Tibetan
པ། སྲིད་པ་ལས་ཐར་པ་སྲིད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་སོགས་བཞི་ལ། སྐྱེས་མ་ཐག་གི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྟོག་པ་འདི་ཆོས་ ཅན། རིགས་འདྲ་སྔ་མ་སྔོན་དུ་སང་སྟེ། རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་གོམས་པ་བཞིན། གཉིས་པ་ནི་འདི་སོགས་དགུ་ལ། དེ་ཆོས་ཅན། དོན་ཆ་མེད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་མ་བྱུང་བར་ཐལ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། དངོས་པོ་བདེན་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེད་མིན་པར་ཐལ། རིམ་གྱིས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་རྟག་པ་མིན་པར་ཐལ། རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རིག་པ་སྔོན་དུ་སོང་སྟེ། རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དེ་སོགས་བཞི་ལ། དབུ་མའི་ལུགས་ལ་རྟག་ཆད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། རྒྱུ་ལོག་རྗེས་སུ་འབྲས་བུ་ལྡོག་པས་རྟག་པ་དང༌། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བས་ཆད་པའི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་བཞིན། བཞི་པ་ནི། ཆོས་སོགས་བཞི་ལ། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཆོས་ཅན། བདེན་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་སྒྲིམ་མི་དགོས་པར་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྟོང་ཉིད་མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།གཉིས་པ་ནི། རྒྱུ་སོགས་བཞི་ལ། ཀུན་ཉོན་བདེན་པ་བཀག་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཁྲུགས་ཤིང་ཉམས་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། རྒྱུ་འབྲས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། འདི་སོགས་རྣམས་ལ། ཚོགས་དྲི་མེད་སོགས་པའང་ལུགས་འདི་ལ་མི་རུང་བར་ཐལ། རྒྱུ་འབྲས་བདེན་པ་བཀག་ནས་རྫུན་པ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་བསོད་ནམས་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུ་རྣམ་དག་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུ་རྣམ་ དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སྲོག་གཅོད་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་བཞིན། བདེན་འཛིན་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་བསོད་ནམས་ཆོས་ཅན། ཆོས་རྟགས་གོ་ལྡོག །ལོག་ལྟའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་ལོག་བཞིན། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་མ་བསླངས་པའི་སྦྱིན་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟོབས་ཆུང་སྟེ། ཁྱོད་རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་བཞིན། དེར་ཐལ། དངོས་པོར་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་པ་བཞིན། སྟོང་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སྦྱིན་པ་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུ་རྣམ་དག་འབྱུང་སྟེ། རྒྱས་པའི་རྒྱུ་རྣམ་དག་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།ས་བོན་གྲུང་པོའི་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་བཞིན།
Chinese
པ། 论证从有生中解脱是有可能的。第一，关于那四个等等。这个刚出生的事物不存在的分别念，是所立宗。因为它是与前一类相似的，是觉知。如同串习贪欲一样。第二，关于这九个等等。它是所立宗。它不可能不是从无意义的力量中产生的，因为那不存在。并且，因为事物真实存在被否定。它不可能没有原因，因为它逐渐变化。它的自性不可能恒常，因为它不是恒常产生的。因此，觉知先于它，因为它是一种觉知。第三，关于那四个等等。中观宗没有常断的过失，因为原因消失后结果也消失，所以没有常的过失。并且，因为结果不是从原因中产生的，所以没有断的过失。如同从种子中产生苗芽一样。第四，关于那四个法等等。圣菩萨，是所立宗。由执著真实的因产生的烦恼，不需要压制就能被舍弃，因为已经见到空性并加以串习。第二，关于那四个因等等。由于否定了遍染的真实，轮回和涅槃的分类不会混乱和退失，因为已经承认了世俗中的因果。第三，关于这些等等。清净的集合等等也不适用于这个宗派，因为否定了真实的因果而安立了虚假的因果。由空性见解所引发的福德，是所立宗。它会产生清净的结果，因为因是清净的。如同由世间正确的见解所引发的，断除杀生的戒律等等。由真实执著所引发的福德，是所立宗。法和特征颠倒。如同由邪见的力量产生的邪淫。不由空性见解所引发的布施，是所立宗。你的结果力量弱小，因为你是由颠倒的因产生的。如同从我与我所执著中产生的结果。这是因为，以真实成立的事物会被量妨害。如同将海市蜃楼执著为水。由空性见解所引发的布施，是所立宗。它会产生清净的结果，因为它是从增长的清净因中产生的。如同从健康的种子中产生苗芽。
English
Pa. It is shown that liberation from existence is possible. First, regarding those four etc. This concept of the non-existence of a newly born thing is the subject. Because it is similar to the previous kind, it is awareness. Like the habituation of desire. Second, regarding these nine etc. That is the subject. It is impossible that it did not arise from the power of meaninglessness, because that does not exist. And, because the truth of things is denied. It is impossible to be without cause, because it changes gradually. Its nature is impossible to be permanent, because it does not arise permanently. Therefore, awareness precedes it, because it is an awareness. Third, regarding those four etc. The Madhyamaka school does not have the fault of permanence or annihilation, because when the cause ceases, the result also ceases, so there is no fault of permanence. And, because the result does not arise from the cause, there is no fault of annihilation. Like a sprout arising from a seed. Fourth, regarding those four dharmas etc. A noble Bodhisattva is the subject. The afflictions arising from the cause of grasping at truth will be abandoned without needing to be suppressed, because they have already seen emptiness and are habituated to it. Second, regarding those four causes etc. Because the truth of complete defilement is denied, the classification of samsara and nirvana will not be confused or degenerate, because cause and effect have been admitted in conventional truth. Third, regarding these etc. Even the pure assembly etc. is not suitable for this school, because it denies the true cause and effect and establishes the false cause and effect. The merit aroused by the view of emptiness is the subject. It will produce a pure result, because the cause is pure. Like the precepts of abandoning killing etc. aroused by the correct worldly view. The merit aroused by grasping at truth is the subject. Dharma and characteristic are reversed. Like sexual misconduct arising from the power of wrong view. Giving not aroused by the view of emptiness is the subject. Your result is weak, because you arise from a reversed cause. Like the result arising from grasping at self and what belongs to self. That is because the valid cognition harms the thing that is established as true. Like grasping at water in a mirage. Giving aroused by the view of emptiness is the subject. It will produce a pure result, because it arises from a pure cause of increase. Like a sprout arising from a healthy seed.
Tibetan
ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོས་བཟུང་བ་ནི། རྒྱུ་སོགས་བརྒྱད་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཤེས་པའི་རྫས་ལས་གཞན་མིན་པར་ཐལ། མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པར་ཐལ། རྟགས་དེ་ཡིན་ན་ཤེས་པའི་རྫས་སུ་གནས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཐ་སྙད་དུ་སེམས་ཙམ་གྱིས་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་དོན་གྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་སེམས་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། དོན་དམ་པར་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་གྱིས་ངོ་བོ་དང་གཞན་ལས་འཔགས་ཚུལ་ནི། ཚུལ་སོགས་བཅུ་གཉིས་ལ། ཚོགས་སྦྱོར་བའི་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཅན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་དང༌། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན། སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པའི་སྲབ་སྐྱོགས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུས་དཔག་མེད་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་འཆི་བ་མེད་པའི་གོ་འཕང་ལ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པའི་བདུད་རྩི་རང་བཞིན་མེད་རྟོགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཅན། ཁྱབ་འཇུག་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱི་པོ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་བར་ཐལ། ཐུགས་རྗེ་དག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་གཅིག་གིས་རང་དབང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། ལུགས་འདི་རྟོགས་ན་སྙིང་རྗེ་དང་དད་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་སོགས་བརྒྱད་ལ། ཚོགས་སྦྱོར་བའི་སེམས་དཔའ་དག་ཆོས་ཅན། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཐར་ལམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟོན་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་འཆལ་ཞིང་གཞོལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཀྱི་ནོར་དང་ལྡན་པའི་ཚོགས་སྦྱོར་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། ཐུབ་པ་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐུབ་པའི་ལུགས་ལས་ལུགས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཐར་ལམ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་སྙིང་པོ་མེད་པར་གཟིགས་ པའི་ཕྱིར།བཤད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱ་བ་ནི། བསྟན་བཅོས་འདི་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོས་མཛད་ལ། དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་བདག་དང་སོགས་སོ། །ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ནི་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་སོ། །ཟེ་འབྲུ་སྤྱི་བོས་ལེན་པ་ནི་དེ་ལ་དངོས་སུ་ཆོས་ཉན་པའོ། །མཁས་པའི་དབང་པོ་དཔལ་ལྡན་ཞི་བ་འཚོས། །ལེགས་པར་བཤད་པ་དབུ་མའི་རྒྱན་འདི་ལ། །བླ་མའི་གསུང་བཞིན་བརྗེད་བྱང་འདི་བྱས་པས། །འགྲོ་ཀུ
Chinese
对世俗谛的认定是，有因等八个方面。这些由因果所包含的法，是所立宗。它们不可能是与识的实体不同的东西，因为它们是通过现量证成的方式被体验的。这是周遍的，因为如果那是那个（证成的方式），它们必须存在于识的实体中。那是所立宗。在名言中，它们应当被理解为唯识的自性，因为它们远离外境。在胜义中，它们没有被证成为唯识，因为在胜义中，它们远离一和多。 大乘的体性和超越其他的方式是，有方式等十二个方面。处于积聚资粮位的菩萨，是所立宗。他们将会获得具有真如之义的大乘，因为他们乘坐着仅仅在名言中是唯识之方式和在胜义中是无自性之方式的二者的木车。因为他们正在进入先前所说的理性的薄壳。证悟无自性的智慧，是能成为安住于无死果位之真实甘露的正确因，而无死果位存在于无量劫的轮回中。毗湿奴和自在天等所有外道，以及世间顶点的声闻和独觉阿罗汉们，也不会体验到它，因为只有具有清净大悲之因的如来，才会自在地现量体验到它。如果证悟了这个宗义，生起慈悲和信仰的原因是，有那些等八个方面。那些处于积聚资粮位的菩萨们，是所立宗。有对所有外道生起慈悲的原因，因为他们看到那些外道沉溺和依附于以颠倒的方式宣说解脱道的宗派。具有智慧财富并安住于积聚资粮位的菩萨，是所立宗。他们将会对能仁生起极大的恭敬，因为他们看到，从能仁的宗义之外的所有宗义，都由于从解脱道颠倒过来而没有实义。 圆满宣说的行为是，这部论典是由寂护论师所造。它的功德是我和等等。语自在是至尊妙音。以头顶接受是直接从他那里听闻佛法。贤哲之王，吉祥寂护，对于他所善说的中观庄严论，我已按照上师的教言，作此笔记。愿一切众生
English
The ascertainment of conventional truth is, there are eight aspects such as cause. These phenomena encompassed by cause and effect are the subject of the thesis. They cannot be something other than the substance of consciousness, because they are established by way of being experienced by direct perception. This is pervasive, because if that is that (the way of being established), they must abide in the substance of consciousness. That is the subject of the thesis. In name only, they should be understood as the nature of mind-only, because they are devoid of external objects. In ultimate truth, they are not established as mind-only, because in ultimate truth, they are free from one and many. The nature of the Great Vehicle and the way it surpasses others is, there are twelve aspects such as way. Bodhisattvas who are in the accumulation stage are the subject of the thesis. They will attain the Great Vehicle that has the meaning of suchness, because they ride the chariot of the two ways: the way of mind-only in name only, and the way of no self-nature in ultimate truth. Because they are entering the thin shell of reasoning that was previously explained. The wisdom of realizing no self-nature is the correct cause that can become the nectar of immortality for abiding in the state of no death, which exists in limitless cycles of samsara. All non-Buddhists such as Vishnu and Ishvara, and even the Hearers and Solitary Realizers who are the pinnacle of the world, will not experience it, because only the Tathagata who has the cause of pure compassion will directly experience it independently. If one realizes this system, the reasons for generating compassion and faith are, there are eight aspects such as those. Those Bodhisattvas who are in the accumulation stage are the subject of the thesis. There is a reason for generating compassion for all non-Buddhists, because they see that those non-Buddhists are indulging in and clinging to tenets that proclaim the path to liberation in a reversed way. Bodhisattvas who possess the wealth of intelligence and abide in the accumulation stage are the subject of the thesis. They will generate great reverence for the Sage, because they see that all systems other than the Sage's system are devoid of essence because they have been reversed from the path to liberation. The act of completely finishing the explanation is: This treatise was composed by the master Shantarakshita. Its qualities are myself and so on. The lord of speech is the venerable Manjushri. Accepting it on the crown of one's head is directly listening to the Dharma from him. The king of scholars, glorious Shantarakshita, upon this Ornament of the Middle Way that he has well explained, I have made this note according to the words of the lama. May all beings
Tibetan
ན་ཐེག་མཆོག་ལུགས་ལ་མཁས་པར་ཤོག །བདག་ཀྱང་དལ་བའི་རྟེན་བཟང་ཐོབ་གྱུར་ནས། །བཤེས་གཉེན་མཆོག་རྣམས་གུས་པས་བསྟེན་བྱེད་ཅིང༌། །ལྟ་ངན་ལོག་པའི་གཡང་ས་རབ་སྤངས་ནས། །མཁས་པའི་དབང་པོ་ཞི་འཚོ་འདྲ་བར་ཤོག །ཁམས་གསུམ་གྱི་བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་གསུང་རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེས་བརྗེད་བྱང་དུ་བྱས་པ་དགེ་བར་གྱུར་ཅིག །འདིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་སྒོ་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག །མངྒ་ལཾ། །སྭ་སྟི། རྒྱལ་བསྟན་པད་ཚལ་ཕན་བདེའི་དྲི་བསུང་ཅན། །བཤད་སྒྲུབ་འདབ་རྒྱས་རྣམ་གྲོལ་སྦྲང་རྩིའི་བཅུད། །འགྲོ་ཀུན་སྤྱོད་ཕྱིར་སྡེ་དགེ་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་། །ཆོས་སྡེ་ཆེ་ནས་ཆོས་སྦྱིན་ཆར་འདི་སྤེལ། ། རྒྱལ་ཚབ་ཆོས་རྗེས་རྗེ་ལ་གསན་པའི་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་བརྗེད་བྱང་།
Chinese
愿我精通殊胜乘之法！我亦获得暇满之善妙所依后，恭敬依止殊胜善知识，彻底断除邪见之悬崖，愿如智者之顶饰寂护！三界之怙主一切智者洛桑扎巴之语，由嘉擦法王所作之笔记，愿吉祥！以此，愿珍贵的佛陀教法从一切方向，在一切门中兴盛、广大，并长久住世！吉祥！ 愿安好！ 胜妙教法莲苑具足利乐之芬芳，讲修花瓣盛开，解脱蜂蜜之精华，为利一切有情，德格伦珠顶（德格印经院）之大寺广布此法施之雨！ 嘉擦法王听闻宗喀巴大师所讲之《中观庄严论》笔记。