པ་པོ་དབང་ཕྱུག་དཔལ་བཟང་ཡིན་ནམ་སྙམ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རིག་བྱེད་བྱེད་པོ་རྒྱས་པ་གྲོག་མཁར་བ། །སེར་སྐྱ་གཟེགས་ཟན་རྐང་མིག་ལ་སོགས་ཀྱི། །སྤྱི་གཙུག་ས་འཛིན་རྩེ་མོས་ཞབས་མཆོད་པ། །སྐྱོབ་པ་ཉིན་མོར་བྱེད་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ། །སྡེ་ བདུན་རྒྱ་མཚོའི་གླིང་དུ་ལེགས་ཞུགས་ཏེ། །རྣམ་དག་རིགས་པའི་ནོར་བུ་རབ་བླངས་ནས། །བདག་བློའི་དབུལ་བ་མཐའ་དག་སེལ་མཛད་པ། །བཤེས་གཉེན་དེད་དཔོན་དེ་ལའང་གུས་ཕྱག་འཚལ། །འདིར་སྨྲས་པ། །ཐུབ་བསྟན་ འོད་བརྒྱ་ལྡན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནུབ། །གཞུང་ལུང་འདབ་བརྒྱ་ལྡན་པའི་པད་ཚལ་ཟུམ། །མཁས་པ་རྐང་དྲུག་ལྡན་པ་ཕལ་ཆེར་ཟད། །དེ་སླད་མཁས་དང་བླུན་པོའི་རྣམ་དབྱེ་ཅི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཁས་པས་ རྩོད་པའི་ཚུལ། །རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཕྱོགས་གླང་གྲགས་པའི་ལུགས། །གཞུང་བཟང་རིགས་པའི་གཏེར་ལས་བཤད་པའི་སྲོལ། །མ་ནོར་ཆ་ཙམ་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ། །ཕྱོགས་གླང་གྲགས་པའི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །གཏིང་ མཐའ་གཏུགས་པར་རྒལ་བར་ག་ལ་ནུས། །འོན་ཀྱང་ལེགས་བཤད་ནོར་བུ་གང་རྙེད་པ། །གཞན་ལ་ཕན་ཕྱིར་དབྱེ་བར་ཅིས་མི་རིགས། །འདིར་ཚད་མ་རིགས་པའི་གཏེར་གྱི་ཚར་གཅད་དང་ལྟག་ཆོད་བརྟག་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩོད་པའི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། 3-623 དེའང་རྩོད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་། རྩོད་པའི་ངག་གཉིས་ལས། །དང་པོ་ནི་གངས་ཅན་གྱི་རྟོག་གེ་པ་དག་ལུས་ཀྱི་བཞིན་བསྒྱུར་བ་དང་སྤྲེའུ་ལྟར་འཕག་པ་དང་རྒྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ བག་མེད་ཅིང་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དུ་མ་དང་། ངག་གིས་སྨོད་པ་དང་། ཁུས་འདེབས་པ་དང་། ངམ་པ་དང་། བརླང་པོའི་ཚིག་ལ་སོགས་དོན་དང་མི་ལྡན་པ་དུ་མ་དང་། ཡིད་ ཀྱིས་བདག་ཉིད་རྒྱལ་བར་འདོད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་གྲགས་པ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གིས་ནོན་པའི་ཡིད་དེ་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་བསླང་པའི་རྩོད་པ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་མི་བཞེད་ ཅིང་། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ལ། ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་དང་གཞན་ལ་གནོད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོབ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན། འདི་ལྟར། ཚུལ་མིན་ཞུགས་ པའི་རྩོད་པ་བྱས་པ་ལས། །ཚིག་རྩུབ་མེ་ཡིས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་སྲེག་ཅིང་། །བསམ་པ་ཉམས་པས་ཚེ་འདིར་རང་རྒྱུད་སྲེག །བསོད་ནམས་ཉམས་པས་ཕྱི་མར་དམྱལ་མེར་བསྲེག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི་རྩོད་པ་མེད་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་
Chinese
古代萨迦学者教言集KH12《理藏》之“辨析胜败” 《理藏》之“辨析胜败” 《量理宝藏》之“辨析胜败”释论——名为“辩论之庄严”。作者似为自在祥。 顶礼薄伽梵如来！ 吠陀作者广，石室、数论、足目等，顶礼彼等足尖触地之救护者日光。 善入七部之海岛，善取清净理智之宝，除我等一切心智之贫乏，敬礼彼导师。 在此略说： 能仁教法百光之轮没，经论百瓣之莲萎，智者六足多已尽，是故智愚有何别？ 如是，智者辩论之方式，乃理自在陈那法称之宗风，依良善之经论宝藏所说之传统，我将无谬略述。 陈那法称之经论如海，欲穷其底，横渡实难。然若得善说之宝，为利他故，何不分说？ 此处，为《量理宝藏》之“辨析胜败”略述智者辩论之方式。 辩论应如何进行？辩论之语分两种。 首先，藏地之论师，或身姿怪异，如猴跳跃奔走，种种不庄严之举；或恶语谩骂、诬陷、傲慢、粗暴之语，种种不合义之言；或心怀我胜之念，嫉妒、贪名等；或为嗔恚所覆。如是之辩论，智者不许，非善逝之教，乃生生世世自他皆损之大过失，故应舍弃。 如是：不如法之辩论，粗语之火焚烧他人之相续，恶念令此生自焚，损福令来世焚于地狱。此乃中间之偈颂。 然薄伽梵之教法，岂非唯一无诤耶？
English
Ancient Sakya Scholar's Instructions KH12: Examination of the Merits and Demerits of the 'Treasure of Reasoning' Examination of the Merits and Demerits of the 'Treasure of Reasoning' The Explanation of the Examination of the Merits and Demerits of the 'Treasure of Reasoning,' called 'The Ornament of Debate.' The author seems to be Wangchuk Palzang. Homage to the Buddha, the Bhagavan! The Vedas, the creator, the expansive ant-hill dweller, the Samkhya, the atom eaters, the foot-eyed, etc. Homage to the protector, the sun, whose feet are worshipped by the mountain peaks on their crowns. Having entered well into the island of the ocean of the Seven Treatises, having taken the pure jewel of reasoning, and having dispelled all the poverty of my mind, I respectfully pay homage to that guiding friend. Here I speak: The mandala of the Sugata's doctrine, endowed with a hundred lights, has set. The lotus garden, endowed with a hundred petals of scriptures and reasoning, has withered. Most of the scholars, endowed with six legs, have perished. Therefore, what is the distinction between the wise and the foolish? Even so, the manner of debate of the wise, the system of Dignāga and Dharmakīrti, lords of reasoning, the tradition explained from the good scriptures, the treasure of reasoning, I will explain a portion without error. How is it possible to cross to the depths of the ocean of the scriptures of Dignāga and Dharmakīrti? However, whatever jewel of good explanation is found, why should it not be divided for the benefit of others? Here, for the Examination of the Merits and Demerits of the 'Treasure of Reasoning,' it is necessary to briefly discuss the manner of debate among scholars. How should debate be conducted? There are two aspects of debate: the manner and the speech. First, the logicians of Tibet, with their bodies transformed, jumping and running like monkeys, and with many other unseemly and sinful behaviors; and with speech that is abusive, accusatory, arrogant, and rude, and with many other meaningless words; and with minds that desire to be victorious, jealous, and desirous of fame, etc.; and with minds overwhelmed by hatred. Such debates, instigated by such means, are not approved by the wise, are not the teachings of the Sugata, and are great faults that harm oneself and others in all lifetimes, and therefore should be abandoned. Thus: From engaging in improper debate, the fire of harsh words burns the minds of others, and with diminished thought, one's own mind is burned in this life. With diminished merit, one is burned in the hellfire in the next life. This is an intermediate verse. But isn't the doctrine of the Bhagavan solely without contention? --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
གཞོལ་བའི་ཕྱིར། དམ་པའི་རྩོད་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྩོད་པ་བྱ་བའི་ཚུལ་དང་། 3-624 རྒོལ་བ་དང་། ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་མདོ་ལས་ཀྱང་དུ་མར་གསུངས་ལ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། ཇི་སྐད་དུ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དག་ཚར་གཅད་རྗེས་བཟུང་དང་། །ཞེས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་ གིས་ཀྱང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས། གལ་ཏེ་གཞན་དུ་འགྲོ་ན་དེ་ཉིད་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་གསུངས་པས་དམ་པའི་ རྩོད་པ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྩོད་པ་བྱེད་པ་ན་ཞི་བ་དང་དེས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དང་། དོན་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་དང་ལྡན་ པ་དང་། རྣ་བར་སྙན་པའི་ངག་དང་། གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། བརྩད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་རྣམ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་རྩོད་པར་བྱ་སྟེ། དམ་པའི་རྩོད་ པ་ཡང་དག་ལྟ་བའི་རྒྱུ། བདག་གཞན་རྨོངས་པའི་མུན་སྟུག་ཀུན་བསལ་ནས། །ལྟ་བ་ངན་པའི་དགྲ་སྡེ་ཀུན་འཇོམས་ཤིང་། །མྱ་ངན་འདས་གྲོང་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གཅིག་པུ། །ཞེས་བྱའོ། ། རྩོད་པའི་ངག་ལ་ཚད་ མ་སྔ་རབས་པ་དག ཡན་ལག་ལྔར་འདོད་ཏེ། དཔེར་བརྗོད་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བྱས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་རིམ་པ་ལྟར་དམ་བཅའ་དང་། 3-625 རྟགས་དང་། དཔེ་དང་། ཉེ་སྦྱོར་དང་། མཇུག་བསྡུས་ཏེ། ངག་གི་ཡན་ལག་ལྔར་འདོད་དོ། །འདི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་གིས་བཀག་པས་དགག་པ་འདིར་མ་བརྗོད་དོ། །བོད་དག་སྒྲ་ཆོས་ཅན་མི་རྟག་ཏེ་ བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འགོད་པའང་ངག་སྐྱོན་མེད་ནི་མིན་ནོ། །དེས་ན་ངག་གཉིས་ལྡན་འགོད་ཏེ། གང་བྱས་པ་མི་རྟག བུམ་པ་བཞིན། སྒྲ་ཡང་བྱས་སོ། །ཞེས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་རྗེས་འགྲོའི་ངག་ དང་། གང་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན། ནམ་མཁའ་བཞིན། སྒྲ་ནི་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ནོ། །སུན་འབྱིན་པའི་ངག་ཀྱང་སྒྲ་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པའི་ ཚེ་གང་རྟག་པ་ཡིན་ན་བྱས་པ་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་བཞིན། །སྒྲ་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ལ་སྡུད་ཚིག་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ ཉིད་ཅན་ལ་འབྱེད་ཚིག་སྦྱར་རོ། །སྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་ངག་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་ནི་ནོར་བ་ཡིན་སྟེ། སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་དང་། སྦྱོར་བ་དང་ཐལ་འགྱུར་ཞེས་པ་རྣམས་ངག་ལ་འཇོག་དགོས་ པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་། བརྗོད་པ་གང་ཞིག་གཉིས་ཀ་ལ་ངེས་པའི་ཚུལ་གསུམ་དང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོ
Chinese
如果有人说，为了避免执着，甚至神圣的辩论也是不合理的，那是不对的。因为关于辩论的方式、反驳者和回答的细节，在经文中已经多次阐述。《经庄严论》中也说：‘因此，为了制服他人和接纳追随者’。论师陈那（Dignāga）也说：‘即使如此，如果如来（Tathāgata）的法相有所改变，那也应该进行考察。’等等，已经说了许多，所以神圣的辩论对智者来说是合理的。 进行这种辩论时，需要平和与喜悦，善良的身语意行为，有意义，符合佛法，悦耳的言语，接纳他人的慈悲，以及了解辩论对象的智慧。应该以这样的方式进行辩论：神圣的辩论是正确见地的原因，消除自己和他人的无明黑暗，摧毁邪见的敌军，是通往涅槃之城的唯一途径。 关于辩论的语言，古老的量论学者认为有五个部分。例如，声音是无常的，因为它是被造的，就像瓶子一样。同样，声音也是被造的。因此，声音是无常的。按照顺序，这五个部分分别是：宗（命题）、因（理由）、喻（例子）、合（应用）和结（结论），被认为是语言的五个部分。由于这被早期的学者所驳斥，所以在这里不讨论这种驳斥。 藏族人写道：‘声音，作为所立宗，是无常的，因为它是有为法’，这也不是没有语言缺陷的。因此，应该写出具有两种形式的语言：凡是有为法，皆是无常的，如瓶子。声音也是有为法。这是具有相同属性的肯定后随（Anvaya）。凡是无常法，皆不是有为法，如虚空。声音是有为法。这是具有不同属性的否定后随（Vyatireka）。 反驳的语言是：当对方承认声音是常法时，凡是常法，皆不是有为法，是无为法，如虚空。声音也是常法。等等。对于具有相同属性的，使用总结词；对于具有不同属性的，使用区分词。区分能立和能立语是错误的，因为能立、破立、结合和归谬论都必须放在语言上。论师也说：‘凡是表达两种情况都确定的三相，以及未成立等情况的，那本身就是能立和破立。’等等。
English
If someone says that even holy debate is unreasonable for the sake of avoiding attachment, that is not right. Because the manner of debating, the details of the opponent and the answer, have been explained many times in the sutras. The Ornament of the Sutras also says: 'Therefore, in order to subdue others and to accept followers.' The teacher Dignāga also said: 'Even so, if the characteristics of the Dharma of the Tathāgata change, then it should be investigated.' And so on, many have been said, so holy debate is reasonable for the wise. When engaging in such debate, one needs peace and joy, virtuous actions of body, speech, and mind, meaningfulness, accordance with the Dharma, pleasing speech, compassion to accept others, and wisdom to understand the object of debate. Debate should be conducted in such a way that holy debate is the cause of right view, eliminating the darkness of ignorance of oneself and others, destroying the enemy forces of wrong views, and is the only path to the city of Nirvana. Regarding the language of debate, ancient logicians considered there to be five parts. For example, 'Sound is impermanent because it is produced, like a pot.' Similarly, 'Sound is also produced.' Therefore, 'Sound is impermanent.' In order, these five parts are: the proposition (thesis), the reason (hetu), the example (dṛṣṭānta), the application (upanaya), and the conclusion (nigamana), which are considered the five parts of language. Since this was refuted by earlier scholars, this refutation is not discussed here. When Tibetans write, 'Sound, as the subject of the proposition, is impermanent because it is produced,' this is also not without linguistic flaws. Therefore, one should write language with two forms: 'Whatever is produced is impermanent, like a pot. Sound is also produced.' This is an affirmation of concomitance (Anvaya) with the same attribute. 'Whatever is not impermanent is not produced, like space. Sound is produced.' This is a negation of concomitance (Vyatireka) with different attributes. The language of refutation is: 'When the opponent admits that sound is permanent, whatever is permanent is not produced, it is unconditioned, like space. Sound is also permanent.' And so on. For those with the same attributes, use summarizing words; for those with different attributes, use distinguishing words. Distinguishing between the proof and the proof statement is wrong, because proof, refutation, combination, and reductio ad absurdum must all be placed on language. The teacher also said: 'Whatever expresses the three aspects that are certain in both cases, and the unestablished and so on, that itself is proof and refutation.' And so on. --------------------------------------------------------------------------------