Tibetan
ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚོམས་ཏེ་རབ་བྱེད་གསུམ་པའི་འགྲེལ་བ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚོམས་ཏེ་རབ་བྱེད་གསུམ་པའི་འགྲེལ་བ། སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སོན་པ་རྣམས། །གོ་འཕང་གང་གི་ཐ་གུས་འདོགས་པའི་ཚུལ། །དགེ་སྤྱད་སྡིག་གོམས་ཁོ་ནས་ཉེ་བར་ལེན། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བསླུ་བ་མེད་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའི་གནས་སུ་སོན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་གཏན་མེད་པའམ། སྟེས་དབང་གིས་གནས་རིས་མཐོ་དམར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པར། ཕྱི་མའི་སྲིད་པ་མཐོ་དམའ་རྒྱུ་འབྲས་མི་བསླུ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་པད་དཀར་ལས། འཇིག་རྟེན་ནི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པ། ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པ། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ། ལས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །ཞེས་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དགེ་བ་ལས་ནི་བདེ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་། །དེ་བཞིན་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་དཔེ་དོན་གྱིས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། གང་ ཞིག་ས་བོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མཐུ། །ཞིང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་ལ་གསལ་བ་བཞིན། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འདྲིས་ཤིང་གོམས་བྱས་པའི། །ལས་ཚུལ་མང་པོས་འགྲོ་འདི་སྣ་ཚོགས་བྱས། །དཔེར་ན་ལོ་ཐོག་རྣམས་ནི་ས་བོན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེའང་ཏིག་ཏ་དང་པི་པི་ལིང་ལ་སོགས་རོ་ཁ་བ་དང་། ཚ་བའི་ས་བོན་བཏབ་ན་འབྲས་བུའང་ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་ཁོ་ན་འབྱུང་བ། རྒུན་འབྲུའམ། ཨ་མྲ་ལ་སོགས་བཏབ་ན་རོ་མངར་བ་ཁོ་ན་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། ལས་མི་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ངན་འགྲོ། ལས་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་མཐོ་རིས་ཉིད་དེ། འཕགས་པ་ངེས་པའི་མདོ་ལས། ས་བོན་ཚ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །འབྲས་བུ་ཚ་བ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། །ས་བོན་མངར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །འབྲས་བུ་མངར་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དཔེ་ཟླར་བྱ་བ་འདི་ཡིས་ནི། །སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་ཚ་བ་དང་། །དཀར་པོའི་འབྲས་བུ་མངར་བ་ཡང་། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱས་ལ། །སྡིག་པ་རྣམ་གསུམ་མི་བྱ་ཞིང་། །གཞན་དག་བྱེད་ཀྱང་མཁས་པ་ཡིས། །རྗེས་སུ་དགའ་བར་མི་བྱའོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱིས། །དཀར་པོ་རྣམ་གསུམ་རྟག་ཏུ་བྱ། །གང་དག་དགེ་བ་སྤྱོད་བྱེད་པ། །གཞན་དག་ལའང་ཡི་རངས་བྱ། །ཞེས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བླང་དོར་གྱི་གནས་གཉིས་ཀ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད
Chinese
业因果之组，即第三品之释。 业因果之组，即第三品之释。 第三总义，安立因果之理： 如是往生他世者，以何等绳索系缚之理，唯以善行恶习而亲近，世俗谛实不欺也。 若有往生后世之处者，非如执持邪见般断灭，亦非偶然随业而高下，后有高低乃随因果不虚之理，如《悲悯白莲经》云： 世界乃业所造，业所化。 众生乃业所造，从业因所生，业所分别。 又如《宝鬘论》云： 善业生安乐，如是生诸善趣。 恶业生痛苦，如是生诸恶趣。 是也。 为以譬喻示彼义故，何 者种子种类繁，如农夫等之所见。 于他生中串习熟，多作业行众生异。 例如，禾稼等随逐种子，若播种苦味之苦瓜、荜茇等辛辣之种子，则果实亦唯有苦味与辛辣。 若播种葡萄或芒果等，则唯有甜味。 如是，不善业生痛苦与恶趣之果，善业生安乐与天界之果。 如《圣者决定经》云： 辛辣之种子，生辛辣之果。 甜美之种子，生甜美之果。 以此为例，罪业之异熟为辛辣，善业之果为甜美，智者当知。 不应作三种罪业，智者不应随喜他人所作。 身语意三门，应恒常行三种善业。 凡行善者，亦应随喜他人。 是故，显示从因生果之体性与取舍之处二者。 虽如是
English
The collection on the law of cause and effect, which is the commentary on the third chapter. The collection on the law of cause and effect, which is the commentary on the third chapter. The third general meaning is the establishment of the principle of cause and effect: Those who go to the next world, by what kind of rope are they bound? Only by good deeds and bad habits are they approached. The conventional truth is not deceptive. Whoever goes to the state of the next world is not annihilated like holding wrong views, nor does he go high or low by chance. The high and low of the next existence follows the infallible principle of cause and effect, as it is said in the Lotus of Compassion: The world is made by karma, and transformed by karma. Sentient beings are made by karma, born from the cause of karma, and distinguished by karma. And as it is said in the Precious Garland: From virtue comes happiness, and so do all the happy migrations. From non-virtue comes suffering, and so do all the evil migrations. So it is. In order to show that meaning by example, what kind of seeds are rich in variety, as seen by farmers and others. In other lives, having become familiar and accustomed, many actions make beings different. For example, crops follow the seeds themselves, and if bitter seeds such as bitter gourds and long peppers are sown, the fruits will also be only bitter and spicy. If grapes or mangoes are sown, only sweet tastes will appear. Likewise, non-virtuous actions produce the fruits of suffering and evil destinies, and virtuous actions produce the fruits of happiness and heaven. As it is said in the Noble Determination Sutra: Spicy seeds produce spicy fruits. Sweet seeds produce sweet fruits. By this example, the ripening of sins is spicy, and the fruit of virtue is sweet, which the wise should know. One should not commit three kinds of sins, and the wise should not rejoice in what others do. With body, speech, and mind, one should always do three kinds of virtuous deeds. Those who practice virtue should also rejoice in others. Therefore, it shows both the nature of the result arising from the cause and the place of acceptance and rejection. Although it is so
Tibetan
་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་ལ་སྤྱོད། དེའི་ཕྱི་བཞིན་དུ་འབྲང་བ་ཡིན་པས་གནས་རིགས་དང་བདེ་སྡུག་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། སེམས་ཅན་མོས་པ་ཐ་དད་པས། །དེ་ཡིས་འགྲོ་འདི་སྣ་ཚོགས་བྱས། །ཞེས་པ་དང་། ཁྱད་པར་ མིའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་བརྟག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཀྱང་འབྲས་བུ་ནི་འཆོལ་བ་མེད་པར་སྨིན་པའི་ཚུལ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། མི་ནི་ཨ་མྲའི་འབྲས་བཞིན་མ་སྨིན་ལ། །སྨིན་པ་དང་འདྲ་སྨིན་ལ་མ་སྨིན་འདྲ། །མ་སྨིན་མ་སྨིན་པར་སྣང་སྨིན་ལ་ནི། །སྨིན་པར་སྣང་ཞེས་བགྱི་བ་འདྲར་རྟོགས་མཛོད། །ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱོགས་དང་པོ་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་ནང་མ་སྨིན་ཡང་ཕྱི་སྨིན་པ་ལྟ་བུ་ནི་བསམ་པ་ཉམས་ལ་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ནོ། །སྨིན་ལ་མ་སྨིན་འདྲ་བ་ནང་སྨིན་ཡང་ཕྱི་སྔོན་པོའི་ངོ་བོ་དང་མ་བྲལ་བ་ནི། སྦྱོར་བ་ཉམས་ལ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ནོ། །མ་སྨིན་ལ་མ་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ནི་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀ་ཉམས་པ་རྣམས་སོ། །སྨིན་ལ་སྨིན་པར་སྣང་བ་ནི་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས་སྣང་བ་ནས་སྣང་བའི་མཐར་འགྲོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བཤེས་སྤྲིང་དུ། སྣང་ནས་སྣང་བའི་མཐར་ཐུག་མུན་པ་ནས། །མུན་པའི་མཐའ་དང་སྣང་ནས་མུན་མཐར་ཐུག །མུན་ནས་སྣང་བའི་མཐར་ཐུག་གང་ཟག་ནི། །བཞི་སྟེ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་མཛོད། །ཅེས་སྣང་བ་ནས་སྣང་བའི་མཐར་ཐུག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལྷ་དང་མི་དབང་ཐང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ནས་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་བརྗོད་དོ། །མུན་པ་ནས་མུན་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་འགྲོའི་མི་དབང་ཐང་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ནས་ཡང་དེ་གཉིས་གང་རུང་དུ་སྐྱེ་བའོ། །སྣང་ནས་མུན་མཐར་ཐུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་དབང་ཐང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ནས། དེའི་ཕྱི་ན་ངན་སོང་གསུམ་དང་མི་དབང་ཐང་ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་གང་ ཡིན་པའོ། །མུན་ནས་སྣང་བའི་མཐར་ཐུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དང་མི་དབང་ཐང་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་དཔེར་ན། འཇུངས་དགའ་དང་། ལྷའི་བུ་སྦལ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་འགྲེལ་པ་ལས་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་དགེ་སྡིག་གི་འབྲས་བུ་ད་ལྟའི་བདེ་སྡུག་མངོན་སུམ་པས་ཤེས་ལ། ད་ལྟའི་ལ
Chinese
的众生从无始以来就受到业和烦恼的支配。由于跟随它们，就形成了处境、种姓和苦乐各不相同的状态，如《亲友书》所说：众生爱好各不同，故令世间成杂染。 特别是人类的行为和思想的差别难以衡量，但果实却成熟而不混乱。如《亲友书》所说：人如未熟庵摩罗，似熟实未熟亦然，未熟见为未熟相，已熟见为已熟相。请您理解这其中的道理。其中第一种情况，像庵摩罗果实内部未成熟但外部看起来成熟一样，是指思想衰退但行为圆满的人。看起来成熟但实际上未成熟，是指内部成熟但外部仍然保持青色本质的人，是指行为衰退但思想圆满的人。看起来未成熟实际上也未成熟，是指思想和行为都衰退的人。看起来成熟实际上也成熟，是指思想和行为都圆满的人。如同原因一样，果实的性质也如经中所说，从光明走向光明的尽头等意义在《亲友书》中说：从光明至光明的尽头，从黑暗至黑暗的尽头，从光明至黑暗的尽头，从黑暗至光明的尽头，有四种人，请您成为他们中的第一种。所谓从光明走向光明的尽头，是指生于天人和大权势者之中，又再次生于其中的人。所谓从黑暗至黑暗的尽头，是指生于恶趣的小权势者之中，又再次生于其中之一的人。所谓从光明至黑暗的尽头，是指生于天人和大权势者之中，之后又生于三恶趣和小权势者之中的人。所谓从黑暗至光明的尽头，是指从三恶趣等处生于天界和具有大权势的人之中。后两种情况，例如悭吝者和天子变为青蛙等。如注释中所说。因此，前世的善恶之果可以通过今生的苦乐来明显地了解，现在的
English
Sentient beings have been under the control of karma and afflictions since beginningless time. Because they follow them, they form different states of affairs, castes, and happiness and suffering, as stated in the "Letter to a Friend": "Sentient beings have different preferences, thus making the world impure." In particular, the differences in the actions and thoughts of human beings are difficult to measure, but the fruits ripen without confusion. As stated in the "Letter to a Friend": "People are like unripe mangoes, seemingly ripe but actually unripe, unripe appearing unripe, and ripe appearing ripe. Please understand the reason for this." The first case, like an unripe mango fruit that looks ripe on the outside but is unripe on the inside, refers to a person whose thoughts are declining but whose actions are perfect. Seemingly ripe but actually unripe refers to a person who is ripe on the inside but whose outer essence remains green, referring to a person whose actions are declining but whose thoughts are perfect. Appearing unripe and actually unripe refers to those whose thoughts and actions are both declining. Appearing ripe and actually ripe refers to those whose thoughts and actions are both perfect. Just as with causes, the nature of the fruits is also as stated in the sutras, the meaning of going from light to the end of light, etc., is stated in the "Letter to a Friend": "From light to the end of light, from darkness to the end of darkness, from light to the end of darkness, from darkness to the end of light, there are four types of people, please be the first of them." Going from light to the end of light refers to those who are born among gods and great powerful people and are born again in the same state. Going from darkness to the end of darkness refers to those who are born among small powerful people in the lower realms and are born again in one of those two realms. Going from light to the end of darkness refers to those who are born among gods and great powerful people and then are born among the three lower realms and small powerful people. Going from darkness to the end of light refers to those who are born from the three lower realms, etc., into the heavenly realms and among people with great power. Examples of the latter two cases are stingy people and the son of a god turning into a frog, etc., as stated in the commentary. Therefore, the fruits of good and evil from previous lives can be clearly understood through the happiness and suffering of this life, and the current