Tibetan
རྡོ་རྗེའི་གནས་བཞི་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། རྡོ་རྗེའི་གནས་བཞི་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། དེ་ནས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། བཞུགས་གནས་དངོས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། གསང་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་གནད་ངེས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་གནས་ས། གནས་ལུགས། མཚོན་དཔེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་དངོས་ནི་སྙིང་ག་རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་གྱི་བེའུ་ན་གནས་ལ། དེའི་གདངས་ནི་དུང་ཁང་བྷནྡྷ་འབར་བའི་གཞལ་ཡས་དང་། ལྟ་བྱེད་མིག་གི་གཞལ་ཡས་དང་། འགྱུ་བྱེད་རྩའི་གཞལ་ཡས་ན་གནས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་སུ། །རིན་ཆེན་འདུས་པ་ཟུར་བརྒྱད་སྒོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྐུ་ལྔ་སྟེ། །རླུང་དང་ཤེས་པའི་རྩལ་ཡང་ལྔ། །ཐམས་ཅད་ལྔ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། སྤྱི་དང་ཙིཏྟ་རྩ་ནང་ན། །མ་བཅོས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་གནས། །ཞེས་པ་དང་། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་གཞལ་ཡས་དང་། །འགྱུ་བྱེད་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང་། །དུང་ཁང་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་དང་། །ལྟ་བྱེད་མིག་གི་གཞལ་ཡས་དང་། །གཞལ་ཡས་ཆེན་པོ་དེ་བཞི་ན། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་གསང་ཆེན་གནས། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རང་རིག་ནི། །སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་གནས་པའོ། །ཞེས་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཨེ་མའོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ དུ་གནས། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་དང་། །རིན་ཆེན་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང་། །རྣམ་དག་དུང་ཁང་གཞལ་ཡས་དང་། །བྲི་གུ་ཏ་ཡི་གཞལ་ཡས་སོ། །གཞལ་ཡས་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ན། །རིག་པའི་ངོ་བོ་རྩལ་ལྟར་གནས། །དེ་ཡང་བཤད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལ་ལ་དག་ན་སྐུ་རུ་གནས། །ལ་ལ་དག་ན་ཐིག་ལེ་སྟེ། །གཅིག་ན་འོད་ཟེར་ཚུལ་དུ་གནས། །ཀུན་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གནས། །དེས་ནི་གནས་པའི་མདོ་ཉིད་བསྟན། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་ནི། །ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་ན་མ་བསྐྱེད་རྫོགས། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྐུ་གཅིག་ནི། །ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་སེམས་གཅིག་པུ། །རང་བཞིན་གཉུག་མ་རང་ལ་གནས། །རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ། །རྒྱུན་ནི་འཆད་པ་མེད་པར་གནས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་གྲངས་མང་བས། །ཆ་ཤས་སྐུ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཡོད་པ་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལ། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ལ་སྣང་།
Chinese
金刚处第四品，广说智慧之处。 金刚处第四品，广说智慧之处。 之后，确定明觉智慧的住所分为二：住所真实总的指示，以及秘密至上之王的要点分别解说。第一部分也有处所、处所之理、譬喻这三者。第一，明觉智慧的真实处所位于心间珍宝光辉的子宫中。其光芒存在于海螺室宝瓶燃烧的宫殿、观看之眼的宫殿和流动之脉的宫殿中。如《越量经》所说：“心识珍宝之宫殿中，珍宝聚集八角门，五种智慧与五身，风与识之功用亦五，一切皆为五五之自性。”又说：“总与心识脉之中，安住未作清净之法性。”又如《宝饰庄严经》所说：“珍宝八角之宫殿，流动脉之宫殿，海螺室宝瓶之宫殿，观看眼之宫殿，此四大宫殿中，一切密咒之大秘密处。”又如《自生经》所说：“一切有情之自明，安住于心之中央。”又如《狮子圆满力经》所说：“唉玛！明觉之智慧，于一切佛与有情，以不变之方式安住。其安住之理如下：心识珍宝之宫殿，珍宝脉之宫殿，清净海螺室之宫殿，以及眉间之宫殿。彼等大宫殿中，明觉之体性如功用般安住。其解说如下：于某些处所安住为身，于某些处所安住为明点，于一处安住为光芒之方式，于一切处安住为金刚链。因此指示了安住之经。”又如《珍珠鬘经》所说：“诸佛之身，于心之中央不生而圆满。不变之唯一身，以周遍之方式安住。周遍一切之唯一心，自性本初安住于自身。金刚金刚链之身，相续不断安住。金刚链因数量众多，部分之身不可思议。于唯一存在而非存在者，一切显现周遍显现。”
English
The Fourth Vajra Place: Extensive Explanation of the Place of Wisdom. The Fourth Vajra Place: Extensive Explanation of the Place of Wisdom. Then, to establish the dwelling place of rigpa's wisdom, there are two aspects: a general indication of the actual dwelling place, and a specific explanation of the essential points of the Secret Supreme King. The first aspect has three parts: the place, the manner of dwelling, and the example. First, the actual place of rigpa's wisdom is in the precious, radiant womb of the heart. Its radiance dwells in the palace of the conch-shell vase that blazes, the palace of the seeing eye, and the palace of the moving channels. As it is said in the *Extremes Severed Sutra*: "In the precious palace of citta, the eight-cornered gate where jewels gather, are the five wisdoms and the five kayas, and also the five powers of wind and consciousness. All are of the nature of five and five." And: "Within the general and citta channels, dwells the dharma-nature of unmade purity." And as it is said in the *Jeweled Array Sutra*: "The precious eight-cornered palace, the palace of the moving channels, the palace of the conch-shell vase, the palace of the seeing eye, in these four great palaces, dwells the great secret of all secret mantras." And as it is said in the *Self-Arisen Sutra*: "The self-awareness of all sentient beings dwells in the center of the heart." And as it is said in the *Lion's Perfected Power Sutra*: "Emaho! The wisdom of rigpa itself, in all buddhas and sentient beings, dwells in a way that is unchanging. And this is how it dwells: the precious palace of citta, the palace of the precious channels, the palace of the utterly pure conch-shell, and the palace of the brighuta. In those great palaces, the essence of rigpa dwells like a power. And this is how it is explained: in some places it dwells as a kaya, in some places as a bindu, in one place it dwells as a way of rays of light, in all places it dwells as a vajra chain. Thus, it indicates the sutra of dwelling." And as it is said in the *Pearl Garland Sutra*: "The kayas of the buddhas themselves are complete without being produced in the center of the heart. The one unchanging kaya dwells in a way that pervades everywhere. The one mind that pervades everything, its own original nature dwells in itself. The kaya of the vajra chain dwells continuously without ceasing. Because the vajra chain is numerous, the partial kayas are inconceivable. In the one that exists and is not nonexistent, all appearances appear everywhere."
Tibetan
།ཞེས་པ་དང་། ངོ་སྤྲོད་སྤྲས་པ་ལས། དོན་ནི་རང་གི་ལུས་དཀྱིལ་ན། །སྙིང་ནང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གནས། །ཞེས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས། འོད་བཟང་འབར་བ་དཔལ་བེའུ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གནས་ལུགས་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་སྐུར་གནས། རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེར་གནས། ཐུགས་རྗེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མར་ གནས་སོ། །དང་པོ་ནི་སྙིང་ག་ན་ཞི་བའི་སྐུ་དང་དེའི་གདངས་ཀྱི་རྩལ་ལས་དུང་ཁང་ན་ཁྲོ་བོའི་སྐུར་གནས་ཏེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཨེ་མ་རིག་པའི་གནས་ལུགས་ནི། །རང་རང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་ན་གནས། །ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་པའི། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཚུལ་དུ་གནས། །ཡབ་ཀྱི་ཆ་འཛིན་ཐབས་ཀྱི་སྐུ། །ཡུམ་གྱི་ཆ་འཛིན་ཤེས་རབ་སྐུ། །འོད་དང་འོད་ཟེར་ཚུལ་དུ་གནས། །དབྱིངས་དང་རིག་པས་རབ་བརྒྱན་ཏེ། །ལྷུན་རྫོགས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོར་གནས། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་སྤྱི་ལ། །ཆོས་ཉིད་རླུང་གི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ། །ཕྲ་དང་ཡང་དང་འགྱུ་དང་འབྱེད། །ཙིཏྟའི་གནས་ན་སྐུར་གནས་ཏེ། །གདངས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས། །སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །ཞེས་པ་དང་། རྩལ་རྫོགས་ལས། ཀུན་གཞི་ཆོས་འབྱུང་ཆེན་པོའི་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གོང་བུར་གནས། །སྣང་བ་འཛིན་མེད་ཡུལ་གྱི་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་གནས། །གསང་འདུས་རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡབ་ཡུམ་ཚུལ། །སྲོག་འདུས་རིན་ཆེན་ཟུར་བཞིའི་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེར་གནས། །དོན་འཁྱིལ་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྲོ་སྐུར་གནས། །འགག་མེད་གསལ་བའི་སྒོ་གཉིས་མཛོད། །དབྱིངས་དང་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གནས། ། སྟོང་པ་མཚན་བྲལ་ནམ་མཁའི་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་གནས། །དེ་ནི་གསང་བའི་མཛོད་དུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེར་གནས་པ་ནི། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཐིག་ལེའི་བཞུགས་ཚུལ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རྩ་རྣམས་ནང་ན་ཐིག་ལེ་སྐུ་ལྟར་གནས། །ཆེ་བའི་ཚད་ནི་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །ཆུང་བའི་ཚད་ནི་རྟ་རྔ་བཅུ་གཤགས་ཙམ། །གསལ་བའི་ཚད་ནི་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ། །དེ་ཡང་གསལ་འཚེར་གཟི་བརྗིད་ལྡན། །འགྲོ་དང་འོང་དང་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཐུགས་རྗེ་སྒྲོན་མར་གནས་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་བཞི། །འགག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་མཚོན་དཔེ་ནི། ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པ་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུ། རང་
Chinese
如是说，以及从介绍装饰中说：意义在于自己的身体中央，心中安住大智慧。如是说，以及从文殊幻化网中说：光芒炽盛的吉祥旋。如是。第二，安住的道理有三：本体安住为身，自性安住为光之明点，大悲安住为智慧灯。第一，于心间安住寂静身，以及从其光芒的妙用中，于海螺屋内安住忿怒身。如《宝饰庄严》中所说：唉玛！觉性的安住道理是，安住在各自心识的中央，执持父母二者的部分，以方便和智慧的方式安住。执持父亲的部分，是方便之身，执持母亲的部分，是智慧之身，以光和光芒的方式安住，以法界和觉性善加庄严，安住为任运圆满的大明点。如《彻底改变》中所说：一切有情的身总体上，以法性风的方式遍布，微细、轻盈、流动和分离，在心识的处所安住为身，光芒之身有五种，各自执持种姓的特征。如《妙用圆满》中所说：阿赖耶大法界之库，安住为觉性智慧之团。显现执著的境之库，安住为觉性智慧之界。秘密集合珍宝八角之库，觉性智慧为父母之相。命集合珍宝四角之库，觉性智慧安住为明点。意义汇聚梵天宫殿之库，觉性智慧安住为忿怒身。无碍光明的二门之库，安住为法界和连珠。空性无相虚空之库，觉性智慧安住为光。这就是所说的秘密之库。如是。第二，自性安住为光之明点是，如《宝饰庄严》中所说：明点的安住方式是这样显示的，在脉中明点如身般安住，大的程度与虚空边际相等，小的程度如十分之一马尾，明亮的程度如日月轮，那也是明亮闪耀，具有光彩，去、来和住。如是。第三，安住为大悲灯是，如《自生》中所说：那也是四种灯，以无有止息的方式安住。如是。第三，譬喻是，本体安住为身，如瓶子的身。
English
Thus it is said, and from the introduction of adornment it says: The meaning is that in the center of one's own body, great wisdom dwells in the heart. Thus it is said, and from the Manjushri Magical Net it says: The auspicious swirl of blazing good light. Thus it is. Secondly, there are three aspects to abiding: the essence abides as the body, the nature abides as a drop of light, and compassion abides as a lamp of wisdom. Firstly, the peaceful body abides in the heart, and from the play of its radiance, the wrathful body abides in the conch house. As it says in the Jeweled Array: Ema! The way of abiding of awareness is that it abides in the center of each citta. Holding the part of the two parents, it abides in the manner of means and wisdom. Holding the part of the father is the body of means, holding the part of the mother is the body of wisdom. It abides in the manner of light and rays. It is well adorned with space and awareness, and abides as a spontaneously perfect great bindu. As it says in Utter Transformation: In the general body of all sentient beings, it pervades in the manner of the wind of Dharma-nature. Subtle, light, moving, and separating, it abides as the body in the place of citta. The body of radiance has five aspects, each holding the characteristics of its own family. As it says in the Perfection of Play: The treasury of the great ground of being, the source of Dharma, abides as a mass of awareness-wisdom. The treasury of objects, the ungraspable appearance, abides as the space of awareness-wisdom. The secret gathering, the treasury of eight-cornered jewels, awareness-wisdom is in the form of father and mother. The life gathering, the treasury of four-cornered jewels, awareness-wisdom abides as a bindu. The treasury of the palace of the meaning-gathering bhāṇḍa, awareness-wisdom abides as a wrathful body. The treasury of the two unobstructed clear doors, abides as space and a string of pearls. The treasury of emptiness, signlessness, and sky, awareness-wisdom abides as light. This is what is shown as the secret treasury. Thus it is. Secondly, the nature abiding as a drop of light is, as it says in the Jeweled Array: The way of abiding of the bindu is shown like this: In the channels, the bindu abides like a body. The measure of its greatness is equal to the edge of the sky. The measure of its smallness is like one-tenth of a horse's tail. The measure of its clarity is like the disc of the sun and moon. It is also clear, shining, and glorious. It goes, comes, and stays. Thus it is. Thirdly, abiding as the lamp of compassion is, as it says in Self-Arisen: That is also the four lamps, abiding in a way that is without cessation. Thus it is. Thirdly, the example is, the essence abiding as the body is like the body of a vase.