Tibetan
མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་སྙོམས་འཇུག་རབ་གསལ། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་སྙོམས་འཇུག་རབ་གསལ། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་སྙོམས་འཇུག་རབ་གསལ་བཞུགས་སོ།། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་སྙོམས་འཇུག་རབ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ། བླ་མ་དང་ལྷག་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྟོག་དཔྱོད་མེ་ཡིས་འདོད་ལ་འདུན་དང་རྣམ་འཚེའི་བུད་ཤིང་རབ་བསྲེགས་དེ་ཉིད་རབ་དྭང་ཆུ་ཡིས་སྦྱངས། །དགའ་བདེའི་རླན་བྱེད་དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་འོད་ཀྱིས་རྣམ་སྐེམས་བདེ་བའི་དྲྭ་བ་ཡང་དག་མཚོན་གྱིས་བཅད། །ཐོགས་བཅས་མཁའ་དང་ཡུལ་ཅན་འདུ་ཤེས་རིམ་བཞིན་བསལ་ཏེ་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས། །རྩོད་དང་འཁོར་བའི་རྩ་བ་རྣམ་གཉིས་བཀག་པའི་གནས་པ་མཆོག་གིས་གནས་མཛད་འཕགས་མཆོག་ལ་བཏུད་ནས། །མཉམ་པར་མ་བཞག་ས་ལས་བརྒལ། །ཐོགས་བཅས་སྣང་བ་རབ་བསལ་ཏེ། །ཚོར་འདུ་ཞི་བར་གནས་པ་ཡི། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་རྣམ་བཤད་བྲི། །མི་ཡི་སེང་གེའི་གསུང་རབ་ལས། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་གསུངས་པ་ལས། དང་པོ་བརྒྱད་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པ་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བརྟེན་པའི་གཞི་ཡིན་ཞིང་། ཐ་མ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩལ་སྦྱང་བའི་ཆེད་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། འདི་འཆད་པ་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། ཚོར་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསམ་གཏན་བཞི་བཤད་པ། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གཟུགས་མེད་བཞི་བཤད་པ། གཉིས་ཀས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་བཤད་པ། སྙོམས་པར་འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོད་རྒལ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ། བསྟན་བཅོས་ལས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ། དེ་དག་གི་རྣམ་བཞག་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས། འདོད་པས་དབེན་པ། སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་དབེན་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་ནས་ནང་ཡོངས་སུ་དྭངས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས
Chinese
次第安住等至之释 净入极明 次第安住等至之释 净入极明 次第安住等至之释 净入极明 敬礼！名为次第安住等至之释 净入极明。顶礼上师与本尊！ 以分别之火，焚烧欲求与贪恋、恼害之薪柴，复以极净之水涤荡。 以喜乐之润泽，以正念与正知之光芒遍晒，以正见之利刃断除安乐之网。 次第消除有碍之虚空与有境之意识，依于远离二边之意识。 以禁绝诤论与轮回之二根，安住于殊胜之安住，顶礼安住者胜者。 未入定已超地，有碍之显现皆消除，受想寂灭而安住，九等至之释论书。 人狮之语录中，宣说了四禅定、四无色定、以及灭尽等至，即次第安住之九等至。其中前八者，是世间人获得超越欲乐之所有安乐之因，也是出世间者一切功德所依之基。最后者，是圣者为了现法乐住，以及为了修习三摩地之功用，而反复修习之。故此宣说有四义：以感受而决定生起四禅定之说，以意识而决定生起四无色定之说，以二者而决定生起灭尽等至之说，等至之方式的差别顿超之说。第一者有三：经中如何宣说之方式，论典中如何阐释之方式，彼等之体性确定之方式。第一者是：《般若波罗蜜多经》中说：离欲，离诸不善法，有寻有伺，离生喜乐，初禅定亲近修习而住。彼寻伺寂灭，内心清净，心性一如。
English
Explanation of the Gradual Abiding Attainments: The Utterly Clear Entrance Explanation of the Gradual Abiding Attainments: The Utterly Clear Entrance Explanation of the Gradual Abiding Attainments: The Utterly Clear Entrance. Homage! Titled "Explanation of the Gradual Abiding Attainments: The Utterly Clear Entrance." I prostrate to the Lama and the Yidam! With the fire of discernment, the firewood of desire, longing, and affliction is utterly burned; then purified with utterly clear water. With the moisture of joy and bliss, the light of mindfulness and awareness thoroughly dries; the net of happiness is cut with the sword of correct view. Gradually eliminating the consciousness of obstructed space and objects, relying on the consciousness that abandons both extremes. By blocking the two roots of strife and samsara, abiding in the supreme abode, I bow to the Supreme Abider. Having transcended the ground without entering into samadhi, all obstructed appearances are thoroughly eliminated. Abiding in the pacification of feeling and perception, I write the explanation of the nine attainments. In the teachings of the Lion of Men, the four dhyanas, the four formless attainments, and the attainment of cessation, the nine gradual abiding attainments, are taught. The first eight are the cause for worldly individuals to attain all happiness beyond desire, and the basis upon which all qualities of those beyond the world rely. The last is to be meditated on again and again by noble individuals for the sake of abiding happily in the present life and for cultivating the power of samadhi. Therefore, this explanation has four meanings: the explanation of the four dhyanas as arising definitively from feeling, the explanation of the four formless attainments as arising definitively from perception, the explanation of the attainment of cessation as arising definitively from both, and the explanation of the difference in the manner of attainment as sudden transcendence. The first has three parts: the manner in which it is explained in the sutras, the manner in which it is elaborated in the treatises, and the manner in which their characteristics are determined. The first is: In the Sutra of the Perfection of Wisdom, it says: "Secluded from desires, secluded from unwholesome dharmas, with initial application and sustained application, born of seclusion, possessing joy and bliss, the first dhyana is closely cultivated and abided in. When initial application and sustained application are pacified, the interior is completely purified, and the mindstream becomes one.
Tibetan
་རྟོག་པ་མེད་པ། དཔྱོད་པ་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་དགའ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་བཞིན་དུ་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཏེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་བས། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། དགའ་བ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཤིང་། ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྔ་ནས་ནུབ་པས། བདེ་བ་ཡང་མེད། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་པ། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཚིག་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་དང་། དོན་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ཉན་ས་ལས། སྔར་བཤད་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མདོའི་དོན། འདོད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་དང་། དངོས་པོའི་འདོད་པའོ། །འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལས་དབེན་པ་དང་། དམིགས་པ་ལས་དབེན་པའོ། །སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་དགེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་། མཚོན་འབྱིན་པ་དང་། དབྱིག་པ་འབྱིན་པ་དང་། འཐབ་མོ་དང་། མཚང་འབྲུ་བ་དང་། རྩོད་པ་དང་། འགྱེད་པ་དང་། གཡོ་བྱེད་པ་དང་། བསླུ་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་སྟེ། དེ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་གཉེན་པོ་རང་གི་ས་པའི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་དང་ལྡན་པས་ན། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབེན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་གང་དག་ལས་དབེན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་སོ། །སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་དེའི་མཇུག་ཐོག་ཁོ་ནར་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་
Chinese
无寻无伺，由定生喜乐，二禅（第二禅定）近圆而住。彼于喜离贪，具念正知而住舍，以身受乐，圣者谓彼为具念乐住舍。无喜之三禅（第三禅定）近圆而住。彼亦舍乐，亦舍苦，先已灭除意乐与不意乐，无乐亦无苦，舍与念清净之四禅（第四禅定）近圆而住，如是说。二者有二，词如何解释之理，与义如何解释之理。初者，《声闻地》中说，先前所说之初禅经之义，所谓“欲”者，有两种，烦恼之欲与事物之欲。所谓“离欲”者，亦有两种，与相应者相离，与所缘相离。所谓“离诸不善法”者，乃由欲之因所生，此等近烦恼不善法，如身行恶行，语行恶行，意行恶行，持刀，持杖，争斗，揭短，诤论，赌博，欺骗，诱惑，无有慈悲，虚妄语等一切现行者，即是彼等，以彼等已舍离之故，说为离诸不善法。所谓“有寻有伺”者，以不视寻伺为过失之故，欲之对治，以具自地之寻伺故，说为有寻有伺。所谓“由离生”者，乃由与诸欲相离之究竟作意所生。所谓“生”者，谓由彼因与彼缘，唯于彼之后际如实而生者，故说为由离生。所谓“具喜乐”者，彼
English
Without conceptualization, without analysis, with joy and bliss born of samadhi, the second dhyana (second meditation) is nearly perfected and dwells. He is free from attachment to joy, dwells in equanimity with mindfulness and awareness, and experiences bliss with the body. The noble ones call him who dwells in mindfulness and bliss with equanimity. The third dhyana (third meditation) without joy is nearly perfected and dwells. He also abandons bliss, also abandons suffering, and since pleasant and unpleasant feelings have previously ceased, there is neither bliss nor suffering. The fourth dhyana (fourth meditation) of pure equanimity and mindfulness is nearly perfected and dwells, so it is said. There are two aspects to this: how the words are explained, and how the meaning is explained. The first is from the Śrāvakabhūmi: The meaning of the previously explained first dhyana sutra, what is called "desire," is of two kinds: desire of affliction and desire of things. What is called "separated from desires" is also of two kinds: separated from what is associated, and separated from the object. What is called "separated from unwholesome dharmas" is born from the cause of desire, such as these near afflictions of unwholesomeness, such as bodily misconduct, verbal misconduct, mental misconduct, holding weapons, holding sticks, fighting, exposing shortcomings, arguing, gambling, deceiving, seducing, having no compassion, lying, all that occurs, these are they. Because they are abandoned, it is said to be separated from unwholesome dharmas. What is called "with conceptualization and analysis" is because one does not regard conceptualization and analysis as faults. The antidote to desire, because it possesses the conceptualization and analysis of its own ground, it is said to be with conceptualization and analysis. What is called "born of separation" is born from the ultimate application of mind that is separated from all desires. What is called "born" means that it is truly born only after that cause and that condition. Therefore, it is said to be born of separation. What is called "with joy and bliss" is that