Tibetan
ཉེར་གཅིག་པ། ལམ་བགྲོད་པའི་ས་མཚམས་བསྟན་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ། ཉེར་གཅིག་པ། ལམ་བགྲོད་པའི་ས་མཚམས་བསྟན་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ། དེ་ལྟར་དངོས་གཞི་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་དོན་བསྟན་ནས། དེ་བསྒོམས་པ་ལས་ས་དང་ལམ་དང་དྲོད་ཚད་འབྱུང་བར་ངེས་པས། དེའི་རྣམ་དབྱེ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་བགྲོད་པའི་ས་ལམ་ཡང་། །ཕྱི་ནང་སྦྱར་ཏེ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི། །ཚོགས་དང་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་པའི་ལམ་བཞི་པོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་དེའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི། །དཀྱིལ་འཁོར་དག་གིའང་རྣམ་དག་ཆོས་སུ་གསུངས། །འདིར་གསང་སྔགས་སུའང་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྣམ་དག་ཆོས་སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་དུ་གསུངས་ལ། མཚན་ཉིད་དུ་བགྲོད་ལམ་མ་ནོར་བར་བསྟན་པ་གཉིས་གུང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྐབས་འདིར་ཕྱི་ནང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་། འཁོར་ལོ་བཞི་པོའི་རླུང་སེམས་ལས་རུང་ཚེ། །ལམ་ བཞིའི་ཡོན་ཏན་རིམ་བཞིན་འཆར་བ་སྟེ། །དབུ་མའི་རྩ་མདུད་གཉིས་གཉིས་གྲོལ་བ་ལས། །ས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་ནང་ནས་འཆར་བར་བཞེད། །གསང་སྔགས་གསར་རྙིང་གུང་མཐུན་པར་འབྱུང་སྟེ། འཁོར་ལོ་བཞིའི་རླུང་སེམས་རིམ་པ་བཞིན་ལས་སུ་རུང་བ་ལས། ཚོགས་དང་སྦྱོར་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་བཞི་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འཆར་ཞིང་དབུ་མ་ལ་རོ་རྐྱང་གཉིས་ཀྱི་མདུད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པའི་གཉིས་གཉིས་གྲོལ་བ་ན། ས་བཅུ་པོ་རེ་རེའི་ཡོན་ཏན་འཆར་ལ། ཐ་མ་གྲོལ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འགྲུབ་པར་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བི་མ་མི་ཏྲ་དང་། པདྨ་འབྱུང་གནས་ལ་སོགས་པའི་མཁས་གྲུབ་རྣམས་བཞེད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དང་པོ། སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་རླུང་སེམས་ལས་རུང་བས། །ཚོགས་ལམ་གསུམ་པོའི་དྲོད་རྟགས་འཆར་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞལ་མཐོང་སྤྲུལ་པ་འགྱེད། །དེ་ལ་རླུང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང་། འབྱོངས་པ་གཉིས་ལས། དེར་ཚུད་དུས་ལས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ལ། འབྱོངས་པ་ནི་དེ་དག་གི་ཕྲན་དང་བཅས་པའི་མདུད་པ་གྲོལ་དགོས་སོ། །དེའང་ལྟེ་བ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྩ་འདབ་ཏུ་རླུང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས། ཚོགས་ལམ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་གྱི་དྲོད་རྟགས་འཆར་ཏེ། སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞལ་མཐོང་ཞིང་། སྤྱན་དང་། མངོན་ཤེས་དང་། རྫུ་ འཕྲུལ་ཕྲ་མོ་གྲུབ་པས་སྤྲུལ་པ་དང་བསྒྱུར་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བསྒོམ་ཞིང་དབང་ཐོབ་པ
Chinese
第二十一，显示道之次第的章节的注释。 第二十一，显示道之次第的章节的注释。 如是显示如何修习正行之义后，因修习彼等定会生起地、道和暖相，故说彼等之差别。如是修习故，所行之道地亦，内外合之善说者，资粮与加行见修之道四者，以完全圆满故成就佛陀，为此之故，菩提分法三十七者，坛城等之清净法亦如是说。此处于密咒中亦说坛城之清净法三十七，于名相中不谬误地显示道，二者相合之故，此时内外合之而说也。彼亦，四轮之风心堪能时，四道之功德次第显现也。中脉之脉结二二解脱故，十地之功德从内显现而许。新旧密咒共同一致地出现，四轮之风心依次堪能故，资粮道和加行道和，见道和，修道四者圆满之功德显现，且中脉有红白二者之脉结二十一之二二解脱时，十地各自之功德显现，最终解脱故成就佛陀之地位，大学者毗玛拉米扎和，莲花生等之智者成就者们如是许。如何耶？广说之第一，化身轮风心堪能故，资粮道三者之暖相显现也。得见佛陀化身之面容，化身变幻。彼等风心堪能和，熟练二者中，入于彼时堪能也，熟练乃彼等之支分和合之脉结需解脱也。彼亦于脐间生起之脉瓣中风心堪能故，资粮道小中大三者之暖相显现，得见佛陀化身之面容，眼和，神通和，成就细微之神变故，能化身和变化也。彼亦修习欲等之等持神变之足四者且得自在
English
Twenty-first, Commentary on the Chapter Showing the Stages of the Path. Twenty-first, Commentary on the Chapter Showing the Stages of the Path. Having thus shown the meaning of how to practice the main practice, since it is certain that grounds, paths, and heat will arise from practicing them, the distinctions thereof are stated. Thus, by practicing, the grounds and paths to be traversed, both inner and outer, are well explained. The four paths of accumulation, application, seeing, and cultivation, are perfected, and therefore Buddhahood is attained. For this reason, the thirty-seven factors of enlightenment are also taught as pure dharmas of the mandalas. Here, in the secret mantras, the thirty-seven pure dharmas of the mandala are also taught, and in the characteristics, the path is shown without error. Since the two agree, here, both inner and outer are combined and explained. Moreover, when the winds and minds of the four chakras become workable, the qualities of the four paths appear in sequence. From the loosening of the two knots of the central channel, the qualities of the ten grounds are said to appear from within. The new and old secret mantras appear in harmony. From the winds and minds of the four chakras becoming workable in sequence, the qualities of the paths of accumulation, application, seeing, and cultivation appear completely. And when the twenty-one knots of the red and white channels in the central channel are loosened two by two, the qualities of each of the ten grounds appear. By the final loosening, the state of Buddhahood is attained, according to the great teacher Vimalamitra and the accomplished scholars such as Padmasambhava. How is it? The first of the detailed explanations: Because the wind and mind of the emanation chakra are workable, the signs of heat of the three paths of accumulation appear. The face of the Buddha's emanation body is seen, and emanations are sent forth. Among the wind and mind being workable and being mastered, it is workable when entering there, and mastery requires the loosening of the knots together with their branches. Moreover, because the wind and mind are workable in the root petals that generate at the navel, the signs of heat of the three paths of accumulation, small, medium, and great, appear. The face of the Buddha's emanation body is seen, and by accomplishing the eye, clairvoyance, and subtle miracles, one is able to emanate and transform. Moreover, by cultivating the four legs of miraculous power, which are concentration, such as desire, and gaining mastery,
Tibetan
འི་ཕྱིར་རོ། །བློ་རྩིང་དག་སྦྱོར་ལམ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་ཀྱི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོར་མ་ཐོབ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དངོས་སུ་འདོམས་མཛད་ཅིང་། །ཅོ་ནས་འདྲེན་བཞིན་ཉེས་པའི་ཚང་ཚིང་ནས། །ཚན་གྱིས་དྲངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་དོ། །ཅེས་པ་དང་། དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཞི་གནས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་རྣམས་སུ་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ལམ་མོ། །དེས་ན་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་ན། སྤྱན། མངོན་ཤེས། རྫུ་འཕྲུལ། རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཡོད་དོ། །ད་ནི་ཆ་ཤས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུར་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་སྟེ། །ལུས་ལྷར་བསྐྱེད་པ་ལུས་དྲན་ཉེ་བར་གཞག །བྱུང་ཚོར་རྣམ་རྟོག་ཡེ་ཤེས་བསྒྱུར་བ་ནི། །ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟེ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞིའི་བསྒོམ། །སེམས་དྲན་ཉེར་གཞག་རྫོགས་པའི་ རིམ་པ་སྟེ། །སྣང་བརྟགས་ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མར་ཤེས་པ་ན། །ཆོས་དྲན་ཉེར་གཞག་ལགས་པར་རྒྱུད་ལས་གསུངས། །ཇི་སྐད་དུ། སྒྱུ་འཕྲུལ་དམ་པ་ལས། སྔགས་པ་གང་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པས། བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟེ། ལྷའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ། །ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་ནི། ཚོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། །སྤྲོས་པའི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ནི། འདིར་སེམས་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྱུ་མར་སྦྱོང་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ། འབྲིང་དུ་ཡང་དག་སྤོང་བཞིའི་རིམ་པ་ནི། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་དགེ་དང་མི་དགེ་ཡི། །ཞེན་པ་བཞི་པོ་ཡང་དག་སྤོང་བ་སྟེ། །མི་དགེའི་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་མི་སྐྱེད་ཅིང་། །སྐྱེས་པ་གཞོམ་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །སྐྱེས་པ་སྤེལ་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། །བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་གནས་པ་དེ། མི་དགེ་བ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བྱུང་ན་དག་པར་སྦྱོང་བ་དང་། དགེ་བ་མ་སྐྱེས་ན་བསྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་གོང་དུ་སྤེལ་བ་བཞི་པོའི་སྤང་གཉེན་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཞེན
Chinese
是为了这个缘故。认为粗陋的智慧通过加行道获得神通，而没有获得资粮道广大。那不是这样的。《经庄严论》中说：对于安住于法的门，如来真实地教导，如从荆棘中引出，从罪恶的丛林中，以力量引出，安置于菩提。以及，那时从法的相续中，为了诸佛获得寂止和广大的智慧，前往一切世间。法的门和法的相续，是获得资粮道广大法的相续的等持之道。因此，在资粮道广大中，有眼、神通、神变、相续的等持。现在详细解释各个部分：在资粮道小的时候，是念住，将身体观想为本尊，是身念住。将生起的感受和分别念转化为智慧，是受念住。对心和心所的戏论进行寂止的禅修，是心念住圆满的次第。如果知道显现和观察的一切法都是幻象，经续中说那是法念住。如《幻化经》中所说：咒师如果精勤于瑜伽，自我加持是身念住，显现为本尊的自性，如同影像。普遍的分别念是大智慧的境界，是感受的自性，即大乐。完全胜过戏论的一方，这里是心无所缘。将影像的自性修习为幻象，是法的自性。之后是资粮道。中等的次第是四正断。像那样禅修后，对于善和非善的四种执着进行断除。对于未生起的非善法，不令生起，对于已生起的，为了摧毁而努力精进。对于未生起的善法，令其生起，对于已生起的，为了增长而努力精进。安住于生起次第和圆满次第，为了不让未生起的不善产生，如果产生了就进行清净，未生起的善令其生起，已生起的善令其增长，这四种对治品执着于真实的贪恋。
English
It is for this reason. It is thought that coarse wisdom obtains miraculous powers through the path of joining, but it is not considered to have attained the great path of accumulation. That is not so. The Ornament of the Sutras says: For those who abide in the gate of Dharma, the Tathagata directly teaches, leading out as from thorns, from the thicket of faults, drawing out with strength and placing them in enlightenment. And, at that time, from the continuum of Dharma, for the Buddhas to attain peace and vast wisdom, they go to all realms of the world. The gate of Dharma and the continuum of Dharma are the path of great accumulation, the path of obtaining the samadhi of the continuum of Dharma. Therefore, in the great path of accumulation, there are eyes, clairvoyance, miraculous powers, and continuous samadhi. Now, to explain the parts in detail: In the small path of accumulation, there is mindfulness, visualizing the body as a deity, which is mindfulness of the body. Transforming arising feelings and discriminations into wisdom is mindfulness of feelings. Meditating on the quiescence of mental proliferation of mind and mental factors is the complete stage of mindfulness of the mind. If one knows that all phenomena that appear and are examined are illusions, the tantras say that is mindfulness of phenomena. As it is said in the Holy Illusion Tantra: When a mantra practitioner strives in yoga, self-blessing is mindfulness of the body, appearing as the nature of a deity, like a reflection. Universal discrimination is the state of great wisdom, the nature of feeling, which is great bliss. Completely overcoming the side of proliferation, here the mind is without object. Training the nature of the image as an illusion is the nature of Dharma. Then comes the path of accumulation. The intermediate stage is the sequence of the four right abandonments. Having meditated in that way, the four attachments to virtue and non-virtue are rightly abandoned. For non-virtuous dharmas that have not arisen, one does not let them arise, and for those that have arisen, one makes effort and strives to destroy them. For virtuous dharmas that have not arisen, one causes them to arise, and for those that have arisen, one makes effort and strives to increase them. Abiding in the generation and completion stages, in order to prevent non-virtues that have not arisen from arising, and if they arise, to purify them, to cause virtues that have not arisen to arise, and to increase virtues that have arisen, these four antidotes are attachments to clinging to truth.