Tibetan
་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་ལས་སེམས་བྱུང་ངམ། སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་བྱུང་དཔྱད་དོ། །སླར་ཡང་བརྟག་མཁན་གྱི་སེམས་ལ་ཡང་སེམས་ཀྱིས་བརྟག་ཅིང་དཔྱད། སེམས་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མེད་པ་ཞིག །གསལ་བ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་མི་གསལ་བ་ཞིག །བདེ་བ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞིག །རྟག་པ་ཞིག་གམ་ངོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཞིག །སྣང་བ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་མི་སྣང་བ་ཞིག །རིག་པ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་མ་རིག་པ་ཞིག །བདག་ཡོད་པ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་བདག་མེད་པ་ཞིག་ཅེས་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དུ་གཞུག་གོ །དེའི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང༌། རིག་པ་འགག་མེད་ཅིང་ཡང་འཆར་ཞིང་སྣང་བ་འདི་ཐམས་ཅད། སྐྱེ་བ་མེད་པར་རོ་མཉམ་གནས་པ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པར་རོ་མཉམ་ཞེས། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པས་གསལ་རིག་སྣང་སྟོང་བཞི་དབྱེར་མེད་པ་བློ་འདས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་མཐོང་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ་ཞེས། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྟེང་དུ་ཚང་བར་ངོ་སྤྲད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ངོ་བོའི་ལྷག་མཐོང་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་སོ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཉིད་སྐྱེ་ འགག་གནས་གསུམ་གྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་གཟུང་འཛིན་ལས་གྲོལ་ཞིང༌། ངོ་བོ་སྟོང་པ། རང་བཞིན་གསལ་བ། རྣམ་པ་འགག་མེད་ཀྱི་རིག་པ་ཡུལ་མེད་དུ་མར་འཆར་ཞིར་སྣང་བ། མཐོང་བྱ་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་འཛིན་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ། བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་དམིགས་པའི་མཚན་འཛིན་ཞིག་པའོ། །གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ཡིད་བྱེད་དང་བྲལ་བ། དེ་ཉིད་ལ་བཟོ་བཅོས་མ་བྱས་པས་ལྷུགས་པ། བྱ་རྩོལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་བྱར་མེད་གང་ཤར་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བས་འཛིན་མེད། མཉམ་བཞག་གི་ཤེས་པ་བཅོས་བསླད་དང་བྲལ་བས་ཧད་དེ་བ། མཚན་མ་མེད་པས་སྟོང་སང་ངེ་བ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་གསལ་ལེ་བ། རྣམ་རྟོག་གཟུང་འཛིན་གྱིས་མ་གོས་པས་རྗེན་ནེ་བ། རང་ངོ་རང་གིས་ཤེས་པས་ཧྲིག་གེ་བ། རིག་པ་མ་བཅོས་པར་རང་ལུགས་སུ་འཇོག་པས་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ། རྣམ་རྟོག་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྙིང་མི་འཇུག་པས་རིག་པ་སོ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ། སྣང་སེམས་དབྱེར་མེད་ཐང་ཐལ་ལེ་བ། འཛིན་མེད་དུ་ཕྱལ་ལེ་བ། རིག་པ་རང་ངོ་ཤེས་ཤིང་རང་ངོ་མཐོང་བ་འདི་ཉིད་ལྷག་མཐོང་དུ་ཉམ
Chinese
外境的显现是从心中产生，还是心从外境的显现中产生，对此进行观察。再次，对于观察者的心，也用心来观察和审视。这个心本身是存在的吗？还是不存在的？是清晰的吗？还是不清晰的？是快乐的吗？还是痛苦的？是恒常的吗？还是无常的？是显现的吗？还是不显现的？是觉性的吗？还是无明的？是有我的吗？还是无我的？这样进行观察和审视。那时，心的本体，远离生、住、灭三者，本体自性空性如虚空，而其体性自性光明，觉性无有间断且不断显现，所有这些显现，无生而味平等，无住亦无灭而味平等。通过观察和审视，如果见到明、觉、显、空四者无别，超越思维如虚空般的意义，那就是实相。要认识到，基、道、果的所有功德都圆满具足于证悟心性之上。第二，本体的胜观，要当下修持平凡的原始觉性：心性远离生、住、灭三边的束缚，安乐、光明、无分别如虚空，从执着自我和他者的能取所取中解脱，本体是空性的，自性是光明的，相是无有间断的觉性，无有对境地显现，超越能见所见的执着对境，止息能修所修的作意执着。不对任何事物作意，因此远离作意。不对它进行任何改造，因此是放松的。远离一切造作，因此是无为的，任何显现都远离识别，因此是无执的。禅定的觉性远离矫饰，因此是坦然的。没有相状，因此是空荡荡的。自性光明，因此是明亮的。没有被分别念的能取所取所染污，因此是赤裸的。自己认识自己，因此是清醒的。不改造觉性，安住于自性之中，因此是平凡的觉性。不让分别念延续不断，因此称为原始觉性。远离对境和有境的执着，显现和心识无别而坦然，无执地敞开，觉性认识自己，觉性见到自己，这就是胜观的修持。
English
Is the appearance of external phenomena arising from the mind, or is the mind arising from the appearance of external phenomena? Investigate this. Furthermore, examine and scrutinize the mind of the investigator with the mind itself. Is that mind itself existent? Or is it nonexistent? Is it clear? Or is it unclear? Is it blissful? Or is it painful? Is it permanent? Or is it impermanent? Is it apparent? Or is it unapparent? Is it awareness? Or is it unawareness? Is it self-existent? Or is it selfless? Investigate and scrutinize in this way. At that time, the essence of the mind, being free from the three characteristics of arising, abiding, and ceasing, its essence being emptiness by its very nature, like the sky, while its essence is naturally luminous. Awareness is unceasing and constantly arising, and all these appearances are equally unified in being unborn, equally unified in being without abiding, and equally unified in being without cessation. Through investigation and scrutiny, if one sees the meaning of the four indivisible qualities of clarity, awareness, appearance, and emptiness, which transcends the intellect and is like the sky, that is the very reality. One should recognize that all the qualities of the ground, path, and fruition are fully present in the realization of the nature of mind. Secondly, the superior seeing of the essence, the ordinary, fresh awareness, should be practiced all at once: The very nature of mind is free from the extremes of arising, ceasing, and abiding. Blissful, clear, and non-conceptual, like the sky. Liberated from the duality of grasping and being grasped, which is the clinging to self and other. Its essence is emptiness, its nature is clarity, and its aspect is unceasing awareness, appearing vividly without an object. Transcending the object of grasping, which is the perceived and the perceiver. The fixation on the characteristics of the object of meditation and the meditator is extinguished. Not thinking about anything, therefore free from mental engagement. Not fabricating it, therefore relaxed. Free from all effort, therefore effortless. Whatever arises is free from identification, therefore without grasping. The awareness of meditative equipoise is free from artificiality, therefore it is open. Without characteristics, therefore empty and clear. Naturally luminous, therefore bright. Unstained by the duality of conceptual thought, therefore naked. Knowing oneself by oneself, therefore awake. Leaving awareness uncorrected, abiding in its own way, therefore it is ordinary awareness. Not indulging in a continuous stream of conceptual thoughts, therefore it is called fresh awareness. Free from the grasping of object and subject, appearances and mind are undifferentiated and clear, openly released without grasping. This awareness that knows itself and sees itself is the practice of superior seeing.
Tibetan
ས་སུ་བླངས་པའི་དངོས་གཞི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ངོ་སྤྲད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་མཐར་ཐུག་གི་ལྷག་མཐོང་ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཉིད་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་འཇོག་པ་ནི་ཞི་གནས། དེའི་རང་བཞིན་མཐོང་ ཞིང་ཤེས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ནི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་སྟེ། སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པས་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། དེ་ཉིད་འགག་པ་མེད་པས་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། སྣ་ཚོགས་དུ་མར་རིག་ཅིང་གསལ་བས་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཁ་དོག་དབྱིབས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། རྩལ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། དེ་རྟག་ཆད་མཚན་འཛིན་ལས་འདས་པའོ། །གསལ་རིག་སྟོང་གསུམ་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚུལ་ནི། ཐབས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་གནས་པ་ཞི་གནས། དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ལྷག་མཐོང༌། མོས་གུས་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སེམས་གནས་པ་ཞི་གནས་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་གནས་པ་ཞི་གནས་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་གནས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཞེན་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་གནས་ཤིང༌། དེ་དག་རྟེན་འབྲེལ་སྐྱེ་མེད་དུ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ངང་དུ་སེམས་ གནས་ཤིང༌། ངོ་བོ་སྤྲོས་བྲལ་གསལ་སྟོང་སྐྱེ་མེད་དུ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །བཅོས་བསླད་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་སོ་མ་ལ་སེམས་གནས་ཤིང༌། བདག་མེད་རིག་སྟོང་ཡུལ་མེད་དུ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །མདོར་ན་ཆུ་ཟླ་དང་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཅ་ལྟར་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའི་སྟོང་པ་མེད། སྟོང་པ་ལས་གཞན་པའི་སྣང་བ་མེད། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་ཤར་བ་ལྟར་རྟོགས་ནས་དེའི་ངང་དུ་གནས་ཤིང༌། གཉིས་འཛིན་མཐའ་དག་སངས་ནས། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ
Chinese
是于地所取的实事。（这是）如是介绍。第三，应修持至高之胜观寂止双运：心性远离生、住、灭三者，安住于乐、明、无念如虚空之状态，是为寂止。见及知晓彼之自性，是为胜观。又，心性远离二边，是为实相之寂止胜观双运。心性无生，故离常边；其亦无灭，故离断边。安住于自性空性，故离常边；觉知且明了种种诸般，故离断边。心之本体无有颜色形状之成立，故离常边；任运显现种种作用，故离断边。此即超越常断执着。修持明、觉、空三者无别双运之方式：心安住于如幻之方便福德资粮，是为寂止。见彼等无自性为空性，是为胜观。心安住于虔诚上师瑜伽，是为寂止。见其本体空性，远离生、灭、住三者，是为胜观。心安住于周遍一切有情之慈爱与悲悯之所缘，是为寂止。见其自性为空性，是为胜观。心安住于道之究竟大乐，是为寂止。见彼无执为空性，是为胜观。心安住于一切显现皆为心之错觉，如梦中之城市，见彼等为缘起无生，是为胜观。心安住于自性光明之心性，见其本体离戏、明空、无生，是为胜观。心安住于无有矫饰之赤裸觉性，见其无我、觉空、无境，是为胜观。总而言之，如同水月、镜中之影像及谷响，空性不异于显现，显现不异于空性。了悟显空无别如彩虹显现于虚空，安住于彼之状态，遣除一切二取执着，自证智慧增长，故亦称之为佛。金刚手。
English
It is the actual thing taken on the ground. This is how it should be introduced. Third, the ultimate vipashyana, the union of calm abiding and insight, should be practiced: The nature of mind is free from the three—arising, abiding, and ceasing. To rest in a state of bliss, clarity, and non-thought, like the sky, is calm abiding. To see and know its nature is insight. Furthermore, the nature of mind is free from the two extremes, which is the union of calm abiding and insight of reality. Because the nature of mind is unborn, it is free from the extreme of permanence. Because it is unceasing, it is free from the extreme of annihilation. Abiding in its own nature of emptiness, it is free from the extreme of permanence. Knowing and clearly seeing various things, it is free from the extreme of annihilation. Because the essence of mind is not established as color or shape, it is free from the extreme of permanence. Because various activities arise spontaneously, it is free from the extreme of annihilation. It transcends permanence, annihilation, and conceptualization. The way to practice the indivisible union of clarity, awareness, and emptiness: To rest the mind on the accumulation of skillful means and merit, which is like an illusion, is calm abiding. To see that they are without inherent existence and are emptiness is insight. To rest the mind on devotion to the guru yoga is calm abiding. To see its essence as emptiness, free from the three—arising, ceasing, and abiding—is insight. To rest the mind on the object of loving-kindness and compassion that pervades all sentient beings is calm abiding. To see its nature as emptiness is insight. To rest the mind on the great bliss that is the ultimate path is calm abiding. To see that it is without attachment and is emptiness is insight. To rest the mind on all appearances as the mind's delusion, like a city in a dream, and to see that they are interdependent and unborn is insight. To rest the mind in the naturally luminous nature of mind and to see its essence as free from elaboration, clear-empty, and unborn is insight. To rest the mind on pristine awareness, free from artificiality and corruption, and to see it as selfless, aware-empty, and without an object is insight. In short, like a water moon, a reflection in a mirror, and an echo, emptiness is not different from appearance, and appearance is not different from emptiness. Having realized that appearance and emptiness are indivisible, like a rainbow appearing in the sky, and abiding in that state, all dualistic fixations are dispelled. It is also said that buddhahood arises from the expansion of self-awareness and wisdom. Vajrapani.