Tibetan
ན་པ་མེད། །གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རིག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱང་། རང་རིག་རང་གསལ་ལོ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། ཕྱི་ནང་མེད་པས་ནང་གི་སེམས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། རང་གཞན་མེད་པས་རང་གི་རིག་པ་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་ཡོད་མ་མྱོང་བས་དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཚོར་རིག་གི་ཡུལ་ན་མེད་པས་མྱོང་བ་གཉིས་མེད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་མེད་པས་རང་གི་སེམས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། གསལ་མི་གསལ་དུ་མེད་པས་རང་གསལ་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་མ་རིག་ལས་འདས་པས་རིག་པ་ཙམ་དུའང་གདགས་སུ་མེད་པ་འདི་ནི། མཐའ་བྲལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚོན་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཆོས་སྐུ་དང་། དབྱིངས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་དང་། རིག་པ་རང་གསལ་རྗེན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་། བརྡ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོ་བརྗོད་མེད་ཆེན་པོར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་མིང་ལ་དོན་དུ་ཞེན་ན་སེམས་ཙམ་པའི་རང་རིག་རང་གསལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་མི་རྙེད་དོ། །འདིར་བློ་གྲོས་མ་སྦྱངས་ལ་འདི་པར་འདོད་པའི་མུ་ཅོར་དུ་སྒྲོགས་པ་དག་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པས་རང་རིག་འདི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཤེས་སོ་ ཞེས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྨྲ་བར་ཟད་དོ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་མཐའ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་འཇལ་ཚུལ་ཕལ་ཆེར་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་དང་མཚུངས་པ་ལས། དབུ་མར་སྟོང་སྟོང་པོ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་རྩིས་གཞིར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིར་རིག་པ་ཀ་ནས་དག་པ་རྗེན་ཟང་ངེ་བ་མ་གྲུབ་ལ་མི་འགག་པ་ཙམ་དེ་ལ་གཞིར་བྱས་ནས། དེ་དང་དེའི་ངང་ལས་ཤར་བའི་ཆོས་རྣམས་མཐའ་གྲོལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་འཇལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དུ་མ་སྤངས་པས་ཐ་སྙད་བྲལ། །གཅིག་མ་གྲུབ་པས་རང་བཞིན་དག །རང་བཞིན་དག་པས་དོན་ཀུན་གྲུབ། །རང་བཞིན་དག་དང་གཞི་མ་དང་། །འཁོར་དང་འདས་པའི་གཞི་མ་དང་། །གསོག་དང་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། །ཡ་མ་བརླ་ཞེས་མཚོན་བརྗོད་བྲལ། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་། བྱ་བ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་སྟོང་། །བརྗོད་གཞི་འགགས་པས་མཐའ་མི་གནས། །ཟག་པ་ཟད་ཕྱིར་གདོས་བཅས་མིན། །དྲན་པའི་ཁུངས་འགགས་ངོ་བོ་གསལ། །གསལ་རིག་ཡུལ་གྱི་མཐའ་མི་རྟོག །སྒྲ་བྲལ་ཡང་དག་ཚིག་མེད་ཕྱིར། །ལྟོས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཟད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད་དང་མི་སྤྱོད་མེད། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ནས་ཀ་དག་པས། །ཆོས་སྐུ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ལ། །ཡངས་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐའ་བྲལ་དངོས་པོ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བ་གསང་འདུས་དམ་ པ་འདི། །ཐེག་པའི་སྐབས་ལ་ཤིན་ཏུ་གྲངས་མང་ཡང་། །གསང་བའི་ངེས་དོན་རང་བཞིན་གཅིག་ལས་མེད། །ཆོས་ཉིད་དཀྱིལ་ཡངས་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀ་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་དུས་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏད་མེད་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་འཆར་བའི་ཕྱིར། ནང་གི་འཛིན་པ་སངས་པའི་རྟགས་སུ། ཕྱིའི་གཟུང་བ་ཕྱོགས་འབྱམས་སུ་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་ཕར་བལྟས་པས། །ཐམས་ཅད་སང་སེང་འལ་འོལ་ཟང་མ་ཐལ། །ར་རི་ཟབ་ཟེབ་གཟའ་གཏད་ཆོས་དང་བྲལ། །སྣང་གྲགས་དྲན་རིག་མྱོང་ཚོར་སྔར་བཞིན་མེད། །འདི་ཅི་རང་བཞིན་སྨྱོན་པའི་སྣང་བ་འམ། །རྨི་ལམ་ནང་ཞེས་རང་ལ་དགོད་མོ་འཆོར། །འདིར་རང་གི་རྟོགས་པའི་དུས་ངེས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུན་གྱི་སྣང་བ་རྟོགས་སུ་རུང་སྟེ། རྒྱུས་ལ་མཁས་པ་གཅིག་གིས་སྒྱུ་མའི་ལྟད་མོ་བདེན་མེད་དུ་མཐོང་བའི་ཚུལ་དེས། རྒྱུས་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་སྣང་བ་ཞར་ལ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་དེ་སྔ་རང་མཚན་དུ་མཐོང་བ་ལས། རྟོགས་པའི་དུས་ངེས་པའི་རང་ངོ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་འཛིན་པ་ལོག་པས། གཟུང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། སྨིག་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ལྟར་སང་སེང་། འལ་འོལ། ཟང་མ་ཐལ་དུ་མཐོང་སྙམ་བྱེད་ཅིང་། ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་ར་རི་ཟབ་ཟེབ་ཡོད་དམ་མེད་དམ་སྙམ་དུ་གཏད་མེད་ རང་སྣང་དུ་ཤར་ཏེ། སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱང་སྔར་བས་སྤྱོད་གཤིས་འགྱུར་བ་སྙམ་སྟེ། གཏད་མེད་ལྟར་སྣང་དུ་འདི་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་སམ་སྙམ་པ་དང་། མྱོང་ཐོས་དྲན་རིག་ཀྱང་སྔར་བཞིན་མེད་པར་སྟོང་པ་གཏད་ཡལ་དུ་སོང་བས། རིག་པ་ཕྱམ་གདལ་ཏེ་རྟོག་པ་གཏན་ནས་མི་འཆར་བ་འདི་ལྟ་བུ་གར་སོང་སྙམ་ནས་བྱུང་ཚོར་གནས་དག་ཏུ་རང་སངས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཕྱལ་ཕྱལ་པ་སྟེ། རེས་འགའ་རང་གི་བྱ་སྤྱོད་དང་སྣང་གྲགས་ཐམས་ཅད་གཏད་མེད་དུ་ཤ་ར་ར་སོང་བ་ལ་དགོད་འཆོར་ཞིང་། རང་ཉིད་སྨྱོའམ། གཞན་སྨྱོ་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་བར་དོའམ་རྨི་ལམ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་ཤེས་ཤིང་། རིག་པ་གཏད་ཡལ་རྗེན་པར་བུད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ལ། རྟོགས་པ་ལ་ཚེགས་ཅི་ཡོད་འདི་ཀར་འདུག་པ་ལ་སྙམ་ནས། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་
Chinese
没有错谬。对于无有能取和所取而证悟的觉性，虽然安立为自生智慧之名，但不像瑜伽行唯识宗那样认为“自知自明”，因为没有内外，所以没有成立为内心的心；没有自他，所以没有成立为仅仅是自之觉性；因为未曾有过能取所取，所以没有成立为远离二者；因为不在感受觉知的境中，所以没有成立为二者皆无；因为没有心和心所，所以没有成立为自之心；因为没有明与不明，所以没有成立为自明。由于觉性超离了觉与非觉，所以对于仅仅是觉性也无法安立，这被称为离边大圆满，虽然用表诠之词来称谓为自生智慧、菩提心、法身、界自成大、觉性自明赤裸，但这仅仅是为了便于理解而安立，要证悟其自性是不可言说的大。如果不是这样，而是执著名相为实义，那就无法与唯识宗的自知自明、能取所取二无的识相区分开来。在此，那些没有研习智慧却想在此处立足，如疯子般叫嚣的人，由于将二者执为一体，所以才会说“我们已经知道了这个自知”，这不过是说大话的傲慢而已。这种自性大圆满的宗派，其离边等的衡量方式大多与应成中观相同，但中观是将空性空性如虚空般作为计算的基础，而此处是将从一开始就清净、赤裸裸、未成立而不灭的觉性作为基础，然后从它以及它的状态中显现的诸法，都如虚空般衡量为解脱了边。如应成派所说：不舍弃众多，故无有言说；一未成立，故自性清净；自性清净，故一切义成就。自性清净与基，轮涅之基，积聚与精华，无有彼此，是无有表诠之词。又说：无有作为故，自性空；所说止息故，无有边；烦恼已尽故，非有实体；忆念之源止息，本体明；明觉不分别境之边；离言语，真实无有词句故，所依一切皆已灭尽。又如《宝箧庄严经》中说：法的
English
There is no mistake. Although the awareness that realizes the absence of grasper and grasped is nominally labeled as self-originated wisdom, it is not considered like the Yogacara-Cittamatra who say, "Self-knowing and self-illuminating," because there is no inside or outside, so it is not established as the mind within; there is no self or other, so it is not established as merely one's own awareness; because there has never been grasper and grasped, it is not established as being separate from the two; because it is not in the realm of feeling and knowing, it is not established as the absence of the two; because there is no mind or mental events, it is not established as one's own mind; because there is no clarity or non-clarity, it is not established as self-illuminating. Since awareness transcends awareness and non-awareness, it cannot even be designated as mere awareness. This is called the Great Perfection Beyond Extremes. Although the indicative terms are used to refer to it as self-originated wisdom, bodhicitta, dharmakaya, the Great Spontaneous Realm, and naked self-illuminating awareness, these are merely designations for the sake of understanding. One should realize that its nature is the Great Inexpressible. If it is not like that, but one clings to names as reality, then one will not be able to distinguish it from the self-knowing, self-illuminating, and non-dual awareness of grasper and grasped of the Cittamatra. Here, those who have not trained their intelligence but want to establish themselves here, those who clamor like madmen, because they hold the two as one, they say, "We have understood this self-knowing," which is merely speaking with manifest arrogance. In this tradition of the Great Perfection of Self-Nature, the methods of measuring such as freedom from extremes are mostly similar to the Prasangika Madhyamaka, but in Madhyamaka, emptiness-emptiness like space is taken as the basis of calculation, while here, awareness that is pure from the beginning, naked and clear, unestablished and unceasing, is taken as the basis. Then, the dharmas that arise from it and its state are measured as liberation from extremes like space. As the Prasangika says: Because the many are not abandoned, there is no speech; because the one is not established, the self-nature is pure; because the self-nature is pure, all meanings are accomplished. Self-nature pure and the basis, the basis of samsara and nirvana, accumulation and essence, without each other, are without indicative words. And again: Because there is no action, the characteristics are empty; because the object of expression is ceased, there is no abiding in extremes; because the defilements are exhausted, it is not substantial; the source of memory is ceased, the essence is clear; clear awareness does not discriminate the extremes of objects; free from sound, truly without words, all dependencies are exhausted. And as it says in the Jeweled Garland Array: The dharma of
Chinese
于法界中无用与不用。虚空之体性本始清净故，法身自性无有事物相状。无有内外广大之中，广大之法性离边无实物。大圆满见秘密总集之殊胜，于乘之类别中虽极众多，然秘密之真义自性唯一无二。法性之坛城广大无相。如是说。现在于能取所取二者皆未曾有，于虚空之自性中证悟之时，瑜伽士于一切法中显现为无执著之大解脱故，以内之执著清净之表征，外之所取于各方解脱而开示者：向外观看外境之显现时，一切皆松松垮垮、模模糊糊、空空荡荡。无有牢固、深刻、执著，远离诸法。显现、声响、记忆、觉知、感受，皆如先前般不复存在。此为何物？是自性疯狂之显现，抑或于梦中对自己嘲笑。此处因确定自己证悟之时，故一切瑜伽士之显现皆可证悟，如精通因缘之一人见幻术之景象为虚假之方式，亦可同时证悟其他知晓因缘者之显现。此前，这些外境之显现皆被视为自相，然于证悟之时，因确定自性而使对实执著之执念消失，故觉知一切所取之境皆如梦境、水月、海市蜃楼般松松垮垮、模模糊糊、空空荡荡。无论显现何物，皆觉无有牢固、深刻之物，亦不知其存在与否，于无执著之自显中生起。众生亦觉较先前习性有所改变，似于无执著之显现中，众人亦能证悟乎？如是思忖。感受、听闻、记忆、觉知亦如先前般消失，落入空性无执之中。觉性全然敞开，念头全然不生，不知此为何处，于生起、觉受、安住之处，自性清净，而觉知飘忽不定。有时，自己的行为举止及一切显现声响皆无执著而消失，不禁失笑，自问是自己疯了，还是他人疯了？又或是处于中阴或梦境之中？如是了知。觉性无执裸露，此于一切众生皆有，然于证悟有何艰难？如是思忖，生起无有分别之大悲心。
English
In the realm of reality, there is neither use nor non-use. Because the nature of space is primordially pure, the Dharmakaya itself has no substantial characteristics. In the vastness without inside or outside, the nature of vastness is without extremes and without substance. This supreme Dzogchen view, the secret union, although extremely numerous in the categories of vehicles, the secret definitive meaning is one in nature, without duality. The mandala of Dharma-nature is vast and without characteristics. Thus it is said. Now, when both grasping and being grasped have never existed, and one realizes the nature of space, all phenomena appear to the yogi as a great liberation without attachment. As a sign of purifying inner grasping, the outer objects of grasping are shown to be liberated in all directions: When looking outward at the field of appearances, everything is loose, vague, and empty. There is no solidity, depth, or attachment, and it is free from phenomena. Appearances, sounds, memories, awareness, and feelings are no longer as they were before. What is this? Is it an appearance of self-nature madness, or am I laughing at myself in a dream? Here, because the time of one's own realization is certain, the appearances of all yogis can be realized. Just as one skilled in causes sees the illusionary spectacle as unreal, so too can he simultaneously realize the appearances of others who know the causes. Previously, these appearances of external objects were seen as self-characteristics, but at the time of realization, because the attachment to true clinging to self-nature is reversed, all objects of grasping are perceived as loose, vague, and empty, like dreams, water moons, and mirages. Whatever appears, one feels that there is nothing solid or deep, and one does not know whether it exists or not, arising in unattached self-display. Beings also feel that their habits have changed from before, and one wonders if everyone can realize this in the appearance of non-attachment. Feelings, hearing, memories, and awareness also disappear as before, falling into emptiness without attachment. Awareness is completely open, and thoughts do not arise at all. One wonders where this is, and in the places of arising, feeling, and abiding, self-nature is pure, and awareness is scattered. Sometimes, one's own actions and all appearances and sounds disappear without attachment, and one cannot help but laugh, wondering if one is mad, or if others are mad? Or is one in the bardo or a dream? Thus one knows. Awareness is nakedly exposed without attachment, and this is present in all beings. What difficulty is there in realization? Thinking thus, great compassion arises without discrimination.