Tibetan
ངས་པའི་དགོངས་པ་ཇོ་བོ་རྗེས། །ཀུན་རྫོབ་ཇི་ལྟར་ སྣང་བ་འདི། །རིག་པས་བརྟགས་ན་འགའ་མི་རྙེད། །མ་རྙེད་པ་དེ་དོན་དམ་ཡིན། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པའི་དོན་འདི་གང་དུ་དྲང༌། །འོན་ཏེ་གང་དུའང་མ་མཐོང་བས། །མེད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དང༌། །མེད་རྐྱང་ཉིད་དུ་ངོ་སྤྲོད་པ། །འདུག་ན་རིག་པས་སུན་ཕྱུང་ཞིག །དེ་ལས་གཞན་དུ་སོ་སྐྱེས་ནི། །མངོན་སུམ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་བཞིན། །འཕགས་པའི་རྟོགས་པས་གཞལ་བྱེད་པའི། །ཀུན་སློང་བཟང་པོ་ཡིན་ན་རུང༌། །དེ་བཞིན་མོས་པས་དཔྱོད་པ་དང༌། །རྨོངས་དང་ཐོས་པ་ཉུང་བ་དག །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བཀྲི་བའི་སླད། །རང་གི་རང་བཞིན་དུ་དྲན་རིག་གིས། །སྐྱོང་ཚུལ་དེ་ལ་ནོར་བ་དང༌། །མ་ནོར་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་ཅིང༌། །དེ་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ལམ་འཁྱེར་ལ། །ཤེས་བྱའི་ཁྱད་པར་ཤེས་བྱེད་ཀྱི། །ཡུལ་ལ་ཞུགས་དང་མ་ཞུགས་ལས། །རྣམ་རྟོག་རང་རྒྱུད་ལྡན་མི་ལྡན། །ཤིན་སྦྱངས་ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་སོགས། །རྨོངས་དང་དང་པོའི་ལས་ཅན་ལ། །འདོམས་པ་མིན་ཕྱིར་རང་ངོ་ལ། །ཅེར་གྱིས་ལྟ་དང་དག་ཚུལ་གྱི། །ཆ་ལ་ཆོས་སྐུར་བཏགས་པ་ཙམ། །འགལ་ན་དྲི་མེད་འོད་ལས་ཀྱང༌། །ཡུལ་གྱི་སྐད་ཀྱིས་ཆོས་གོ་ཕྱིར། །བསྟན་བཅོས་སྐད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་པའི་དོན་འདི་གང་དུ་དྲང༌། །ཕུང་ ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི། །ཉེར་ལེན་དབྱིངས་སུ་མ་དག་པར། །སེམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཆོས་མཚུངས་པས། །རང་གི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བསྟན་བཅོས་བྱེད་པོས་སྨྲ་ན་ཡང༌། །རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་རེག་ཤེས་ཀྱི། །དྲན་པའི་རྒྱུན་དང་རྫས་འགལ་བར། །དཔྱོད་ན་སྟོང་འཛིན་རྟོགས་པའམ། །གསལ་ཆ་དོར་བ་མཐར་ལྟའི་གཡང༌། །དཔྱད་ནས་སྟོང་པར་བལྟ་བ་ཡང༌། །ཚུ་རོལ་མཛེས་དང་གཙོ་བོ་ལ། །རྣམ་འགྱུར་ཐིམ་པའི་གྲངས་ཅན་ལུགས། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཟེར་ན། །དེ་ཡང་མུ་སྟེགས་བྱེད་ལ་ཡོད། །དེ་བཞིན་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་ཡི། །སྤྲོས་བྲལ་ཚངས་པ་བ་ཡང་འདོད། །མདོར་ན་ཞང་ཞུང་བོན་ལ་སོགས། །སངས་རྒྱས་བསྟན་དང་འདྲ་མཚུངས་སུ། །བཅོས་པ་རྣམས་ལ་སུ་ཡིད་གཏོད། །འོན་ཏང་བོད་ཡུལ་གངས་ཁྲོད་འདིར། །ཐོས་བྲལ་རྟོགས་པས་མ་ངོམས་པའི། །སྒོམ་ཆེན་བླུན་པོ་རང་ཉམས་ཅན། །ཡིད་ཆོས་མྱོང་བ་དང་བྲལ་ཞིང༌། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པས། །རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་མཐོང་སྣང་དང༌། །གཏི་མུག་སྒོམ་དུ་འཁྲུལ་པ་དག །རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་ལ་བལྟས་ནས། །འགེགས་པ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཡིན། །སྟོང་
Chinese
乔沃杰的甚深密意是，如幻的世俗显现，若以智慧详察则一无所得，无所得即是胜义谛，是本然安住之法性。此句之意应如何理解？然若于任何处皆未见，便执以为无，或仅以无来认识，若有此情况，请以智慧驳斥。除此之外，凡夫俗子未如实亲见，若以圣者的证悟来衡量，纵然是良好的动机，亦是如此。同样，以信解来观察，以及愚昧和少闻者，为了将（他们）引入空性，以自之觉性，修持之方式，有错谬与无错谬之分。同样，于分别念取道时，所知之差别，以及能知之境，是否涉入等，分别念是否具自性等，是否获得轻安等，对于愚昧和初学者，因非教诫之对境，故于自心，直视和清净之方式，仅于部分安立为法身。若有相违之处，胜于无垢之光明，因能以地方语言领悟佛法，又何需以论典之语言？此句之意应如何理解？五蕴、十八界、十二处、八识聚之执取，未于法界中清净前，心之本性与法性相同，于见自之本性时，纵以各别思择之智慧，造论者宣说，然于直视自心本性，以及触觉之，念诵之相续与实体相违时，若详察则堕入执空之悟境，或舍弃明分而堕入边见的悬崖。仅于观察后视为空性，亦是外道数论派，认为自性是他方之美和主宰，变化融入其中。若说如幻，此说于外道亦有。同样，以分别念观察之，离戏之梵天亦如是认为。总而言之，对于象雄苯教等，与佛教相似之伪造者，谁会信任？然而，于此雪域藏地，不满足于少闻而自以为证悟之，愚笨自负之修行者，远离意之法味，且未被善知识引导，将缘起聚合之显现，以及愚痴误认为禅修，于任何生起之分别念，皆视作止息分别念之等持。
English
Jowo Je's profound intention is that the illusory mundane appearances, if examined with wisdom, are nowhere to be found. Not finding them is the ultimate truth, the naturally abiding Dharma-nature. How should this meaning be understood? However, if one does not see it anywhere and clings to the idea that it does not exist, or only recognizes it as non-existence, then please refute this with wisdom. Apart from that, ordinary beings do not have direct perception, but even if they measure it with the realization of noble ones, it is still a good motivation. Similarly, examining with faith, and those who are ignorant and have little learning, in order to lead them to emptiness, the way to cultivate with one's own awareness has both correct and incorrect aspects. Similarly, when taking the path of conceptual thought, the difference between what is to be known and the object of knowledge, whether or not they are involved, whether or not conceptual thought has its own nature, whether or not one has attained pliancy, etc., for the ignorant and beginners, since it is not the object of instruction, therefore, in one's own mind, the way of directly looking and purifying, only a part is established as the Dharmakaya. If there is any contradiction, it is better than the stainless light, because one can understand the Dharma in the local language, so why use the language of treatises? How should this meaning be understood? Before the aggregates, elements, sense bases, and eight consciousnesses are purified in the realm of reality, the nature of the mind is the same as the Dharma-nature. When seeing one's own nature, even if the treatise makers speak with the wisdom of individual discernment, when directly seeing one's own mind nature, and the continuity of tactile sensation and substance are contradictory, if examined, one falls into the realization of grasping emptiness, or abandons clarity and falls into the abyss of extreme views. Merely looking at emptiness after examination is also the Samkhya school of non-Buddhists, who believe that self-nature is the beauty and master of the other side, and that changes merge into it. If one says it is like an illusion, this statement also exists in non-Buddhists. Similarly, the Brahma who is free from elaboration, examined by conceptual thought, also thinks so. In short, who would trust the forgers of the Zhangzhung Bon religion, etc., which are similar to the Buddhist teachings? However, in this snowy land of Tibet, arrogant practitioners who are not satisfied with little learning and think they have attained realization, are far from the taste of mind-Dharma, and are not guided by virtuous friends, mistaking the appearance of interdependent gatherings and ignorance as meditation, and regarding any arising conceptual thoughts as the samadhi of stopping conceptual thoughts.
Tibetan
པ་ཉིད་དང་ ཆོས་སྐུ་གཉིས། །རྒྱུ་འབྲས་ལྟ་བུར་ཡོད་པའི་ཚུལ། །གོང་དུ་རྒྱན་གྱི་དགོངས་པས་བཤད། །འོན་ཀྱང་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཅན། །མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་པ་དེ། །དམིགས་པའི་ཆ་ནས་ཀུན་གཞི་དང༌། །རྣམ་པའི་ཆ་ནས་རང་སེམས་པ། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡི། །སྤང་བྱ་སྤངས་པའི་སྟོང་ཉིད་ནི། །མཐོང་སྤངས་དྲི་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར། །བཏགས་ལ་འགལ་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །སྔགས་ཀྱི་དུས་ན་མདོ་ལམ་གྱི། །སངས་རྒྱས་བཏགས་པར་བཤད་དང་མཚུངས། །རྣམ་རྟོག་དགག་དང་སྒྲིབ་པ་གཉིས། །ཀུན་ནས་འགལ་བ་ལྟག་སྤྲོད་མིན། །དང་པོའི་ལས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་སྒྲིབ་མ་རིག་ཡིན། །གོམས་པ་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའི་ཚེ། །རྟོག་དང་མི་རྟོག་རོ་མཉམ་ཞིང༌། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ནི། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་མཐོང་སྤངས་དང༌། །སྒོམ་སྤངས་སྒྲིབ་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་སྐུའི་རབ་བཏགས་བརྗོད་པར་ཟད། །ཆོས་ཉིད་ཅིག་ཅར་ཟད་པ་ལ། །འཁོར་འདས་ལག་པའི་ལྟོ་རྒྱབ་ལས། །མེད་པ་ངེས་པར་བདེན་པ་སྲིད། །འཕྲོ་ག་ནས་བསྐོས་སུ་འདེབས་པ་ཡི། །བླུན་པོའི་ཆོས་སྐད་གཞལ་དེས་ཅི། །ངེས་པར་བདེན་པ་གཟིགས་པ་དང༌། ། མཁས་མཆོག་རྣམས་ལ་གྲགས་པ་ཡི། །དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྦྱོར་དྲུག་དང༌། །ཁྱད་པར་མ་ཧཱ་སནྡྷི་པའི། །སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །ཟབ་ལ་དབྱིངས་ཆེ་དེར་བཏགས་པ། །ཕལ་གྱིས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ལ། །དེ་ལས་གཞན་པ་གདམས་ཕྲན་གྱིས། །དབང་པོ་བསླད་པའི་སྟོང་གཟུགས་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་དུ། །འདོགས་པ་སྙིང་རྗེའི་གནས་ཡིན་པས། །དེ་ཀ་སྡེ་ཚན་གཅིག་པར་ཞོག །དེ་བཞིན་རང་སྟོང་གཞན་སྟོང་གི །གདགས་གཞི་རྒྱལ་བས་གསུངས་མོད་ཀྱང༌། །དེ་ཡི་ཕྱོགས་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས། །བསྟན་པ་དཀྲུག་པ་ལྷ་ཆེན་པོའི། །རྣམ་ཐར་ཁོ་ནར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །མཆོག་དམན་སྐྱེ་དགུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེས་ནས། །བསྟན་པའི་ལྷག་ཞབས་ཅུང་ཟད་འདི། །ཆུད་མི་ཟ་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །ནན་དུ་བསྐུལ་ན་བྲག་ཅ་ཡང༌། །སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་སྒྲོག་པའི་ཕྱིར། །སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ས་ར་པ། །ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པའི་སླད་དུ་བསྔོ། །གཏམ་ཚོགས་ལེའུ་རེ་བཞི་པའོ།། །། གཏམ་ཚོགས་ལེའུ་རེ་བཞི་པ། རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ་ལྷའི་རྒྱལ་རྔ།
Chinese
自性与 法身二者，如因果般存在的方式，前文已用庄严经论的观点阐述。 然而在道之阶段，那未被遮蔽、无记的意识，就所缘而言是阿赖耶识，就相而言是自心。 三轮分别之所断已断的空性，是见断离垢法身。 安立此名并无矛盾，如密咒时，将显宗道之佛陀安立为佛，二者相同。 分别的遮止与二障，并非全然相违，而是背道而驰。 对于最初的业者而言，自性障是无明。 当串习转为力量之时，分别与无分别味同，而各别分别之智慧，因以特殊性而断见断与修断之障，故仅是法身之假名言说。 于法性一时穷尽之时，轮回与涅槃如手背与手心般，若非有，则必有真实。 从何处安立增益之愚人法语，衡量又有何用？ 于确见真实者与 贤哲们所称扬的，时轮金刚六支瑜伽，以及特别是大圆满之三身道相果位。 深奥且广阔，于此安立之名，非凡夫所能知晓，而除此之外的微小教言，以惑乱根识之空相，安立为一切相之最胜者，是为慈悲之境，故将彼等置于同一范畴。 如是，自空与他空之所诠，虽由胜者所宣说，然依于彼之偏执，扰乱佛法，仅见为大自在天之行径。 愿一切高低众生之相续中，生起菩提心，使此佛法之残余，不被浪费，吉祥如意！ 若再三催促，则石崖亦如人般宣说，故为使圣教增广，将此功德回向于持藏者萨惹巴，为见法性之故。 《语录集》第四十四品完。
English
The very nature and the Dharmakaya, the two, are like cause and effect. The way they exist has been explained above by the Ornament's intention. However, in the stage of the path, that which is un-obscured and unspecified consciousness, in terms of the object is the base consciousness, and in terms of the aspect is one's own mind. The emptiness in which the three rounds of conceptualization have been abandoned, is the Dharmakaya, free from the stains of what is abandoned by seeing. There is no contradiction in assigning this name, just as in the time of mantra, the Buddha of the sutra path is said to be assigned as Buddha. The negation of conceptualization and the two obscurations are not completely contradictory, but are mutually opposed. For those who are beginners in karma, the obscuration of self-nature is ignorance. When familiarity becomes strength, conceptualization and non-conceptualization are of equal taste, and the wisdom of individual conceptualization, because of its specialness, abandons what is abandoned by seeing and what is abandoned by meditation, abandoning obscurations, it is merely a verbal designation of Dharmakaya. When the nature of reality is exhausted all at once, samsara and nirvana are like the palm and back of the hand. If there is not, then there must be truth. What is the use of measuring the Dharma words of a fool who establishes an imputation from somewhere? To those who see the truth and to the excellent scholars who are renowned, the six yogas of the Wheel of Time, and especially the three kayas of the Great Perfection, the ultimate result of the path appearance. It is profound and vast, and what is designated there is not known by ordinary people, and other than that, with small instructions, to the empty form that corrupts the senses, designating it as the supreme possessor of all aspects is a place of compassion, so keep them in the same category. Likewise, although the Conqueror has spoken of the basis of designation of self-emptiness and other-emptiness, relying on attachment to that side, disturbing the teachings is seen only as the conduct of the Great God. May the mind of enlightenment arise in the continuum of all beings, high and low, and may this slight remainder of the teachings not be wasted, may there be auspiciousness! If urged repeatedly, even a rock cliff will proclaim like a person, so that the teachings may increase, I dedicate this merit to the holder of the scriptures, Sarapa, for the sake of seeing the nature of reality. The Forty-fourth Chapter of the Collection of Sayings is complete.