Tibetan
་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་བླངས་པས་གནས་སྐབས་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བདུན་དང་ལྡན་པ་དང༌། མཐར་ཐུག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་དོན་གཉིས་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་བཤད་པ་ལྟར། འབྲས་བུའི་ཡན་ལག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདིར་བརྗོད་མི་ནུས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་སོང་ནས། གསུམ་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དོན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚིགས་བཅད་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱའོ། །བྲམ་ཟེ་ཨཱརྻ་དེ་ཝའི་གདམས་པའོ། །གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་དགོངས་དོན། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་ཟབ་གནད། དོན་ཤེར་ཕྱིན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མན་ངག་གི་གཞུང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་བཅུ་པ། ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སོགས་དོན་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་དབྱིངས་རིག་བསྲེ་བ་ལ་སོགས་གནད་ཟབ་མོ་སྟོན་པ། གང་ཟག་གཅིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་ནུས་པའི་ལམ་ཚང་བར་སྟོན་ པས་ན་རྫོགས་སོ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཞུང་དོན་ཐམས་ཅད་སོང་ནས། མཇུག་གི་དོན་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་དམ་པ་རིན་པོ་ཆེས་སྒྲ་རང་འགྱུར་དུ་བསྒྱུར་བ་ལ། ཞྭ་མ་ལོ་ཙཱས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །དམ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་ནི། ཀཱ་མ་ལཱ་ཤཱི་ལ་ཡིན་ལ། གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུའི་བསྟོད་པ་ལས། སྒྲ་ཚད་ལུང་རིག་མན་ངག་མཁས། །རིག་འཛིན་ཚེ་ཡི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས། །ཀཱ་མཱ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །བླ་མ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པའོ། །དེ་བོད་དུ་ལན་གསུམ་ཕེབས་པའི་རྟིང་རེས་གཞུང་འདི་སྐྱོ་སྟོན་སྐུ་མཆེད་ལ་གནང་ནས་མ་ཇོ་མོ་གངྒའི་ལྷ་མོའི་སྤྲུལ་པ་དེས་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་ཀྱང༌། གང་ཟག་གི་སྐལ་པ་དང་འཚམ་པར་གཞུང་གི་དགོངས་དོན་ཅི་རིགས་པར་བསྟན་པ་ལས། གཞུང་གི་ཚིག་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གནང་བ་ནི། ཁུ་སྒོམ་ཆོས་སེང་ལས་མ་བྱང་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ནས་རིམ་པར་བརྒྱུད་པ་ལས་ཟལ་མོ་བྲག་པས་ཉང་གི་ཇོ་སྲས་རིན་ཆེན་གསལ་གྱི་དོན་དུ། གཞུང་གི་དོན་འགྲེལ་དང་ཡིག་སྣ་མང་བར་མཛད་པར་སྣང་ལ། བདག་གི་བླ་མས་འགྲེལ་པ་འབྲིང་དུ་ལོང་བ་མཛད་ཅིང༌། ཁོ་བོས་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་བྲིས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་བྲིས་མ་ཡི་འཕྲིན་ལས་བསྒྲུབས་བྱས་ཤིང༌། །མཁའ་འགྲོའི་ལུང་བསྟན་བསླུ་བ་མེད་པར་ཡང༌། །བླ་མའི་ཐུགས་དགོངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་བགྱིས་ཏེ། །བདག་ཉིད་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་པས་སོ། །བདེན་པ་ དེ་དང་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི། །གང་ཟག་བཞི་ཡི་བསོད་ནམས་ཉིན་བྱེད་རྣམས། །ཆོས་དབྱིངས་དག་པའི་མཁའ་ལ་རབ་འཕགས་ནས། །མཐའ་ཡས་སེམས་ཅན་བློ་མུན་སེལ་ཕྱིར་སྦྱིན། །དག་ཀྱང་ཀུན་མཁྱེན་རྒྱ་མཚོར་མ་ཆུད་བར། །ཚོགས་གཉིས་དགའ་བདེའི་ཆུ་རྒྱུན་འཕེལ་བ་དང༌། །དོན་གཉིས་བདུད་རྩིའི་དཔལ་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །མ་ལུས་འགྲོ་བ་ཚིམ་པའི་འབྱོར་བར་ཤོག ། གདམས་ངག་མཛོད་པོད་བཅུ་བཞི་པ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གཅོད་ཀྱི་གཞུང་འགྲེལ་ཟག་མེད་སྦྲང་རྩི།
Chinese
如理修持六度，暫時具備七種天界功德，最終圓滿成佛，二利無需勤作自然成就等等，如大乘經部中所說。果位的無量功德在此無法盡述。廣說已畢。第三，總結：名為《般若波羅蜜多義理大偈》。是婆羅門阿闍黎提婆的教言。是《般若波羅蜜多十萬頌》的意趣。是《般若波羅蜜多現觀莊嚴論》等甚深要訣的道。是修持般若波羅蜜多的口訣之偈頌，共五十頌。宣說六度等廣大之義，以及空性與智慧融合等甚深要點。完整地展示了能夠使一個人圓滿成佛的道路，故而是圓滿的。如是宣說。所有正文內容已述完。末尾之義，由印度的大班智達聖者翻譯成藏文，霞瑪譯師校訂確定。聖者之名為：寂護。八十成就者讚中云：聲明、量學、教理與口訣精通，獲得持明者壽命之成就，名為寂護者，我向彼上師敬禮。如是說。他曾三次來到藏地，之後將此法本賜予覺敦昆仲，由瑪覺姆岡嘎女神之化身弘揚光大。然而，僅僅是根據眾生的根器，相應地宣講了法本的意趣，並未完全傳授法本的詞句和意義，據說沒有傳給庫貢卻森。之後依次傳承下來，匝摩扎巴為了娘的覺色仁欽薩，似乎做了大量的法本釋義和筆記。我的上師做了中等釋論，我寫了廣略兩種。此乃以手抄本行事業，空行母之授記亦無欺誑，上師之意願亦圓滿成辦，我以清淨之增上意樂而為之。以此諦實力，十方三世之，四眾之福德日光，於法界清淨。
English
By practicing the six perfections properly, one temporarily possesses the seven qualities of the heavens, and ultimately attains complete enlightenment, effortlessly accomplishing the two benefits, and so on, as explained in the Mahayana sutras. The immeasurable qualities of the result cannot be fully described here. The extensive explanation is finished. Third, the conclusion: It is called "The Great Verses on the Meaning of the Perfection of Wisdom." It is the instruction of the Brahmin Arya Deva. It is the intention of the "Perfection of Wisdom in One Hundred Thousand Verses." It is the profound essence of the path, such as the "Ornament of Clear Realization of the Perfection of Wisdom." It is the verses of the oral instructions for practicing the Perfection of Wisdom, totaling fifty verses. It teaches the extensive meaning of the six perfections and the profound points of integrating emptiness and wisdom. It fully demonstrates the path that enables one person to attain complete enlightenment, therefore it is complete. Thus it is taught. All the content of the text has been completed. The final meaning was translated into Tibetan by the great Indian Pandit, the Holy Jewel, and corrected and finalized by the Zhama translator. The name of the Holy Jewel is Kamalashila. In the Praise of the Eighty Accomplished Ones, it is said: "Skilled in phonetics, logic, scripture, and oral instructions, he attained the accomplishment of the life of a vidyadhara. I pay homage to that lama called Kamala." Thus it is said. He came to Tibet three times, and then gave this text to the Kyo-ton brothers, and it was propagated and expanded by the emanation of the goddess Majomo Ganga. However, only the meaning of the text was taught according to the capacity of the beings, and the words and meaning of the text were not completely transmitted. It is said that it was not transmitted to Khu Gom Cho Seng. Then, in successive transmissions, Zalmog Drakpa, for the sake of Nyang's Jowo Sonam Rinchen Sal, seems to have made many commentaries and notes on the meaning of the text. My lama made a medium commentary, and I wrote both extensive and concise versions. This was done by accomplishing the activity of the manuscript, and also without deceiving the prophecy of the dakinis, and by completely fulfilling the intention of the lama, with pure higher thought. By the power of that truth, may the sunlight of the merit of the four assemblies in the ten directions and three times purify the dharmadhatu.
Chinese
如是圣者之功德，周遍虚空无边际，以一切种智之智慧，愿一切众生之业障得以清净。 此后，进入殊胜之方便，断法之义，首先是基之体性，其次是道之次第，再次是果之相状，将以三种方式进行阐述。 首先，如何执著于基？显现世间与涅槃一切万法，皆是心之自性，故而，心被认为是根本。如何执著于心之体性？心是无生无灭之事物，同样是无去无来之事物，同样是无颜色之事物，同样是无形状之事物，同样是无一与多之事物，同样是无有与无之事物，同样是无乐与苦之事物，同样是无我与他之事物，同样是无净与不净之事物，同样是无好与坏之事物。心是如此空性，从空性之中显现一切，知晓一切显现皆是心。心如虚空之清澈，无有动摇而使其清明。心如镜中之影像，如所思般显现。心如梦中之景象，莫执著为真而了悟。心如眼花般显现，确信其远离有无。如此确定心之体性。 此后，进入道。如何执著于进入道之方式？首先是皈依，其次是发心，再次是忆念上师，再次是忏悔罪业，再次是观修对境，将以五种次第进行观修。 首先，如何皈依？上师、佛、法、僧，以及勇士、空行母，护法神众等，我与一切众生皆皈依。从现在起直至菩提，以信心与虔诚皈依。 其次，如何发心？对于未曾为母之众生，被剧烈痛苦所折磨者，生起大悲心。以消除痛苦之誓愿，生起菩提心。 再次，如何忆念上师？在自己头顶之上，莲花座上安住，根本上师真实安住。向其祈请。上师仁波切垂念，请清净我之罪障，请加持我，请于我心中生起定解。以忆念上师之虔诚，得以清净罪障。 第四，如何忏悔罪业？以忆念之力量，将往昔所造之罪业，聚集于面前。对于这些罪业，从内心深处生起后悔，眼中流出泪水，身体汗毛竖立，口中念诵忏悔之语，忏悔一切罪业。 第五，如何观修对境？虽然对境众多，但在此主要阐述的是，将自己的身体观想为尸体，血肉骨骼被皮肤包裹，内部充满胆汁、鼻涕、眼泪，舌头、肝脏、肺脏、脾脏等，充满不净之物。然后，将自己的身体，观想为遍布虚空，布施出去。将身体的尸体，观想为断法之境。然后，各种各样的妖魔鬼怪，天神、龙族、非人，以及各种鬼神之众，都聚集在自己的身体上。观想他们吞噬自己的身体，饮血食肉舔骨。观想他们得到满足。然后，将身体的尸体，观想为切成碎片后布施出去。观想为巨大的尸体。然后，将自己的身体，观想为遍布虚空，供养诸佛、菩萨、僧众，勇士、空行母、护法等。观想他们得到满足。然后，将自己的身体，观想为遍布虚空，布施给轮回中的一切众生。将身体的尸体，观想为断法之境，得以清净罪障。 此后，第三是果。如何执著于获得果之方式？一切罪业得以清净，一切我执得以摧毁，轮回之痛苦得以消除，获得涅槃，视为果。 如是修持断法之义，此生即可获得成佛。若此生未能获得，中阴身时必定获得。即便中阴身时未能获得，来世亦可获得。如是修持断法之义，迅速获得成佛。 如是圣者之语录中，阐述了此断法之论。依此，愿一切众生，迅速获得成佛。 此断法之论释《无垢蜂蜜》，由堪布阿旺华丹所著。
English
Thus, by the virtues of the holy ones, may it pervade the endless expanse of the sky, and through the wisdom of omniscience, may the obscurations of all beings be purified. Then, entering the supreme method of the supreme vehicle, the meaning of Chöd, firstly, the nature of the ground, secondly, the stages of the path, and thirdly, the aspects of the result, will be explained in three ways. Firstly, how to fixate on the ground? All phenomena of existence and non-existence, samsara and nirvana, are the nature of the mind, therefore, the mind is considered the root. How to fixate on the nature of the mind? The mind is something without birth or death, likewise something without going or coming, likewise something without color, likewise something without shape, likewise something without one or many, likewise something without existence or non-existence, likewise without happiness or suffering, likewise without self or other, likewise without purity or impurity, likewise without good or bad. The mind is so empty, and from the state of emptiness, everything arises, so know that all appearances are mind. The mind is like the clarity of the sky, make it clear without wavering. The mind is like the image in a mirror, make it appear as you think. The mind is like the appearance in a dream, realize that it is not true. The mind appears like an illusion, be sure to separate existence and non-existence. Thus, determine the nature of the mind. Then, enter the path. How to fixate on the way to enter the path? First, taking refuge, then generating the mind of enlightenment, then remembering the guru, then confessing sins, then meditating on the object, practice in five stages. First, how to take refuge? Guru, Buddha, Dharma, and Sangha, as well as heroes, dakinis, and Dharma protectors, I and all beings take refuge. From now until enlightenment, take refuge with faith and devotion. Secondly, how to generate the mind of enlightenment? For all sentient beings who have not been mothers, who are tormented by intense suffering, generate great compassion. With the vow to eliminate suffering, generate the mind of enlightenment. Again, how to remember the guru? On the lotus seat on the top of your head, the root guru is actually present. Pray to him. Guru Rinpoche, please purify my sins, please bless me, please generate certainty in my mind. By the devotion of remembering the guru, sins are purified. Fourth, how to confess sins? By the power of memory, gather the sins accumulated from the past in front of you. Regret these sins from the bottom of your heart, tears come from your eyes, the body's hair stands on end, and the words of repentance are spoken from the mouth, confessing all sins. Fifth, how to meditate on the object? Although there are many objects, what is mainly taught here is to think of your body as a corpse, flesh, blood, and bones covered with skin, inside filled with bile, mucus, tears, tongue, liver, lungs, spleen, etc., filled with unclean things. Then, imagine your body pervading the sky, giving alms. The corpse of the body is considered the object of cutting. Then, all kinds of demons and obstacles, gods, nagas, non-humans, as well as all kinds of spirits, gather on your body. Imagine them devouring your body, drinking blood, eating meat, and licking bones. Think of them as being satisfied. Then, imagine the corpse of the body being cut into pieces and given away. Think of it as a huge corpse. Then, imagine your body pervading the sky, offering to Buddhas, Bodhisattvas, Sangha, heroes, dakinis, Dharma protectors, etc. Think of them as being satisfied. Then, imagine your body pervading the sky, giving alms to all sentient beings in samsara. The corpse of the body is considered the object of cutting, so that sins are purified. After that, the third is the result. How to fixate on the way to obtain the result? All sins are purified, all self-grasping is destroyed, the suffering of samsara is eliminated, and Nirvana is obtained, which is regarded as the result. If you practice the meaning of Chöd in this way, you will attain Buddhahood in this life. If you do not attain it in this life, you will surely attain it in the bardo. Even if you do not attain it in the bardo, you will attain it in the next life. If you practice the meaning of Chöd in this way, you will quickly attain Buddhahood. Thus, in the words of the holy ones, this treatise on Chöd is explained. By this, may all sentient beings quickly attain Buddhahood. This commentary on Chöd, "Nectar of Immaculate Honey," was written by Khenchen Ngawang Palden.