Tibetan
རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྭ་སྒྲེང་དུ་བསླབ་བཏུས་རྒྱས་པར་གསུང་དུས་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེས་ཟིན་བྲིས་མཛད་པ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྭ་སྒྲེང་དུ་བསླབ་བཏུས་རྒྱས་པར་གསུང་དུས་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེས་ཟིན་བྲིས་མཛད་པ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྭ་སྒྲེང་དུ་བསླབ་བཏུས་རྒྱས་པར་གསུང་དུས་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེས་ཟིན་བྲིས་མཛད་པ་བཞུགས་སོ། ། རྗེ་བཙུན་བླ་མ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལ་དོན་བཞི་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དལ་འབྱོར། སྤྱོད་པའི་རྟེན་སེམས་བསྐྱེད། སྤྱོད་པ་རང་གི་ངོ་བོ། སྤྱོད་པ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ནི། དལ་འབྱོར་འདི་ནི་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། ཞེས་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ལ་དལ་འབྱོར་དགོས་པ་ཡིན་པར་འདུག་སྙམ་པ་ཙམ་ལ་མ་ལུས་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་འདིས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་བསྒྲུབ་ནུས་པ་དང༌། ངན་སོང་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ལ་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པ་དང༌། དལ་འབྱོར་ཀྱང་མི་བརྟན་ཞིང་ཤིང་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བས། འདིར་ཕན་བདེའི་རྩ་བ་མ་བཟུང་ན་དོན་མེད་པ་དང་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བརྒྱུད་དེ་དགེ་ལེགས་རྨི་ལམ་ དུའང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། དལ་འབྱོར་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་འདོད་ཀྱི་བློ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དོན་ཆེ་བ་དང་རྙེད་དཀའ་བ་བསམས་པ་ལས། སྡུག་བསྔལ་མཐར་འབྱིན་འདོད་པ་དང༌། བདེ་བའི་མཐར་ཡང་འགྲོ་འདོད་པས། ཞེས་ཏེ་རང་ཉིད་སྡུད་བསྔལ་མཐའ་དག་ཟད་པར་འདོད་པ་དང༌། བདེ་བ་མཐའ་དག་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་བློ་སྐྱེ་ལ། རང་ཉིད་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གཞན་ལའང་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་བློ་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་འདོད་པ་དང་བདེ་བ་ལ་འདོད་པ་མེད་ལ་རང་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་འདོད་པས་འབྱེད་མི་ནུས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་སྡུད་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་བདེ་བ་འདོད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། འདི་ལྟར་གང་ཚེ་བདག་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་གཅིག་གོ །གལ་ཏེ་བདེ་སྡུག་ལ་འདོད་མི་འདོད་མཚུངས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་ཁོ་རང་གིས་བྱེད་པར་རིགས་ལ། རང་ཉིད་ལ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པར་རིགས་སོ་སྙམ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་བདག་དང་གཞན་སྔོ་སེར་བཞིན་དུ་རིས་ཆད་དུ་བཟུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ན། དེའང་མི་འཐད་དེ་བདག་དང་གཞན་ཞེས་པ་ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་བཞིན་དུ་བལྟོས
Chinese
宗喀巴仁波切在热振（今拉萨市林周县的热振寺）广讲《学集论》时，妙音法王所作的笔记。 宗喀巴仁波切在热振（今拉萨市林周县的热振寺）广讲《学集论》时，妙音法王所作的笔记。 宗喀巴仁波切在热振（今拉萨市林周县的热振寺）广讲《学集论》时，妙音法王所作的笔记完毕。 顶礼至尊上师。 《学集论》总摄为四义：修行的所依是闲暇圆满；行为的所依是发心；行为的自性；行为成就的方法。第一是：闲暇圆满此极难得。此为一颂。其义是，对于修行的所依，需要闲暇圆满，不要仅仅认为好像是这样，而要完全认识到，自己的闲暇圆满之身，能够成办暂时和究竟的利益，而恶趣等之身则不能成办。而且，闲暇圆满也不稳定，极其难得，因此，如果在这里不抓住利益和安乐的根本，就会流向无意义和非意义的一面，善妙之事在梦中也难以体验，要这样思维，从而生起想要在闲暇圆满中取精要的意乐。第二是：像这样思维了意义重大和难以获得之后，想要彻底摆脱痛苦，也想要走向安乐的尽头。也就是说，要生起自己想要灭尽一切痛苦，想要成办一切安乐的意乐。像自己一样，也要生起消除其他有情痛苦和成办安乐的意乐，不能因为其他有情不想要痛苦和想要安乐，而自己想要，就加以区分，因为其他有情也同样不想要痛苦和想要安乐。宣说那个意义是：就像这样何时与我一起的偈颂。如果认为，虽然对于安乐和痛苦的想要与不想要是相同的，但是消除其他有情的痛苦和成办安乐应该由他们自己来做，而自己则应该由自己来做，那么，这种分别念是由于把自他像青色和黄色一样截然分开而产生的，这也是不合理的，因为所谓自他，就像此岸彼岸一样是相对而言的。
English
When Je Rinpoche extensively taught the Compendium of Trainings in Radreng (present-day Reting Monastery in Linzhou County, Lhasa), Jamyang Chöje made notes. When Je Rinpoche extensively taught the Compendium of Trainings in Radreng (present-day Reting Monastery in Linzhou County, Lhasa), Jamyang Chöje made notes. Here ends the notes made by Jamyang Chöje when Je Rinpoche extensively taught the Compendium of Trainings in Radreng (present-day Reting Monastery in Linzhou County, Lhasa). Homage to the venerable and holy lamas. The Compendium of Trainings is summarized into four meanings: the basis for practice is leisure and endowment; the basis for conduct is the generation of bodhicitta; the nature of conduct itself; and the means of accomplishing conduct. The first is: "This leisure and endowment is extremely difficult to find." This is one verse. Its meaning is that for the basis of practice, leisure and endowment are necessary. Do not merely think that it seems to be so, but fully recognize that this basis of your own leisure and endowment can accomplish temporary and ultimate benefits, while the basis of lower realms, etc., cannot accomplish them. Moreover, leisure and endowment are unstable and extremely difficult to find. Therefore, if you do not seize the root of benefit and happiness here, you will drift towards meaninglessness and non-meaning, and you will not even experience goodness and fortune in dreams. Think in this way and generate the intention to take the essence of leisure and endowment. The second is: Having thought about its great meaning and difficulty to find, "Desiring to bring suffering to an end, and also desiring to go to the end of happiness." That is, generate the intention to completely exhaust all suffering and to accomplish all happiness. Just like yourself, you must also generate the intention to eliminate the suffering and accomplish the happiness of other sentient beings. You cannot differentiate by thinking that other sentient beings do not want suffering and want happiness, but you yourself do, because other sentient beings are also the same in not wanting suffering and wanting happiness. Explaining that meaning is: "Like this, whenever, together with self," is one verse. If you think that although the wanting and not wanting of happiness and suffering are the same, eliminating the suffering and accomplishing the happiness of other sentient beings should be done by themselves, and that you yourself should be done by yourself, then this discrimination arises from grasping self and others as completely separate like blue and yellow. This is also unreasonable, because self and others are relative, like the opposite shore and this shore.
Tibetan
་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་གཞན་ལའང་རང་ཉིད་བཞིན་དུ་བློ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །འདིའི་ལན་ལ། རང་ཉིད་ལ་བལྟོས་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། སེམས་ཅན་ལ་བལྟོས་ནས་རང་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་གི །གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཙམ་གྱི་དཔྱད་པ་ལ་ཐུག་མི་དགོས་གསུང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་གོམས་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒུད་པ་མཐའ་དག་སེལ་བར་འདོད་པ་དང༌། བདེ་བ་མཐའ་དག་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེས། དེའི་འབྱུང་ཁུངས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པ་ན། དད་པའི་རྩ་བ་བརྟན་བྱས་ནས། ཞེས་པའོ། །དོན་དེ་ཉིད། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་གཟུངས། །འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ། སེང་གེས་ཞུས་པའི་མདོ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཁུངས་དྲངས་ནས་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པར་གྱུར་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་འཇུག་སྒོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་བློ་བརྟན་བྱ། ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། ཕན་ཡོན་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི། སེང་གེས་ཞུས་པའི་མདོ་དང་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་ བཀོད་པའི་མདོ་ཁུངས་སུ་དྲངས་ནས་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ཡོད་མོད། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་དེ་ལྟར་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་མི་ནུས་སམ་སྙམ་པའི་ཞུམ་པ་བསལ་བ་ནི། འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་བསྟན་པའི་མདོ་དང༌། དཀོན་མཆོག་ཟ་མ་ཏོག་གི་མདོ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་མདོ་དང༌། ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་དྲངས་ནས་བསྒྲུབས་སོ། །ཕན་ཡོན་ཅན་གྱི་སེམས་དེ་ལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའི་སེམས་དང༌། འཇུག་པའི་སེམས་གཉིས་སོ། །སེམས་དེ་གཉིས་སྐྱེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བུ་ཞེ་ན། དང་པོ་ནི། གཞན་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང༌། གཉིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བསླབ་བྱ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའོ། །དོན་དེ་ཉིད་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོས་བསྒྲུབས་སོ། །སྨོན་པའི་སེམས་ནི་འབྲས་བུ་ལ་དམ་འཆའ་བ་ཙམ་ཡིན་ན་དེ་ཙམ་ལ་བསོད་ནམས་མི་ཐོབ་བོ་སྙན་ན། དེ་ལྟ་བུ་ལའང་བསོད་ནམས་ཐོབ་པར་འཕགས་པ་བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་བརྗོད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་དྲངས་ནས་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་ཙམ་ལ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་ན་བསླབ་བྱ་ལ་བསླབ་པར་དམ་འཆའ་བ་འཇུག་པའི་སེམས་ལ་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་མོད་སོ་སོར་སྐྱེ་བོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་མི་སྐྱེའམ་སྙམ་པའི་ཞུམ་
Chinese
是由此而成就的，所以也應如自己一般地生起（菩提）心。對此的回答是：僅僅是觀待自己而將眾生轉為他者，以及觀待眾生而將自己轉為他者就足夠了。尊者說，不必達到僅僅是人無我的見解的考察。如此串習，想要消除自他的一切衰損，以及想要成辦一切安樂者，當對其來源大乘生起信心時，就穩固信心的根本。這就是說。此義，引用了《寶雲陀羅尼》、《聖大遊戲經》、《獅子請問經》三者的出處而成立。如是若對大乘生起信心，由於大乘的入門是發心，所以應當發心。這就是說，也要堅定對菩提的決心。如是想，發心有什麼利益呢？為了從思維利益之門而生起歡喜，引用了《獅子請問經》和《聖樹莊嚴經》作為出處而成立。如是發心雖有利益，但消除各自的凡夫是否不能生起如是的（菩提）心之怯弱是：引用了《聖無垢稱經》、《寶積經》、《顯示一切法無生經》和《趣入決定與不決定印經》而成立。那麼，具有利益之心有多少種呢？有發菩提願心和入菩提行心兩種。那麼，這兩種心生起的方式如何呢？第一種是：為了利他而將成佛，第二種是為了獲得佛果而將修學學處。此義由《樹莊嚴經》成立。如果僅僅是願心，只是承諾果位，那麼僅僅如此不能獲得福德嗎？對於那樣的，也獲得福德，引用了《聖慈氏解脫經》中所說的和《教誡國王經》而成立。僅僅如此就能產生廣大福德，那麼承諾修學學處的入行心會產生廣大福德，但是各自的凡夫不會生起菩薩戒嗎？
English
It is accomplished by this, so one should also generate (Bodhi) mind like oneself. The answer to this is: It is enough to transform sentient beings into others by looking at oneself, and to transform oneself into others by looking at sentient beings. The venerable one said that it is not necessary to reach the examination of the view of selflessness of persons alone. By familiarizing oneself in this way, wanting to eliminate all the disadvantages of oneself and others, and wanting to accomplish all happiness, when one generates faith in the source of that, the Great Vehicle, then one stabilizes the root of faith. This is what it means. This meaning is established by quoting the sources of the three, the "Treasure Cloud Dharani," the "Holy Great Play Sutra," and the "Lion's Question Sutra." If one thus generates faith in the Great Vehicle, since the entrance to the Great Vehicle is the generation of the mind, one should generate the mind. This is to say, one should also strengthen the resolve for Bodhi. If one thinks, what are the benefits of generating the mind in this way? In order to generate joy from the gate of thinking about the benefits, it is established by quoting the "Lion's Question Sutra" and the "Holy Tree Adornment Sutra" as sources. Although there are benefits to generating the mind in this way, eliminating the weakness of whether ordinary individuals can generate such (Bodhi) mind is: It is established by quoting the "Holy Vimalakirti Sutra," the "Treasure Trove Sutra," the "Sutra Showing the Absence of Arising of All Dharmas," and the "Sutra of Entering into the Certain and Uncertain Seals." Then, how many kinds of beneficial minds are there? There are two kinds, the mind of wishing for Bodhi and the mind of entering into Bodhi practice. Then, how do these two minds arise? The first is: to become enlightened for the sake of others, and the second is to study the precepts in order to attain Buddhahood. This meaning is established by the "Tree Adornment Sutra." If it is only the mind of aspiration, only promising the fruit, then can one not obtain merit just by that? For that kind of thing, one also obtains merit, it is established by quoting what is said in the "Holy Maitreya Liberation Sutra" and the "Sutra Admonishing the King." If one can generate great merit just by that, then the mind of entering into practice, which promises to study the precepts, will generate great merit, but will ordinary individuals not generate the vows of a Bodhisattva?