Tibetan
གསུམ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཚོན་དཔེ་བསྟན་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ། གསུམ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཚོན་དཔེ་བསྟན་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེའི་ངང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་འདུས་པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀུན་འདུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་འདུས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་ཆོས་མེད་པས། །ཆོས་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་ལས་བྱུང་ཞིང་ངང་དུ་ཤར་བས། ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སྣོད་བཅུད་ཀུན་འདུས་པ་ལྟ་བུ་དང་། བུ་རམ་གཅིག་གི་རོར་བུ་རམ་ཀུན་གྱི་རོ་འདུས་པ་ལྟར་འཁོར་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པའི་འདུས་ལུགས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ང་ལ་ནི། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དགོངས་པའི་དོན་ནི་ང་ལ་འདུས། །ང་ཡི་རང་བཞིན་འདི་ལ་ནི། །སྐུ་འདུས་གསུང་འདུས་དགོངས་པ་འདུས། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་བཞིན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་ལ་སྐྱེ་མེད་པས། །སྐྱེ་མེད་ཆོས་ཉིད་འདུས་པར་བསྟན། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་རང་བཞིན་ལ། །ཆོས་ཉིད་འགག་པ་མེད་པ་བཞིན། །གོང་བཤད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་འགག་པ་མེད། །དེས་ན་ཆོས་ཉིད་འདུས་པར་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་དཔེ་དོན་རྟགས་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས། དང་པོ་ དཔེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཚོན་དཔེ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །སེམས་ལ་རྒྱུ་མེད་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་མེད་པས། །མི་གནས་བརྗོད་མེད་བསམ་ཡུལ་འདས་པ་ཉིད། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་དཔེ་རུ་མཚོན་པ་ཙམ། །མཚོན་དཔེ་ཉིད་ཀྱང་འདི་ཞེས་བྱར་མེད་ན། །མཚོན་དཔེའི་དོན་ལ་བསམ་བརྗོད་ག་ལ་སྲིད། །འདི་ནི་རང་བཞིན་དག་པའི་དཔེར་ཤེས་བྱ། །སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པ། སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས། འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་དམིགས་སུ་མེད་པ་ནི། དཔེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞེས་མཚོན་ཡང་། དཔྱད་ན་མཚོན་དཔེ་ནམ་མཁའ་དེ་ཡང་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་དང་། ངོས་གཟུང་དུ་མེད་པས་དཔེར་གཞག་པའི་ཆོས་སུ་མེད་ན། དཔེ་དེས་མཚོན་པའི་དོན་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཉིད་གང་དུའང་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་དམིགས་སུ་མཚོན་དུ་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་མཚོན་པའི་དཔེར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། མཉམ་ཉིད་དངོས་བྲལ་སངས་རྒྱས་ད
Chinese
第三，菩提心之象征譬喻开示品之释文。 第三，菩提心之象征譬喻开示品之释文。 如是开示菩提心之自性后，今于彼性中，宣说一切法汇集为大圆满之自性。一切皆汇集于菩提心中，除菩提心外无法存在，一切法皆为菩提心之自性。一切法皆从菩提心之性中生起并显现，犹如虚空之性中容纳一切器情世间，又如一蔗糖之味中包含一切蔗糖之味，如是开示轮回涅槃之体性及一切佛之意趣汇集之方式。《普作王经》云：“普作王我处，三世诸佛之，意趣之义皆，汇集于我处，我之自性中，身汇集语汇，意亦汇集矣。”又如《普作王》之自性中，开示无生一般，一切佛皆无生，故开示无生法性汇集。如《普作王》之自性中，法性无灭一般，如上所说一切佛之法性，无有灭，故开示法性汇集。 如是之菩提心，当以譬喻、意义、征相三者而知之。其中第一， 譬喻者：菩提心之象征譬喻犹如虚空，心无有因，亦无生处，不住、不可说、超思议，仅以虚空之界作为譬喻象征。然象征譬喻本身亦不可指为“此”，则譬喻之意义又如何能思能说？此当知为自性清净之譬喻。心性本为自生之智慧，无有事物与相状，空明离戏，不可指定为“此”或“彼”，虽以虚空为譬喻象征，然若详察，则象征譬喻之虚空亦无有颜色、形状及可执取之处，故无有可作为譬喻之法。如是，彼譬喻所象征之意义，即心性自性清净，于何处亦无有成立，故仅能作为暂时无法指定之象征譬喻而知之。《狮子奋迅经》云：平等离事物，佛陀
English
Third, the commentary on the chapter illustrating the symbols and metaphors of Bodhicitta. Third, the commentary on the chapter illustrating the symbols and metaphors of Bodhicitta. Having thus shown the nature of Bodhicitta, now, within that nature, the nature of all dharmas being gathered into the Great Perfection is explained. All are gathered into the all-encompassing Bodhicitta. Since there is no dharma apart from Bodhicitta, all dharmas are the nature of Bodhicitta. Since all dharmas arise from and manifest within the nature of Bodhicitta, it is like all the environment and beings being gathered within the nature of space, and like the taste of all sugarcanes being gathered into the taste of one sugarcane. Thus, the way in which the essence of samsara and nirvana and the intention of all Buddhas are gathered is shown. The Kunjed Gyalpo says: "In me, the All-Creating King, the meaning of the intention of all Buddhas of the three times is gathered. In this nature of mine, body is gathered, speech is gathered, mind is gathered." And, as in the nature of the All-Creating King, the unborn is shown, since all Buddhas are unborn, the unborn Dharmata is shown to be gathered. As in the nature of the All-Creating King, there is no cessation of Dharmata, so in the Dharmata of all the Buddhas mentioned above, there is no cessation. Therefore, it is shown that Dharmata is gathered. Such Bodhicitta is to be known by means of three things: example, meaning, and sign. First, The example: The symbol and metaphor of Bodhicitta is like space. Since the mind has no cause and no place of origin, it is non-abiding, inexpressible, and beyond thought. The expanse of space is merely symbolized as an example. If the symbol and metaphor itself cannot be said to be "this," how can there be thought or expression in the meaning of the symbol and metaphor? This is to be known as an example of self-nature purity. The nature of mind itself is self-arisen wisdom, without entity or characteristics, empty and clear, free from elaboration. Since there is no designation of "this" or "that," even though space is symbolized as an example, if examined, that symbolic space also has no color, shape, or graspable aspect, so it is not a dharma to be established as an example. Thus, the meaning symbolized by that example, the self-nature purity of mind itself, is not established anywhere, so it is to be known as merely a temporary, non-designatable symbol and metaphor. The Lion's Roar of Perfect Skill says: Equality, devoid of things, Buddha