Tibetan
རིམ་ཁང་བཅུ་དྲུག་པ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་བསྟན་པ། རིམ་ཁང་བཅུ་དྲུག་པ། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་རྟེན་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། ད་ནི་བརྟེན་པ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་གནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རྟེན་སྐུ། གདངས་འོད། བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས། མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་རྟེན་སྐུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་གྱི་དབྱིངས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སྐུ་ལྔའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་སྐུའི་ངེས་བརྗོད་མདོར་བསྟན་པ་དང་། གནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྐུ་གསུམ་དབྱིངས་ལ་བཞུགས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ནི། །གང་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། །དམིགས་པའི་ཡུལ་ནི་གཅིག་པ་ཡི། །ངོ་བོ་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་རིག་པ་གཅིག་གི་སྣང་ཚུལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རིག་པ་རྟོག་མེད་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ཡིན། །རིག་པ་མ་འགགས་གསལ་བ་ལོངས་སྐུ་ཡིན། །རིག་པ་ཅིར་ཡང་སྣང་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །འདི་ལ་རྫོགས་པ། སངས་པ། རྒྱས་པ་གསུམ་ལས། རྫོགས་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། སྐུ་གསུམ་དག་པའི་སྣང་བ་ལ། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་མ་འགགས་གསལ། །རྣམ་དག་ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་འཕྲོ། །རྟོག་མེད་དག་པའི་རིག་པ་ལ། །འོད་ཟེར་རྣམ་ལྔ་མ་འགགས་གསལ། །འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ལ། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཆོས་རྣམས་གསལ། །བྱ་བ་བཏང་བའི་རིག་པ་ལ། །བྱ་བྱེད་ཆོས་རྣམས་དུས་གཅིག་རྫོགས། །སེམས་ དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དུས་གཅིག་རྫོགས། །རང་སྣང་གསལ་དག་ཆེན་པོ་ལ། །འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་དུས་གཅིག་རྫོགས། །རང་གྲོལ་རང་སྣང་ཆེན་པོ་ལ། །གཞན་བྱུང་ཆོས་རྣམས་དུས་གཅིག་རྫོགས། །སྐུ་གསུམ་རྫོགས་ལུགས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །སངས་པ་ནི་གཉིས་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་ཆ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བྱ་བ་མེད་པས་འཁྲུལ་པ་སངས། །རྟོག་པ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་སངས། །འཛིན་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་སངས། །ཞེན་པ་མེད་པས་རྣམ་རྟོག་སངས། །ཆགས་པ་མེད་པས་མ་རིག་སངས། །སྐུ་གསུམ་སངས་ལུགས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པས་ནི། ཡོན་ཏན་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རྒྱས་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །འོད་ལྔ་གསལ་བས་ཡེ་ཤེས་རྒྱས། །རིག་པ་བྱ་བྱེད་བྲལ་བ་ལ། །དམིགས་པའི་ཡུལ་མེད
Chinese
第十六层。开显法界与智慧任运成就之位。 第十六层。开显法界与智慧任运成就之位。 如是确定了缘起的自性后，现在安立所依之法界与智慧之位有四：所依之身，音声光明，所依之智慧，事业利他的差别。第一，所依之身的差别有二：总的开显三身之法界，分别解说五身的名称。第一中，有略示身的定义和广说其位两种，第一是：本体一而差别异体的体性中，三身安住于法界。自显中说：三身智慧显现者，于何无有阻碍并且，所缘之境乃唯一，本体各自而显现。如是说。那也是一个觉性的显现方式，那里面说：觉性无分别，是法身的本体。觉性无灭，明朗是报身。觉性显现任何事物，是化身。如是说。此有圆满，清净，广大三种，圆满是，自显中说：三身清净之显现中，一圆满，二圆满，一切圆满。智慧显现无灭明朗，清净智慧光芒四射。于无分别清净之觉性中，五光无灭明朗。于无执著自解脱大之中，外内秘密之法皆明朗。于舍弃作为之觉性中，能作所作之法一时圆满。于离心之觉性中，种种显现一时圆满。于自显明净大之中，错乱之显现一时圆满。于自解脱自显大之中，他生之法一时圆满。三身圆满之方式即是如此。如是说。清净是无有二取错乱之分，那里面说：无有作为故，错乱清净。无有分别故，烦恼清净。无有执着故，自生清净。无有耽著故，分别念清净。无有贪著故，无明清净。三身清净之方式即是如此。如是说。广大是，功德本来自成而广大，自显中说：于无分别之觉性中，五光明显故，智慧广大。觉性远离能作所作故，无有对境。
English
The Sixteenth Chapter: Showing the State of Spontaneously Accomplished Essence and Wisdom. The Sixteenth Chapter: Showing the State of Spontaneously Accomplished Essence and Wisdom. Having thus established the nature of dependent arising, now, to establish the state of the dependent essence and wisdom, there are four: the dependent body, the sound and light, the dependent wisdom, and the differentiation of the activity of enlightened action. First, the differentiation of the dependent body has two aspects: generally showing the essence of the three bodies, and specifically explaining the enumeration of the five bodies. In the first, there are two aspects: briefly stating the definition of the bodies and extensively explaining the state. The first is: in the nature of one essence with different aspects, the three bodies reside in the essence. As it says in Self-Arising: The appearance of the three bodies of wisdom is, without obstruction to anything, and the object of focus is one, the essence appears separately. Thus it is said. That is also the appearance of one awareness, as it says in that very text: Awareness without thought is the essence of the Dharmakaya. Awareness unceasing and clear is the Sambhogakaya. Awareness appearing as anything is the Nirmanakaya. Thus it is said. Here there are three: complete, purified, and expanded. Complete is, as it says in Self-Arising: In the appearance of the three pure bodies, one is complete, two are complete, all are complete. The appearance of wisdom is unceasing and clear, pure wisdom radiates light. In the pure awareness without thought, the five lights are unceasing and clear. In the great self-liberation without grasping, the outer, inner, and secret dharmas are all clear. In the awareness of abandoning action, the dharmas of action and agent are complete at once. In the awareness free from mind, various appearances are complete at once. In the great self-appearance of clarity and purity, the appearances of delusion are complete at once. In the great self-liberation and self-appearance, the dharmas arising from others are complete at once. The way the three bodies are complete is just like that. Thus it is said. Purified is the absence of dualistic grasping and delusion, as it says in that very text: Because there is no action, delusion is purified. Because there is no thought, afflictions are purified. Because there is no grasping, self-arising is purified. Because there is no attachment, conceptual thought is purified. Because there is no clinging, ignorance is purified. The way the three bodies are purified is just like that. Thus it is said. Expanded is that qualities are spontaneously accomplished and expanded from the beginning, as it says in Self-Arising: In the awareness without thought, because the five lights are clear, wisdom is expanded. Because awareness is free from action and agent, there is no object of focus.
Tibetan
་སྐུ་གསུམ་རྒྱས། །རིག་པ་ཡུལ་མེད་སྣང་བ་ལ། །འཛིན་པའི་སེམས་མེད་འོད་ལྔ་རྒྱས། །རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ། །དོན་ལྡན་རང་སྣང་འབྲས་བུ་རྒྱས། །སྐུ་གསུམ་རྒྱས་ལུགས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ཆོས་སྐུ། ལོངས་སྐུ། སྤྲུལ་སྐུའི་གནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལའང་། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །རང་ལུས། མཚོན་དཔེ། རྟགས། སྣང་བ། གནས། མཚན་ཉིད། ཡུལ། དགོངས་པ་དང་བཅུ་ལས། ངོ་བོ་ནི། སྟོང་གསལ་འགག་མེད་ རང་དྭངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། འགྱུར་མེད་འགག་མེད་ཁྱབ་པ་གསུམ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངོ་བོའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། དབྱིངས་ཡེ་དག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་སྐུ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཀ་དག་མི་འགྱུར་བ་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་ཆོས་དང་། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་འོད་གསལ་གྱི་སྐུ་རང་གནས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མི་འཇིགས་སྟོང་དང་གསལ་བ་དང་། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངེས་ཚིག་གོ། །ཞེས་སོ། །རང་ལུས་ནི། སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཕྱི་མེད་ནང་མེད་དབྱིངས་སུ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་རང་ལུས་ཡིན། །ཅེས་སོ། །མཚོན་དཔེ་ནི། རིག་པ་འོད་གསལ་བས་ཉི་མ་དང་། ཟབ་པས་རྒྱ་མཚོ་དང་། སྐྱོན་གྱིས་གོས་པ་མེད་པས་པདྨ་དང་། མི་འགྱུར་བས་རི་བོ་དང་། ཡངས་ལ་མཐའ་དབུས་མེད་པས་ནམ་མཁའ་དང་། ཐམས་ཅད་ཟིལ་གནོན་གྱི་གདེངས་དང་ཡེ་ནས་ལྡན་པས་སེང་གེ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཉི་མ་རྒྱ་མཚོ་པདྨ་དང་། །རི་བོ་ནམ་མཁའ་སེང་གེ་གསུམ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་མཚོན་དཔེ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །འགྲོ་འོང་ལས་འདས་པ་ནི་རྟགས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། འགྲོ་མེད་འོང་མེད་གནས་པ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་རང་རྟགས་ཡིན། །ཅེས་སོ། །སྣང་བ་ནི་སྟོང་གསལ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འགག་མེད་གསལ་གདངས་ ངོ་བོས་སྟོང་། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །གནས་ནི་དྲན་བསམ་རྣམ་དག་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལས། དཔག་མེད་དམིགས་མེད་འཛིན་པ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་གནས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཅེས་སོ། །ཡུལ་ནི་སྟོང་པ་ཕྱང་མ་ཆད་པས་རིག་པ་རང་གསལ། ཕྲ་བའི་ནང་འོད་ལྔས་བརྒྱན་པས་ལྷུན་གྲུབ་རང་གདངས། དབྱིངས་རིག་དབྱེར་མེད་ཆེན་པོ་ལ་རྣམ་པ་སོ་སོ
Chinese
三身增长。 觉性无处显现时， 无执之心中五光增长。 觉性于大智慧中， 具义自显果增长。 三身增长之理即如此。 第二，讲述处所增长，有法身、报身、化身三身处所增长的讲述。首先，其中有本体、定义、自性、譬喻、征相、显现、处所、体性、境、意趣等十个方面。本体是：空明无碍，自性清净。即：不变无碍周遍三者，是法身的本体。定义是：本净法界任运成就的法性光明之身，因此本体是本来清净不变的无谬之法，自性是任运成就的光明之身，是自性大处。即：无畏空与光明，以及，一切事业圆满，是法身的定义。自性是：远离一切戏论之边，因此无处可成。即：无外无内无界中，是法身的自性。譬喻是：觉性光明如太阳，深邃如大海，无垢如莲花，不变如山王，宽广无边无际如虚空，具足一切降伏之威势和本有之自信如狮子。即：太阳、大海、莲花，山王、虚空、狮子三者，是法身的譬喻。超越来去是征相。即：无去无来无住处，是法身的自性征相。显现是：空明如虚空之界。即：无碍明朗，本体空性，是法身的显现。处所是：离念离思之大清净。即：无量无缘无执著，是法身的处所。体性是：本体、自性、大悲三者无别。即：本体、自性、大悲三者，是法身的体性。境是：空性不断绝，因此觉性自明。微细之内以五光庄严，因此任运自成。法界觉性无别大处，于种种
English
May the three bodies increase! When awareness appears without a place, may the five lights increase in a mind without grasping. In the great wisdom of awareness, may the meaningful, self-arising fruit increase. Such is the way the three bodies increase. Secondly, there is the explanation of the increase of places. Among the explanations of the increase of the places of the Dharmakaya, Sambhogakaya, and Nirmanakaya, there are three. Firstly, there are ten aspects: essence, definition, self-nature, metaphor, sign, appearance, place, characteristic, object, and intention. The essence is emptiness-clarity, unobstructed, self-pure. From that itself: "Immutable, unobstructed, pervasive, these three are the essence of the Dharmakaya." The definition is: the nature of reality, the spontaneously accomplished, clear light body of the primordial purity of space. Therefore, the essence is the unchanging, primordial purity, the infallible dharma, and the self-nature is the spontaneously accomplished, clear light body, the great self-abiding place. From that itself: "Fearless, emptiness and clarity, and the completion of all activities, are the definition of the Dharmakaya." The self-nature is: being free from all extremes of elaboration, therefore nothing is established anywhere. From self-arising: "Without outer, without inner, without space, is the self-nature of the Dharmakaya." The metaphor is: awareness is clear like the sun, profound like the ocean, without stain like the lotus, unchanging like the mountain, vast and without beginning or end like the sky, and endowed with the confidence and innate power to subdue all like the lion. From that itself: "Sun, ocean, lotus, mountain, sky, and lion, these three are the metaphors of the Dharmakaya." Transcending going and coming is the sign. From self-arising: "Without going, without coming, without abiding, is the self-sign of the Dharmakaya." The appearance is: emptiness-clarity like the expanse of the sky. From that itself: "Unobstructed, clear radiance, essence is emptiness, is the appearance of the Dharmakaya." The place is: great purity, free from thought and conception. From that: "Immeasurable, without object, without grasping, is the place of the Dharmakaya." The characteristic is: the inseparability of essence, self-nature, and compassion. From that itself: "Essence, self-nature, and compassion, these three are the characteristics of the Dharmakaya." The object is: emptiness is uninterrupted, therefore awareness is self-luminous. The subtle inner is adorned with five lights, therefore it is spontaneously accomplished. The great space of inseparable awareness, in various