Tibetan
局米旁大师教言集MP256十八品之词解 21-6-168a 十八品之词解 ༄༅། །ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚིག་འགྲོལ་བཞུགས་སོ། ། 21-6-168b ༄༅། །ན་མོ་གུ་ར་ཝེ། གཞིའི་ལེའུ་འདིར། བསྒོམ་བྱ་ཐེག་གསུམ་གྱི་རང་འབྲས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་འདིར་སྔགས་བླ་མེད། དེ་ལའང་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ལས་འདིར་རྫོགས་རིམ་སྟོན་ཅིང་དེ་ནི་རྒྱུད་ཀུན་གྱི་ཟབ་གནད་སྙིང་པོའོ། །བསྒོམ་བྱའི་སྔོན་དུ་གནས་ལུགས་ཤེས་དགོས། དེ་ལ་ཡང་གྲུབ་མཐའི་བློས་བཞག་པའི་རིམ་པ་མང་ན་ཡང་། འདིར་མདོ་རྒྱུད་ཀུན་གྱི་གནད་མཐུན་ངེས་པའི་སྙིང་པོ་ནི། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་།དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས་གསང་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པས་མཛོད་ཁང་ཡིན་ནོ། །དེ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། དང་པོ་གཞི་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་དུ་གཏན་ལ་དབབ། ལམ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དུ་ཉམས་སུ་བླང་། ཐོབ་བྱ་གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་དུ་ལ་བཟླ་བ་གསུམ་གྱི་དང་པོ། བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཅེས་མིང་དུ་བཏགས་པའི་གནས་ལུགས་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གདོད་ནས་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སམ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འོད་གསལ་ཞེས་པའི་མིང་གིས་ནི། མུན་པ་དང་བྲལ་བ། སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་གཉིས་མཚོན་པ་ལྟར། སྒྲིབ་པས་མ་གོས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁྱེན་ཆ་དང་ལྡན་པའི་མིང་སྟེ། དེས་ན་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་མཁྱེན་ཆ་རིག་པའི་ངོས་ནས་བསྟན། དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་སམ་ཡེ་ནས། མཐའ་གང་དུའང་མི་གནས་པས་ན་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དམ། རང་བཞིན་ཅན་དུ་བཞུགས་པའོ། །འདིས་ནི་སྟོང་ཆ་བསྟན། 21-6-169a རིག་པ་དང་སྟོང་པ་དེ་གཉིས་པོའི་དཔེ་ནི་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་འོད་གསལ་བ་དང་ནམ་མཁའ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དེ། མཁྱེན་ཆ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རང་བཞིན་འདུས་མ་བྱས་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིག་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་དབྱིངས་དེ་ནི་ལམ་གྱི་བྱེད་རྩོལ་ལྟ་བུ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདུས་བྱས་འཁོར་བ་དང་འདུས་མ་བྱས་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཞི་བའི་སྐྱོན་གཉིས་ཀས་ཀྱང་མ་རེག་པས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་ཡེ་ནས་གནས་པས་ན། ངོ་བོ་ལ་སྣང་སྟོང་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་ཅིང་མྱང་འདས་བདེན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། འཁོར་བ་བདེན་པ་བསལ་བྱའང་མེད་ཅིང་། དེའི་དབང་གིས་སྐྱོན་ཕར་འགྲོ་བ་དང་ཡོན་ཏན་ཚུར་འོང་བའང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཀུན་རྫོབ་སྒྲ་དང་རྟོག་པའི་འཇུག་པ་དེར་མི་རྒྱུ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་སྟེ། འཁོར་འདས་སྣང་སྟོང་སྐྱོན་ཡོན་སོགས་སུ་སྒྲ་རྟོག་གིས་གང་གཞལ་བ་ཐམས་ཅད་དཔྱད་བཟོད་དུ་མི་འག
Chinese
局米旁大师教言集MP256十八品之词解 21-6-168a 十八品之词解 ༄༅། །ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚིག་འགྲོལ་བཞུགས་སོ། ། 21-6-168b ༄༅། །ན་མོ་གུ་ར་ཝེ། 顶礼上师！ 此乃基础品。若欲于所修之三乘（小乘，大乘，金刚乘）之自果生起定解，必经三种道（出离道，菩提心道，无二慧道）。此处讲的是无上瑜伽。无上瑜伽又分生起次第和圆满次第，此处讲的是圆满次第，此乃一切续部之甚深精要。 于修习之前，需先了知实相。然关于实相，各宗各派有诸多臆造之次第。此处所讲，乃是契合显密一切经续之要义，是为确凿之精髓：二谛（胜义谛，世俗谛）无别。此乃诸佛之不共行境，故为秘密；亦是一切法之生处，故为宝藏。 欲决定此（二谛无别）理，初，需决定基之真谛无别；次，于道中修持轮涅无别；终，于果位证得基果无别。此处为三者之初：名为‘真谛无别’之实相，其自性为何？ 其自性即是本初光明之智慧，亦名如来藏。‘光明’二字，如其所示，既离黑暗，又具显现。如是，既无染污，又具智慧之明分，故名离垢之智慧。此是从智慧明分之角度而宣说。 此智慧，于无始之时，不落于任何边际，故为寂灭，即无戏论之自性，安住于本性之中。此是就空性而言。 21-6-169a 智慧与空性二者，譬如日之精要光明，与虚空之无有遮蔽。明分任运成就，自性非为造作。 如是，此般智空双运之法界，不依赖于道之勤作，而是自性清净。既不为有为之轮回所染，亦不堕于偏袒寂灭之过失，故为大清净。 因其本初即安住于此般状态，故本体于显空上无有分别，无需证实涅槃为真，亦无需破除轮回为真。因此，过患不会远去，功德亦不会到来。 如是，世俗之名言与分别念亦无法涉入，故世俗之戏论彻底止息。一切以名言与分别念衡量之轮涅、显空、功过等，皆不可堪忍观察。
English
Collected Teachings of Ju Mipam, MP256, Explanation of Terms in Eighteen Chapters 21-6-168a Explanation of Terms in Eighteen Chapters ༄༅། །ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཚིག་འགྲོལ་བཞུགས་སོ། ། 21-6-168b ༄༅། །ན་མོ་གུ་ར་ཝེ། Namo Gurave! Homage to the Guru! This is the basic chapter. If one wishes to have a definite understanding of the self-result of the three vehicles (Śrāvakayāna, Mahāyāna, Vajrayāna) to be cultivated, one must go through three paths (the path of renunciation, the path of bodhicitta, the path of non-dual wisdom). Here, we are talking about Anuttarayoga. Anuttarayoga is divided into generation stage and completion stage, and here we are talking about the completion stage, which is the profound essence of all tantras. Before practicing, one must first understand the true nature. However, regarding the true nature, there are many fabricated sequences by various schools. What is said here is the essence of certainty that is in line with all the scriptures of exoteric and esoteric: the inseparability of the two truths (ultimate truth, conventional truth). This is the uncommon realm of activity of all Buddhas, so it is secret; it is also the source of all dharmas, so it is a treasure. To determine this (inseparability of the two truths), first, it is necessary to determine the inseparability of the base truth; second, to practice the inseparability of samsara and nirvana on the path; and finally, to realize the inseparability of the base and result in the result. Here is the first of the three: What is the nature of the reality called 'inseparability of the two truths'? Its nature is the wisdom of primordial luminosity, also known as the Tathāgatagarbha. The word 'luminosity', as it shows, is both free from darkness and has manifestation. Thus, it is free from obscurations and has the clarity of wisdom, hence the name wisdom free from obscurations. This is spoken from the perspective of the clarity of wisdom. This wisdom, from the beginningless time, does not fall into any extreme, so it is peaceful, that is, the nature of non-proliferation, residing in its own nature. This is in terms of emptiness. 21-6-169a The example of wisdom and emptiness is like the essence of the sun's luminosity and the unobstructed sky. The clarity is spontaneously accomplished, and the nature is unconditioned. Thus, this Dharmadhatu of the union of wisdom and emptiness does not depend on the effort of the path, but is naturally pure. It is not touched by the two faults of conditioned samsara and the one-sided peace of the unconditioned, so it is great purity. Because it has always resided in such a state, the essence has no distinction between appearance and emptiness, there is no need to prove that nirvana is true, and there is no need to eliminate that samsara is true. Therefore, faults do not go away, and merits do not come. Thus, worldly names and conceptual thoughts cannot be involved, so worldly proliferation is completely stopped. All samsara, nirvana, appearance, emptiness, merits, faults, etc., which are measured by names and conceptual thoughts, cannot withstand examination. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ཅིང་དེའི་རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་འདི་ནི་དོན་དམ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པས་ན། གྲུབ་མཐའི་བློས་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ། སྐྱེ་བ་མེད་བར་གནས་པ་དོན་དམ་མོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་བཏགས་ཤིང་ཞེན་པའི་བདེན་པ་གཉིས་སུའང་བཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འདས་ཏེ་ཡོད་མེད་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གནས་ལུགས་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་དུ་ནི་གྲུབ་ཅེས་སམ། དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་པའི་ 21-6-169b གནད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྣང་བ་དང་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པས་ན། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གྱི་བདེན་པ་དེ་ཡང་དབྱེར་མེད་ཅེས་སུ་སྒྲ་དང་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་ཙམ་མོ། །དབྱིངས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ་སོར་རབ་ཏུ་དབྱེ་ན། འདི་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་གིས་བསྡུས་པ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་འཁོར་བའི་ཆོས་སུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད། བརྟག་ན་མི་བདེན་ཞིང་གཡོ་ཞིང་མི་རྟག་པས་ན་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། རྟོགས་དཀའ་བས་ཟབ་པ་དང་སྤྲོས་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་སྤངས་པས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། རྡུལ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པས་ན། འགྱུར་བའི་ཟུག་རྡུ་དང་བྲལ་བ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་འདོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་འདི་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་གྱིས་བཞག་པ་ནི་སྣང་ཆ་དང་སྟོང་ཆ་ལ་འཇོག་པས་དེ་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀར་འདྲ་ཞིང་མཉམ་ལ། འདིར་གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་པའི་ལུགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྲོལ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་གནས་པ་ནི་མདོ་རྣམས་ནའང་མང་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ཕན་ཚུན་ཤན་ཤོར་བར་མི་བྱ་ལ། ཕྱི་མའི་འཇོག་ཚུལ་འདི་ནི་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་ཡང་དག་དང་ཡང་དག་མིན་པར་ཕྱེས་ནས་བདེན་གཉིས་འཇོག་ཚུལ་ཡིན་པས། གཞུང་འདིར་ཡང་། ཐ་སྙད་བདེན་གཉིས་ཚུལ་གྱིས་ 21-6-170a རབ་དབྱེ་ན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས། མྱང་འདས་དཔྱད་བཟོད་དམ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་མིན་པར་ཤན་ཕྱེད་པ་གལ་ཆེའོ། །དེ་ཡང་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་བརྟན་གཡོ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་འདི་ལྟར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་ཡང་། སྒྱུ་མ་ཆུ་ཟླ་སྤྲུལ་པ་གཟུགས་བར
Chinese
因为遮蔽的缘故是世俗谛，并且它的一切因由都已平息。因此，由于超越了区分‘这是世俗’和‘这是胜义’的行境，所以，如‘由宗派的分别念所生起显现的是世俗，无生而住的是胜义’等，安立并执著的二谛也不存在，因此超越了这些，有无等一切戏论都已平息。其原因是，就实相而言，二谛不可分割，因此不能说在世俗中成立，或在胜义中不成立，关键就在于此。 总结：如此，法界中显现和空性的自性是无二的，也是不可分割的。因此，世俗谛和胜义谛也是不可分割的，这仅仅是用声音和词语来表达而已。即使法界是如此，但依赖于显现的方式，以名言的方式进行区分，就像这样，被错觉所包含，受能取所取分别念的影响而显现的轮回之法，如果加以观察，是不真实的、动摇的、无常的，因此具有欺骗性的法就是世俗谛。而难以证悟的甚深，一切戏论都已平息，具有智慧的明光，断除了所有痛苦，因此被大涅槃所包含的法，超越了微尘和刹那之法，脱离了变化的痛苦，具有不变的自性，这就是胜义谛。 对于世俗谛和胜义谛的安立，以显现的方式和存在的方式来安立，就是以显现部分和空性部分来安立，这在轮回和涅槃中是相同且平等的。而这里，存在的方式和显现的方式相同或不同，就安立为胜义谛和世俗谛的宗派。如此两种伟大的传统在经部中也多有出现，因此不应互相混淆。后一种安立方式是以名言推理的量来区分正确与不正确，从而安立二谛的方式。因此，本论中也说：‘以名言二谛的方式来区分。’应当如此理解，以胜义谛的量来衡量，涅槃并非是可以被分析或真实成立的，区分这一点非常重要。此外，在具有二取显现的行境中，不稳定的、动摇的世俗，如此显现的各种事物，如幻术、水月、化身、影像……
English
Because of obscuration, it is the conventional truth, and all its causes are pacified. Therefore, since it transcends the scope of distinguishing 'this is conventional' and 'this is ultimate,' the two truths that are established and clung to, such as 'what arises from the mind of philosophical tenets is conventional, and what abides without arising is ultimate,' do not exist. Therefore, it transcends these, and all elaborations such as grasping at existence and non-existence are pacified. The reason for this is that, in terms of the nature of reality, the two truths are indivisible, so it cannot be said that it is established in the conventional or not established in the ultimate. The key lies in this. In conclusion: Thus, in the realm of phenomena, the nature of appearance and emptiness is non-dual and indivisible. Therefore, the conventional truth and the ultimate truth are also indivisible, and this is merely expressed with sounds and words. Even if the realm of phenomena is such, relying on the way of appearance, distinguishing them in terms of mere names, like this, all the phenomena of samsara that are included in illusion and appear under the influence of the grasping mind are untrue, wavering, and impermanent when examined. Therefore, the deceptive phenomena are the conventional truth. And the profound, which is difficult to realize, all elaborations are pacified, the clear light of wisdom, and the phenomena included in the great nirvana because all suffering is abandoned, transcend the phenomena of particles and moments. Therefore, it is free from the suffering of change and has an unchanging nature, which is considered the ultimate truth. Regarding the establishment of conventional and ultimate truths, establishing them in terms of the way of appearance and the way of being is to establish them in terms of the appearing part and the empty part, which is the same and equal in both samsara and nirvana. Here, the way of being and the way of appearance are the same or different, and the school establishes them as ultimate and conventional truths. Such two great traditions often appear in the sutras, so they should not be confused with each other. This later way of establishing is to distinguish between correct and incorrect by the measure of nominal reasoning, thereby establishing the two truths. Therefore, in this treatise, it is also said: 'Distinguishing by the way of the two nominal truths.' It should be understood in this way that, measured by the measure of ultimate truth, nirvana is not something that can be analyzed or truly established. It is important to distinguish this. Furthermore, in the realm of experience with dualistic appearances, the unstable and wavering conventional, the various things that appear in this way, such as magic, water moons, emanations, images... --------------------------------------------------------------------------------