Tibetan
༄༅། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་བང་མཛོད་བཞུགས་སོ། །དགེའོ། །ཤོག་སྐྱའི་སྐོར། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། རཏྣ་སམ་བྷ་ཏྲ་ཀོ་ཤ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་བང་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་རབ་གཟིགས་ཤིང༌། །སྐུ་གསུམ་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་བཟང་པོ་ཅན། །ཀུན་བཟང་རྒྱལ་བ་ལོངས་སྐུ་རིགས་ལྔའི་ཚོགས། །རིག་འཛིན་བླ་མ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདག་བློའི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡེ་མིག་བཟང་པོ་ཡིས། །མཁའ་འགྲོ་སྙིང་ཏིག་རིན་ཆེན་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ། །ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་འབྱོར་ཚོགས་དཔག་མེད་ཀྱིས། །སྐལ་ལྡན་སྐྱེ་བོའི་ཡིད་རབ་ཚིམ་པར་བྱ། །དེ་ལ་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་རོལ་ན། །གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ་དང་གཅིག །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གྲོལ་ཚུལ་དང་གཉིས། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་ཚུལ་དང་གསུམ། སེམས་ཅན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་བཞི། ལམ་དང་སྒོ་གང་ནས་སྣང་ཚུལ་དང་ལྔ། ཡུལ་གང་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་དྲུག །ཚེ་འདིར་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་དང་བདུན། བར་དོར་ཇི་ལྟར་འཆར་ཚུལ་དང་བརྒྱད། རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་སྣང་ཚུལ་དང་དགུ །གྲོལ་ས་གང་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚུལ་དང་བཅུ་ལས། དང་པོ་ནི་སྟོང་གསལ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཀ་དག་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས། འོད་གསལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྣང་བ། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ལྟར་ནང་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་མ་འགགས་ཤིང༌། ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་བཞུགས་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། གདོད་མ་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དག་པའི་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱ་མ་ཆད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ། དག་པ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ། ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ལྟ་བ། ཡངས་པ། གསལ་བ། མི་འགྱུར་བ། ཡེ་ཤེས་མི་འགག་པ། མི་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཉིད། ཕྱི་རྒྱ་མ་རལ་བ། ནང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་མ་འགག་པ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞུགས་སོ་ཞེས་པ་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། གདོད་མའི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ལ། །རང་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་བུ། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་རང་གསལ་བར། །ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དུ་བཞུགས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་དང༌། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང༌། །ཐུགས་རྗེ་རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ།
Chinese
༄༅། །词义宝藏安住于此。 善哉！ 关于纸张。 印度语：Ratna Sambhatra Kosha Nama。 藏语：名为词义宝藏。 向伟大的吉祥金刚持顶礼！ 遍观所有知识之坛城， 具有三身事业之善妙， 顶礼普贤如来报身五部众， 顶礼持明上师们！ 以我智慧之善妙钥匙， 开启空行心髓之珍宝门， 以词义显明之无量财富， 令具缘众生之意乐满足。 其中，轮回涅槃二者之前， 一、指示自性之安住方式； 二、普贤王如来之解脱方式； 三、三界轮回之迷乱方式； 四、众生之智慧安住方式； 五、从何处道路与门显现之方式； 六、于何处显现之方式； 七、此生如何修持之方式； 八、中阴如何显现之方式； 九、自性化身之显现方式； 十、于何处解脱获得果位之方式。 其中第一，即从空明无为之原始清净虚空般之状态中， 光明任运成就之显现， 如日月星辰般内明不灭之五种智慧光芒， 安住于大悲觉性之精华中。 根本续《觉性自显》中说： 原始本性法性清净之安住方式如下： 无有间断之任运成就智慧， 远离戏论之佛陀， 无有边际之法性， 无有边际之觉性， 大清净之显现， 无有偏颇之见， 广大， 明晰， 不变， 智慧不灭， 不迷乱之法性， 外境无有破裂， 内在智慧之五光不灭， 安住于身与智慧之体性中。 又《灯焰》中说： 原始之大清净中， 自性即是如此般， 无人造作自然明， 从本来即是自性。 此又安住于本体、自性、大悲三者之中。《日月和合》中说： 基础安住之智慧有三种： 本体原始清净之智慧， 自性任运成就之智慧， 大悲自显之智慧。
English
༄༅། །The Precious Treasury of Words and Meanings dwells here. Excellent! About paper. In Sanskrit: Ratna Sambhatra Kosha Nama. In Tibetan: Called The Precious Treasury of Words and Meanings. Homage to the glorious Great Vajradhara! Fully seeing the entire mandala of knowledge, Possessing the excellent activity of the three kayas, Homage to the Samantabhadra Victor, the assembly of the five families of the Sambhogakaya, Homage to the Vidyadhara Lamas! With the excellent key of my mind's discernment, Opening the precious door of the Dakini Heart Essence, With the immeasurable wealth of clearly illuminating words and meanings, May I thoroughly satisfy the minds of fortunate beings. Therein, prior to both samsara and nirvana, One, indicating the abiding nature of reality; Two, the liberation method of Samantabhadra; Three, the deluded manner of the three realms of samsara; Four, the abiding nature of wisdom in sentient beings; Five, from which path and door appearances arise; Six, where appearances arise; Seven, how to practice in this life; Eight, how appearances arise in the bardo; Nine, the appearance of the nature-emanated body; Ten, where liberation is attained and the fruit is obtained. Among these, the first is from the state of empty-clear, uncompounded primordial purity, like a completely pure sky, The appearance of spontaneously accomplished luminosity, Like the sun, moon, planets, and stars, the five lights of inner clear wisdom are unceasing, Abiding in the essence of compassionate awareness. From the root tantra, Awareness Self-Arisen: The abiding nature of primordial, essential, dharmic purity is as follows: Uninterrupted, spontaneously accomplished wisdom, Buddha free from elaboration, Dharma-nature without limit, Awareness without limit, Appearance of great purity, View without bias, Vast, Clear, Immutable, Wisdom unceasing, The non-deluded dharma-nature, Outer environment unruptured, Inner five lights of wisdom unceasing, Abiding in the essence of body and wisdom. Furthermore, from The Blazing Lamp: In the great primordial purity, The very nature is like this, Unmade by anyone, self-illuminating, From the very beginning, it is self-nature. This also abides in the three: essence, nature, and compassion. From Sun and Moon Union: The wisdom of the ground of being is threefold: The wisdom of essential primordial purity, The wisdom of natural spontaneous accomplishment, The wisdom of compassionate self-appearance.
Tibetan
།ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཀློང་གསལ་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ནི། །མ་རིག་རྟོག་པ་ཀུན་དང་བྲལ། ། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྟོང་གསལ་རང་མདངས་ཉིད་དུ་གནས། ། ཐུགས་རྗེས་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ནི། །འགག་མེད་སྣང་སྟོང་ཉིད་དུ་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་འདས་བརྗོད་མེད་ངང༌། །ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་མ་འདྲེས་གསལ། ། སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཅིར་ཡང་སྒྱུར་དུ་བཏུབ། །ཅེས་སོ། །དེའང་ནང་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་ལ་ཤེས་རབ་སྲོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རླུང་ཡན་ལག་བཞི་ལྡན་ཐུགས་རྗེ་འཆར་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་ཏེ། ལུང་ཡེ་ཤེས་མར་མེའི་རྒྱུད་ལས། ཡན་ལག་རླུང་བཞི་མེ་སྟག་ཟེར་བཞིན་དུ། །རིག་པའི་ཀློང་ན་མ་འགག་གསལ་བ་འོ། །ཞེས་པས། རྩ་བ་ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་ཆ་ནི། སྲོག་རླུང་རྩལ་སྟབས་སྐྱོན་ཡོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆར་གཞི་མ་འགགས་པ་ལས། གྱེན་དུ་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟ་རིག་པ་དང༌། ཐུར་སེལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཟེར་གདངས་འོད་ལྔ་དང༌། མེ་དང་མཉམ་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྟབས་ཅན་དང༌། ཁྱབ་བྱེད་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་སྟབས་ཅན་ཏེ། དབྱིངས་སུ་ནི་མ་འཕྲོས། འཕྲོ་གཞི་མ་འགགས་པའི་སྙིང་པོར་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ཐ་དད་མེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་རང་ངོར་གནས་པ་ལས། །གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་དབྱེར་མེད་དོ། །རྟག་ཆད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས། །མཐའ་གཞིའི་དྲི་མ་རང་སངས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་གདོད་མའི་གཞི་འོད་ཀྱི་ཁང་པ་ཅན། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ཡེ་གདངས་ཆེན་པོ་ལས། ཡེ་ཤེས་རླུང་ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་གཡོས་པས། ནང་གསལ་ཕྱིར་ཤར་ཏེ། ཀ་དག་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་དང་བཅས་པ། ཤེལ་འོད་ཕྱིར་སྣང་བ་ལྟར་སྣང་ལ། ཡུལ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་བྱད་དང་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་རང་སྣང་རང་གདངས་ཆེན་པོར་ཐུགས་རྗེའི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་ངོ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་དེ། སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་དེ་ལ་དང་པོའི་གཞི་ཐོག་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཏེ། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འགྱུར་བ་རང་ཐོག་གདོད་མའི་གཞིར་ཆོད་པ་ཉིད། ཐལ་འགྱུར་ལས། སངས་རྒྱས་འཁྲུལ་པར་མ་གྱུར་པས། །གཞི་ནས་འཕགས་པའི་དབང་པོ་ཡིས། །རང་སྣང་རང་བཞིན་མེད་ཤེས་པས། །འ
Chinese
།如是。彼三智慧之自性，于《虚空光明》中云： 自性本初清净智，远离无明分别诸。 自性任运成就智，空明自光即安住。 悲心普周遍智慧，无灭显空即安住。 如是云。 普贤王如来心镜中云： 法身智慧思绝言不及，报身智慧异彩不杂明。 化身智慧随何亦能变。 如是云。 又，内明智慧之五光，以智慧为命之四支风，安住于悲心生起之相中。 续部《智慧明灯》中云： 支分风四如火星，于觉性界中无碍而明。 如是故，根本悲心觉性之分，乃是命风、功用、姿态、过失、功德等种种生起之基础无灭者。 向上行者，乃智慧之马觉性；向下清净者，乃智慧之光芒五光；与火相等者，乃成熟之姿态具者；周遍行者，乃圆满之姿态具者。 于界中未散，安住于生起之基础无灭之精华中。 如是则自性、本体、悲心三者无有差别。 决断中云： 智慧安住自面中，于三之体性无别也。 超离常断二边际，边际垢染自清净。 如是云。 第二者，乃具本初基光明之屋者。 从法性清净之大觉性中，智慧风、悲心觉性之精华摇动，内明向外显现。 如本初清净之虚空中，任运成就之身与智慧之日月星辰等，如玻璃光向外显现般显现。 境光明之显现，如面容与镜中之影像般，于自显自光大悲之觉性智慧之自面，以知晓之一刹那而分差别。 于后一刹那，即于最初之基位成佛。 一刹那间分差别，一刹那间圆满成佛。 如是云。 又，刹那间之变化，即于自位本初之基位而定。 决断中云： 佛陀未曾迷乱故，从基位圣者之根，知晓自显无自性故，
English
Thus it is said. The essence of these three wisdoms, from the 'Vast Expanse of Clarity': The essence is primordial purity wisdom, separated from all ignorance and concepts. The nature is spontaneously present wisdom, abiding as empty clarity, its own radiance. Compassionate all-pervading wisdom, abiding as unceasing appearance and emptiness. Thus it is said. From the 'Mirror of the Mind of Kuntuzangpo': The wisdom of the Dharmakaya is beyond thought, beyond expression. The wisdom of the Sambhogakaya is clear, unmixed with colors. The wisdom of the Nirmanakaya can transform into anything. Thus it is said. Furthermore, the five lights of inner clarity wisdom, with wisdom as their life force, abide in the form of compassion arising, possessing the four branch winds. From the tantra 'Lineage of the Wisdom Lamp': The four branch winds, like sparks of fire, are unceasingly clear in the expanse of awareness. Thus, the aspect of the root compassion awareness is the unceasing basis for the arising of various life winds, abilities, postures, faults, and qualities. The upward moving is the horse of wisdom awareness. The downward clearing is the five rays of wisdom's radiance. The one with the posture of maturing, like fire. The one with the posture of perfecting, all-pervading. Not scattered in the space, but abiding in the essence of the unceasing basis of arising. Thus, essence, nature, and compassion are inseparable. From the 'Consequence': From wisdom abiding in its own face, there is no separation in the form of three. Transcending the two extremes of permanence and annihilation, the stains of the extremes are self-purified. Thus it is said. The second is the one with the house of primordial ground light. From the great radiance of the purity of reality, the wisdom wind, the essence of compassion awareness, stirs, and inner clarity arises outward. In the sky of primordial purity, the spontaneously present body and the sun, moon, planets, and stars of wisdom appear like crystal light shining outward. The appearance of the object's clear light, like a face and the reflection in a mirror, is the self-face of the wisdom of compassion awareness in its own great self-appearance and self-radiance, distinguished by a single instant of knowing. In the next instant, one becomes enlightened in the very first ground. In one instant, one distinguishes the difference. In one instant, one becomes perfectly enlightened. Thus it is said. Furthermore, the change in an instant is determined in the very first ground of one's own position. From the 'Consequence': Because the Buddha has not become deluded, from the root of the noble one from the ground, knowing that self-appearance is without self-nature,