Tibetan
གཉིས་པ། སྣང་སྲིད་ཞིང་ཁམས་སུ་ཤར་བའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ། གཉིས་པ། སྣང་སྲིད་ཞིང་ཁམས་སུ་ཤར་བའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ། དེ་ལྟར་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཆར་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། ད་ནི་དབྱིངས་དང་དབྱིངས་སྣང་ཞིང་ཁམས་སུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་བའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ལས། ཐོག་མར་གདལ་བ་ཆེན་པོའི་ཀློང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པ་ནི། དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ལ། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གདལ། །མཐའ་ཡི་མུ་མེད་སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་འདས། །ཡངས་དོག་གཉིས་མེད་རིག་པ་མཁའ་ལྟར་དག །དམིགས་བསམ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ཉིད་དོ། །མཁའ་མཉམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ལ། ཕྱི་ནང་དང་། ཕྱོགས་ ཆ་དང་། ཡངས་དོག་དང་། ངོ་བོ་དང་། ངོས་གཟུང་གི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དང་ཕྱོགས་ཙམ་འདྲ་བའི་དཔེ་དོན་སྦྱར་བ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། སེམས་ནི་ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཇི་བཞིན་གཉིས་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་རྣམ་པ་ཡོངས་ཀྱིས་མེད། །སྤྲོས་བྲལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཡེ་གནས་ལ། །དམིགས་པའི་ཡུལ་མེད་གཅིག་ཅེས་བགྲང་དུ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རིག་པ་སྟོང་པའི་དབྱིངས་ནས། འཁོར་འདས་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་ཤར་བར་བསྟན་པ་ནི། སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམས། །ཅིར་ཡང་མ་ངེས་གར་ཡང་རྒྱ་ཆད་མེད། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་དངོས་པོའི་མཚན་མ་མེད། །ཕྱོགས་འབྱམས་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་ལ། །སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་སྔ་ཕྱི་ཐོག་མཐའ་བྲལ། །རིག་པ་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་ལས། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་སྣང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རོལ་པ་སྟེ། རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ལས་འདས་པ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རྫོགས་ཆེན་ང་ཡི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རིག་པའི་ངོ་བོ་རྟོག་མེད་ལ། །ཅི་ཡང་མེད་པས་ཅི་ཡང་འབྱུང་། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན། །དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །དམིགས་སུ་མེད་པས་མཚོན་ཏེ་བསྟན། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ ཚིག་བརྗོད་དེ། །དམིགས་མེད་དོན་གྱི་ངོ་བོར་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྷུན་གྲུབ་འགྲོ་འོང་ལས་འདས་པའི་དགོངས་པར་བསྟན་པ་ནི། འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་མ་ངེས་ལྷུན་གྲུབ་ནི། །གང་ནས་མ་འོངས་གར་ཡང་སོང་བ་མེད། །སྔ་ཕྱི་རིས་མེད་བྱ
Chinese
第二，显有世间界生起之章节的注释。 第二，显有世间界生起之章节的注释。 如是，已确定虚空之自性为计划，现在从虚空与虚空显现世间界本来自生之义广泛开示，首先将广大之界形容为如虚空一般，虚空之自性本来任运成就，无有内外周遍广大，无有边际，超越上下方位，宽窄无二，觉性如虚空般清净，乃是远离执著思虑戏论之界。与虚空等同之菩提心，本来即是清净之体性，无有内外、方分、宽窄、体性、可执之法，丝毫也不存在，因此以虚空之自性略作比喻，结合意义，如《普作王》所说：心乃如是之体性，如是无二大乐中，具足一切相，然亦全无相，离戏如虚空，本来即安住，无有能缘境，不可数唯一。如是，从觉性空性之虚空中，开示轮回涅槃空性之自性显现，无生虚空中生起之神变等，任何也不确定，任何也不局限，不可指此，无有事物之相，于周遍虚空般之自性中，无生任运，无有先后始终。觉性从原始以来即是无生之状态中，任何显现之生等，也是无生之游舞，乃是超越局限与偏袒，如《狮子圆满力》所说：圆满大我之菩提心，觉性之体性无分别，无有任何故，任何皆生起。以及《普作王》所说：如虚空般之法性，以如虚空般之比喻表示，于无有能缘之法性，以无有能缘表示而开示，于不可言说者，以不可言说之词语表达，开示为无缘之义体性。如是任运成就，开示超越来去之见解，轮回涅槃一切之体性菩提心，不生不灭不确定之任运成就，从何处未来，往何处也未去，无有先后差别。
English
Second, a commentary on the chapter on the arising of phenomenal existence. Second, a commentary on the chapter on the chapter on the arising of phenomenal existence. Thus, having established the nature of space as a plan, now, from the space and the space-appearing realm, the meaning of self-arising from the very beginning is extensively shown. First, the expanse of the great expanse is described as being like the sky. The nature of space is naturally perfect from the beginning, without inside and outside, pervading everywhere. It is boundless, beyond the directions above and below, and without duality of width and narrowness. The mind is clear like the sky, and it is the realm free from attachment, thought, and proliferation. The nature of the mind of enlightenment, which is equal to the sky, is pure from the very beginning. There is no inside or outside, no direction, There is no width or narrowness, no essence, and no dharma that can be grasped. Therefore, the example of the nature of the sky is used to combine the meaning. As it is said in Kunjed: "The mind is the essence of suchness. In the great bliss of suchness without duality, it possesses all aspects, but it is completely without aspects. It is free from elaboration and abides eternally like the sky. There is no object of focus, and it cannot be counted as one." Thus, from the emptiness of awareness, it is shown that the self-image of emptiness of samsara and nirvana arises. All the miraculous manifestations that arise from the unborn space are not certain in any way, and there is no limit to where they go. There is no sign of a thing that cannot be pointed to as "this." In the nature that is like the vast sky, there is unborn spontaneous perfection, without beginning or end. From the state of awareness that has been unborn since the beginning, whatever appears, including birth, is a play of unbornness. It is beyond limitation and partiality. As it is said in Senge Tsal Dzog: "The perfect great self's mind of enlightenment, the essence of awareness is without thought. Because there is nothing, everything arises." And as it is said in Kunjed: "The nature of dharma is like the sky. It is shown by the example of the sky. The nature of dharma without focus is shown by the absence of focus. What cannot be expressed in words is expressed in words, It is shown as the essence of meaning without focus." Thus, the spontaneously perfect view that transcends coming and going is shown. The essence of all samsara and nirvana is the mind of enlightenment. The spontaneously perfect, unborn, uncreated, and uncertain is not coming from anywhere, and not going anywhere. There is no difference between before and after.
Tibetan
ང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་། །འགྲོ་དང་འོང་མེད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གདལ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལྷུན་གྲུབ་བརྗོད་གཞི་ལས་འདས་པ་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་གཅིག །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀུན། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ། །གཅིག་ཏུ་མེད་ལ་བགྲངས་ན་བརྗོད་མི་ལང་། །སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུང་སེམས་ཅན་ལུས་ངག་ཀྱང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཡེ་ནས་གཟུང་འཛིན་བྲལ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་མཁའ་མཉམ་ཀློང་གཟེར་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཕྱམ་གདལ་མཁའ་མཉམ་དག་པའི་རང་བཞིན་ལ། །ཐོག་མཐའ་མེད་དེ་སྔ་ཕྱི་ཡུལ་ལས་འདས། །སྐྱེ་འགག་མེད་དེ་དངོས་པོ་མཚན་མར་མེད། །འགྲོ་འོང་མེད་དེ་འདི་ཞེས་མཚོན་དང་བྲལ། །རྩོལ་ཞིང་བསྒྲུབ་མེད་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་། །ཕྱོགས་ཆ་དབུས་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གཞི། །དམིགས་མེད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པས་མཉམ་པའི་ཀློང་། །འདི་ལྟར་རིག་པ་གང་དུའང་མ་ གྲུབ་པས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་མཚོན་དཔེ་དང་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མཐའ་མེད་པ། སྐྱེ་འགག་མེད་པ། འགྲོ་འོང་མེད་པ། རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པ། མཐའ་དབུས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། མཚོན་ཚིག་དུ་མའི་སྤྲོས་དང་བྲལ། །སྔགས་ལས་མ་སྐྱེས་ཡེ་རྫོགས་ཉིད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྲལ། །ལྟ་སྒོམ་དྲི་མ་ཀུན་དང་བྲལ། །མཐའ་མེད་དབུས་སུ་དམིགས་པ་མེད། །རྣམ་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་རྣམས་མེད། །ལྷ་མེད་སྔགས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་མེད་བཏགས་པ་ཀུན་ལས་འདས། །དགྲ་མེད་བཤེས་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན། །ལུས་མེད་དབང་པོར་སྣང་བ་མེད། །ཆོས་ནི་བསམ་པས་མི་སྣང་སྟེ། །གང་མེད་གང་དུ་འཛིན་པ་མེད། །ང་མེད་ང་ཡི་འཁོར་ཡང་མེད། །དབྱིངས་མེད་རིག་པའི་སྐུ་ཡང་མེད། །དགེ་མེད་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་མེད། །སྲོག་མེད་བཅད་པའི་དམིགས་ཡུལ་མེད། །ཚོགས་མེད་བསགས་པའི་ཡུལ་ཡང་མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །གནས་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཐབས་མེད་ཉན་པའི་འཁོར་ཡང་མེད། །ཡུལ་མེད་དུས་གསུམ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །དུས་གསུམ་འཚོགས་པའང་ཡོད་པ་མིན། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དབྱིངས་དག་མཉམ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་པས། །མཉམ་པའི་ཀློང་ན་མི་གནས་ གཅིག་ཀྱང་མེད། །གཅིག་མཉམ་ཀུན་མཉམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང
Chinese
我菩提心之界，无去来，普遍广大。觉性之体性，任运成就，超越言说之境，乃于轮回涅槃之界中开示。如《普作续》云：一切法之根本，唯一菩提心。佛陀众生，显有世间器情一切，皆从生起之精华菩提心，一亦非有，若数则不可胜数。佛之身语意，众生之身语亦然，皆为菩提心，本来自离能所执。如是。彼即开示为空等虚空之大界。无始无终亦无中，法性本然如是性，平坦广大等同虚空清净之自性，无始无终超越先后之境，无生无灭，非为事物相状，无去无来，离于此之标示，无作无成，空于作为之法，无方无分亦无中，如是性之基，无缘无断，故为平等之界。如是觉性于任何处亦未 成立，故以此与彼之标示譬喻及一切自性皆超越之故，无始无终，无生无灭，无去无来，无作无成，无边无中等等之语而宣说。如《界六法》云：离于众多标示之戏论，非从咒生本自圆满性，因与缘等完全分离，见修垢染皆已分离，无边无中无有执着，无有形相亦无诸境，无有天神亦无咒语，无法无有假立一切超，无有怨敌亦无亲友，无有身体亦无显现诸根，法乃思虑不可见，无有何物亦无执着于何处，无我亦无我之眷属，无有界亦无觉性之身，无有善亦无罪业之异熟，无有命亦无断除之所缘，无有积聚亦无所积之境，无有佛陀亦无众生，无有处所亦无空性，无有方便亦无听闻之眷属，无有境亦无三时，三时聚集亦非有。如是。如是之自性，乃开示为法界清净大平等之意趣。一切法性平等之自性故，于平等之界中，无有不居 一亦无有。一等同于一切等同于菩提心之体性。
English
I, the expanse of Bodhicitta, without going or coming, spread universally. The essence of awareness, spontaneously accomplished, transcends the realm of expression, and is shown in the realm of Samsara and Nirvana. As it says in the Kunje Gyalpo Tantra: The root of all dharmas is one, Bodhicitta. All Buddhas and sentient beings, the manifest world, the container and its contents, all arise from the essence of Bodhicitta. It is not one, yet if counted, it is beyond words. The body, speech, and mind of the Buddhas, and the body, speech, and mind of sentient beings, are all Bodhicitta, originally free from grasping and clinging. Thus it is. That itself is shown as the great expanse of space-like vastness. Without beginning, end, or middle, the nature of reality is suchness itself. Flat and vast, equal to space, in its pure nature, without beginning or end, it transcends the realm of before and after. Without birth or death, it is not an object of characteristics. Without going or coming, it is free from the designation of "this." Without effort or accomplishment, it is empty of the dharma of action. Without direction, part, or middle, it is the basis of suchness. Without object, without interruption, it is the expanse of equality. Thus, awareness is not established anywhere, and because all designations, metaphors, and natures of "this" and "that" are transcended, it is spoken of with words such as without beginning or end, without birth or death, without going or coming, without effort or accomplishment, without end or middle. As it says in the Sixth Expanse: Free from the proliferation of many designations, not born from mantra, it is the self-perfected nature. Causes and conditions are completely separated. The stains of view and meditation are all separated. Without end, without object in the middle. Without form and without objects. Without gods and without mantras. Without dharma, all fabrications are transcended. Without enemies and without friends. Without body and without the appearance of senses. Dharma is invisible to thought. Without anything, and without clinging to anything. Without self and without retinue of self. Without realm and without the body of awareness. Without virtue and without the ripening of sin. Without life and without the object of cutting off. Without accumulation and without the object of accumulation. Without Buddhas and without sentient beings. Without place and without emptiness itself. Without means and without the retinue of listeners. Without object and without the three times. The gathering of the three times is also not. Thus it is. Such a nature is shown as the intention of the Dharmadhatu, pure, great equality. Because all dharmas are the nature of equality, in the expanse of equality, there is not one that does not abide. One is equal to all, equal to the essence of Bodhicitta.