Tibetan
ི་རྡོ་རྗེའི་བྱིན་རླབས་སྙིང་ལ་སྨིན། །ཡང་ན་དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོའི་སྤྱན་རས་རྩེན། །མིན་ན་ཕྱོགས་གླང་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཁྱོད། །ལྷ་རྒྱན་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་ནས་འདིར་བྱོན་ཏམ། ། 2-295 ཞེས་ཀྱང་ངལ་འཚོའི་གཏམ་མོ། །རྩ་བའི་ས་བཅད་བསྟན་བཤད་བསྡུ་གསུམ་ཡོད་པའི་དང་པོ་གཉིས་སོང་ནས། གསུམ་པ་འཆད་པ། བརྗོད་བྱེད་མིན་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། འདིར་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པའི་དགོངས་པ་ལྟར། གཞན་ལུགས་བཀག་པའི་དོན་བསྡུ། ཡོངས་གཅོད་དགོས་པའི་དོན་བསྡུ། རྣམ་གཅོད་དགོས་པའི་དོན་བསྡུ་གསུམ་ལ་སྦྱར་ཡང་ཆོག་མོད། ད་ལམ་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། རང་སྡེ་བཀག་པའི་དོན་ བསྡུ། རང་ལུགས་བཞག་པའི་དོན་བསྡུ། གཞན་སྡེ་བཀག་པའི་དོན་བསྡུ་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི། གཞན་དོན་ཕྱོགས་ཡན་ལག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ་རང་ཉིད་ཅེས་པའི་ཚིག་སྨོས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མདོའི་ འགྲེལ་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བཞེད་པ་ལྟར། རྒོལ་བ་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ཤེས་པ་སོགས་བཞིའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དེ་དག་རང་ཚིག་གི་བཅད་བྱར་འོས་པའི་དོན་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ ཕྱོགས་སྔའི་ཚིག་མ་ཡིན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འཆད་པ་ལ། རྗོད་བྱེད་མིན་ཕྱིར་ཡང་མི་རིགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གོང་དུ་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པ་དེས་ན། གཞན་དོན་ཕྱོགས་ཡང་དག་གི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟུར་དུ། རང་ཉིད་ཅེས་པ་དང་། སྔར་རྒོལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་གཉིས་སྨོས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྟེ། 2-296 བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་ལུང་དོན་ཐམས་ཅད་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་བཀག་ནས། སྐབས་དེའི་སྔར་རྒོལ་དེ་ཁོ་ནས་སྐབས་དེའི་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པ་རྣམས་ནི་སྐབས་དེའི་གཞན་ དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པ། དེས་ན་རང་ཉིད་བདག་ཉིད་འདོད། །བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་ལྟོས་མེད་པར། །དེ་འདོད་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད། །ཅེས་སོ།། །། ༄། །དགོས་པ་དེའི་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བ། གསུམ་པ་གཞན་ལུགས་བཀག་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྔ་རྒོལ་བྱེ་བྲག་པས་སྒྲ་མི་རྟག་སྒྲུབ་ལ་བྱས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ན། སྔར་རྒོལ་རང་ཉིད་མི་འདོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་རྟག་ནམ་ཡོན་ སོགས་བསྟན་བཅོས་མཁན་པོའི་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་ན་ཡང་། དེའི་ཚེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་དང་། བྱས་པ་དེ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་མེད་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་བྱས་པ་ དེ་སྔར་རྒོལ་རང་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དེ་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་ནུས་པའི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱས་
Chinese
是金刚的加持在心中成熟？还是妙音天女的目光在嬉戏？莫非是陈那法称您？由天众眷属围绕降临于此？ 这只是寒暄之语。根本颂的科判有教、证、摄三部分，前两部分已结束，现在讲解第三部分。‘表达者非故’等两句偈颂，此处按照班禅大师一切智的观点，可以结合遮遣他宗的意义、必须简别的意义、必须区分的意义这三方面来解释。但这次我这样讲解：遮遣自宗的意义、确立自宗的意义、遮遣他宗的意义这三方面。 首先是遮遣自宗的意义：在‘他义’（为他）的周遍（ཕྱོགས་，pakṣa， पक्ष）或支分（ཡན་ལག་，yan lag）的定义中，加入‘自己’一词，作为有法（ཆོས་ཅན།，chos can，dharmin），如你们经部的注释者所认为的那样，为了论敌进入或退出论著等四种原因而加入也是不合理的，因为那些不是能表达适合作为自宗的所立的词语。这就是‘表达者非故，亦不应理’的含义。 其次是确立自宗的意义：正如前面详细解释的那样，在‘他义’的正确周遍的定义中，加入‘自己’一词和之前‘论敌自己所承认’这两个词，作为有法，是有必要的，因为为了遮止对于所有已承诺的论著都不需要依赖，是否所有论著作者的论证在当时都是正确的所立的邪分别念，为了表明只有当时的论敌自己承认的当时的所立才是当时的‘他义’的正确所立。这就是‘因此自己承认，无需依赖所有论著，彼承认即是所立’的含义。 第三是遮遣他宗的意义：如果前论敌胜论派将‘所作’作为成立‘声无常’的因，即使与前论敌自己不承认的，并且与常、我、有等论著作者的观点相违背，但在那时，‘声无常’是无过失的周遍，而‘所作’是成立它的无过失的理由，因为在那时，‘所作’是能够成立前论敌自己如何承认的所立‘声无常’，并且不违背的因。原因在广说时会详细说明。
English
Is it the blessing of Vajra ripening in my heart? Or is the gaze of Saraswati playing? Could it be you, Dignāga Dharmakīrti? Surrounded by a retinue of gods, have you come here? These are just words of greeting. The root text has three sections: teaching, proof, and summary. The first two are finished, and now the third is being explained. 'Because it is not expressive' and the following two verses. Here, according to the intention of Paṇchen Thams-cad Khyen-pa, it can be applied to three aspects: summarizing the meaning of refuting other systems, summarizing the meaning of what must be distinguished, and summarizing the meaning of what must be differentiated. But this time I will explain it this way: summarizing the meaning of refuting one's own system, establishing the meaning of one's own system, and summarizing the meaning of refuting other systems. First, the meaning of refuting one's own system: The fact that the word 'oneself' is mentioned in the definition of the pervasion (ཕྱོགས་，pakṣa) or part (ཡན་ལག་，yan lag) of 'other-meaning' (for others), as a subject (ཆོས་ཅན།，chos can，dharmin), as considered by you commentators of the sutras, it is also unreasonable to add it for four reasons, such as the opponent entering or exiting the treatise, because those are not words that can express the proposition suitable as one's own system. This is the meaning of 'Because it is not expressive, it is also unreasonable'. Second, the meaning of establishing one's own system: As explained in detail above, in the definition of the correct pervasion of 'other-meaning', it is necessary to add the word 'oneself' and the previous two words 'admitted by the opponent himself', as a subject, because in order to prevent the wrong notion that all the promised treatises do not need to be relied upon, whether all the arguments of the authors of the treatises are correct propositions at that time, in order to show that only the propositions admitted by the opponent himself at that time are the correct propositions of 'other-meaning' at that time. This is the meaning of 'Therefore, oneself admits, without relying on all treatises, that admission is the proposition itself'. Third, the meaning of refuting other systems: If the former opponent, the Vaiśeṣika, uses 'made' as the reason for establishing 'sound is impermanent', even if it contradicts what the former opponent himself does not admit, and contradicts the views of the authors of treatises such as permanence, self, and existence, at that time, 'sound is impermanent' is a faultless pervasion, and 'made' is a faultless reason for establishing it, because at that time, 'made' is the reason that can establish the proposition 'sound is impermanent' that the former opponent himself admits, and does not contradict it. The reason will be explained in detail in the context of the detailed explanation. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
པར་བཤད་ཟིན་པ་དེས་ནའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འཆད་པ་ལ། དེས་ན་མི་འདོད་དང་འབྲེལ་བའི། །འདོད་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་ན། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ལ་གནོད་མེད་ཕྱིར། །ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་མེད་ཉིད། ། 2-297 ཅེས་སོ། །དེས་རང་ཉིད་རྒྱས་བཤད་རྫོགས་སོ། །འོ་ན་སྔར་གྱི་དཀའ་བའི་གནད་དེ་ཇི་ལྟར་དཔྱད་སྙམ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟ་ཡིན་ཏེ། སྔ་རྒོལ་བྱེ་བྲག་པའི་ནང་ཚན་གྱི་རིགས་རྒྱུན་ཡིན་པ། གཟེགས་ཟན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ཀྱང་སྒྲ་མི་རྟག་པ་དང་དེ་སྐོར་གྱི་ཚད་མས་ངེས་པ་ཞིག་གིས། ཕྱི་རྒོལ་གྲངས་ཅན་གྱི་རིགས་རྒྱུན་ཡིན་པ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་ཤེས་འདོད་ ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་ཚེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྲངས་ཅན་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་དེར་སྐབས་ཀྱི་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀ་བྱེ་བྲག་པ་དང་གྲངས་ ཅན་མཚན་ཉིད་པར་བཟུང་ནས་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་སྐྱོན་དེ་རྣམས་འཕངས་ལ། དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་ལན་དང་། གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དེ་དག་འཕངས་པ་ཡིན་པས། དཀའ་བའི་ གནད་ལས་རང་གྲོལ་ཡིན་པས་བློ་གསལ་ཤེས་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་གྱིས་ཤིག དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི། རང་རེའི་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྤྱི་ཊཱིཀ་དང་། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་གསུང་ལ་གཞི་ བཅས། རང་གི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་ཀྱང་རྣམ་དབྱེ་ལེགས་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ཡིན་པས་བློ་གསལ་དག་ཡིད་ཆེས་པར་གྱིས་ཤིག དེ་ལྟར་རྣམ་བཤད་འདི་ནི་ཆུ་མོ་ལུག་གི་ལོ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆོས་མཚམས་སྐབས་སུ་འཇམ་མགོན་བླ་མ་སྐྱིད་གཤོངས་པ་ཆེན་པོའི་གསུངས་ལས་སྐྱེས་པ། 2-298 ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་རིག་བྱེད་སྨྲ་བ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བས་མཉན་ཡོད་ཚེ་རིང་གུར་ཁང་དུ་སྦྱར་བ་དགེའོ། །འདིས་ཀྱང་རྒྱལ་བ་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པའི་བསྟན་པ་དར་ཤིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ པར་གྱུར་ཅིག །མངྒ་ལཾ། སརྦ་མསྟུ་ཛཱ་ག་ཏྃ། ཤྲཱི་ཡྃ་ཀུ་རུ་ཧོ།། །།
Chinese
因此，解释说：‘因为已经解释完毕。’因此，如果对不欲求和关联的欲求也有损害，那么如何对论证没有损害呢？因为宗法和理由本身没有过失。 这样说。这样，对自己的详细解释就结束了。那么，先前困难的关键应该如何分析呢？那就是这样，作为先前论敌，即胜论派的一部分的宗派，即使承认胜论派的论著为量，但对于声音无常以及与之相关的量，如果对外论敌，即数论派的宗派，对于声音无常具有想要了解的怀疑，那么在确立声音无常时，如果将（声音无常）作为理由，那么后来的数论派论敌们，如果将当时的论敌和外论敌都视为胜论派和数论派的定义，那么就会抛出经文中说的那些过失。而法称论师已经抛出了经文中说的回答和能损害的理路。因此，因为从困难的关键中自我解脱，所以请有智慧和知识的人们欢喜吧。这样，那些就是，以我们全知班智达大师的共同注释和宗喀巴大师的教言为基础，并且通过自己的辨析也很好地区分而说的，所以请有智慧的人们相信吧。这样，这个释论是在水羊年十二月的法会上，从宗喀巴大师吉雄巴大师的教言中产生的。 释迦比丘，精通学问的龙树，在舍卫城长寿帐篷中写成，吉祥！愿以此三百万佛陀的教法兴盛、发展并长久住世！吉祥！愿一切众生安乐！愿吉祥增长！
English
Therefore, it is explained: 'Because it has been explained.' Therefore, if there is harm even to desire that is related to non-desire, then how is there no harm to the proof? Because the subject and reason themselves are without fault. Thus it is said. Thus, the detailed explanation of oneself is finished. So, how should the key to the previous difficulty be analyzed? That is like this: As the previous opponent, a lineage of the Vaisheshika (Particularist) school, even if they accept the treatises of the Vaisheshika as valid cognitions, but for the sound being impermanent and the valid cognitions related to it, if the external opponent, a lineage of the Samkhya (Enumerationist) school, has doubts about wanting to know that sound is impermanent, then when establishing sound as impermanent, if (sound being impermanent) is used as the reason, then the later Samkhya opponents, if they consider both the opponent and external opponent at that time as the definitions of Vaisheshika and Samkhya, then they will throw out those faults mentioned in the scriptures. And Dharmakirti has thrown out the answers and the reasoning that harms mentioned in the scriptures. Therefore, because one is self-liberated from the key to the difficulty, may the wise and knowledgeable rejoice! Thus, those are based on the common commentary of our omniscient Panchen master and the words of Je Tsongkhapa, and are also well distinguished and explained through one's own analysis, so may the wise believe! Thus, this commentary was produced during the Dharma session in December of the Water Sheep year, from the teachings of Je Tsongkhapa Kyishongpa. Written by the Shakya monk, the learned Nagarjuna, in Shravasti's Longevity Tent, may it be auspicious! May the teachings of these three million Buddhas flourish, develop, and remain for a long time! Mangalam! Sarva Mastu Jagatam! Shri Yam Kuru Ho!! --------------------------------------------------------------------------------