Tibetan
གཏམ་ཚོགས་ལེའུ་རེ་གཉིས་པ། ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་མ་གྱུར་པའི་གཏམ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རྣ་རྒྱན། གཏམ་ཚོགས་ལེའུ་རེ་གཉིས་པ། ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་མ་གྱུར་པའི་གཏམ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རྣ་རྒྱན། ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་མ་གྱུར་པའི་གཏམ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རྣ་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཤེས་བྱ་ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དེས། །ལམ་བདེན་སྤང་ན་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་མཐའ། །བཟང་པོར་ བཏགས་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་ལྟར་སྣང་བ། །ཡིན་པར་ངེས་ན་འདུས་མ་བྱས་དབྱིངས་དྲན། །འདི་ལ་གསུམ། གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། རང་སྡེའི་གྲུབ་མཐའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལས་སྔ་རོལ་པ་དང༌། ཕྱི་རོལ་གཉིས་ཀར་གྱུར་པ་དྲང་སྲོང་ཕུར་བུ་དང༌། འུག་ཕྲུག་པ། གྲོག་མཁར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་གི་བློས་གཏགས་ཤིང་བཟུང་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ལ་ཐར་བའི་ལམ་མེད་ཀྱང༌། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་དཔྱད་པས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པའི་ལམ་ཡོད་མེད་གཉིས་ལས་དང་པོའི་ཕྱོགས་ལ་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་དང༌། སྙོམས་འཇུག་གི་བསམ་གཏན་བཞི་ཚན་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་ལེགས་པར་དཔྱད་པའི་གཞུང་ལའང་དམོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་གཉིས་པ་རྒྱང་འཕེན་ལ་སོགས་ནི་ལས་འབྲས་ལ་སྐུར་ཞིང༌། འཚེ་བ་ཆོས་སུ་སྨྲ་བ་སོགས་གྲུབ་མཐའ་ཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པར་བྱས་པའི་སྟེང་དུ། ད་དུང་ཡང་རྣམ་རིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟགས་ཁྱབ་མང་པོས་བཞག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ངན་པས་སྤང་གཉེན་གོ་ལྡོག་ཏུ་སྦྱར་བས་ཉོན་མོངས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་རྩ་བ་མི་ཆོད་པས་དེ་དག་ལ་ ཐར་པའི་ལམ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ལངྐར་གཤེགས་པ་ལས། མུ་སྟེགས་ལྟ་བས་དྲི་མར་བྱས། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཡོགས། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྨྲ་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ནི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་ཞིང་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ལམ་ཡང་བགྲོད་པ་མྱུར་བུལ་ཙམ་ལས་མཐར་གྱིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་གང་ཟག་གི་བདག་དང༌། དེའི་གཉེན་པོ་ལ་ཞེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཆ་ཕྲ་མོ་ནས་སྤང་བ་ལ་ཞུགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་རྣལ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རང་སྡེའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལའང༌། ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་དང་རྗེས་འབྲེལ་བས། །དེ་ཡང་དྲང
Chinese
语集第二品，关于不变法性的谈论，名为虚空飞翔的耳饰。
English
The Second Chapter of the Collection of Discourses: A Discussion on the Unchanging Nature of Reality, entitled "Ear Ornament of the Sky Soaring."
Tibetan
་སྲོང་བཀའ་བཞིན་སྤྱི་བོས་བླང༌། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པའི་དོན་ལ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞི་ཡོད་པ་ལས། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང༌། །མདོ་སྡེ་པ་གཉིས་ནི་ཐེག་དམན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་འཛིན། སེམས་ཙམ་པ་དང༌། དབུ་མ་པ་གཉིས་ནི་ཐེག་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པའོ། །གྲུབ་མཐའ་བཞི་པོ་གང་བཟུང་ཡང་རུང་སྟེ་དང་པོ་གཉིས་བཀའི་མཐར་ཐུག་ཏུ་འདོད་ཅིང༌། དེའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་བསམ་སྦྱོར་ལྷུར་བྱེད་པ་ནི་ཐེག་དམན་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་གཉིས་བཀའི་མཐར་ཐུག་ཏུ་འདོད་ཅིང༌། དེ་ལས་བཤད་པའི་བསམ་སྦྱོར་ལྷུར་བྱེད་པ་ནི་ཐེག་ཆེན་པར་འཇོག་པ་ལས། གྲུབ་ མཐའ་དེ་དང་དེའི་གཞུང་བཟུང་བ་ཙམ་ལ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གང་ཟག་ཏུ་བཞག་ཏུ་མི་རུང་ངོ༌། །གཞག་གསུམ་པོ་གང་ཡང་མ་རིག་ཅིང༌། ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་སྣ་གཅིག་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ན་ཆོས་ལུགས་དང་གྲུབ་མཐའ་གང་ཡིན་ཟེར་ཡང་གང་ཟག་དེ་ཐེག་ཆེན་པའམ། ཐེག་དམན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། མུ་སྟེགས་བྱེད་དུའང་མི་རུང་སྟེ། མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་ལ་རྟོག་དཔྱོད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ཐ་ནའང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་དགོས་ཏེ། དེ་མ་ཤེས་ན་ཆོས་ལུགས་ཙམ་ལ་ཡིད་རྟོན་དུ་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་རབ་དབྱེར། ད་ལྟའི་ཆོས་པ་ཕལ་ཆེ་བ། །བསླབ་པ་གསུམ་པོ་མི་སྤྱོད་པས། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ལུགས་མིན། །དབང་དང་རིམ་གཉིས་མི་ལྡན་པས། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བསྟན་པ་མིན། །འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་མི་ཤེས་པས། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡང་ཆོས་ལུགས་མིན། །འོན་ཀྱང་ཆོས་པར་ཁས་འཆེ་བ། །ཀྱེ་མ་གང་གི་བསྟན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་འདོད་རྒྱལ་དུ་མི་སྟོན་པར་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་རིགས་ཅན་དག་དང་མཐུན་པའི་དཀའ་ཐུབ་དང༌། བསམ་གཏན་བསྟེན་ནས་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་མཛད་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསྟེན་གོམས་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་བྲལ་མངོན་སུམ་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གོ་འཕང་ལ་གདུལ་བྱ་མཐའ་དག་བཀྲི་བར་བཞེད་ཀྱང༌། གང་ཟག་རྣམས་ནི་ཚོགས་ལ་བལྟ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ལམ་ལ་རིམ་གྱིས་བཀྲི་བའི་ཕྱིར། སེམས་དང༌། སེམས་བྱུང་དང་། སེམས་བྱུང་དང་། ཡུལ་དང༌། གཟུགས་སོགས
Chinese
如是，听从圣旨，顶戴受持。如是。第二义中，有四种宗派论者，即：说一切有部和经部，此二者执持小乘声闻的论典；唯识宗和中观宗，此二者执持大乘菩萨的论藏。无论执持四宗中的哪一宗，前二者都认为佛语是究竟，并努力实践其论典中所说的思想和行为，这就是小乘行者；后二者认为佛语是究竟，并努力实践其论典中所说的思想和行为，这就是大乘行者。因此，仅仅执持某个宗派的论典，并不能断定其为大乘或小乘之人。如果对这三种安立一无所知，而且相续中没有生起哪怕一种道的功德，那么无论自称是什么教派或宗派，这个人连大乘或小乘都算不上，更不用说外道了，因为他们对增上生和决定胜的因果都缺乏思辨能力。因此，凡是步入道途之人，至少必须了解大乘和小乘的区别，否则就没有理由仅仅信任某种宗教。正如《辨别论》中所说：如今大多数修行人，不修持三学，因此不是波罗蜜多的教法；由于不具备灌顶和次第，因此不是金刚乘的教法；由于不了解律藏，因此也不是声闻的教法。然而，他们却自诩为修行人，唉，他们究竟属于哪个教法呢？如是宣说。因此，我们的导师以善巧方便，从一开始就不以专断的方式展示自己的宗派，而是通过苦行和禅定，与那些能够辨别外道且不隐瞒自己种姓的人们相一致，从而将其他宗派置于自己的控制之下。然而，他自己却从无始以来就习惯于修持无垢的智慧，并最终显现成佛的形象。虽然他希望将所有可调伏的众生都引向这样的果位，但由于众生是注重群体的，所以为了逐步引导他们走上正道，（他首先宣说了）心和心所，心所和境，以及色等等。
English
Thus, in accordance with the sacred command, it was accepted and upheld. So it is. In the second meaning, there are four schools of thought: the Vaibhashika and Sautrantika, which uphold the Hinayana Shravaka scriptures; and the Chittamatra and Madhyamaka, which uphold the Mahayana Bodhisattva pitaka. Whichever of the four schools one adheres to, the first two consider the Buddha's words to be ultimate, and those who diligently practice the thoughts and actions described in their treatises are Hinayana practitioners. The latter two consider the Buddha's words to be ultimate, and those who diligently practice the thoughts and actions described therein are considered Mahayana practitioners. Therefore, merely holding the treatises of a particular school does not qualify one as a Mahayana or Hinayana person. If one is ignorant of these three establishments and has not generated even a single quality of the path in their being, then no matter what religion or school they claim to belong to, that person is not even worthy of being called a Mahayana or Hinayana practitioner, let alone a non-Buddhist, because they lack the ability to reason about the causes and effects of higher rebirth and definite goodness. Therefore, anyone who has entered the path must at least know the distinction between Mahayana and Hinayana, for otherwise there is no reason to trust in mere religious affiliation. As it is said in the Differentiation: "Most Dharma practitioners today do not practice the three trainings, therefore it is not the Dharma of the Paramitas; since they do not possess empowerment and stages, it is not the teaching of the Vajrayana; since they do not know the Vinaya Pitaka, it is not even the Dharma of the Shravakas. Yet, they claim to be Dharma practitioners, alas, to whose teaching do they belong?" As it is said. Therefore, our teacher, being skillful in means, did not from the beginning show his own doctrine in an arbitrary way, but rather, through asceticism and meditation, he was in accordance with those who could distinguish non-Buddhists and did not conceal their lineage, thereby bringing other doctrines under his control. However, he himself, from beginningless time, was accustomed to practicing stainless wisdom, and finally manifested the form of enlightenment. Although he wished to lead all those to be tamed to such a state, since beings are group-oriented, in order to gradually lead them on the path, (he first taught) mind and mental factors, mental factors and objects, and form, etc.
Tibetan
་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་བསྟན་པས་ཡུལ་དང་དབང་པོ་བདེན་གྲུབ་ལས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཤིན་ཏུ་རགས་པ་བྱུང་ཡང༌། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་ང་བདག་གཅིག་པུ་རང་དབང་ཅན་གྱིས་རྟག་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པས་རིམ་གྱིས་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་སོགས་ནི། འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་དང༌། གང་ཟག་གི་བདག་ཀྱང་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རྫས་སུ་མེད་པར་འདོད་པས་སྔ་མ་ལས་གྲུབ་མཐའ་བཟང་ངོ༌། །མདོ་སྡེ་པ་ནི། གཟུགས་སོགས་རགས་རྒྱུན་ཡང༌། ཤེས་པའི་རྒྱུན་བདེན་མེད་ཡིན། འདས་མ་འོངས་ཀྱི་ཆོས་དང༌། འདུས་མ་བྱས་དང༌། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་འདོད་ཅིང༌། ད་ལྟར་པའི་རྡུལ་ཕྲན་དང༌། ཤེས་པ་ སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ཆ་མེད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྨྲ། མིག་ལས་མིག་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུགས་དངོས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། མཐོང་བ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་མིག་ཤེས་ལ་གཟུགས་སྣང་ཤར་བ་དེ་གཟུགས་རྣམ་དུ་གྲགས་པ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེའང་རྣམ་པ་འཆར་བ་དེ་ལ་རྣམ་པ་གཏོད་བྱེད་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་དོན་དུ་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །སེམས་ཙམ་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང༌། ནང་གི་འཛིན་ཆའི་ཤེས་པ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་དེ་རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་སོགས་དང་མཚུངས་པར་བལྟ་བས་ན་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བའི་གཟུང་ཆ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཆར་བའི་རྒྱུ་འཛིན་ཆའི་ཤེས་པ་དེས་རང་གིས་རང་ཉིད་མཐོང་བས། ཕྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་བདེན་གྲུབ་དེའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ལྡོག་ཙམ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་འདོད་པས་རང་ལུགས་སུ་གཟུང་འཛིན་བཀག་པར་རློམ་ཡང༌། འཛིན་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་ཤེས་ལས་གཞན་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་གི་ཆ་ལ་ཕྱེ་བས་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་ཞིག་གོ །གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞི་པོའི་ཡང་རྩེར་སོན་པ་དབུ་མ་ཆེན་པོ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང༌། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དང༌། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་ པོ་དང༌། ནམ་མཁའ་སོགས་འདུས་མ་བྱས་དང༌། དངོས་མེད་དུ་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་དང༌། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་བདེན་མེད་ནི་དོན་དམ་དུ་འདོད་ཅིང༌། དེ་གཉིས་ཀྱང་རྣམ་གཞག་ཙམ་དུ་ཐ་དད་ཀྱང༌། ངོ་བོའི་ཆ་ནས་གཅིག་ཐ་དད་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང༌། ཡོད་མེད་ཡིན
Chinese
仅仅是名言安立，通过境和根识真实成立而生起各自的宗派，虽然说一切有部的宗义非常粗大，但是，由于从外道徒所安立的，具有自在的常一我中，分出差别而宣说，因此是有次第获得解脱之分的。其中，克什米尔一切有部等，也认为有为法也是刹那坏灭的无常，并且人我只是由分别假立，并非实有，因此比前者宗义要好。经部师则认为，色等粗大相续，以及识的相续不是真实的。过去未来之法，以及无为法，和不相应行，都认为是名言安立。只是说现在的极微和识，刹那无分真实成立。眼识也不能真实见到色，所见到的显现，是眼识上生起色相，这被称为色相，成为识。而且，显现的相，是相的生起者，认为色等是外境。唯识宗则认为，色等境，虽然显现为存在于外境，实际上只是内识的显现，外境并不存在，如同梦中的色等一样，因此虽然外境不存在，但是对于显现为存在的所取分，显现为色的行相之因，是能取分的识，自己见到自己。因此，显现为外境的相识真实成立，仅仅是那个识的体性反体，认为是无二取舍的智慧，虽然自认为是遮止了能取所取，但是，由于将能取的自性从异于识的境上显现的相识分离开来，因此仅仅是承认了无有能取所取异体而已。四宗之顶的大中观，则认为色等五蕴，心的自性八识聚，不相应行有为之事物，以及虚空等无为法，和假立为无实事的法，一切都是世俗谛，并且那些的自性无实有是胜义谛。那二者也只是在名言上是不同的，从体性上来说，是不可说为一或异的，是有非有。
English
It is merely established by designation. Although the Sarvastivada school, which holds that consciousness arises from truly established objects and faculties, is considered very coarse, it is said to be capable of gradually attaining liberation because it distinguishes itself from the eternal, independent, single self posited by non-Buddhists. The Kashmir Sarvastivadins, for example, believe that conditioned phenomena are impermanent, disintegrating in an instant, and that the self of a person is merely a conceptual construct, not substantially existent, making their view superior to the former. The Sautrantikas, however, consider coarse continuums such as forms and the continuum of consciousness to be unreal. They regard past and future phenomena, unconditioned phenomena, and non-associated compositional factors as merely nominal designations. They assert that only present particles and momentary consciousness are indivisible and truly established. The eye-consciousness does not directly see form; the appearance of seeing is the arising of a form-image in the eye-consciousness, known as the form-aspect, which becomes knowledge. Moreover, they believe that the appearance of an aspect implies the existence of external objects, such as forms, that cause the aspect to arise. The Mind-Only school believes that although objects such as forms appear to exist externally, they are merely appearances of the internal apprehending consciousness. They do not exist externally, like forms in a dream. Therefore, although external objects do not exist, the apprehending consciousness, which is the cause of the appearance of form in the apprehended aspect, sees itself. Thus, the truly established aspect-consciousness that appears as an external object is considered to be merely the reversal of the nature of that consciousness, the wisdom of non-duality of grasper and grasped. Although they claim to have refuted the grasper and grasped in their own system, they merely assert the absence of a separate entity of grasper and grasped by separating the nature of the grasper from the aspect-consciousness that appears as an object distinct from consciousness. The Great Madhyamaka, which is the pinnacle of the four philosophical schools, considers the five aggregates such as forms, the eight aggregates of consciousness which are the nature of mind, associated compositional factors, conditioned phenomena, unconditioned phenomena such as space, and all phenomena designated as non-entities to be conventional truths. They consider the absence of true existence of those natures to be ultimate truth. Although the two are distinct only in designation, they are in essence inexpressible as either one or different, and are neither existent nor non-existent.