Tibetan
རྒྱུད་བརྟག་པ་གཉིས་པའི་ཟིན་བྲིས། རྒྱུད་བརྟག་པ་གཉིས་པའི་ཟིན་བྲིས། རྒྱུད་བརྟག་པ་གཉིས་པའི་ཟིན་བྲིས་བཞུགས་སོ། ། བླ་མ་དང་དཔལ་ཀྱཻ་རྡོ་རྗེའི་ཞབས་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱུད་བརྟག་པ་གཉིས་པ་འདི་ལ། རྒྱ་གར་དུ་རྒྱུད་རྒྱས་པ་ལས་བརྟག་པ་གཉིས་ཕྱུང་བར་འདོད་པ་དང་། རྒྱུད་ལོགས་པ་བསྡུས་རྒྱུད་དུ་འདོད་པ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གླེང་གཞིའི་ཚིག་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་གི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་པའི་རྒྱུད་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་ན་རེ་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས་བརྟག་པ་གཉིས་པ་འདི་བཏུས་ཏེ། དེར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྡུས་ཏེ་བཞག་པ་ཉིད་འདིར་གླེང་གཞིའི་ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་བཏུས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ཞེས་གསུངས་ལ། རང་ལུགས་ཀྱི་འདི་འཐད་མ་གསུངས་སོ། །བྷ་བ་བྷ་དྲའི་འགྲེལ་པ་ ལས། དེ་ལ་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུད་གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ་འདི་ཉིད་ལེགས་ཏེ་གུར་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་བརྟག་པ་གཉིས་ལོགས་སུ་བཀོལ་བ་ཡིན་ན་ནི། གོང་དུ་བརྟག་པ་བཅུ་གཉིས་པར། ཞེས་གསུངས་པ་མི་རིགས་ལ། སྨད་ནས་ཕྱུང་བ་ཡིན་ནའང་མིང་མི་མཐུན་པས་གནོད་དོ། །དེས་ན་བརྟག་པ་སོ་གཉིས་པ་ལས་ཕྱུང་ཞེས་པའི་དོན་ནི། རྒྱུད་རྒྱས་པ་དེ་ལས་བསྡུས་ནས་གསུངས་པའི་བསྡུས་རྒྱུད་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་འདི་ལ་བཤད་སྲོལ་གྱི་ལུགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་གཉིས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་དང་། དེའི་རྗེས་འབྲང་གི་ལུགས་གཅིག་དང་། འགྲེལ་པ་སྐོར་གསུམ་རྒྱ་གར་དུ་མ་ཕེབས་པའི་གོང་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱ་གར་བའི་བཤད་སྲོལ་ལོ། །ཕྱི་མ་ལ་བོད་དུ་འགྱུར་བའི་འགྲེལ་པ་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས། འདིར་ནི་མཚོ་སྐྱེས་དང་ཊོམ་བི་ཧེ་རུ་ཀའི་བཤད་སྲོལ་འཛིན་པ་མི་ཐུབ་ཟླ་བའི་འགྲེལ་པ་ལ་ཤས་ཆེར་བརྟེན་པའི་ལུགས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུད་འདིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་འགྲེལ་ཚུལ་གཉིས་ལས། ཤཱནྟི་པ་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པས། སེམས་ཙམ་དུ་བཀྲལ་བ་དང་། མཚོ་སྐྱེས། མི་ཐུབ་ཟླ་བ། བྷ་བ་བྷ་དྲ་སོགས་ཀྱིས་དབུ་མར་བཀྲལ་བ་གཉིས་ལས། འདིར་ནི་དབུ་མའི་ལུགས་སུ་བྱེད་ལ། དེ་ཉིད་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྩ་རྒྱུད་ལས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་དང་། དེའི་དགོང
Chinese
《续部观察第二》的笔记。 《续部观察第二》的笔记。 《续部观察第二》的笔记完毕。 恭敬地顶礼上师和吉祥喜金刚的莲足。关于这部《续部观察第二》，在印度出现了两种观点：一种认为是从广续中摘取了第二观察，另一种认为独立的续部是总集续。如《摩尼宝鬘》中所说：“如是我闻等开场白，有些人说：‘因为是简略的另一种续’。另一些人说：‘从大续中摘取了这第二观察，如实地总集并安放于此，连同开场白一起摘取’。”这样说，但并未说明自宗的观点是否正确。婆婆跋陀罗的注释中说：“所谓的喜金刚，是变成了另一种续，并非从大喜金刚中摘取。”这样说才是正确的，如果像从《帐续》中所说的那样，将金刚藏菩提和幻化观察二者分开使用，那么前面第十二观察中说的话就不合理了，即使是从后面摘取，也会因为名称不同而产生妨害。因此，所谓从第三十二观察中摘取的意思，是指从广续中节略而说的总集续。对于这样的续部，有两种非常盛行的解释传统：金刚藏的注释和其追随者的观点，以及注释三部尚未传入印度之前出现的印度教义。后者有很多翻译成藏文的注释，这里主要依据莲生和托比黑鲁卡的教义，以及弥住月的注释。关于这部续部的真如见解，有两种解释方法：寂天及其追随者解释为唯识，莲生、弥住月、婆婆跋陀罗等解释为中观。这里采用中观的观点，这才是续部的密意，根本续中说：在所有宣说真如的场合，都应参考般若波罗蜜多经及其密意。
English
Notes on the Second Examination of the Tantra. Notes on the Second Examination of the Tantra. Here are the notes on the Second Examination of the Tantra. I respectfully prostrate to the feet of the Lama and glorious Hevajra. Regarding this Second Examination of the Tantra, two views arose in India: one claiming that the Second Examination was extracted from the extensive tantra, and the other claiming that the separate tantra is a condensed tantra. As stated in the "Pearl Garland": "Regarding the words of introduction, such as 'Thus have I heard,' some say: 'Because it is another condensed tantra.' Others say: 'This Second Examination was extracted from the great tantra, and having condensed and placed it as it is, it was extracted here together with the words of introduction.'" Thus it is said, but it does not state whether its own system is correct. In the commentary of Bhava Bhadra: "That which is called Hevajra is indeed another tantra, and it is not extracted from the great Hevajra." This is correct, because if the Vajra Essence Bodhicitta and the Illusion Examination are used separately as stated in the Ghantapada Tantra, then the statement in the twelfth examination above would be unreasonable, and even if it were extracted from the end, it would be harmful due to the different names. Therefore, the meaning of extracting from the thirty-second examination refers to the condensed tantra that is abridged from the extensive tantra. There are two very prevalent explanatory traditions for such a tantra: the commentary on the Vajra Essence and the view of its followers, and the Indian teachings that arose before the three commentary cycles arrived in India. Among the many commentaries translated into Tibetan from the latter, here, the system relies heavily on the commentary of Amitabha Chandra, which upholds the teachings of Padmasambhava and Dombi Heruka. Regarding the view of Suchness in this tantra, there are two ways of explaining it: Shantipa and his followers explain it as Mind-Only (Cittamatra), while Padmasambhava, Amitabha Chandra, Bhava Bhadra, and others explain it as Madhyamaka. Here, the Madhyamaka view is adopted, which is the intent of the tantra, as stated in the root tantra: "In all instances of teaching Suchness, refer to the Prajnaparamita Sutra and its intent."
Tibetan
ས་འགྲེལ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གསུངས་ཤིང་དེའི་སྐབས་གང་དུའང་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས། ཀུན་བཏགས་ཙམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ལ། གཞན་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ཟུར་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། འདིའི་བཤད་རྒྱུད་གུར་ལས་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཡོད། །དཔྱད་པས་གང་ནའང་འཇིག་རྟེན་ཅི། །རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལྡན་པར་འཇུག །བྱང་ཆུབ་ཚུལ་འདི་བསྟན་པའོ། ཞེས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདིའི་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི་ཕར་ ཕྱིན་ཐེག་པའི་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་ལས་ཀྱང་དབང་པོ་རྣོ་བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཙམ་ཡང་དྲང་བའི་དོན་དུ་བཞག་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདིའི་ལུགས་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་མེད་གཉིས་དང་། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དང་དྲུག་ཏུ་སྨྲ་བ་གང་གི་ལུགས་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་ལ་མཚོ་སྐྱེས་དང་། མི་ཐུབ་ཟླ་བས་གསལ་བར་མ་བཤད་ལ། བྷ་བ་བྷ་དྲས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་བའི་ལུགས་སུ་འགྲེལ་ཏེ། མན་སྙེར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྲེལ་ལོ། །འདི་ལ་གུར་གྱི་དྲུག་པ་ལས། རིན་ཆེན་སེམས་ལས་ཕྱིར་གྱུར་པ། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །གནས་པའི་དོན་དང་རྣམ་ཤེས་དག །ཕྱི་རོལ་གྱུར་པ་འགའ་ཡང་མེད། ཁམས་གསུམ་ན་ནི་དབང་ཕྱུག་ཆེ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་ཉིད་ཡིད་ཀྱིས་བྱེད། ཁམས་གསུམ་ན་ནི་རྒྱལ་ཆེན་པོ། །སེམས་ཉིད་གཅིག་པུས་འཐོབ་པར་འགྱུར། །གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དེ་བཞིན་དྲི། །རོ་དང་རེག་བྱར་སྐྱེས་པའི་དངོས། །རིན་ཆེན་སེམས་འདིར་བརྗོད་ཉིད་དེ། །ཆོས་དབྱིངས་མཆོག་ཏུ་ཞི་བའོ། །གཟུགས་དང་ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་དང་། །འདུ་བྱེད་དང་ནི་རྣམ་ཤེས་ཉིད། །ཐམས་ཅད་སེམས་འདིའི་དངོས་པོ་ལས། །ཐུབ་པས་གཞན་དུ་མ་གསུངས་སོ། ཞེས་དང་། ཡུལ་དང་དབང་པོའི་རང་བཞིན་ནི། །སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱུར་མེད་ཀྱང་། །གཟུགས་སོགས་སོ་སོར་སྣང་བ་རྣམས། །སེམས་ཉིད་ཁོ་ན་སྣང་བ་ཡིན། །དེ་ནས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད། སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སེམས་སྟོང་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཐོག་མ་མེད་པའི་སྲིད་རྒྱུན་ནས། ཕྱི་ཡི་དོན་དུ་བཏགས
Chinese
正如《释论》中龙树的论典所说的那样，没有分别地宣说了无自性，并且在任何时候都没有分成三种自性，因为没有出现丝毫认为遍计所执仅仅是自相空，而其他二者是自相有的观点。而且，此论的传承《古续》中也说：“世俗中，世界是存在的。以智慧观察，何处有世界？恒常安住于世界。此乃宣说菩提之理。”像这样，以二谛中存在与不存在的方式，如实地阐述了宣说无自性的宗派。而且，此论所调伏的主要对象，也比般若乘所调伏的主要对象根器更为敏锐，并且心识也能够安立为正义。那么，此论的宗派，在名言中，是主张外境存在与否的哪一种呢？又是主张八识聚还是六识聚的哪一种呢？对此，海生和无胜月没有明确地阐述。婆婆跋陀罗将其解释为瑜伽行中观派的宗派，曼涅尔也同样如此解释。对此，《古续》第六品中说：“从珍重心之外显现，无有佛陀亦无有众生。安住之义与诸识，无有外境显现者。三界之中自在天，一切诸佛皆由心所作。三界之中大国王，唯独以心而获得。色与声以及香，味与触所生之物，皆是珍重心之语，于法界中寂灭。色与受以及想，行与识之自性，一切皆是此心之体性，能仁未曾说为他。”又说：“境与根之自性，虽无离心之外境，然色等各别显现者，唯是心之显现。”之后，金刚手菩萨摩诃萨向如来们请教：“世尊，一切如来，在非空性的外境中，空性的心是如何显现的呢？”如来们回答说：“从无始以来的相续中，安立为外境之义。”
English
As it is said in the commentaries of Nagarjuna's treatises, it is taught without differentiation as devoid of inherent existence, and at no time is it divided into three inherent existences, because there has not arisen even a slight inclination to think that the imputed is merely empty of its own characteristics, while the other two exist by their own characteristics. Moreover, in the explanatory lineage of this treatise, the Guhyasamaja Tantra also says: "In conventional truth, the world exists. When examined with wisdom, where is the world? It always abides in the world. This is the teaching of the path to enlightenment." In this way, it accurately explains the doctrine of speaking of non-inherent existence in terms of existence and non-existence in the two truths. Moreover, the main disciples to be tamed by this treatise are sharper in their faculties than the main disciples to be tamed by the Perfection of Wisdom Vehicle, and the Mind-Only can also be established as the correct meaning. So, what is the school of this treatise, in terms of whether or not external objects exist in name? And which is it that speaks of the eight or six aggregates of consciousness? To this, Tso Kye and Mi Thup Zla Wa have not clearly explained. Bhava Bhatta has interpreted it as the school of Yogacara Madhyamaka, and Man Nyer has also interpreted it in the same way. On this, the sixth chapter of the Guhyasamaja Tantra says: "That which is external to the precious mind, there is no Buddha and no sentient being. The meaning of abiding and the various consciousnesses, there is no external appearance. In the three realms, the great powerful one, all the Buddhas are made by the mind. In the three realms, the great king, is attained by the single mind alone. Form and sound and likewise smell, taste and tangible objects that arise, are all expressions of this precious mind, and are pacified in the supreme Dharma realm. Form and feeling and perception, formation and consciousness itself, all are the nature of this mind, and the Sage has not spoken of them as other." It also says: "The nature of objects and faculties, although there is no external object apart from the mind, the various appearances of form and so on, are only appearances of the mind itself." Then, Vajrapani Bodhisattva Mahasattva asked the Tathagatas: "Bhagavan, how do all the Tathagatas, in the non-empty external object, how does the empty mind appear?" The Tathagatas replied: "From the beginningless continuum, it is established as the meaning of external object."