Tibetan
༄༅། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་ཡང་ཡིག་ནམ་མཁའ་ ཀློང་ཡངས་བཞུགས་སོ། ། ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གདོད་ནས་བྱང་ཆུབ་ལྷུན་འབྱམས་རིག་པའི་ཀློང༌། །གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ཡེ་གྲོལ་འཕོ་འགྱུར་མེད། །གཉུག་མའི་རང་བཞིན་ཅོག་གཞག་རང་གྲོལ་ལ། །མ་བཅོས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གནས་ལུགས་རྒྱལ་པོ་ཆོས་ཉིད་རིག་པའི་རྫོང༌། །སྲིད་དང་ཞི་བ་གཉིས་མེད་ཕྱམ་གདལ་བ། །སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་རེ་དོགས་མེད་པའི་དོན། །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་རྟོགས་བཞིན་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། ། ཡངས་དོག་མཐོ་དམན་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །འདི་ཞེས་ངོས་གཟུང་མ་བྱེད་ནམ་མཁའི་ངང༌། །མ་སྐྱེས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། །ཡིན་མིན་བློ་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ལ། །དུས་གསུམ་ཡིད་ཀྱིས་ཚོལ་སྤྲོ་མ་བྱེད་ ཞོག །ཇི་སྲིད་ཕྱོགས་རིས་ཞེན་པའི་སེམས་ཡོད་པར། །བདག་འཛིན་ཉིད་དེ་མ་རིག་མུན་པའི་ཀློང༌། །གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ནུས་མེད་འཆིང་བྱེད་ ཉིད། །དེ་བས་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་ན་ཐོང༌། །གང་ལ་དམིགས་པ་འཆིང་བའི་གཟེབ་ཡིན་ཏེ། །གཉིས་སུ་འཛིན་པས་རྣལ་མའི་དོན་མི་མཐོང༌། །ཡིན་མིན་བློ་ཡིན་དགག་སྒྲུབ་ཞེན་པ་ཡིན། །དེ་ལ་དོན་དུ་འཛིན་པས་མ་འཆིང་ ཀྱེ། །གང་ཡང་མ་སྤང་ཀུན་ལས་འདས་པའི་དོན། །ཕྱོགས་བྲལ་རིག་པ་གཏད་མེད་རང་ཡན་ཏེ། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་བསམ་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །གཉིས་མེད་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ཕྱམ་གཅིག་གོ །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གུད་དུ་གཅོད་པ་ བཞིན། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ཡན་ཕྱོགས་བྲལ་ལ། །འགྲོ་རྣམས་ཡིད་ཀྱིས་རང་རང་འདོད་གཞུང་འཛིན། །གཉུག་མའི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་སྐལ་བ་དམན། །གང་ཚེ་འདི་ཞེས་རང་གི་ཕྱོགས་འདོད་པ། །དེ་ཚེ་གཞན་ཞེས་དོར་བྱའི་ཆོས་ཡོད་དོ། །གཉིས་མེད་རྟོགས་པའི་སྐལ་མེད་གཟུང་འཛིན་ཉིད། ། དངོས་པོ་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྙིང་རེ་རྗེ། །ནུས་མེད་བློ་ཡི་གཟེབ་ཏུ་འཆིང་གྱུར་བ། །གང་གི་རང་བཞིན་ཉེ་བར་བསླད་པའི་ཆོས། །སྲིད་པར་འཁྲུལ་བ་དེས་ཀོ་ཅི་ཞིག་བྱ། །མཁའ་འདྲ་དཔེ་བྲལ་ཕྱོགས་བྲལ་ཤེས་པར་གྱིས། །མི་གཡོ་གདོད་ནས་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །མི་དམིགས་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ནམ་ཡང་བཅོས་སུ་མེད་ཀྱི་ཇི་བཞིན་ཉིད། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་སེམས་པ་དེ་ཡང་ཐོང༌། །ངེས་པའི་དོན་ལ་འདི་ཞེས་མཚོན་དུ་མེད། །སྤང་བླང་དགག་སྒྲུབ་རེ་དོགས་ཀུན་ལས་འདས། །གཞི་བྲལ་ལམ་འགགས་འབྲས་བུའི་ཞེན་ཡུལ་མེད། །ཡིན་མིན་གཉིས་མེད་ལྷུན་མཉམ་མི་གཡོ་བ། །བྱར་མེད་རྒྱལ་པོ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེ། །མི་དམིགས་བསམ་ཡུལ་འདས་པའི་ཀློང་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཡངས་པའི་དབྱིངས་རུམ་འདིར། །འབྱུང་བཞི་འཕོ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་སྣང་ན་ཡང༌། །ནམ་མཁའ་མི་འགྱུར་སྔོན་དེ་ཕྱིས་དེ་བཞིན། །རང་བཞིན་ཀློང་ཡངས་དག་པའི་ངང་ཉིད་ལ། །ཕུང་པོ་སྒྱུ་མ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀུན། །སྣ་ཚོགས་ལས་ཀྱིས་མངོན་སྤྲུལ་ཅིར་སྣང་ཡང༌། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མི་གཡོ་འཕོ་འགྱུར་མེད། །རང་རིག་དོན་དམ་འཁྲུལ་སྣང་ཀུན་རྫོབ་ཅེས། །བཏགས་པའང་དོན་ལ་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་འདྲ། །མ་སྐྱེས་ཆོས་ཉིད་དག་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྣང་སྲིད་འགྲོ་སེམས་འཁྲུལ་པའི་ངོར། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་འགགས་མེད་དེ། །སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་རྨི་ལམ་མིག་ཡོར་བཞིན། །རྟེན་འབྲེལ་ཉིད་ཕྱིར་བདེན་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །ངོ་བོ་མེད་ཕྱིར་གདོད་ནས་ཡོད་མ་མྱོང༌། །རགས་པར་སྣང་བ་བརྟགས་ན་རྡུལ་ཕྲན་ཏེ། །དེ་ཡང་དཔྱད་ན་ཕྱོགས་ཆ་ཀུན་དང་བྲལ། །མཁའ་བཞིན་དངོས་མེད་རང་བཞིན་སྟོང་པའི་གཟུགས། །སྒྲ་དང་དྲི་རོ་རེག་ཀྱང་སྟོང་པའི་ངང༌། །རྟེན་འབྱུང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་ངོ་བོ་མེད། །སེམས་ཀྱང་དངོས་མེད་ཁ་དོག་མཐོང་ཡུལ་འདས། །ཤིན་ཏུ་དཔྱད་ན་གཟུང་དང་འཛིན་མེད་དེ། །གདོད་ནས་རྣམ་དག་རང་རིག་སྟོང་པའི་དབྱྀངས། །འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད། །གཞི་མེད་ལས་བྱུང་རྟེན་འབྲེལ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀུན་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་ཤིང༌། །མཚོན་མེད་ཕྱོགས་ལྷུང་ཀུན་ལས་འདས་པ་ལས། །མི་མཁས་བདེན་པར་ཞེན་པས་སྲིད་པར་འཁྲུལ། །ང་དང་བདག་ཅེས་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་བློས། །འཁྲུལ་པའི་དབང་གྱུར་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོ་འདྲ། །དོན་མེད་འཛིན་པས་འཁྲུལ་བའི་འཁོར་བ་ལ། །གང་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་ལ་སོ་སོར་རྟོགས། ། མེད་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས་ལ་ཞེན་ཅིང་ཆགས། །བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་དབང་གྱུར་ཉོན་རེ་མོངས། །སྔ་ཕྱིས་ཀུན་རྟོག་ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཆུས། །རང་དབང་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་རེ་དཀའ། །མེད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །དངོས་པོ་མཚན་མར་འཛིན་པས་ཞེན་ཅིང་ཆགས། །རྒྱུན་རིང་འཁོར་ཡང་ད་དུང་ཐར་མི་ཤེས། །ཐོག་མཐའ་དུས་མེད་སེམས་ཅན་སྙིང་རེ་ རྗེ། །དེ་ལྟར་མེད་སྣང་འཁྲུལ་བའི་འགྲོ་བ་ཀུན། །ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ལ། །གློ་བུར་དྲི་མ་སྤྱོད་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་ཆོས། །རང་དང་བློ་དང་འཚམས་པ་དེ་གསུངས་ཏེ།
Chinese
༄༅།། 彻却之要义，虚空 广阔安住。 名为《虚空广阔》。顶礼吉祥普贤王如来！ 本初菩提任运智慧界，无基无根本来解脱无迁变。 本有自性放下自解脱，无作无离故我顶礼。 实相法王法性智慧库，轮回涅槃无二平等开。 无舍无取、无遮无立、无希无惧义，如我所证般讲述请谛听。 无宽窄、无高低之智慧，莫作此之认定，虚空之界。 无生清净之法性，于是否之心识超越之自性，三时莫以心寻伺。 何时有偏执之念，彼即我执无明暗之界。 无有证悟实相之能力，束缚之因，故若有刻意之对境则放舍。 于何对境即是束缚之匣，以二取故不见真实义。 是否之心即是遮立执着，执彼为实则不束缚耶！ 何亦不舍，超越一切之义，离边智慧无依自如。 不可言说此，离一切思，无二广阔大平等。 如虚空般截断，自生智慧广大离边。 众生以自心执持各自所欲之宗义，未证本有自性，福薄。 何时于此生起自之边执，彼时即有他，成为应舍之法。 无有证悟无二之机缘，能取所取，执持事物相，真可怜悯。 成为无能心识之匣中束缚者，何之自性，乃是就近欺诳之法。 于轮回中迷惑，彼有何用？知晓如虚空无喻离边。 不动本初清净之菩提心，无所缘离戏论之自性。 然无有可改造，如是之本然，然亦放舍是如是思之心。 于胜义谛无有可言说此，超越舍取、遮立、希惧一切。 无基道断果执着，是否无二任运不动。
English
༄༅། The Quintessence of Trekchö, Abiding in the Vast Expanse of Space. 《Called the Vast Expanse of Space》. Homage to glorious Samantabhadra! Primordial enlightenment, spontaneous wisdom's realm, without basis or root, primordially liberated, without change or alteration. Innate nature, let go, self-liberated, without fabrication, without separation, therefore I pay homage. The king of reality, the treasury of the wisdom of dharmata, samsara and nirvana are non-dual, equally vast. The meaning without abandoning or adopting, without negating or affirming, without hope or fear, as I have realized, I will explain, listen! In the wisdom without wide or narrow, high or low, do not identify this as the nature of space. The dharmata of unborn, completely pure, in the nature that transcends the mind of yes or no, do not bother to seek with the mind in the three times. As long as there is a mind of partiality and attachment, that self-grasping is the realm of the darkness of ignorance. Without the ability to realize the nature of reality, it is the cause of bondage, therefore, if there is a deliberate object of focus, let it go. Whatever is focused on is the box of bondage, by grasping at duality, the true meaning is not seen. The mind of yes or no is attachment to negation and affirmation, grasping at that as the meaning, do not be bound! Not abandoning anything, the meaning beyond all, impartial wisdom, without support, self-reliant. Indescribable as this, free from all thoughts, non-dual, vast, great, all-encompassing. Like cutting off space, self-born wisdom is vast and impartial. Beings hold onto their own desired tenets with their minds, not realizing their innate nature, they have little merit. When one desires one's own side as this, then there is other, which is the dharma to be abandoned. Without the opportunity to realize non-duality, grasping at the apprehended and the apprehender, it is truly pitiable. Becoming bound in the box of a powerless mind, the nature of which is a dharma that closely deceives. Deluded in samsara, what is the use of that? Know that it is like space, without example, impartial. The unwavering, primordially pure bodhicitta, the nature of non-objectification, free from elaboration. It can never be altered, it is just as it is, let go of the mind that thinks it is just as it is. In the definitive meaning, there is no way to indicate this, beyond all abandoning and adopting, negating and affirming, hoping and fearing. Without a basis, without the attachment to the path, cessation, and result, non-dual, spontaneous, unwavering.
Chinese
哦！无有作为之王，自性圆满广大，不可思议，离思绝想之空性。犹如广阔虚空之界中，地水火风四大迁变，显现种种现象，然虚空不变，先前如何，其后亦然。自性广大清净之状态中，五蕴如幻，六界与十二处，业与烦恼，显有世间器情一切，种种业力显现变幻，然自生智慧，不动不摇，无有迁变。自明真谛，错觉世俗，虽如是安立，然实无有，如影像般。无生法性，清净之自性。如是显有轮回众生迷惑之境，显现之时即是自性无碍，如幻如梦如眼翳。因是缘起之故，故以真实而空，无有自性之故，故从本以来未曾有。粗略显现者，若分析之乃是微尘，彼亦若分析之，则与一切方分皆离。如虚空般无实，自性空性之色，声香味触亦是空性之状态。因缘起，由因缘而生故，无有自性。心亦无实，非颜色可见之境。若极度分析之，则无有能取所取，从本以来即是清净，自明空性之界。轮回涅槃无二，执二取者，当知是从无根而生之缘起。如是诸法从本以来即无生，从不可指，超越一切偏袒，不明者执着真实，故于有中迷惑。以我与我所之二取之心，受迷惑之支配，如车轮旋转。以无意义之执着，于迷惑之轮回中，彼等于无自性者上，个别地分别，于无有显现之空性之色上，执着而贪恋，受种种苦乐之支配，何其苦闷。前后一切分别念，业与烦恼之洪流，无有自主之痛苦，何其难忍。于无有而显现之诸法上，以实有之相执着而贪恋，长久漂泊轮回，至今仍不知解脱，无始无终之有情，何其可悲。如是于无有显现之迷惑众生，本来自性清净，因有突如其来之垢染，故为调伏彼等，宣说了与自相符，与智慧相符之佛法。
English
Oh! The king without action, the self-nature is perfectly vast, inconceivable, the very expanse beyond thought. Just as in the vast expanse of the sky, the four elements change and various phenomena appear, yet the sky does not change, as it was before, so it is afterwards. In the very state of the vast and pure expanse of self-nature, the five aggregates are like illusions, the six elements and twelve sense bases, karma and afflictions, all that appears in existence, the container and its contents, although various karmas manifest and transform, the self-born wisdom is unmoving, unwavering, and unchanging. Self-awareness, the ultimate truth, and illusory appearances are called conventional, but in reality, they are non-existent, like reflections. The unborn nature of reality is pure self-nature. Thus, in the face of the delusion of beings in existence, from the very moment of appearance, self-nature is unimpeded, like illusions, dreams, and optical illusions. Because it is dependent origination, it is empty of truth, and because it has no essence, it has never existed from the beginning. What appears coarsely, if analyzed, is a particle, and even that, if analyzed, is separate from all directions. Like space, insubstantial, the form of emptiness in self-nature, sound, smell, taste, and touch are also in a state of emptiness. Because it arises from dependent origination, from causes and conditions, it has no essence. The mind is also insubstantial, beyond the realm of color and visibility. If analyzed very carefully, there is no grasper or grasped, from the beginning it is pure, the realm of self-aware emptiness. Samsara and Nirvana are not two, grasping at duality, know that it arises from dependent origination without a basis. Thus, all phenomena are unborn from the beginning, beyond expression and all partiality, the unwise cling to truth and are deluded in existence. With the mind that grasps at "I" and "mine" as two, under the control of delusion, like the turning of a chariot wheel. With meaningless clinging, in the deluded cycle of existence, those who individually distinguish what has no self-nature, cling to and are attached to the form of emptiness that appears as non-existent, under the control of various pleasures and pains, how tormented. All past and future thoughts, the flood of karma and afflictions, the suffering of having no autonomy, how unbearable. On the phenomena that appear clearly in non-existence, clinging to and being attached to the characteristics of reality, wandering in samsara for a long time, still not knowing liberation, sentient beings without beginning or end, how pitiful. Thus, all deluded beings who appear in non-existence, are naturally pure from the beginning, because of the sudden defilements, therefore, to tame them, the Dharma of the Victorious One, which is in accordance with oneself and in accordance with wisdom, was taught.