Tibetan
ུས༷་མི༷་རྟོག༷་པ༷་ཆོས་སྐུ༷་རུ་བརྟེན༷་པར༷་འོས། དེ༷་ནི༷་བད༷ག་ཡི༷ན་གཞ༷ན་ཡང༷་དེ༷་བཞི༷ན་དུ་ཡིན་ནོ༷། །ཡུལ་གང༷་བསྒོམ༷་ལ་ཡོང༷ས་སུ་བསྒོམ༷་པ༷་ནི་གང༷་ཡིན་སྟེ་མ་དམིགས་པས། གཉིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ༷་བ༷་དེ༷་ཉི༷ད་ཀྱི་འཆི༷ང་བ་དང༷་བྲལ༷་བར༷་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་འོན༷་ཀྱང༷་ཐ་སྙད་དུ་བདག༷་ཉི༷ད་རྣམ༷་པ༷ར་གྲོལ༷་བ༷འོ༷། །དོན་ལ་བདག༷་དང་གཞན༷་དུ་འཁྲུལ༷་བར༷་མ༷་བྱེ༷ད་ད༷ང་། མ༷་ལུས༷་རྒྱུན༷་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གན༷ས་པའི༷་སང༷ས་རྒྱས༷་ཏེ༷། སེམ༷ས་ནི༷་རྩོལ་བས་མིན་པར་ངོ༷་བོ༷་ཉི༷ད་ཀྱིས༷་དག་པ༷་རུ་མཐོང་ན༷། དེ༷་ཉི༷ད་དྲི༷་མེ༷ད་མཆོ༷ག་གི༷་གོ༷་འཕ༷ང་ངོ༷་། །གཉི༷ས་སུ་མེ༷ད་པ༷་སེམ༷ས་ཀྱི༷་སྡོ༷ང་པོ༷་ 12-19-18a དམ༷་པ༷་ནི༷། ཁམ༷ས་གསུམ༷་མ༷་ལུས༷་ཀུན་ཏུ༷་ཁྱབ༷་པར༷་སོང༷་བའོ། ། དེ་ཡང་སྙིང༷་རྗེའི༷་མེ༷་ཏོག༷་དང་ལྡན་ཅིང་གཞན་ལ༷་ཕན༷་པའི་འབྲས༷་བུ༷་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་འཛིན༷་པ། འདི་ཡི་མིང༷་ནི༷་མཆོ༷ག་ཏུ༷་གཞན༷་ལ༷་ཕན༷་པ༷་ཞེས་བྱའོ༷། །སྟོང༷་པའི༷་དབྱིངས་དང་རོ་གཅིག་པའི་ལོངས་སྐུའི་སྡོང༷་པོ༷་དམ༷་པ༷་ལ་མཚན་དཔེའི་མེ༷་ཏོག༷་རྒྱས༷། སྤྲུལ་སྐུ་སྙིང༷་རྗེ༷་དམ༷་པ༷་སྣ༷་ཚོ༷གས་དུ༷་མར༷་ལྡན༷། དེ་ཀུན་ཀྱང་རྩོལ་མེད་ལྷུན༷་གྱིས༷་གྲུབ༷་པ་ཆོས་སྐུ་ནི་ཕྱི༷་མ༷འམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི༷་འབྲས༷་བུ༷་སྟེ༷། བདེ༷་བ༷་མཆོག་འདི༷་ནི༷་གཞན༷་པའི༷་སེམ༷ས་འཇིག་རྟེན་པའི་བློས་བསྐྲུན་ནུས་པ་མིན༷་ནོ༷། །འོ་ན་ཀུན་རྟོག་ལས་མ་འདས་སམ་ཞེན་སྟོང༷་པའི༷་སྡོང༷་པོ༷་ནི་དམ༷་པ༷་སྙིང༷་རྗེ༷་མིན་ཏེ་རོ་མཉམ་དམིགས་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་འདྲའི་རོ་མཉམ་གཉུག་མ་གང༷་ལ༷་སླར༷་ཡང༷་རྩ་བ༷་དང་རྒྱུ་དང་དེའི་འབྲས༷་བུ༷་མེ༷་ཏོག༷་དང་ལོ༷་འདབ༷་ཀྱང་མེ༷ད་དོ། །དེས་ན་དམིགས་མེད་གཉུག༷་མ༷་དེ༷་ལ༷་དམི༷གས་པར༷་བྱེ༷ད་པ༷་གང་ཡི༷ན་པ༷། གཉུག་མ་དེར༷་ལྷུང༷་བས༷་ནི༷་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་ཡན༷་ལག༷་མེ༷ད་པ༷ར་འགྱུར༷་ཞེས་རོ་མཉམ་དབྱེར་མེད་དུ་བསྟན་ནོ། །ས༷་བོ༷ན་གཉུག་མ་གཅི༷ག་ལ༷་སྡོང༷་པོ༷་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའམ་བདེ་སྟོང་གཟུགས་སྐུ་གཉི༷ས་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཚ༷ན་དུ་གཅིག་པ་དེ༷་ལ༷ས་འབྲས༷་བུ༷་ཆོས་སྐུ་རྒྱུ་གཅི༷ག །དེ༷་ཡ༷ང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཕྱེ་ཡང་དོན་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོར་མཉམ་ཞིང་དབྱེར༷་མེ༷ད་པར་གང༷་གིས་སེམ༷ས་པ༷། དེ༷་ནི༷་འཁོ༷ར་བ་དང༷་མྱ༷་ངན༷་ལས་འད༷ས་པ་ལས་རྣམ༷་པར་གྲོལ༷་ཏེ་གང་དུའང་མི་གནས་སོ། །གང༷་ཞི༷ག་ནོར་འདོ༷ད་པ༷་ཅ༷ན་གྱི༷་སྐྱེ༷་བོ༷་སློང་བར་འོང༷ས་པའི༷་ཚེ༷། སློང་མོ༷་བ་དེ༷་ནི༷་ཐོབ་པའི་རེ༷་བ༷་མེ༷ད་པར་བྱེད་ན༷་ག༷ལ་ཏེ༷་འགྲོ༷་བ༷་དེ་ལྟ་བུ་ན༷། ཕྱི༷་སྒོར༷་བོར༷་བའི༷་ཁམ༷་ཕོ༷ར་བླང༷ས་ནས༷་སུ༷་ 12-19-18b འཁྱམས་ཤིང་མི་ག
Chinese
无分别者应依于法身（Dharmakāya），此乃自性，他人亦应如是。于何处修习，即是完全修习？乃因无所缘故。应从二元对立的束缚中解脱。如是，虽于名言上，亦得解脱。然于实义上，莫于自他生起错觉。无余众生相续中，本具之佛性，若能不作勤作，而于自性中见其清净，此即无垢之至高果位。无二之心之根本，至高无上，周遍三界一切处。 此亦具足慈悲之花，并持有利益他者之果，即色身二者。此之名为‘最胜利他’。与空性之界同一味之报身（Sambhogakāya）根本至高无上，具足相好之花。化身（Nirmāṇakāya）具足种种殊胜慈悲。彼一切皆为不作功用，任运成就之法身，乃究竟或超世之果。此至上之乐，非由他者之心，或世间之智所能造作。若非超越分别念，则空性之根本非为至高之慈悲，因其味等且无所缘故。如是味等之本初，复有何根、何因、何果、何花、何叶耶？ 是故，于无所缘之本初，缘念者为何？若能安住于本初，则二元对立之支分亦不复存在，如是开示味等无别。于一真种子中，有空性、慈悲，或乐空双运之二色身。彼一切皆为大乐界之因，一者生果，即法身。虽于因果之理上有所分别，然于实义上，于大乐中平等且无别，何人能如是思？彼即从轮回与涅槃中解脱，不住于任何处。若有求财之人前来乞讨，若彼乞者不抱希望而离去，如是，若将外门所弃之物拾起，谁会游荡且不...
English
The non-conceptual one should rely on the Dharmakāya (Body of Truth), this is the self-nature, and others should be the same. Where to meditate, is it complete meditation? Because there is no object of focus. One should be freed from the bondage of duality. Thus, even in name, one is liberated. But in reality, do not be mistaken about self and others. In the continuum of all beings, the Buddha nature that is inherently present, if one can see its purity in its own nature without effort, then this is the supreme state of immaculate purity. The root of the non-dual mind, supreme, pervades all places in the three realms. This also possesses the flower of compassion and holds the fruit of benefiting others, namely the two form bodies. This is called 'Supreme Benefit to Others'. The root of the Sambhogakāya (Body of Enjoyment), which is of one taste with the realm of emptiness, is supreme and possesses the flowers of auspicious marks and signs. The Nirmāṇakāya (Body of Emanation) possesses various supreme compassions. All of these are effortlessly and spontaneously accomplished Dharmakāya, which is the ultimate or transcendent result. This supreme bliss cannot be created by the mind of another or by worldly intelligence. If it does not transcend conceptual thought, then the root of emptiness is not supreme compassion, because it is of equal taste and without object of focus. Therefore, what is the object of focus on the primordial state without object of focus? If one abides in the primordial state, then the branches of duality will no longer exist, thus showing the equality of taste without distinction. In one true seed, there are emptiness, compassion, or the two form bodies of bliss and emptiness. All of these are the cause of the great bliss realm, and one gives rise to the result, which is the Dharmakāya. Although there is a distinction in the logic of cause and effect, in reality, it is equal and without distinction in great bliss, who can think like this? That one is liberated from samsara and nirvana, and does not abide anywhere. If a person seeking wealth comes to beg, if that beggar leaves without hope, then, if one picks up what is discarded at the outer door, who will wander and not... --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
ཏོང་བ། དེ༷་བས༷་ཁྱིམ༷་ཐབ༷་དེ་བོ༷ར་ནས༷་བསྡད༷་པ༷་རུང༷་ཞེས་ལེགས་པས་བོར་ལ་སོང་ཞེས་སོ། །འདིའི་ཟུར་གྱིས་ཆོས་འདོད་ལ་ལམ་མ་བརྟན་ན་དམན་ལམ་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་པའོ། །གཞན༷་ལ༷་ཕན༷་པའི༷་དོན༷་ནི་མི༷་བྱེ༷ད་པ༷། གང༷་ཞིག་འདོ༷ད་པ༷་པོ༷་ལ༷་ནོར༷་གྱི་སྦྱིན༷་པ༷་མི༷་སྟེར༷་བ༷། འདི༷་ལྟ་བུ་ནི༷་འཁོར༷་བའི༷་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པའི་འབྲས༷་བུ༷་གང༷་ཞིག་ཡི༷ན་ནོ་ལོ་སྟེ་དོན་མེད་དོ། །དེ༷་བ༷ས་བད༷ག་ཉི༷ད་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཅི་དགར་བོར༷་བར༷་བྱས༷་ན༷་རུང༷་སྟེ་འོས་སོ་ཞེས་སོ། །མཛད་བྱང་ནི། རྣལ༷་འབྱོར༷་གྱི་དབ༷ང་ཕྱུག༷་ཆེན༷་པོ༷་དཔ༷ལ་ས༷་ར༷་ཧ༷་ཆེན༷་པོ༷འི་ཞལ་སྔ་ནས༷་མཛ༷ད་པ༷་དོ༷་ཧ༷་མཛོད་ཅེས༷་བྱ༷་བ༷་དེ༷་ཁོ༷་ན༷་ཉི༷ད་རྣལ༷་དུ༷་མཚོན༷་པ༷་དོན༷་དམ༷་པའི༷་ཡི༷་གེ༷་རྫོ༷གས་སོ༷། །མཆན་འདི་མི་ཕམ་སྨྱོན་པས་བྲིས་དགེའོ། །ཨ་ཧོ། ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །སྲིད་ཞིའི་ཆོས་ཀུན་མ་བཏབ་ཡོད་མིན་ཡང་། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་འཁྲུལ། །ཐོག་མེད་དུས་ནས་སྲིད་པར་ཉམས་རེ་ཐག །རྒྱལ་བའི་ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་། །མཐར་ཐུག་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་འདི་ལ་གཞོལ། །འོན་ཀྱང་རྟོག་པའི་དྲྭ་བར་ཆུད་པ་རྣམས། །སྲིད་བུའི་ཁ་ཆུས་རང་ཉིད་འཆིང་བ་བཞིན། །རང་གམ་བཞག་ནས་གཞན་མ་རྒྱང་ནས་ཚོལ། །གླང་པོ་ལོན་ནས་གླང་རྗེས་ནགས་སུ་དེད། །དོན་མེད་ངལ་བ་བརྒྱ་ཁྲག་ཁུར་ལེན་པའི། །འགྲོ་ལ་ངལ་འཚོ་སྦྱིན་པོ་འདི་མཚུངས་སུ། །གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་སྐུའི་གཏེར། །ལག་མཐིལ་རྫས་བཞིན་མངོན་སུམ་སྟོན་བྱེད་པའི། །རྟོགས་པའི་འདྲ་འབག་མདའ་བསྣུན་རྡོ་རྗེའི་གླུ། །རྒྱལ་མཆོག་དངོས་དང་མཇལ་ཡང་འདི་ལས་ཅི། །དེ་སླད་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་ 12-19-19a ཕྱག་མཆན་ལས། །གུས་པས་བཤུས་འདིར་རྨོངས་བློས་ནོངས་གྱུར་བཤགས། །དགེ་བས་བདག་གཞན་སྐྱེ་དགུ་མཐའ་དག་གིས། །བདེ་སྟོང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་བྱེད་ཤོག །བཀྲ་ཤིས་གང་ཞིག་བདེ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །སྟོང་ཆེན་ཤེས་རབ་བཙུན་མོར་དགྱེས་རོལ་བ། །འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་སྲོག་ཏུ་རྟག་བཞུགས་པའི། །བདེན་པ་དེ་ཡིས་དུས་ཀུན་ཤིས་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་དོན་གྲུབ་ས་ལུག་ལོར་བདེ་ཆེན་པདྨ་འོད་གླིང་དུ་ཞལ་བཤུས་བགྱིས་སྐབས་འཇམ་དབྱངས་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་སྨྲས་པ་དགེ། །
Chinese
舍弃。如果舍弃了家，就能安住吗？（答：）很好，舍弃吧！这暗示了如果追求佛法，但道路不坚定，就会堕入恶道。利益他人的意义是不作恶，不把财物布施给想要的人。像这样，即使获得了轮回的享受，也是没有意义的。因此，应该舍弃对自己的执着。这是合适的。作品题记：瑜伽自在者大成就者萨ra哈（梵文：Saraha）所著的《多哈藏》（梵文：Doha-kośa，梵文罗马拟音：Doha-kośa，汉语字面意思：多哈宝藏），仅此而已，真实地展现了甚深意义的文字圆满了。米庞疯子写下此注，善哉！啊！以俱生大乐之印，虽然没有建立轮涅的一切法，但孩子们却因执着于我而迷惑。从无始以来，就在轮回中沉沦。八万四千佛法，最终都归于此核心意义。然而，那些陷入分别念之网的人，就像丝虫用口水束缚自己一样。将自己放在一边，却从远处寻找他人。得到了象，却在森林里追寻象的足迹。对于承担着无意义的百千苦劳的众生来说，这就像给予他们休息一样。本初俱生的法身宝藏，就像手中的物品一样显现出来。证悟的幻影，箭锋相抵的金刚歌，即使与真正的胜者相遇，又有什么能超过它呢？因此，从一切智智上师的 手印中，恭敬抄写，忏悔因愚昧而造成的错误。愿我及其他一切众生，都能证悟乐空大印。吉祥！愿大乐金刚持，喜悦地享受空性智慧的明妃，作为轮涅一切众生的命脉而常住的真谛，在一切时中吉祥！这是在土羊年于大乐莲花光洲抄写时，蒋扬·洛哲·嘉措（Jamyang Lodro Gyatso）所说，善哉！
English
Abandonment. If one abandons the household, can one abide (in peace)? (Answer:) Very well, abandon it! This implies that if one seeks the Dharma but the path is not firm, one will fall into a lower path. The meaning of benefiting others is not to do evil, and not to give wealth to those who desire it. Like this, even if one obtains the enjoyment of samsara, it is meaningless. Therefore, one should abandon clinging to oneself. This is appropriate. Colophon: Composed by the great accomplished yogi Saraha, the Doha-kośa, just this alone, the words that truly reveal the profound meaning are complete. This commentary was written by Mipam the Madman, may it be virtuous! Ah! With the seal of co-emergent great bliss, although all the dharmas of samsara and nirvana are not established, children are confused by clinging to self. From beginningless time, they have been sinking in samsara. The eighty-four thousand dharmas of the Victorious One ultimately converge on this essential meaning. However, those who are caught in the net of conceptualization are like silkworms binding themselves with their own saliva. Putting oneself aside, one seeks others from afar. Having obtained the elephant, one chases after the elephant's footprints in the forest. For beings who bear the burden of meaningless hundreds of thousands of labors, this is like giving them rest. The primordial, co-emergent treasure of the Dharmakaya, like an object in the palm of one's hand, is manifestly revealed. The illusory image of realization, the vajra song of arrows meeting head-on, even if one meets the actual Victorious One, what could surpass it? Therefore, from the handprint of the omniscient lama, Respectfully copied, I confess the errors caused by ignorance. May I and all other beings realize the great seal of bliss and emptiness. Auspicious! May the great bliss Vajradhara, who joyfully enjoys the consort of emptiness and wisdom, the truth that constantly abides as the life force of all beings in samsara and nirvana, be auspicious at all times! This was spoken by Jamyang Lodro Gyatso when copying in the Earth Sheep year at the Great Bliss Lotus Light Isle, may it be virtuous! --------------------------------------------------------------------------------