Tibetan
བར་དུ་ལེའུའི་གཞུང་ཉིད་བཤད། བར་དུ་ལེའུའི་གཞུང་ཉིད་བཤད། མཐའ་དཔྱད་པ། གཉིས་པ་ལ་མཐའ་དཔྱད་པ་དང་། དོན་དངོས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག མདོའི་མཆོད་བརྗོད་རིམ་ཅན་དུ་བཤད་པ་དང་། རིམ་བཟློག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ནས། དང་པོ་ལ་ཚད་མ་བཤད། གྱུར་པ་བཤད། འགྲོ་ལ་ཕན་བཞེད་པ་བཤད། ཅེས་སོགས་འཆད་པ་ནི་གཞུང་གི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པ་སྟེ། འདིར་ཚད་མར་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ནས་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཞི་པོ་ལུགས་འབྱུང་དང་། ལུགས་བཟློག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་ཚད་མ་དང་གྱུར་པ་ལུགས་བཟློག་ཏུ་བཤད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ། གང་ཕྱིར་དེས་ན་ཚད་མ་ཉིད། །ཅེས་པས་ཚད་མ་ལུགས་བཟློག་ཏུ་བཤད་དོ་སྙམ་ན། འོ་ན་དེ་ཕྱིར་ཚད་ཡིན་ཞེས་པས་ལུགས་འབྱུང་གི་སྐབས་སུ་ཡང་ཚད་མ་ལུགས་བཟློག་ཏུ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཞུང་དེ་གཉིས་ནི་འཆད་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་གྲུབ་དོན་བསྡུ་བ་ཡིན་གྱི་ལུགས་བཟློག་ཏུ་བཤད་པའི་གཞུང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དོན་དངོས་བཤད་པ། བསྒྲུབ་བྱ་ཚད་མ་གྱུར་པ་བཤད་པ། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཚད་མ་གྱུར་པ་བཤད། །དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམ་གསུམ་བཤད། །ཚད་མས་བསྟོད་པའི་དགོས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་སྐྱེས་བུ་ཚད་མར་བསྟན། །གྱུར་པ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚད་མ་བསྟན། །རང་གཞུང་གཞན་དང་འགལ་བ་སྤང་། །དེ་ཉིད་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དོན་དང་བཅས་པ་བཤད། །མཚན་ཉིད་སྤྱི་ཡི་སྐྱོན་གསུམ་སྤང་། །མཚན་གཞིའི་སྟེང་དུ་ངེས་བྱེད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་མདོའི་མཆོད་བརྗོད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚད་མའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ན་ཚད་མའི་ངོ་བོ་ནི་ཅི་ལྟ་བུ། གང་གིས་ན་དེ་ཚད་མར་འཇོག་ཅེ་ན། འདིར་ཚད་མའི་ངོ་བོ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའོ། །མི་སླུ་བ་དེ་ཡང་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་ཡིན་ཏེ། ལས་གང་ལ་མི་སླུ་ན་འཇུག་ལྡོག་གི་ཡུལ་ལ་མི་སླུ། བྱེད་པ་པོ་གང་མི་སླུ་ན་ཤེས་པ་ཚད་མས་དོན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལྟར་འཇལ་བའི་བློ་དེ་མི་སླུ། བྱ་བ་ཇི་ལྟར་མི་སླུ་ན་རང་མཚན་ཡོད་པས་འཇུག་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པར་གནས་པ་ནི་མི་སླུ། རང་མཚན་མེད་པས་ལྡོག་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པས་སྟོང་པ་ནི་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར། ས་སྐྱ་པའི་བཤད་ཚུལ་དེ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མ་ཁྱབ་པའི། ཁྱབ་ཆེས་པའི། མི་སྲིད་པའི་སྐྱོན་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་མི་སླུ་བ་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། སྒྲ་བྱུང་གི་ཚད་མ་ལ་མི་སླུ་བ་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། སྒྲ་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལས་ཀུན་སློང་གི་བསམ་པ་རྟོགས་པ་ལ་བྱེད་དམ། བརྗོད་བྱའི་དོན་རྟོགས་པ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཆོས་ཅན། མི་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ། སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་འཇུག་ཡུལ་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་པ་སྨྲ་བ་པོའི་བྱེད་པ་སྟེ། བརྗོད་འདོད་ཀྱི་བློའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དོན་གང་གི་རྣམ་པ་བློ་ལ་རབ་གསལ་བ་སྟེ་ཤར་བའི་བརྗོད་འདོད་དེ་སྒྲུབ་པ་ལ། གནས་སྐབས་ལྔ་བྲལ་གྱི་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཅན། ཚད་མ་སྟེ་རྟགས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་དེ་འཇུག་ཡུལ་ལ་མི་སླུ་བས་ཚད་མའོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྒྲ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན། རང་གི་ཞེན་པའི་བརྗོད་བྱ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལས་རང་གི་ཞེན་པའི་བརྗོད་བྱར་རྟོགས་པ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཞེན་པའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ་འབྲས་བུ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་མི་སླུ་བ་ལ་ཁྱབ་ཆེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་བློ་དེ་མི་སླུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱིས་དྲངས་པའི་བུམ་པའི་སྤྱི་སོགས་ལ་རྟོག་པ་ལྟ་བུ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དེ། རང་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་ཟིན་པའི་བུམ་པ་ལ་བསྣན་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ན་རེ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་མི་སྲིད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། དེ་ཚད་མའི་མཚན་གཞི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་སོགས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ལ་ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། མཆོད་པའི་འབྲས་བུ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་དང་པོ་བླང་བྱ་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོའི་དོན་སོ་སོར་ཤེས་ནས་འཇུག་ལྡོག་བྱེད་པ་ལ་ཤེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་སོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་གཞལ་བྱའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་དོན་རྟོགས་འདི་ཡོད་ལ། མེད་ན་དབང་སོགས་ཡོད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བློ་ཡི་དོན་རྟོ
Chinese
中间章节的论述。 中间章节的论述。 结尾的辨析。 第二部分包括结尾的辨析和实际内容两方面。首先，一些古代学者将经部的礼赞分为按顺序叙述和颠倒顺序叙述两种，第一种解释为量、成为，利益众生的意愿等，这是不理解经文的语境。这里是将“成为量”作为要证明的对象，然后以四种方式按顺序和颠倒顺序来叙述它的论证，而不是将量和成为颠倒顺序叙述。如果有人认为“因为什么它是量”这句话是以颠倒顺序叙述量，那么“因此它是量”这句话在按顺序叙述时也会变成以颠倒顺序叙述量了。因此，这两种经文是两种解释方法的总结，而不是以颠倒顺序叙述的经文。 论述实际内容。 论述要证明的“成为量”。 第二部分分为三点：论述要证明的“成为量”，论述它的三种论证方式，论述以量赞叹的必要性。第一部分分为两点：将薄伽梵（梵文，Bhagavān，薄伽梵，具 भगवन्，bhagavan，有福者）之人显示为量，以及说明陈述“成为”的必要性。第一部分分为三点：显示出自经部的量，消除自己的论点与其他论点的矛盾，将它应用到当下的意义上。第一部分分为三点：论述具有意义的定义，消除一般定义的三个过失，论述在基准上确定。首先，如果在经部的礼赞中以量的方式赞叹薄伽梵，那么量的自性是什么样的？以什么来确定它是量呢？这里，量的自性是不欺骗的知识。不欺骗也具有三种特点：在什么行为上不欺骗呢？在进入和退出的对象上不欺骗。什么作者不欺骗呢？以量来衡量事物真实存在的智慧不欺骗。行为上如何不欺骗呢？因为具有自相而进入时，存在能够实现目的的能力，所以不欺骗。因为不具有自相而退出时，空无实现目的的能力，所以不欺骗。萨迦派的解释方式与众不同。第二部分分为三点：消除不周遍、过分周遍、不可能的过失。首先，量的定义是：
English
Explanation of the intermediate chapter. Explanation of the intermediate chapter. Final analysis. The second part consists of two aspects: the final analysis and the actual content. First, some ancient scholars divided the praises in the sutras into two types: sequential narration and inverted narration. The first type explains concepts such as measure, becoming, and the intention to benefit beings. This is a misunderstanding of the context of the scripture. Here, "becoming a measure" is taken as the object to be proven, and then its arguments are narrated in four ways, both sequentially and in reverse order. It is not that measure and becoming are narrated in reverse order. If someone thinks that the phrase "because of what it is a measure" narrates measure in reverse order, then the phrase "therefore it is a measure" would also become narrating measure in reverse order in the case of sequential narration. Therefore, these two scriptures are a summary of two explanation methods, not a scripture narrated in reverse order. Explanation of the actual content. Explanation of the "becoming a measure" to be proven. The second part is divided into three points: explaining the "becoming a measure" to be proven, explaining its three modes of argumentation, and explaining the necessity of praising with measure. The first part is divided into two points: showing the Bhagavan (Sanskrit, Bhagavān, Blessed One, 梵文具 भगवन्，bhagavan，有福者) as a measure, and explaining the necessity of stating "becoming." The first part is divided into three points: showing the measure that comes from the sutras, eliminating the contradiction between one's own argument and other arguments, and applying it to the current meaning. The first part is divided into three points: explaining the definition with meaning, eliminating the three faults of the general definition, and explaining the determination on the basis. First, if the Bhagavan is praised in the sutra's praise in terms of measure, then what is the nature of measure? By what is it determined to be a measure? Here, the nature of measure is knowledge that does not deceive. Not deceiving also has three characteristics: In what action does it not deceive? It does not deceive in the objects of entering and exiting. What author does not deceive? The wisdom that measures how things truly exist with measure does not deceive. How does the action not deceive? Because it has its own characteristics, when entering, it exists with the ability to fulfill the purpose, so it does not deceive. Because it does not have its own characteristics, when exiting, it is empty of the ability to fulfill the purpose, so it does not deceive. The Sakya school's explanation is unique. The second part is divided into three points: eliminating the faults of non-pervasiveness, over-pervasiveness, and impossibility. First, the definition of measure is:
Chinese
如果说，不欺骗不周遍的过失是存在的，因为从声音产生的量没有不欺骗的缘故。如果这样说，那么，所谓的声音产生，是从能说之声音中领悟到意图的意念呢？还是领悟到所说之意义呢？如果是前者，那么，像这样从声音中产生的法，也是不欺骗的，因为能显示说话者在言说中明显想要进入的境。能清晰显示那一点是说话者的行为，即为了成就能成为想说之智慧的境，如瓶子之类的，心中极其明亮地显现的想说之意，瓶子这个声音，是具有五种状态的，是量，是能成为理由的，因为具足三种法相。因此，依赖于它的智慧，因为不欺骗进入的境，所以是量。如果是后者，那么，声音本身，从产生自己所执著的所说之境的角度，从它那里领悟到自己所执著的所说之境，那不是量，因为是自己所执著的所说之境的因，而不是果。第二，如果说，量的定义，存在着周遍太过的过失，因为世俗的智慧是不欺骗的缘故。像现量所引导的瓶子的总相之类的分别念，这样的世俗之识，不是不欺骗瓶子的，因为在引导自己的瓶子的现量所执著的瓶子上添加而执著的缘故。第三，分别说者说，量的定义，存在着不可能的过失，因为那在量的定义所指的根识有色者上是不可能的缘故。如果这样说，所量能领悟的智慧是量本身，而根识有色者等不是量，因为量的果有两种，即决定的果和供养的果，从前者来说，因为能分别了解应取和应舍的事物之意义而进行取舍，所以智慧是主要的，而根识等不是，并且，如果存在具有自己所量之相的智慧，那么就存在第二个果，即领悟意义，如果不存在，那么即使存在根等也没有用。后一个理由成立，因为具有境之相的智慧是各自分别存在的，因此能领悟智慧的意义。
English
If it is said that the fault of non-pervasiveness exists because there is no non-deception in the valid cognition arising from sound. If so, does the so-called arising from sound mean understanding the intention of the speaker from the sound of the expression, or understanding the meaning of what is said? If it is the former, then the dharma arising from such a sound is also non-deceptive, because it shows the object that the speaker clearly wants to enter in the expression. Clearly showing that is the speaker's action, that is, to accomplish the intention to speak that appears very clearly in the mind, such as a vase, which becomes the object of the mind of wanting to speak. The sound of the vase, which is in five states, is valid cognition, and can become a reason, because it possesses three characteristics. Therefore, the wisdom that relies on it is valid cognition because it does not deceive the object of entry. If it is the latter, then the sound itself, from the perspective of arising from its own object of attachment, understanding its own object of attachment from it, that is not valid cognition, because it is the cause of its own object of attachment, not the result. Second, if it is said that the definition of valid cognition has the fault of being too pervasive, because conventional wisdom is non-deceptive. A conventional consciousness such as a conceptual thought about the general characteristic of a vase led by direct perception of the vase is not non-deceptive about the vase, because it grasps by adding to the vase grasped by the direct perception of the vase that leads itself. Third, the Vaibhashikas say that the definition of valid cognition has the fault of impossibility, because it is impossible for the sense faculty with form, which is the basis of the definition of valid cognition. If so, the wisdom that understands the object to be measured is valid cognition itself, but the sense faculty with form, etc., is not valid cognition, because the result of valid cognition has two kinds, namely the decisive result and the offering result. From the former, because one can distinguish and understand the meaning of objects to be taken and abandoned and engage in taking and abandoning, wisdom is the main thing, but the sense faculty, etc., is not. Moreover, if there is wisdom with the aspect of its own object to be measured, then there is the second result, namely understanding the meaning. If it does not exist, then even if the sense faculty, etc., exists, it is useless. The latter reason is established, because wisdom with the aspect of the object exists separately, therefore it can understand the meaning of wisdom.