Tibetan
ཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་མོ། །ལྟ་བའི་ངེས་པ་མད་པར་གང་སྣང་བུན་ལོང་གཏད་མེད་དུ་འཆར་བ་སེམས་གནས་ཀྱི་མཐུ་ལའང་འབྱུང་བས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པར་མི་རུང༌། གཉིས་པ་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་ནི། དྲན་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ། ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ལ་ང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང་ང་སྣང་ཙམ་ནས་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ངེས་པ་དྲངས་ཏེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བློ་དེ་ལ་ང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང༌། ང་རང་བཞིན་མེད་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་སྣང་བ་ཡང་མི་སྲིད་ལ། དེ་གཉིས་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་གང་ཟག་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བས། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་ངེས་པ་བརྟེན་ནོ། །འདི་ནི་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བོས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྒོམ་པའི་ཐབས་དངོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལའང་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །གཉིས་པ་ང་ཡི་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ལ་གཉིས། མཉམ་གཞག་ཏུ་བསྒོམ་པ་དང༌། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བསྒོམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། མིག་སྣ་སོགས་ང་ཡི་བའི་གདགས་བཞི་ཡིན་ལ། ངའོ་སྙམ་པ་དང༌། བདག་གིའོ་སྙམ་པའི་བློ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱ་ལྟ་བུར་སྣང་ལ། བློ་དེས་བཟུང་ས་རང་དེའི་དོན་སྟེངས་ནས་གྲུབ་ན་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། དེ་ཞེན་དོན་དུ་བྱས་ནས་ངའི་འོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་གང་ཟག་གི་བདག་དེར་འཛིན་གྱི་ཁོངས་སུ་བསྡུར་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་བསྒྱུར་བྱ་དེ་དོན་སྟེང་ནས་གྲུབ་ན། བསྐྱུར་བ་པོ་གང་ཟག་ཀྱང་དོན་སྟེངས་ནས་གྲུབ་དགོས་པ་ལ། དེ་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པས་བདག་གི་བ་ལ་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་བསྒོམ་རྒྱུའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། བསྒོམ་ཚུལ་དང་དྲན་ཤེས་བསྟེན་ཚུལ་སྔར་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བསྒོམ་པ་ནི། མིང་ཙམ་དང་བཏགས་པ་ཙམ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྔར་གྱི་རིགས་པ་ཁ་སྤོས་ལ་བྱའོ། །སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པ་དེས་དམྱལ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་གང་ཟག་དང༌། དེའི་བདག་གི་བ་ཐམས་ཅད་གདགས་གཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ མེད་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང༌། བདག་གི་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་འགྲུབ་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྒོམ་པ་ལ་གཉིས། མཉམ་གཞག་ཏུ་བསྒོམ་པ་དང༌། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བསྒོམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང༌། མ་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཡིན་ཞིང༌། དེ་རྣམས་དོན་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང་ལ། སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་དང་ཞེན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་དང་བདག་འཛིན་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཡིན་ནོ། །དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི། གཟུགས་ཅན་རྣམས་རང་གི་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་དང་ཆ་ཅན་དང༌། ཤེས་པ་རང་གི་སྔ་ཕྱི་ལ་སོགས་དུས་ཀྱི་ཆ་དང་ཆ་ཅན་གཉིས་དོན་སྟེང་ནས་གྲུབ་པའི་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་རུང་དུ་གྲུབ་བརྟགས་ནས་སྔར་བཞིན་འགོག་པ་དང༌། ཆོས་དང་གང་ཟག་ཀྱང་རང་གི་གདགས་གཞིའི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དང༌། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་ན། གང་ལ་བརྟེན་པ་དེ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཏུ་མེད་དེ། གཅིག་ཏུ་ཡོད་ན་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ།དེ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་མེད་དེ། དེར་ཡོད་ན་འབྲེལ་བ་ཁེགས་པས་དེ་ལ་ལྟོས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དང་སྔ་མའི་རིགས་པས་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ངེས་པ་དེ་སྔར་ལྟར་དྲན་ཤེས་བསྟེན་ནས་བསྒོམ་མོ། །དེ་ཡང་གང་ཟག་དང་ཆོས་གང་ཡིན་ཡང་ཡུལ་སྟེངས་ནས་གྲུབ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འདུག་དོན་དམ་གཅོད་པའི་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་བཙལ་བ་ན་མཐར་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཡུལ་སྟེང་ན་རྙེད་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ངེས་པ་ ལྷང་གིས་སྐྱེས་པ་དེ་གའི་རྒྱུན་སྐྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བསྒོམ་པ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་བསྒོམ་ཚུལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡོད་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཀྱང་བདེན་པ་ཁེགས་པ་དོན་དམ་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བྱས་པ་དང༌། སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གཉིས་ལས་འདིར་ནི་ཕྱི་མ་བསྒོམ་བྱ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་ལ་དྲན་པ་སྐྱོང་ཚུལ་ལྟར། ད་ལྟར་གྱི་གང་ཟག་གིས་དབང་ཤེས་ལ་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ནི། དབང་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ན་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཟུང་སྟེ། དབང་ཤེས་ལ་ཡུལ་སྣང་བ་དང༌། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་གཅིག་ཏུ་དྲངས་ལ། སྣང་བཞིན་དུ་སྟོང་བ་དང༌། སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་དང༌། བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་དང༌། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་ལ་ངེས་ཤེས་བརྟན
Chinese
应当修习确信丝毫也不成立的如幻之相续。若无见解之确定，则任何显现皆会如无依无靠之盲人般显现，此亦会因心住之力量而生起，故不应修习如幻之相。第二，以忆念而修习，即以忆念执持，于“我”之念生起“我自性成立”之显现时，应从“我”之显现中引生“丝毫自性也不存在”之确定而修习。然于彼念生起“我自性成立”与“我无自性”二者同时显现亦不可能。且于同一补特伽罗，同时生起分别确定彼二者之二种分别念亦不可能。故需依赖其他意识不间断地确定。此乃现今之众生修习补特伽罗无我之真实方便。如是，于其他亦应知晓。第二，修习我所无自性分二：于入定中修习与于后得中修习。初者，眼、耳等乃我所之假立处，于“我”之念与“我所”之念，显现如能自主者。若彼念所执持之境于彼义上成立，则我所即以自相成立。若以彼为耽著之境而执持“我之”等，则可归入俱生我执所执之补特伽罗我之范畴。若能自主者于义上成立，则能舍弃者补特伽罗亦须于义上成立。然以先前所说之理，了知其丝毫也不成立，故了知我所丝毫也不具自性，乃属于补特伽罗无我之修习见，修习方式与忆念之依止方式如前。第二，于后得位修习，即修习唯名、唯假立及如幻。彼亦应将先前之理稍作改变而行。以先前所说之理，了知从地狱至佛陀之间之补特伽罗，及其所有之我所，与彼等之假立处为何，以及了知彼等为一体或异体皆无自性成立之补特伽罗无我，及所有我所亦无自性成立之方式。
English
One should meditate on the continuum, which is ascertained to be without even a little bit of inherent existence, as being like an illusion. If there is no certainty of view, then whatever appears will appear aimlessly like a blind person without support, and this can also arise from the power of mental abiding, so it is not suitable to meditate as being like an illusion. Secondly, meditating with mindfulness is to hold with mindfulness. When the thought of "I" appears to be inherently established, one should meditate by drawing the certainty that there is not even a little bit of inherent existence from the appearance of "I." Furthermore, it is also impossible for the thought to simultaneously appear as "I am inherently established" and "I am without inherent existence." And it is also impossible for two separate conceptualizations that ascertain those two to arise at the same time in one person. Therefore, one relies on certainty without being interrupted by other consciousnesses. This is the actual method for present beings to meditate on the selflessness of persons. Likewise, understand it for others as well. Secondly, meditating on the non-inherent existence of "mine" has two aspects: meditating in equipoise and meditating in post-meditation. The first is that the eyes, nose, etc., are the bases for imputation of "mine." The thought of "I" and the thought of "mine" appear like something to be controlled. If the object held by that thought is established on its own, then "mine" is established by its own characteristic. If one clings to that as an object of attachment and grasps at "mine," then it can be included in the category of grasping at the self of a person by innate self-grasping. If that which is to be controlled is established in reality, then the person who controls it must also be established in reality. However, having realized that it is not established even a little bit by the reasoning explained earlier, realizing that "mine" does not have even a little bit of inherent existence is the view to be meditated on, which belongs to the side of the selflessness of persons. The way of meditating and the way of relying on mindfulness are as before. Secondly, meditating in post-meditation is meditating as mere names, mere imputations, and like illusions. That is also done by slightly changing the previous reasoning. By the reasoning explained earlier, one should understand how the selflessness of persons, from hell beings to Buddhas, and all their "mine," are established as being without inherent existence, whether they are the same entity as the basis of imputation or different entities, and how all "mine" are also established as being without inherent existence. Secondly, meditating on the selflessness of phenomena has two aspects: meditating in equipoise.
Chinese
正修与后得修。初者，为自续所摄，及未摄之蕴、界、处等诸法，彼等似于义上成立而显现，然执著显现如是成立之相，即是法我与我执，不如是成立者，即是法无我。彼之决定者，谓有色诸法，如其东西等方分与有分，及识如其先后等时分与有分二者，若于义上成立，则当审察成立为一与异何者，如前遮破之。法与补特伽罗亦是依于自之假立基之积聚而假立，若依于彼而生，依于彼而假立者，则所依之彼，与自性成立之一体不应理，若一体，则一切能作所作皆成一体，彼二非是自性成立之异体，若异体，则于彼有关系相违，故待彼不应理。以此与前理，决定少许自性亦无，如前依止忆念而修。又无论何者，为补特伽罗与法，然于境上成立之理如何，若以决断胜义之正理寻求，则终究于任何处亦无成立，于境上全无所得之定解，朗然生起，即是护持彼之相续。二者后得修者，如于补特伽罗无我之时所说，当修如幻之后得修法。谓仅有之成立然遮遣真实，于胜义作如幻，及空性中显现之显现如幻二者，此处乃修后者。如于分别念修持忆念之理，如今之补特伽罗于根识如是修者，谓根识趣入于境时，忆念如是执持，于根识显现境，及意识少许自性亦无之定解，摄为一，当修学显现而空，空而显现之如幻。又于依于假立，依于成立，依于生起之理，坚定定解。
English
The practice of meditative equipoise and post-meditation. The first is that phenomena such as aggregates, elements, and sense bases, which are included or not included by one's own continuum, are phenomena, and they appear as if they are established in reality. However, clinging to the appearance as being established in that way is self-grasping and grasping at the self of phenomena. Not being established in that way is the selflessness of phenomena. To ascertain this, one examines whether forms, such as their eastern and other directional parts and the whole, and consciousness, such as their earlier and later temporal parts and the whole, are established as either one or different if they are established in reality, and then refutes them as before. Phenomena and persons are also imputed in dependence on their basis of designation. If they arise in dependence and are designated in dependence, then that which is depended upon and that which is established by its own nature are not one, because if they were one, all actions and agents would become one. They are not different entities established by their own nature, because if they were different, the connection would be negated, and therefore relying on it would be contradictory. Through this and the previous reasoning, one ascertains that there is not even a little bit of inherent existence, and then meditates on it by relying on mindfulness and awareness as before. Furthermore, no matter what it is, whether it is a person or a phenomenon, if one searches with valid reasoning that cuts through the ultimate truth of how it is established on the object, then in the end, there is no establishment anywhere, and the certainty that there is nothing to be found on the object arises clearly, and one maintains that continuity. The second is the practice of post-meditation. As explained in the context of the selflessness of persons, one should practice the post-meditation like an illusion. That is, even if it is established as merely existent, it negates truth, making it like an illusion in the ultimate truth, and the appearance of emptiness appearing like an illusion. Here, the latter is what should be practiced. Just as one cultivates mindfulness in conceptual thought, the way a person cultivates it in sensory consciousness now is that when sensory consciousness engages with an object, mindfulness holds it in that way. One draws together into one the certainty that the object appears to the sensory consciousness and that there is not even a little bit of the nature of mental consciousness, and one should train in appearing while being empty and appearing like an illusion while being empty. Furthermore, one should strengthen the certainty in the way of being designated in dependence, being established in dependence, and arising in dependence.
Tibetan
་པོ་འདྲེན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་རྒྱུན་གོམས་པ་རེ་ཆེར་སོང་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ལྟ་བ་དྲན་ཙམ་གྱིས་གང་སྣང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་རྗེས་ནི། ཐུན་གྱི་མཇུག་ཏུ། བསགས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་དང༌། སྨོན་ལམ་བདུན་ཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་སྨོན་གནས་རྣམས་སུ་འདུན་པ་དྲག་པོས་བསྔོ་བར་བྱའོ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཞི་གནས་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་སྐྱོང་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་འདི་ནི། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟར་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་པོས་ཟིན་བྲིས་སུ་བྱས་པའོ། །བཀྲ་ཤིས། ། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཟབ་ལམ་དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད།
Chinese
引入。像这样，如果等持和后得的串习变得非常熟练，那么在后得位，仅仅忆念见解，一切显现都会像幻象一样显现。第三，后得：在座间的结尾，将所积累的善根，通过《普贤行愿品》和《七十愿文》等方式，以强烈的意愿回向给暂时和究竟的愿望之处。对于尚未成就寂止的凡夫来说，修持中观见解的这种极其深奥的方式，是按照宗喀巴大师父子的意旨，由吉祥贤记录下来的。吉祥！ 中观应成派的甚深道中观见解指导。