Tibetan
局米旁大师教言集MP189三十偈疏 12-11-1a 三十偈疏 ༄༅། །སུམ་ཅུ་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་མཆན་འགྲེལ་བཞུགས་སོ། ། 12-11-1b རྒྱ༷་གར༷་སྐ༷ད་དུ༷། ཏྲིང༷་ཤི༷་ཀ༷་ཀཱ༷་རི༷་ཀཱ༷། བོ༷ད་སྐ༷ད་དུ༷། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སུམ༷་ཅུ༷་པའི༷་ཚི༷ག་ལེ༷འུ༷ར་བྱས༷་པ། འཇམ༷་དཔ༷ལ་གཞོ༷ན་ནུར༷་གྱུར༷་པ༷་ལ༷་ཕྱག༷་འཚལ༷་ལོ༷། །ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་ལ་བསྒྲིབ་པ་བདག་འཛིན་གཉིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཤེས་པར་བྱ་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་བརྩོམ་མོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་ཡང་རྫས་གཅིག་ཏུ་སེམས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་མེད་པར་འདོད་པའི་མཐའ་གཉིས་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །དེ་ལ་བདག་དང་ཆོས་སུ་འདོགས་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ལས་ཕྱི་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། བད༷ག་ཏུ་གདགས་པ་དང༷་ཆོ༷ས་སུ་ཉེར༷་འདོ༷གས་པ༷། སྣ༷་ཚོག༷ས་པ་སྟེ་བདག་དང་སྲོག་དང་སྐྱེ་བ་པོ་སོགས་བདག་དང་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་ཆོས་སུ་འདོགས་པ་དག༷་ནི༷་གང༷་བྱུང༷་བ༷། དེ༷་ཐམས་ཅད་ནི༷་རྣམ༷་པ༷ར་ཤེས༷་པ༷ར་གྱུར༷་པ་ཉིད་དོ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དོ། །གྱུར་པ་ཞེས་པ་རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་འགག་པ་དང་དུས་མཉམ་འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་ཐོབ་པའོ། །བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་བརྟས་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་བདག་དང་ཆོས་སུ་སྣང་བར་གྱུར་པའོ། །དེ་དག་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་ཀྱང་ཐོག་མེད་གོམས་པའི་མཐུས་ཡོད་པ་ལྟར་བདག་དང་ཆོས་སུ་འདོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་སེམས་ལས་གཞན་མིན་ཡང་ཡིན་པ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་གཞི་མེད་ན་འདོགས་མི་སྲིད་པས་ཕྱི་རོལ་ན་རྣམ་ 12-11-2a ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་བླང་ཞེས་བློ་བརྟན་གསུངས་སོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་དོ། །རྣམ་ཤེས་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པས་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ཁས་བླང་ངོ་། །རྣམ་ཤེས་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །གྱུར༷་པ༷་དེ༷་ཡ༷ང་ཕྱི་རོལ་ན་བདག་དང་ཆོས་མེད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གཟུང་ཆ་ལ་དེར་བཏགས་པ་རྣམ༷་པ་གསུམ༷་སྟེ༷། གང་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་རྣམ༷་པ༷ར་སྨིན༷་པ་དང༷་དེར༷་སེམ༷ས་པ་ཉོན་ཡིད་ད༷ང་། ཡུལ༷་ལ༷་རྣམ༷་པ༷ར་རི༷ག་པ༷འོ༷། །སྟེ་འཇུག་ཤེས་དྲུག་གོ། དེ༷་ལ༷་དང་པོ་ཀུན༷་གཞིའི་རྣམ༷་ཤེས༷་ནི༷། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་འཇུག་ཅིང་འབྲེལ་བས་ཀུན་གཞིའོ། །དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་ས་བོན་ལས་རྣམ༷་པར་སྨིན༷་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འམ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས༷་བོ༷ན་ཐ༷མས་ཅ༷ད་པ༷་སྟེ་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་དང་རིགས་ཐམས་ཅད་དུ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །ཀུན་གཞི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་
Chinese
局米旁大师教言集MP189三十偈疏 12-11-1a 三十偈疏 ༄༅། །སུམ་ཅུ་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་མཆན་འགྲེལ་བཞུགས་སོ། ། 12-11-1b 梵语：Trishika Karika。 藏语：三十颂释。 顶礼文殊童子！为了断除通往解脱和一切智的道路上的两种障碍——我执，为了阐释两种无我，为了理解唯识宗的教义，我撰写此论。此外，为了驳斥将所知视为与识相同的实有，以及将识视为如幻有而非胜义有的两种极端观点。 因此，所有关于我和法的执着，都不是外在事物，而仅仅是心。所谓‘我’的施设和‘法’的施设，即对各种各样的我和生命、造作者等的施设，以及对蕴、界、处等法的施设，所有这些都只是识，除此之外别无他物。‘成为’指的是因的刹那灭去，同时果的刹那生起。由于我和法之分别念的习气增长，阿赖耶识显现为我和法。虽然它们在外境中并不存在，但由于无始以来的串习力，它们就像存在一样，被执着为我和法。因此，它们并非与心异体，却被误认为异体而遍计执着。 然而，如果没有施设的基础，施设是不可能的，因此布达坚称，在外境中存在着转化为识的事物。一切所知都是遍计所执，因此没有实物。识是缘起，因此被认为是实有。‘成为缘起’一词表明，即使是‘成为’，在外境中也没有我和法，只是在心的所取分上施设了三种相：阿赖耶识、成熟；缘念于此的染污意；以及缘取境的六识。 第一个是阿赖耶识，它作为一切法的因和果而存在，并且相互关联，因此是‘阿赖耶’（藏文：ཀུན་གཞི，梵文天城体：ālaya，梵文罗马拟音：ālaya，汉语字面意思：阿赖耶）。它从先前的种子中成熟，并且是一切染污或一切法的种子，即在一切界、生处、种姓中，业的成熟。
English
Collected Teachings of Jamyang Khyentse Wangpo MP189 Thirty Verses Commentary 12-11-1a Commentary on Thirty Verses ༄༅། །སུམ་ཅུ་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་མཆན་འགྲེལ་བཞུགས་སོ། ། 12-11-1b In Sanskrit: Trishika Karika. In Tibetan: Commentary on Thirty Verses. Homage to youthful Manjushri! In order to abandon the two obscurations on the path to liberation and omniscience, to explain the two aspects of selflessness, and to understand the tenets of the Mind-Only school, I compose this treatise. Furthermore, it is also to refute the two extremes of thinking that knowable objects are one substance with consciousness, and that consciousness, like knowable objects, exists only conventionally but not ultimately. Therefore, all imputations of 'I' and 'phenomena' are not established as external objects, but are merely mind. The imputations of 'I' and 'phenomena,' that is, the imputations of various 'I's, life, creator, etc., and the imputations of aggregates, elements, sense bases, etc., as 'phenomena'—all these are merely consciousness; there is nothing other than that. 'Becoming' means that the moment the cause ceases, the moment of the result is obtained simultaneously. Due to the increased habit of conceptualizing 'I' and 'phenomena,' the alaya-consciousness appears as 'I' and 'phenomena.' Although they do not exist externally, due to the power of beginningless habituation, they are imputed as 'I' and 'phenomena' as if they exist. Thus, although they are not other than mind, they are completely imputed as if they are other. However, if there is no basis for imputation, imputation is impossible. Therefore, Bhadanta asserts that there are objects that have become consciousness externally. All knowable objects are completely imputed, so there are no real objects. Consciousness is interdependent, so it is asserted to be real. The phrase 'becoming interdependent' indicates that even 'becoming,' there is no 'I' and 'phenomena' externally, but three aspects are imputed on the apprehended aspect of the mind: the alaya-consciousness, maturation; the afflicted mind that thinks about it; and the six consciousnesses that cognize objects. The first is the alaya-consciousness, which exists as the cause and effect of all phenomena and is interconnected, hence it is 'alaya' (Tibetan: ཀུན་གཞི, Sanskrit Devanagari: āalaya, Sanskrit Romanization: ālaya, Chinese literal meaning: storehouse). It matures from previous seeds and is the seed of all defilements or all phenomena, that is, the maturation of karma in all realms, beings, birthplaces, and lineages. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
དམིགས་པ་གང་། རྣམ་པ་གང་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་དེ༷་ནི༷་བདག་དང་ཆོས་སུ་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ལེན༷་པ༷་དག༷་དང༷་གན༷ས་ཀྱི། རྣམ༷་པ༷ར་རིག༷་པ༷་ཡི་བག་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་དེ་དེར་མྱོང་ཙམ་གྱིས་མི༷་རི༷ག་པ༷་སྟེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་ལ་དམིགས་པས་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའོ། །དམིགས་རྣམ་ཡུལ་སྣོད་བཅུད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་ཀྱང་རིས་ཆད་མིན་པས་མི་ཚོར་བའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲའོ། །དེ་འཁོར་གང་དང་ལྡན་ན་དུས་རྟག༷་ཏུ༷་རེ༷ག་པ་དང༷་ཡི༷ད་ལ་བྱེ༷ད་པ་དང༷་། རི༷ག་ཅེས་ཚོར་བ་དང༷་འདུ༷་ཤེས༷་དང་སེམ༷ས་པར༷་ལྡན༷་ཏེ་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་མི་འབྲལ་ལོ། ། 12-11-2b དེ༷་ལ༷་ཀུན་གཞིའི་ཚོ༷ར་བ༷་ནི་བཏང༷་སྙོམས༷་ཏེ༷་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞི་དེ༷་ནི༷་ཉེ་ཉོན་གྱིས་མ༷་བསྒྲིབ༷ས་ལ་དགེ་སྡིག་གང་དུའང་ལུང༷་མ༷་བསྟན༷་པ་ཡིན་ལ། དེའི་འཁོར་རེ༷ག་པ་ལ༷་སོ༷གས་པ༷འ༷ང་དམིགས་རྣམ་སོགས་ཀུན་གཞི་དེ༷་བཞི༷ན་ནོ། །ཀུན་གཞི་དེ༷་ནི་རྒྱུན༷་འབ༷བ་ཆུ༷་བོ༷་བཞི༷ན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་བར་མེད་དུ་འཇུག་གོ། ཟག་པ་ཟད་པའི་དགྲ༷་བཅོ༷མ་ཐོབ་པ་ཉི༷ད་ན༷་ཀུན་གཞི་དེ༷་ལྡོག༷་གོ༷་སྟེ་ཀུན་གཞི་ལ་གནས་ངན་ལན་མ་ལུས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དེ༷་ལ་གན༷ས་ཏེ༷་ར༷བ་ཏུ་འབྱུང༷་ཞི༷ང་། དེ༷་ལ༷་ང་ཡིར་དམི༷གས་པ༷་ནི་ཉོན་ཡི༷ད་ཅེ༷ས་བྱ༷་སྟེ། རྣམ༷་ཤེས༷་གང་ཞིག་ངར༷་སེམ༷ས་པའི་བད༷ག་ཉི༷ད་ཅ༷ན་དེ་ནི། བསྒྲིབ༷ས་ལ༷་དགེ་སྡིག་ཏུ་ལུང༷་དུ༷་མ༷་བསྟན༷་པའི༷། ཉོ༷ན་མོ༷ངས་བཞི༷་དང༷་དུས་ཇི་སྲིད་པར་རྟག༷་ཏུ༷་འགྲོ༷གས་ཏེ།གང་ཞེ་ན། བད༷ག་ཏུ༷་ལྟ་བ༷་འཇིག་ལྟ་དང༷་བད༷ག་ཏུ༷་རྨོང༷ས་པ་མ་རིག་པ་དང་། བད༷ག་རྒྱལ༷་ཏེ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་བད༷ག་ལ་ཆ༷གས་པར་འདུ༷་ཤེས༷་པ༷་སྟེ་བདག་ལ་དགའ་བའམ་སྲེད་པའོ། །ཡང་སྨྲས་པ། མ་རིག་པ་དང་བདག་ལྟ་དང་། །ངའོ་ང་རྒྱལ་སྲེད་འདི་བཞིས། །ཀུན་གཞི་ཉོན་མོངས་ཅན་འགྱུར་ཡིད། །ངར་སེམས་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་བྱེད་པའང་། །ཡིད་དེ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་ཅན། །སེམས་དགེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཚེ། །རྟག་ཏུ་ངར་འཛིན་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེ༷ས་བློ་བརྟན་གྱི་འགྲེལ་བ་ལས་སོ། །དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་གང༷་དུ༷་སྐྱེས༷་པ༷་དེ༷འི་ས་པའོ༷་དེ་བཞི་ལས་གཞ༷ན། རེ༷ག་སོ༷གས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་པོ་དག་ཀྱང༷་མཚུ༷ངས་པར་ལྡན་པས་དེ་འཁོར་དགུ་དང་ལྡན་ཏེ། འདི་དག་ཀྱང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེའི་ས་པའོ། །དེ་ནི་ 12-11-3a དགྲ༷་བཅོ༷མ་ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་མེ༷ད། དེ་བཞིན་དུ་འགོ༷ག་པའི༷་སྙོ༷མས་པར༷་འཇུ༷ག་པ་ལ༷་ཡང་མེ༷ད། འཇི༷ག་རྟེན༷་ལས་འད༷ས་པའི༷་ལམ༷་བདག་མེད་པ་སྒོམ་པ་ན༷འ༷ང་མེ༷ད། འདི༷་ནི༷་གྱུར༷་པ༷་གཉི༷ས་པའོ། །གྱུར་པ་གསུམ༷་པ༷་ཡུལ༷་གཟུགས་སྒྲ་དྲ
Chinese
问：什么是它的所缘和行相？ 答：阿赖耶识（kunjishi，一切的基础）是执取我（bdag，自我）和法（chos，事物）的习气，是受（lenpa，接受）和住（gnas，保持）的处所。虽然有识（rnampar rigpa，意识）的习气，但仅仅体验它并不会认知（mirigpa，不理解）。由于它缘于内外无差别的对境，所以行相非常微细。 即使所缘是广大的外境、有情和器世界，但由于没有差别，所以行相非常微细，以至于无法察觉。 问：它与哪些心所相应？ 答：它总是与触（regpa，接触）、作意（yid la jedpa，注意）、受（tshorba，感觉）、想（'dushes，认知）和思（semspa，意图）相应，与五遍行心所（kun 'gro lnga，五种普遍心理活动）不可分离。 关于阿赖耶识的感受（tshorba，感觉）是舍受（btang snyoms，中性），因为它没有完全的差别。 阿赖耶识没有被近烦恼（nye nyon，次要的烦恼）所染污，也没有被归类为善或恶。与它相应的触等也和阿赖耶识一样，具有相同的所缘和行相。 阿赖耶识像连续不断的河流一样，刹那不停地流淌。只有当证得阿罗汉（dgrachom，战胜敌人者，指断尽烦恼的圣者）果位时，阿赖耶识才会止息，因为已经完全断除了阿赖耶识中的所有恶趣之因。 阿赖耶识安住于识中，并执着于‘我’，这被称为染污意（nyon yid，受染污的意）。哪种识具有‘我’的思考的自性呢？ 它是被遮蔽的，不属于善或恶的范畴，与四种烦恼（nyon mongs bzhi，四种染污）恒常相伴。这四种烦恼是什么呢？ 它们是：我见（bdag tu lta ba，认为有我的观点，即萨迦耶见）、我痴（bdag tu rmongs pa，对我的无知，即无明）、我慢（bdag rgyal，认为‘我是’的傲慢）和我爱（bdag la chags par 'dushes pa，对我的贪爱或执着）。 又说： ‘无明与我见，我慢与我爱，此四者，使阿赖耶成染污意，乃是‘我’之思的体性，亦是颠倒之因。此意乃是彼等烦恼之伴侣，心若非善非恶时，恒常是‘我’执之因。’ 这是引自《智稳定论》的解释。 无论它生于三界（khams gsum，欲界、色界、无色界）中的哪一界，都属于那一界的范畴。除了这四种烦恼之外，触等五遍行心所也同样与之相应，因此它与九种心所相应。这些心所也属于它们所生之处的范畴。 阿罗汉（dgrachom，战胜敌人者）断除了所有烦恼，因此没有染污意。同样，在灭尽定（'gogpa'i snyompar 'jugpa，一种高级禅定状态）中也没有染污意。在超越世间的道（'jig rten las 'daspa'i lam，超越轮回的道路）中，当修习无我（bdag medpa，没有自我）时，也没有染污意。这是第二种转变。 第三种转变是：对境，即色、声、香、味、触。
English
Question: What are its object and aspect? Answer: The Alaya (kunjishi, the basis of everything) is the place for taking the imprints of perceiving self (bdag, ego) and phenomena (chos, things), the place of receiving (lenpa, accepting) and abiding (gnas, remaining). Although there are imprints of consciousness (rnampar rigpa, awareness), merely experiencing it does not recognize (mirigpa, not understanding) it. Because it focuses on objects without distinction between internal and external, its aspect is extremely subtle. Even though the object is the vast external world, sentient beings, and the container world, because there is no distinction, the aspect is so subtle that it cannot be perceived. Question: With which mental factors does it associate? Answer: It is always associated with contact (regpa, touch), attention (yid la jedpa, attention), feeling (tshorba, sensation), perception ('dushes, cognition), and intention (semspa, intention), inseparable from the five omnipresent mental factors (kun 'gro lnga, five universal mental activities). Regarding the feeling (tshorba, sensation) of the Alaya, it is neutral (btang snyoms, equanimity) because it is not completely differentiated. The Alaya is not obscured by the near afflictions (nye nyon, secondary afflictions) and is not categorized as either virtuous or non-virtuous. The contact and other factors associated with it are also like the Alaya, having the same object and aspect. The Alaya flows continuously like a river, without interruption for a moment. Only when the state of Arhat (dgrachom, conqueror of enemies, referring to a saint who has exhausted afflictions) is attained will the Alaya cease, because all the causes of bad rebirths in the Alaya have been completely abandoned. The Alaya consciousness abides in consciousness and clings to 'I', which is called afflicted mind (nyon yid, defiled mind). Which consciousness has the nature of thinking 'I'? It is obscured, not categorized as virtuous or non-virtuous, and constantly accompanied by the four afflictions (nyon mongs bzhi, four defilements). What are these four afflictions? They are: the view of self (bdag tu lta ba, the view that there is a self, i.e., Sakaya-drishti), the ignorance of self (bdag tu rmongs pa, ignorance of self, i.e., ignorance), the pride of self (bdag rgyal, the pride of thinking 'I am'), and the love of self (bdag la chags par 'dushes pa, attachment or clinging to self). Furthermore, it is said: 'Ignorance and the view of self, pride and love of self, these four, make the Alaya an afflicted mind, which is the nature of thinking 'I', and is also the cause of inversion. This mind is the companion of those afflictions, and when the mind is neither virtuous nor non-virtuous, it is always the cause of clinging to 'I'.' This is quoted from the explanation of the 'Steadfast Intellect Treatise'. Whichever of the three realms (khams gsum, desire realm, form realm, formless realm) it is born in, it belongs to that realm. Apart from these four afflictions, the five omnipresent mental factors such as contact are also associated with it, so it is associated with nine mental factors. These mental factors also belong to the realm in which they are born. The Arhat (dgrachom, conqueror of enemies) has abandoned all afflictions, so there is no afflicted mind. Similarly, there is no afflicted mind in cessation meditation ('gogpa'i snyompar 'jugpa, an advanced state of meditation). In the path that transcends the world ('jig rten las 'daspa'i lam, the path that transcends samsara), when practicing no-self (bdag medpa, no self), there is also no afflicted mind. This is the second transformation. The third transformation is: objects, namely form, sound, smell, taste, and touch. --------------------------------------------------------------------------------