Tibetan
局米旁大师教言集MP260入智者论总课判白莲鬘 22-3-1a 入智者论总课判白莲鬘 首善著作吉祥支分 ༄༅། །མཁས་འཇུག་གི་ས་བཅད་མདོར་བསྡུས་པད་དཀར་ཕྲེང་བ་བཞུགས་སོ། ། 22-3-1b ༄༅༅། །ན་མོ་ཨཱརྱ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་ས་ཏྭཱ་ཡ། འདིར་སྤོབས་པའི་གཏེར་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་འབྱུང་གནས། སོ་སོ་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་བཞིའི་མཛོད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མཁས་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་འདི་འཆད་པ་ལ། ཐོག་མར་དགེ་བ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་བཟང་པོ། བར་དུ་དགེ་བ་བརྩམ་བྱ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཐ་མར་དགེ་བ་མཇུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱ་བ་གྲུབ་པ་དང་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ལ། དོན་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་སྨོས་པ། གཞུང་རྩོམ་པའི་དང་པོར་ཕྱག་འཚལ་བ། གཞུང་གི་དོན་དང་མཐུན་པར་ཤིས་ 22-3-2a པ་བརྗོད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པཎྜི་ཏ་སོགས། གཉིས་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ། དོན་བཅུ་ཡང་དག་སོགས། 中善所着论典圆满正文 གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས་བཤད་པ་ལ། རྒྱ་ཆེ་བ་མཁས་བྱའི་གནས་བཅུའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། ཟབ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞིའི་དོན་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་འཛིན་ཚུལ་དང་གསུམ། 广说浩瀚所知十处种类 དང་པོ་ལ་ཁུངས་དང་འབྲེལ་བར་དགོས་པ་བསྟན་པ་དང་བཅས་ཏེ་མདོར་བསྟན། དེ་དག་གི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། འདིར་ཤེས་བྱའི་གནས་སོགས། གཉིས་པ་ལ། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་ 22-3-2b པ། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྟེན་འབྲེལ་དང་། གནས་དང་གནས་མིན། དབང་པོ་དང་། དུས་དང་། བདེན་པ་དང་། ཐེག་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པ་དང་བཅུ་ལས། དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་ཅིང་སྐབས་བསྡུ་བ་གསུམ། 通达蕴 དང་པོ། ཕུང་པོ་ནི་ལྔ་སྟེ་སོགས། གཉིས་པ་ལ། ཕུང་པོའི་སྒྲ་དོན་དང་དབྱེ་བ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་སོགས། གཉིས་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས། དང་པོ། གཟུགས་སུ་རུང་བའི་སོགས། གཉིས་པ་ལ་རྒྱུ་གཟུགས་བཞི་བཤད་པ། འབྲས་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། རྒྱུ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་སོགས། གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་གཟུགས་སུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་དང་། དེ་དག་སོ་སོའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། གཟུགས་རྡུལ་གྱི་མཐའ་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ། འབྲས་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་ནི་སོགས། གཉིས་པ་ལ་ཡུལ་ཅན་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཡུལ་དོན་ལྔ། ཆོས་
Chinese
入智者论总课判白莲鬘 首善著作吉祥支分 ༄༅། །མཁས་འཇུག་གི་ས་བཅད་མདོར་བསྡུས་པད་དཀར་ཕྲེང་བ་བཞུགས་སོ། ། ༄༅༅། །那摩 阿雅 曼殊师利 积那 萨埵呀（藏文：ན་མོ་ཨཱརྱ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་ས་ཏྭཱ་ཡ།，梵文天城体：नम आर्य मंजुश्री ज्ञान सत्वाय，梵文罗马拟音：nama ārya mañjuśrī jñāna satvāya，字面意思：皈命圣妙吉祥智慧勇识）。于此，为八大辩才之源，四种正智之库，阐明大乘法藏之论典，即《入智者之门》。今欲讲授此论，初善为著论之殊胜支分，中善为所著论典之圆满正文，后善为究竟圆满之事业成就。初善又分三：述具义论名，于著论之初顶礼，以及与论义相符之吉祥赞颂。 首先，述论名。如印度语云：‘班智达’等。其次，顶礼三宝。如是云。再次，如‘十义正’等。 中善所着论典圆满正文 二者，论典之正文分三：广说浩瀚所知十处种类，以理抉择甚深大乘四法之义，以及如何以四种正智善加受持此甚深浩瀚之法。 广说浩瀚所知十处种类 初者，略示与依据相关之必要，并分二：略示，以及对彼等之义进行辨析与阐释。首先，如‘于此，所知之境’等。其次，分为通达蕴、通达界、通达处、通达缘起、通达处非处、通达根、通达时、通达谛、通达乘、通达有为与无为等十处。初者，又分三：略示、广释、以及标示名称种类并总结要义。 通达蕴 首先，蕴有五，即是等。其次，分为阐释蕴之词义与分类。首先，如‘何为色’等。其次，分为色蕴、受蕴、想蕴、行蕴、识蕴等五蕴。初者，又分二：略示与广释。首先，如‘可变碍之’等。其次，分为阐释四大种色，以及阐释十一所造色。首先，如‘因乃四大’等。其次，分为略示，阐释安立为色之理，广释彼等各自之义，以及阐释色聚之边际。 首先，十一所造色即是等。其次，分为有境五根，有境五境，以及法处
English
The White Lotus Garland: A Summary of the Sections of Entering the Wise Auspicious Divisions of the Excellent Initial Composition ༄༅། །མཁས་འཇུག་གི་ས་བཅད་མདོར་བསྡུས་པད་དཀར་ཕྲེང་བ་བཞུགས་སོ། ། ༄༅༅། །Namo Arya Manjushri Jñanasattvaya (藏文：ན་མོ་ཨཱརྱ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་ས་ཏྭཱ་ཡ།，梵文天城体：नम आर्य मंजुश्री ज्ञान सत्वाय，梵文罗马拟音：nama ārya mañjuśrī jñāna satvāya，Literal meaning: Homage to the Noble Manjushri, the Heroic Wisdom). Here, this treatise called 'Entering the Way of the Wise,' which is the source of the eight great treasures of eloquence, the treasury of the four individual correct knowledges, and which clearly illuminates the Abhidharma of the Great Vehicle, will be explained. Initially, the virtue is the excellent branch of engaging in composing the treatise; in the middle, the virtue is the complete body of the treatise to be composed; and finally, the virtue is the accomplishment of the task of complete fulfillment. The first of these three is divided into: stating the name of the meaningful treatise, paying homage at the beginning of composing the text, and expressing auspiciousness in accordance with the meaning of the text. First, stating the name of the treatise. As it is in the Indian language: 'Pandita,' etc. Second, paying homage to the Three Jewels. Thus it is said. Third, like 'Ten meanings correct,' etc. The Excellent Middle: The Complete Main Text of the Composed Treatise Second, the main body of the treatise is explained in three parts: extensively explaining the categories of the vast ten places of knowledge, rationally establishing the meaning of the profound four summaries of the Great Vehicle's teachings, and how to properly grasp such profound and vast teachings through the four individual correct knowledges. Extensively Explaining the Categories of the Vast Ten Places of Knowledge The first of these is divided into two parts: briefly stating the necessity of relating to the source and the basis, and then distinguishing and explaining the meaning of these. First, like 'Here, the place of knowledge,' etc. Second, mastering the skandhas (aggregates), similarly, mastering the dhatus (elements), ayatanas (sources), dependent origination, possible and impossible places, faculties, time, truths, vehicles, conditioned and unconditioned phenomena, and the ten masteries. The first of these is divided into three parts: brief statement, detailed explanation, and indicating the categories of names and summarizing the occasion. Mastering the Skandhas First, the skandhas are five, namely, etc. Second, divided into explaining the meaning of the term skandha and its divisions. First, like 'Whatever is form,' etc. Second, divided into the five skandhas of form, feeling, perception, formation, and consciousness. The first of these is divided into two parts: brief statement and detailed explanation. First, like 'That which can be formed,' etc. Second, divided into explaining the four causal forms and explaining the eleven resultant forms. First, like 'The causes are the great elements,' etc. Second, divided into briefly stating, explaining the justification for establishing as form, extensively explaining the individual meanings of these, and explaining the limits of the form particles. First, the eleven resultant forms are, etc. Second, divided into the five sense faculties that have objects, the five objects of sense, and the dharma realm. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་གསུམ་གྱི་དང་པོ། དབང་ 22-3-3a པོ་ནི་ལྔ་སྟེ་སོགས། གཉིས་པ་ལ་སྤྱིར་བསྟན་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། དོན་ལྔ་ནི་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱའོ་ཞེས་པས་བསྟན། གཉིས་པ་ལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ལྔའི་དང་པོ། གཟུགས་ནི་མིག་ཉིད་སོགས། གཉིས་པ། སྒྲ་ནི་རྣ་བའི་སོགས། གསུམ་པ་དྲི་ནི། སྣའི་ཡུལ་སོགས། བཞི་པ་རོ་ནི། ལྕེའི་ཡུལ་སོགས། ལྔ་པ་རེག་བྱ་ནི་ལུས་ཀྱི་སོགས། གསུམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་བཤད་པ་ལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་རིག་མིན་པའི་གཟུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ལྔ་སྟེ་སོགས། གཉིས་པ། རྣམ་པ་རིག་བྱེད་མིན་པ་འདི་གཟུགས་སོགས། གསུམ་པ་གཟུགས་མཐའ་བཤད་པ། དབང་དོན་བཅུ་པོ་དེ་དག་སོགས། གཉིས་པ་ཚོར་ཕུང་བཤད་པ། ཚོར་བ་ནི། ཉམས་སུ་མྱོང་སོགས། གསུམ་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཤད་པ། འདུ་ཤེས་ནི་སོགས། བཞི་པ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་ལ། ངོ་བོ་དང་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་སོགས། གཉིས་པ་ལའང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་འདུ་བྱེད་དང་། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་གཉིས། དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན། རྒྱས་བཤད། དོན་བསྡུ་གསུམ། དང་པོ། དེ་ཡང་སེམས་ 22-3-3b བྱུང་སོགས། གཉིས་པ་ལ། ཀུན་འགྲོ་ལྔ། ཡུལ་ངེས་ལྔ། དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་རྩ་ཉོན་དྲུག་དང་། ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུ། གཞན་འགྱུར་བཞི་རྣམས་རིམ་པས་རང་མིང་གིས་གསལ་བ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུ། སེམས་སེམས་བྱུང་གིས་སོགས། གཉིས་པ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ལ། དེར་འཇོག་པའི་འཐད་པ། འཐད་པ་དེ་ལྡན་གྱི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ། དེས་མཚོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་གསུམ། དང་པོ་སེམས་བྱུང་ལྟ་བུའི་སོགས། གཉིས་པ་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཉེར་བཞི་པོ་རིམ་པར། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དེ་གང་ཞེ་ན་སོགས་ནས་རིམ་པར་གསལ་ལོ། །གསུམ་པ། ཉེར་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་སོགས། ལྔ་པ་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་ནི་སོགས། འདི་ལ་ནང་གསེས་དབྱེ་བ་ཡོད་ཀྱང་འདི་ཙམ་འཇུག་བདེ། དེས་མཚོན་སྐབས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ཕུང་པོའི་རྣམ་གྲངས་བཅས་སྐབས་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེས་སོགས། ༈ ། 通达界 གཉིས་པ་ཁམས་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ངོས་བཟུང་བ། ཁམས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་པ། སྐབས་བསྡུ་བ། དང་པོ་ལ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ། ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་དོན་ཁམས་ཀྱིས་མིང་ཅན་གཞན་འདིར་འདུ་ཚུལ་གསུམ། དང་པོ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ནི་སོགས། གཉིས་པ། དེ་ལྟར་མིག་གི་ 22-3-4a ཁམས་སོགས། གསུམ་པ། གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཁམས་དྲུག་སོགས། གཉིས་པ་ཁམས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་ལ། གཟུགས་ཅན་ཡིན་མིན། ༡ བསྟན་དུ་ཡོད་མེད། ༢ ཐོགས་བཅས་ཐོགས་མེད། ༣ ཟག་བཅས་ཟག་མེད། ༤ ཁམས་གསུམ་ཡོད་མེད
Chinese
关于蕴界（skandha dhātu ayatana）的三种色法，第一，根（indriya）有五种，等等。第二，分为总说和别说两种。第一，五境由‘色、声、香、味、触’来表示。第二，在色、声、香、味、触五种中，第一，色是眼（cakṣu）本身，等等。第二，声是耳（śrotra）的，等等。第三，香是鼻（ghrāṇa）的对境，等等。第四，味是舌（jihvā）的对境，等等。第五，触是身（kāya）的，等等。第三，关于法处（dharmāyatana）所摄之色法的解释，分为总说和非表色（aviññatti-rūpa）的别说两种。第一，法处所摄之色法有五种，等等。第二，这种非表色是色，等等。第三，关于色的总结，十种根境，等等。第二，解释受蕴（vedanā-skandha），受是体验，等等。第三，解释想蕴（saṃjñā-skandha），想是，等等。第四，关于行蕴（saṃskāra-skandha），分为体性和分类两种。第一，行蕴是，等等。第二，又分为相应行（samprayukta-saṃskāra）和不相应行（visaṃprayukta-saṃskāra）两种。第一种又分为略说、广释和总结三部分。第一，这些心所（caitta），等等。 第二，分为遍行五蕴（sarvatraga），别境五蕴（viniyata），善十一蕴（kuśala），根本烦恼六蕴（mūlakleśa），随烦恼二十蕴（upakleśa），不定四蕴（aniyata），这些都按照各自的名称来阐明。第三，总结，心和心所，等等。第二，关于不相应行，有安立的合理性，这种合理性是不相应行的分类，以及由此可以了解的三种情况。第一，类似于心所，等等。第二，二十四种不相应行依次是，不相应行是什么，等等，依次阐明。第三，这二十四种，等等。第五，识蕴（vijñāna-skandha）是，等等。虽然这里有内在的分类，但这些容易理解。由此可知，在后面的章节中也应该了解。第三，总结包含蕴的分类的章节，这样，这五蕴，等等。 通达界（dhātu） 第二，关于通达界，分为认识十八界（aṣṭādaśa dhātu），解释界的分类，总结。第一，分为解释十八界，界的词义，以及其他同名的事物如何包含在这里三种。第一，十八界是，等等。第二，这样，眼界（cakṣu-dhātu），等等。第三，此外，还有六界士夫（ṣaṭ-dhātu-puruṣa），等等。第二，关于界的分类，分为有色无色，1. 可见不可见，2. 有碍无碍，3. 有漏无漏，4. 三界有无。
English
Regarding the three types of form (rūpa) in the realms of aggregates (skandha), elements (dhātu), and sources (āyatana), first, the faculties (indriya) are five, and so on. Second, there are two types: general explanation and specific explanation. First, the five objects are indicated by 'form, sound, smell, taste, and touch.' Second, among the five types of form, sound, smell, taste, and touch, first, form is the eye (cakṣu) itself, and so on. Second, sound is of the ear (śrotra), and so on. Third, smell is the object of the nose (ghrāṇa), and so on. Fourth, taste is the object of the tongue (jihvā), and so on. Fifth, touch is of the body (kāya), and so on. Third, regarding the explanation of form included in the dharma-āyatana, there are two types: general explanation and specific explanation of non-revealing form (aviññatti-rūpa). First, the forms included in the dharma-āyatana are five, and so on. Second, this non-revealing form is form, and so on. Third, regarding the summary of form, the ten faculties and objects, and so on. Second, explaining the aggregate of feeling (vedanā-skandha), feeling is experience, and so on. Third, explaining the aggregate of perception (saṃjñā-skandha), perception is, and so on. Fourth, regarding the aggregate of mental formations (saṃskāra-skandha), there are two types: essence and classification. First, the aggregate of mental formations is, and so on. Second, it is divided into five omnipresent (sarvatraga), five object-specific (viniyata), eleven virtuous (kuśala), six root afflictions (mūlakleśa), twenty secondary afflictions (upakleśa), and four indeterminate (aniyata); these are clarified in order by their respective names. Third, in summary, mind and mental factors, and so on. Second, regarding non-associated formations, there is the rationality of their establishment, the classification of these rational non-associated formations, and the three situations that can be understood from this. First, similar to mental factors, and so on. Second, the twenty-four non-associated formations are clarified in order, from 'what is a non-associated formation,' and so on. Third, these twenty-four, and so on. Fifth, the aggregate of consciousness (vijñāna-skandha) is, and so on. Although there are internal classifications here, these are easy to understand. From this, it should be understood in the later chapters as well. Third, summarizing the chapter including the classification of aggregates, thus, these five aggregates, and so on. Understanding the Elements (dhātu) Second, regarding understanding the elements, there are: recognizing the eighteen elements (aṣṭādaśa dhātu), explaining the classification of the elements, and summarizing. First, there are three parts: explaining the eighteen elements, the meaning of the term 'element,' and how other things with the same name are included here. First, the eighteen elements are, and so on. Second, thus, the eye element (cakṣu-dhātu), and so on. Third, furthermore, there is the six-element person (ṣaṭ-dhātu-puruṣa), and so on. Second, regarding the classification of the elements, there are: with form or without form, 1. visible or invisible, 2. obstructive or non-obstructive, 3. with outflows or without outflows, 4. existing in the three realms or not. --------------------------------------------------------------------------------