Tibetan
་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་བཀག་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི་དེ་བས་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་སོ། །བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། ཞེས་ སོགས་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་བཀག་ནས་རང་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འགོག་པ་ནི་སོ་སོ་བའམ་ཞེས་སོགས་ཏེ་སོ་སོ་བའམ་འདུས་པའི་རྐྱེན་རང་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ནི། དབུ་མ་འཇུག་པར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ཉིད། ཅེས་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ལས་མི་སྐྱེ་བར་ནི། དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ནི། ཞེས་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དུས་གསུམ་བདེན་པར་འདོད་པ་འགོག་པ་ནི། གཞན་ལས་ཞེས་སོགས་ཏེ། ཡུལ་དུས་གཞན་ནས་འོང་བ་དང༌། གནས་པ་དང༌། ད་ལྟར་བ་འདས་འགྲོ་བ་བདེན་པར་མེད་པའོ། །གང་ཞིག་གང་དང་ཉེ་བ་སོགས་ནི་འདུས་བྱས་རྣམས་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྱུང་གི །མེད་ན་མི་སྐྱེ་བའོ། །དཔེར་ན། གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་ཞེས་དང༌། དེ་འདྲ་བའི་བཅོས་བུ་དེ་ལ་བདེན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། བཅོས་པ་ནི། གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་འགོག་པ་ནི། དངོས་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཞེས་སོགས་ཏེ། རྩ་ཤེ་ལས། རྐྱེན་རྣམས་སོ་སོ་འདུས་པ་ལ། ཞེས་སོགས་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་བསྒྱུར་དུ་མེད་པ་ནི། མེད་པ་རང་བཞིན་ གྱིས་གྲུབ་པའོ། །གནས་སྐབས་དོར་བའི་རང་བཞིན་དེ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྒྱུའི་དུས་ན་མེད་པར་ངོ་བོས་གྲུབ་པས་སོ། །སྔར་མེད་གསར་དུ་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ན་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་གཞན་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ་མེད་དེ། རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས་པས་སོ། །རྒྱུ་དུས་ན་མེད་པའི་ཚེ་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ནམ་ཞིག་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་ན་དགོས་མེད་དེ་ངོ་བོ་སྔར་མེད་པ་དང་མི་འབྲལ་ལ། དེ་དང་མ་བྲལ་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་མི་སྲིད་དོ། །འགག་པ་བདེན་གྲུབ་འགོག་པ་ནི། དངོས་པོ་ཞེས་སོགས་ཏེ། གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཤེས་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་བདག་ཉིད་ཅེས་སོགས་ཏེ། ལྷག་མ་རྣམས་གོ་སླའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ལེའུའི་དོན་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའི་ཚིག་དོན་རགས་པ་བློ་ལ་ངེས་པ་རྣམས་ཚེ་རབས་གཞན་དུའང་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗེད་བྱང་དུ་བྲིས་པ་འདིས་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད
Chinese
就像阻止产生执着于实有的分别念一样。总结遮止无因的意义，就是“因此”等两句偈颂。“非从自生亦非从他”等所说的，遮止了说无因，进而遮止从自和他产生，就是“各自”等，各自或聚合的因，不从自身产生。《入中论》中说：“已生之法复生者，理亦非有彼已生。”等，应从那里了解。关于不从他生，也是从那里面说：“设若由他而生他，……”等来了解。遮止认为三时是真实的，就是“从他”等，从其他处所时间而来，以及住留，以及现在的过去之法，都不是真实的。任何接近任何事物等，就是有为法如果存在因，就会产生；没有因，就不会产生。例如，就像影像等，像那样的虚假之物，怎么会有真实性呢？因为虚假是依赖于其他的。为了详细解释那些意义，遮止真实的产生，就是“对于事物成为存在”等，如《根本慧论》中“诸法不自生，亦不从他生，不共不无因，是故知无生”等来了解。不存在的事物是不可改变的，就是不存在的事物是自性成立的。舍弃状态的自性，怎么会是事物呢？因为不是事物。因为在因位时，是以自性成立的不存在。如果先前不存在的事物不会新成为事物，那么成为事物的其他事物是什么呢？没有，因为在因位时，存在的事物不会被观察到产生。如果在因位时不存在，就不会成为事物，那么事物什么时候会成为存在呢？不会成为存在。这样，如果事物没有产生，就没有必要，因为它的体性不会与先前不存在的事物分离，如果不与它分离，那么事物存在的时机是不可能的。遮止真实的灭亡，就是“事物”等，很容易理解。不了解真实性的过患，就是“自身”等，其余的很容易理解。这样，为了使对智慧品意义的粗略词义，铭记于心，不忘于其他世，由具德上师一切智宗喀巴大师广为宣说，而写下的笔记，愿以此在一切世
English
Just as it prevents the arising of the discriminating mind that clings to existence as real. The meaning of negating causelessness is summarized in the two verses beginning with "Therefore." Having negated the assertion of causelessness as stated in "Not from self, not from other," etc., and then negating arising from self and other, is "individually," etc. That is, the individual or aggregate cause does not arise from itself. It is to be understood from the Madhyamakavatara, which says, "It is not reasonable for what has already arisen to arise again, for it has already arisen." Regarding not arising from other, it is also to be understood from that same text, which says, "If another were to arise dependent on another..." Negating the belief that the three times are real is "from other," etc. That is, coming from another place and time, as well as abiding, and the present past phenomena, are not real. Whatever is close to whatever, etc., is that conditioned phenomena arise if there is a cause; if there is no cause, they do not arise. For example, like an image, etc., how can there be reality in such a fabricated thing? Because fabrication depends on others. To explain those meanings in detail, negating true arising is "for things to become existent," etc., as in the Mulamadhyamakakarika, "Things do not arise from themselves, nor do they arise from others, not from both, not without a cause; therefore, it is known that there is no arising," etc. What does not exist is unchangeable, that is, what does not exist is established by its own nature. How can that nature that has abandoned its state be a thing? Because it is not a thing. Because in the causal state, it is established by its own nature as non-existent. If what did not exist before does not newly become a thing, then what other thing becomes a thing? There is none, because in the causal state, the arising of what exists is not observed. If it does not become a thing when it does not exist in the causal state, then when will a thing become existent? It will not become existent. Thus, if a thing has not arisen, it is unnecessary, because its essence does not separate from what did not exist before, and if it does not separate from it, then the occasion for a thing to exist is impossible. Negating true cessation is "things," etc., which is easy to understand. The fault of not understanding reality is "oneself," etc., the rest is easy to understand. Thus, in order to keep in mind the rough meaning of the words of the chapter on wisdom, not to forget it in other lives, this notebook written by the glorious lama, the all-knowing Tsongkhapa, may it in all lives
Tibetan
་དུ་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་གྱུར་ཅིག །སརྦ་མངྒལཾ། །སྭ་སྟི། རྒྱལ་བསྟན་པད་ཚལ་ཕན་ བདེའི་དྲི་བསུང་ཅན། །བཤད་སྒྲུབ་འདབ་རྒྱས་རྣམ་གྲོལ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད། །འགྲོ་ཀུན་སྤྱོད་ཕྱིར་སྡེ་དགེ་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་། །ཆོས་སྡེ་ཆེ་ནས་ཆོས་སྦྱིན་ཆར་འདི་སྤེལ། ། སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་ཊཱིཀྐི་བློ་གསལ་བ།
Chinese
愿它能利益自性之续流。萨瓦芒嘎朗！（藏文：སརྦ་མངྒལཾ，梵文天城体：सर्व मङ्गलम्，梵文罗马拟音：sarva maṅgalam，一切吉祥！），愿吉祥！ 胜者教法莲苑具利益 安乐之妙香。 讲修花瓣盛开解脱蜜之精华。 为利一切众生德格伦珠顶（今四川德格县伦珠顶寺）。 此大法寺广弘法施之雨。 入行论智慧品释·明慧者。
English
May it benefit the continuum of its own nature. Sarva Mangalam! Svasti! The victorious doctrine's lotus garden possesses the fragrance of benefit and happiness. The petals of explanation and practice are blooming, the essence of liberation's honey. For the sake of all beings, from Dege Lhundrub Teng (Lhundrub Teng Monastery in Dege County, Sichuan Province). This great Dharma monastery spreads this rain of Dharma giving. Commentary on the Wisdom Chapter of the Bodhisattvacaryāvatāra - The Clear-Minded.