Tibetan
འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོམས་དང་འབྲེལ་བར་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྐབས་ཏེ་རབ་བྱེད་བཞི་པའི་འགྲེལ་པ། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོམས་དང་འབྲེལ་བར་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྐབས་ཏེ་རབ་བྱེད་བཞི་པའི་འགྲེལ་པ། སྤྱི་དོན་བཞི་པ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། འཁོར་ལོ་དང་པོའི་གཏམ་དང་འབྲེལ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། མངོན་མཐོའི་གྲུ་བོ་མཆོག་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས། །རེ་ཞིག་ངན་སོང་ཆུ་སྲིན་གདུག་པའི་ལྕེས། །བཏང་ཡང་ཐར་པའི་སྐམ་སར་མ་ཕྱིན་པས། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཡི་དེད་དཔོན་གཉེན། །བདག་ཅག་འཁོར་བའི་གནས་རིས་ན་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལྷ་མི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟེན། གྲུ་བོ་ཆེ་ལྟ་བུར་བག་ཡངས་པ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་འབའ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་བརྟེན་ནའང་། ངན་སོང་གི་གནས་ཆུ་སྲིན་གདུག་པའི་ལྕེས་ལྡག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་ཞིང་། གཏན་གྱི་བཙན་ས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་སྐམས་ལ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་ཉེ་ཞོ་མ་མཆིས་པའི་གནས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་དད་དཔོན་འབའ་ཞིག་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་ལ་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་ཝཱ་ར་ཎཱ་སིར། ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་སོགས་ལ་དགེ་སློང་དག །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ནི་འགོག་པའོ། །འདི་ནི་ལམ་མོ། །དགེ་སློང་དག་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱའོ། །འགོག་་པ་མངོན་དུ་བྱའོ། །ལམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་པར་བྱར་མེད་པའི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། སྤང་དུ་མེད་པའི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ་སྟེ། མངོན་དུ་བྱར་མེད་པའི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། ལམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པར་ བྱ་སྟེ། བརྟེན་པ་བྱར་མེད་པའི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཞེས་བདེན་པ་བཞི་ལན་གསུམ་དུ་བཟློས་ཏེ་གསུངས་པ་ལས། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། །གནས་རིགས་དྲུག་པོ་དམའ་འམ་མཐོ་ཡང་རུང་། །སྡུག་བསྔལ་འགྱུར་དང་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱིས། །དམ་ལ་མ་བཞག་འཁོར་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ལྟར་རྩ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་ཤོས་མ་སངས་པར་གཅིག་ཤོས་ཀྱིས་བརྩེགས་པ་མཛེ་ཐོག་ཏུ་ཕོལ་གྱིས་གཏུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། ད་ལྟ་བདེ་བར་ཡོད་འཕྲོ་ལ་གློ་བུར་དུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནགས་ཁྲོད་དུ་སྐྱོ་སངས་ལ་ཕྱིན་པས་དུག་སྦྲུལ་གྱིས་གཙེས་པའམ། ཁ་ཟས་རོ་བདའ་བ་ཟོས་པས་སྲིན་ཕོ་བར་ལངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི། འཇམ་དུག་ཁོང་དུ་སོང་ན་ཕྱིས་ནད་འདུ་བྱེད་ཅིང་། བཙན་པོ་དང་། གདོན་ཆེན་པོ་སོགས་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་ཕྱིས་གནོད་ལན་འདུ་བྱེད་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ལྟར། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་སྡིག་པའི་ལས་ལྐོག་གྱུར་དུ་བྱས་པའང་། ཕྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་མངོན་གྱུར་དུ་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལྟར་མི་མངོན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་མཐའ་དག་པའམ། ཅི་རིགས་པའི་དམ་འོག་ཏུ་མ་གཅུར་བའི་འཁོར་བ་ནི་ཡོད་མི་སྲིད་པས་ན་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ཁོ་ན་སྟེ། ལས་རྣམ་འབྱེད་ལས། སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བསིལ་བའི་སྐབས་མེད་པ་མེའི་འོབས་ལྟ་བུའོ། །འཇིགས་ཤིང་ཉམ་ང་བས་གཅན་གཟན་ཁྲོ་བོ་ལྟ་བུའོ། །མི་རྒོད་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཐར་པའི་གོ་སྐབས་དང་བྲལ་བས་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་མུན་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ནས་ཡང་འབྱུང་བས་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ལྟ་བུའོ། །བདེ་འགྲོའི་སྲོག་འཇོམས་པས་དུག་ཧ་ལ་ཧ་ལ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་འདོད་པ་དང་ཡུལ་གཉིས་ཕན་ཚུན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ལྟ་བུར་འབྲེལ་ནས་བསླུ་བའི་ཚུལ། ཕུང་དཀྲོལ་བསྐྱེད་ལ་མགོ་འཕང་བསྟོད་པ་ཡི། །མ་རུངས་འདོད་པའི་གདོན་དང་ཡུལ་གྱི་དགུ །ཕན་ཚུན་འཇིངས་ཤིང་གཏུགས་པའི་བཙོན་ར་ནས། །ཐར་པའི་སྐབས་མེད་ཉམ་ཐག་སྐྱོ་བ་འཕེལ། །འདི་ལྟར་འདོད་པ་ནི་ཕུང་དཀྲོལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་སྦྲུལ་གདུག་པ་མགོ་འཕང་བསྟོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་ལས་ཆུད་གསོན་པར་བྱེད་པས་དུག་བཞིན་དུ་གསོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །ངན་སོང་དུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པས་ན་མཚོན་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་ཐག་བསྲིང་བར་བྱེད་པས་ན་དགྲ་བོ་བཞིན་ནོ། །ཕྱིན་ཆད་གཡོ་ཞིང་འགྱོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མེ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྲུང་བ་བཞིན་དེ་ལ་ཡིད་འབྱུང་ནས་སྲན་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། གཡོ་བའི་སེམས་ནི་ཐོས་མཚུངས་བུ་ལྟ་བུར། །གཏེར་བཞི
Chinese
关于与轮回痛苦相关的解脱利益，中士道的详细阐述，即第四品的注释。 关于与轮回痛苦相关的解脱利益，中士道的详细阐述，即第四品的注释。 第四个总义是详细阐述轮回痛苦的自性。为了与初转法轮的开示相关联。依赖于显赫的殊胜舟船者，暂时虽被恶趣凶猛鳄鱼的舌头舔舐，却未到达解脱的陆地，应依止四圣谛的舵手亲友。我们这些在轮回处境中，拥有显赫高贵的，如天人等特殊所依，如同宽敞的巨舟，仅仅体验安乐的感受，虽然依赖于此，但却非常接近被恶趣的凶猛鳄鱼的舌头舔舐，并且没有获得像到达陆地一样，获得究竟的稳固之地，解脱和一切智的果位，因此应当仅仅依赖四圣谛的舵手。这是以比喻修饰的文体。其中，我们的导师在瓦拉纳西，对五贤等比丘说：‘这是痛苦。这是集。这是灭。这是道。比丘们，应当了知痛苦。应当断除集。应当现证灭。应当依止道。比丘们，应当了知痛苦，了知不可了知的无生；应当断除集，了知不可断除的无生；应当现证灭，了知不可现证的无生；应当依止道，了知不可依止的无生。’这样三遍重复宣说了四谛。其中，应当了知痛苦是：无论六道众生是低劣还是高贵，没有以痛苦、变异和遍行有为来约束的轮回是不存在的。如此，根本的大痛苦有三种：痛苦的痛苦，变异的痛苦，和遍行有为的痛苦。第一种是痛苦尚未平息，另一种痛苦又
English
An explanation of the fourth chapter, concerning the benefits of liberation in relation to the collection of sufferings of samsara, a detailed exposition of the path of the intermediate being. An explanation of the fourth chapter, concerning the benefits of liberation in relation to the collection of sufferings of samsara, a detailed exposition of the path of the intermediate being. The fourth general topic is the detailed exposition of the nature of the suffering of samsara. It is to be shown in connection with the first turning of the wheel of Dharma. Those who rely on the excellent ship of high status, although temporarily licked by the tongue of the fierce crocodile of the lower realms, have not reached the shore of liberation, so they should rely solely on the helmsman and friend of the four noble truths. We, who in the state of samsara, possess the eminent and noble support of gods and humans, like a vast ship, even if we rely on merely experiencing the feeling of happiness, are very close to being licked by the tongue of the fierce crocodile of the lower realms, and have not obtained a state like reaching land, the ultimate secure ground, the state of liberation and omniscience, so we should rely solely on the helmsman of the four noble truths. This is a style adorned with metaphors. Therein, our teacher, in Varanasi, said to the five excellent monks and others: 'This is suffering. This is origin. This is cessation. This is path. Monks, suffering should be known. Origin should be abandoned. Cessation should be realized. Path should be relied upon. Monks, suffering should be known, knowing the unborn that cannot be known; origin should be abandoned, knowing the unborn that cannot be abandoned; cessation should be realized, knowing the unborn that cannot be realized; path should be relied upon, knowing the unborn that cannot be relied upon.' Thus, the four truths were repeated three times. Among them, knowing suffering is: whether the six realms of beings are low or high, there is no samsara that is not bound by suffering, change, and pervasive conditioning. Thus, the fundamental great suffering is of three kinds: the suffering of suffering, the suffering of change, and the suffering of pervasive conditioning. The first is that one suffering has not subsided, and another
Chinese
就像在麻风病人的伤口上用棍子敲打一样。第二种是，现在正享受安乐，却突然遇到痛苦的因缘。例如，在森林中散心时被毒蛇咬伤，或者吃了美味的食物后，腹中生虫。第三种是，如果将慢性毒药吞入腹中，之后会引发疾病；或者像冒犯了赞神和强大的鬼神等，之后一定会受到报复一样。同样，无论何时，被烦恼染污的心暗中造作恶业，之后痛苦的自性显现出来，这就是像遍行苦一样的不明显之处。因此，轮回中不可能存在完全或部分没有被这三种痛苦所束缚的情况，所以轮回的自性唯有痛苦。《业分别》中说：有寂之苦就像没有清凉机会的火坑。令人恐惧和害怕，就像愤怒的猛兽。就像住在野人之中。没有解脱的机会，就像国王的黑暗牢房。反复出现，就像海浪。摧毁善趣的生命，就像剧毒哈拉哈拉一样。如此等等。欲望和对境二者，就像互相依赖的柱子一样相互关联而欺骗。生起烦恼，抬高头颅。凶猛的欲望之魔和对境的九种。互相缠绕碰撞的监狱中。没有解脱的机会，可怜而悲伤地增长。如此，欲望是所有烦恼的根本，为了损害自己和他人，就像毒蛇抬起头颅一样。使善业徒劳无功，因此具有像毒药一样杀害的自性。因为它会引向恶趣，所以就像兵器一样是产生痛苦的原因。因为它使人远离天人的圆满，所以就像仇敌一样。因为之后会产生欺骗和后悔，所以就像火焰一样。因此，就像世间用博闻等重要事物来守护一样，要对它生起厌离心，并生起忍耐。 《亲友书》中说： 欺骗的心如同听闻（佛法）的儿子，如同珍宝。
English
It is like striking a leper's wound with a stick. The second is encountering a cause of suffering suddenly while currently experiencing happiness. For example, being bitten by a venomous snake while going to the forest for relaxation, or developing worms in the stomach after eating delicious food. The third is that if a slow-acting poison is ingested, it will later cause illness; or just as offending powerful beings like the btsan spirits and great demons will inevitably lead to retaliation. Similarly, whenever a mind afflicted by disturbing emotions secretly commits sinful actions, the nature of suffering will later manifest, which is a subtle distinction like the pervasive suffering. Therefore, it is impossible for samsara to exist without being entirely or partially bound by these three types of suffering, so the nature of samsara is solely suffering. The *Karma Vibhanga* states: "The suffering of existence is like a pit of fire without any chance of coolness. It is frightening and terrifying, like an angry wild animal. It is like dwelling among barbarians. Without the opportunity for liberation, it is like the dark prison of a king. It occurs again and again, like ocean waves. It destroys the life of happy migrations, like the deadly poison halahala." And so forth. Desire and its objects are related in a deceptive manner, like a pillar and what leans on it, mutually dependent. Giving rise to afflictions, raising one's head high. The fierce demon of desire and the nine qualities of objects. From the prison of mutual entanglement and collision. There is no opportunity for liberation, wretchedness and sorrow increase. Thus, desire is the root of all afflictions, like a venomous snake raising its head to harm oneself and others. It makes virtuous actions futile, therefore it has the nature of killing like poison. Because it leads to the lower realms, it is the cause of suffering like a weapon. Because it distances one from the prosperity of gods and humans, it is like an enemy. Because it generates deceit and regret in the future, it is like fire. Therefore, just as one guards against great dangers in the world with extensive learning and so forth, one should become disillusioned with it and cultivate forbearance. The *Letter to a Friend* states: "The deceitful mind is like a son equal to learning (the Dharma), like a treasure."