Tibetan
ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚིག་འགྲེལ། ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚིག་འགྲེལ། ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚིག་འགྲེལ་བཞུགས་སོ། ། ན་མོ་གུ་ར་ཝེ། གཞིའི་ལེའུ་འདིར། བསྒོམ་བྱ་ཐེག་གསུམ་གྱི་རང་འབྲས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་འདིར་སྔགས་བླ་མེད། དེ་ལའང་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ལས་འདིར་རྫོགས་རིམ་སྟོན་ཞིང་དེ་ནི་རྒྱུད་ཀུན་གྱི་ཟབ་གནད་སྙིང་པོའོ། །བསྒོམ་བྱའི་སྔོན་དུ་གནས་ལུགས་ཤེས་དགོས། དེ་ལ་ཡང་གྲུབ་མཐའི་བློས་བཞག་པའི་རིམ་པ་མང་ན་ཡང་། འདིར་མདོ་རྒྱུད་ཀུན་གྱི་གནད་མཐུན་ངེས་པའི་སྙིང་པོ་ནི། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་གསང་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པས་མཛོད་ཁང་ཡིན་ནོ། །དེ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། དང་པོ་གཞི་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་དུ་གཏན་ལ་དབབ། ལམ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དུ་ཉམས་སུ་བླང་། ཐོབ་བྱ་གཞི་འབྲས་ དབྱེར་མེད་དུ་ལ་བཟླ་བ་གསུམ་གྱི་དང་པོ། བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཅེས་མིང་དུ་བཏགས་པའི་གནས་ལུགས་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གདོད་ནས་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སམ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འོད་གསལ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་ནི། མུན་པ་དང་བྲལ་བ། སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་གཉིས་མཚོན་པ་ལྟར། སྒྲིབ་པས་མ་གོས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁྱེན་ཆ་དང་ལྡན་པའི་མིང་སྟེ། དེས་ན་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་མཁྱེན་ཆ་རིག་པའི་ངོས་ནས་བསྟན། དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་སམ་ཡེ་ནས། མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པས་ན་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དམ། རང་བཞིན་ཅན་དུ་བཞུགས་པའོ། །འདིས་ནི་སྟོང་ཆ་བསྟན། རིག་པ་དང་སྟོང་པ་དེ་གཉིས་པོའི་དཔེ་ནི་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་འོད་ གསལ་བ་དང་ནམ་མཁའ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དེ། མཁྱེན་ཆ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རང་བཞིན་འདུས་མ་བྱས་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིག་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་དབྱིངས་དེ་ནི་ལམ་གྱི་བྱེད་རྩོལ་ལྟ་བུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདུས་བྱས་འཁོར་བ་དང་འདུས་མ་བྱས་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཞི་བའི་སྐྱོན་གཉིས་ཀས་ཀྱང་མ་རེག་པས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་ཡེ་ནས་གནས་པས་ན། ངོ་བོ་ལ་སྣང་སྟོང་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་ཅིང་མྱང་འདས་བདེན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། འཁོར་བ་བདེན་པ་བསལ་བྱའང་མེད་ཅིང་། དེའི་དབང་གིས་སྐྱོན་ཕར་འགྲོ་བ་དང་ཡོན་ཏན་ཚུར་
Chinese
第十八章的词解。 第十八章的词解。 第十八章的词解完毕。 那摩 guru-ve（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思：皈依上师）。此根本章节中，为了三乘的自性果位必定生起的三种道，此处是无上密咒。其中也有生起次第和圆满次第两种，此处宣说圆满次第，这是所有续部的甚深要义精华。在修习之前必须了解实相。对此，虽然有许多宗派所安立的次第，但此处所有经续要义相合的决定性精华是，二谛无别。这是诸佛的不共行境，因此是秘密的；是所有法的生处，因此是宝库。为了确定这一点，首先，确定基的真谛无别；其次，将道轮回涅槃无别地修持；第三，将所证基果 无别地重叠。这是三者中的第一个。名为真谛无别的实相，其自性如何呢？本来就是光明智慧或如来藏。以光明之名，表示远离黑暗和具有显现，同样表示不被遮障所染污，并具有智慧的知分。因此称为离障智慧。这是从知分觉性的角度来阐述的。并且，从无始以来或本来，不住于任何边，因此是极寂静，即无戏论的自性。或者，安住于自性之中。这显示了空性部分。觉性和空性这两者的比喻，就像太阳的精华光明和虚空无遮一样。知分自然成就，并且自性非造作。像这样的觉空双运之界，不依赖于像道那样的作用，而是自性清净。也就是说，不被有为的轮回和无为的寂灭所染污，因此是清净大。因为本来就安住于这样的状态，所以在本体上显空各自无别，既没有要真实成立涅槃，也没有要去除轮回的真实性。因此，过患不会向外延伸，功德
English
Commentary on Chapter Eight. Commentary on Chapter Eight. Here concludes the commentary on Chapter Eight. Namo Guruve. In this root chapter, among the three paths that necessarily arise for the self-nature result of the three vehicles, here is the unsurpassed mantra. Among these, there are two, the generation stage and the completion stage, and here the completion stage is taught, which is the essence of the profound key points of all tantras. Before meditating, one must understand the nature of reality. Although there are many established orders of philosophical tenets, here, the definitive essence that unites the key points of all sutras and tantras is the inseparability of the two truths. This is the uncommon realm of the Buddhas, therefore it is secret; it is the source of all dharmas, therefore it is a treasury. To establish this, first, establish the basis of the inseparability of truth; second, practice the inseparability of the path, samsara, and nirvana; third, the object to be attained, the basis and result, are repeated inseparably. This is the first of the three. What is the nature of the reality called the inseparability of truth? It is the primordial luminosity of wisdom or the essence of the Sugata. The name luminosity signifies both being free from darkness and possessing appearance. Similarly, it signifies being unstained by obscurations and possessing the knowing aspect of wisdom. Therefore, it is called wisdom free from obscurations. This is shown from the perspective of the knowing aspect of awareness. Moreover, from beginningless time or from the very beginning, it does not abide in any extreme, therefore it is utterly peaceful, that is, the nature of non-proliferation. Or, it abides in its own nature. This shows the empty aspect. The example of these two, awareness and emptiness, is like the essence of the sun, luminosity, and the sky without obscurations. The knowing aspect is spontaneously accomplished and the nature is unconditioned. Such a realm of the union of awareness and emptiness is naturally pure, without depending on actions like the path. That is, it is untouched by both the faults of conditioned samsara and the one-sided peace of the unconditioned, therefore it is great purity. Because it has always existed in such a state, in essence, appearance and emptiness are individually inseparable, and there is neither the need to truly establish nirvana nor the need to eliminate the truth of samsara. Therefore, faults do not extend outward, and merits
Tibetan
འོང་བའང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཀུན་རྫོབ་སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་འཇུག་པ་དེར་མི་རྒྱུ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་སྟེ། འཁོར་འདས་སྣང་སྟོང་སྐྱོན་ཡོན་སོགས་སུ་སྒྲ་རྟོག་གིས་གང་གཞལ་བ་ཐམས་ཅད་དཔྱད་བཟོད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ཞིང་དེའི་རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་འདི་ནི་དོན་དམ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པས་ན། གྲུབ་མཐའི་བློས་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ། སྐྱེ་བ་མེད་པར་གནས་པ་དོན་དམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་བཏགས་ཤིང་ཞེན་པའི་བདེན་པ་གཉིས་སུའང་བཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འདས་ཏེ་ཡོད་མེད་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གནས་ལུགས་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་གྲུབ་ ཅེས་སམ། དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྣང་བ་དང་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པས་ན། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གྱི་བདེན་པ་དེ་ཡང་དབྱེར་མེད་ཅེས་སུ་སྒྲ་དང་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་ཙམ་མོ། །དབྱིངས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ་སོར་རབ་ཏུ་དབྱེ་ན། འདི་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གིས་བསྡུས་པ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་འཁོར་བའི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད། བརྟག་ན་མི་བདེན་ཞིང་གཡོ་ཞིང་མི་རྟག་པས་ན་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། རྟོགས་དཀའ་བས་ཟབ་པ་དང་སྤྲོས་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་སྤངས་པས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པས་ན། འགྱུར་བའི་ཟུག་རྔུ་དང་བྲལ་བ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་འདོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་འདི་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་གྱིས་བཞག་པ་ནི་སྣང་ཆ་དང་སྟོང་ཆ་ལ་འཇོག་པས་དེ་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀར་འདྲ་ཞིང་མཉམ་ལ། འདིར་གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་པའི་ལུགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྲོལ་ ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་གནས་པ་ནི་མདོ་རྣམས་ནའང་མང་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ཕན་ཚུན་ཤན་ཤོར་བར་མི་བྱ་ལ། ཕྱི་མའི་འཇོག་ཚུལ་འདི་ནི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་ཡང་དག་
Chinese
也不存在到來。這樣一來，因為世俗諦的聲音和概念的行境不運行，所以世俗諦的戲論完全止息。輪迴、涅槃、顯現、空性、過失、功德等等，凡是用聲音和概念來衡量的一切，因為都經不起觀察，所以是世俗諦，並且它們的運行全部寂滅。因此，由於超越了區分「這是世俗諦，這是勝義諦」的行境，所以像宗派的意識所顯現的生是世俗諦，無生而住是勝義諦那樣，連假立和執著的二諦也不安立，因此超越了它，而有、無等執著的一切戲論都寂滅。其原因是，因為實相中二諦不可分割，所以在世俗諦中成立嗎？或者在勝義諦中不成立嗎？其關鍵就在於不可分割。總結：如是，法界中顯現和空性的自性無二，並且不可二分，所以世俗諦和勝義諦也是不可分割的，這僅僅是用聲音和詞句來表達而已。即使法界是那樣，但依賴於顯現的方式，僅僅以名言的方式來分別，就像這樣，被錯覺所包含，受能取所取之概念的支配而顯現的，屬於輪迴的一切法，如果加以觀察，是不真實的，是變動的，是不恆常的，所以是欺騙性的世俗諦。由於難以理解而深奧，一切戲論寂滅，以及具有智慧的明光，捨棄了一切痛苦，所以被大涅槃所包含的諸法，由於超越了微塵和剎那之法，所以是遠離變化的痛苦，具有不變的自性，被認為是勝義諦。這種安立世俗諦和勝義諦的方式，以顯現的方式和存在的方式來安立，就是安立在顯現分和空性分上，這在輪迴和涅槃中都是相同和平等的。這裡將存在的方式和顯現的方式一致與不一致，安立為勝義諦和世俗諦的宗派，像這樣的大宗派有兩種，在經部中也多有出現，所以不要互相混淆。後一種安立方式，是用名言理性的量度來正確判斷的。
English
There is no coming either. In that case, since the activity of conventional sound and concept does not operate there, the elaboration of the conventional is completely cut off. Samsara, nirvana, appearance, emptiness, faults, virtues, etc., all that is measured by sound and concept is conventional because it cannot withstand examination, and all their activity is completely pacified. Therefore, since it transcends the realm of distinguishing "this is conventional truth and this is ultimate truth," it does not establish even the two truths of imputation and attachment, such as the appearance of birth by the mind of philosophical tenets is conventional, and abiding without birth is ultimate. Therefore, it transcends that, and all elaborations of grasping at existence and non-existence are pacified. The reason for this is that the two truths are inseparable in reality, so is it established in the conventional or not established in the ultimate? The key is inseparability. In conclusion, in this way, the essence of phenomena is inseparable from the nature of appearance and emptiness, and cannot be divided into two. Therefore, the conventional and ultimate truths are also inseparable, which is only expressed in words and phrases. Even if the essence is like that, relying on the way of appearance, and distinguishing them separately only in terms of mere words, like this, all the phenomena of samsara that are included in illusion and appear under the influence of the concept of grasping at subject and object, if examined, are untrue, moving, and impermanent, so they are deceptive conventional truths. Because they are difficult to understand and profound, all elaborations are pacified, and the wisdom of knowledge is clear and radiant, and all suffering is abandoned, so the phenomena included in the great nirvana are beyond the phenomena of dust and moment, so they are free from the pain of change and have an unchanging nature, and are considered the ultimate truth. This way of establishing conventional and ultimate truths, establishing them by the way of appearance and the way of being, is to establish them on the appearance part and the emptiness part, which is the same and equal in both samsara and nirvana. Here, the school of establishing the way of being and the way of appearance as consistent and inconsistent as ultimate and conventional, there are two such great traditions, which also appear frequently in the sutras, so do not confuse them with each other. This latter way of establishing is correctly judged by the measure of nominal reasoning.