Tibetan
རྗེ་བཙུན་བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོ་ཀུན་དགའ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་པ་ངོ་མཚར་ཨུ་དུམྦ་རའི་དགའ་ཚལ། རྗེ་བཙུན་བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོ་ཀུན་དགའ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་པ་ངོ་མཚར་ཨུ་དུམྦ་རའི་དགའ་ཚལ། ༄༅། །ཨཱ རྨོ དུ ལྤ ར སྱ ཧཱུྃ ཋ བནནཱ མ བྷ བྷྱཱ ར ཀ གུ རུ ས རྦ ཛྷ དརཱ ནཾམ ཀྵ གྷོ ཥ བི ད ཀྲྀ པེནྡྷ ན ན ཤཱ ས ན དྷཱ ཛ ཤྲཱི བྷ དྲ སྱ བི མོ ཀྟ སཾ ཀྵེ པ བི ཧ ར ཏི སྨ།། ༄༅། །རྗེ་བཙུན་བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོ་ཀུན་དགའ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་པ་ངོ་མཚར་ཨུ་དུམྦ་རའི་དགའ་ཚལ་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས། ། ། དི ན ཀྲྀ དུ ད ཡ བ ཙྪཱ དྷཱ རེ ༔ མ ནོ ཛྷ ཀུ མཱ ར ༔ ཡུ ཁཾ བྱ ཉྫ ནཾ ཙི ཏྲ རཱ ཛཱི བ པུ༔ བི ལ པི ཏ བ ར བྷ ཏ བ ཀྟ བྱ ནཱ ན སྱ བཱ དཱི ཤཱ རོ ལ ཀྟི མཱ དྷ ཝ ཏཱི བཱ ཙ ༄༅། །འཆར་ཁའི་ཉིན་བྱེད་མདངས་འཛིན་ཡིད་འོང་གཞོན་ནུའི་ལང་ཚོ་མཚན་དཔེའི་གཟི་འབར་སྐུ། །བརྗོད་མེད་བརྗོད་པའི་མཆོག་གྱུར་སྨྲ་བ་ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཡན་ལག་འབུམ་ལྡན་གསུང་། ། བ མ ལ མ ཀུ ར སཾ བི དེ པཱ ཆ་ཡ རྗེ ཡ མཱུ ཏི སྨཱ མ སྟོ ད ཡཱ སཾ ཀ རོ ཙི ཀྟ ཀཾ ཛ ཡ ནི ཁི ལ པི ཏཱ བ བྷ བཱ པི ཛི ཏྲ མཱ ཡཱ སྤྱི ཧཱ མ ཀྵ ནཱ ཐོ ཀྟ རེ༔ པཱ ལ ཏུ། ། ༄༅། །ཡེ་ཤེས་མེ་ལོང་སྒྲིབ་བྲལ་ངོས་སུ་ཤེས་བྱའི་གཟུགས་བརྒྱ་མ་འདྲེས་འཆར་བའི་ཐུགས། །རྒྱལ་ཀུན་ཡབ་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་རྒྱལ་སྲས་སྒྱུ་འཕྲུལ་ལ་ ཆགས་འཇམ་མགོན་བླ་མས་སྐྱོངས། །བློ་འདས་འོད་གསལ་ཆོས་སྐུའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ། །ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲིན་བཀོད་དེ། །རྣམ་རོལ་བསམ་ལས་འདས་པ་རྡོ་རྗེའི་གར། །དུས་གསུམ་སྒྱུར་མཛད་པདྨ་སཾ་བྷ་རྒྱལ། །གཞོན་ནུ་བུམ་སྐུར་གདོད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་། །སྲིད་མཚོ་སྐེམས་མཛད་ཐུགས་རྗེ་ཉིན་བྱེད་སྟོབས། །ཤིན་ཏུ་བདོ་བས་འཕོ་ཆེན་དྭངས་མའི་སྐུར། །རྟག་བཞུགས་དྲི་མེད་བཤེས་གཉེན་སྙིང་དབུས་རོལ། །གངས་ལྗོངས་དྲེ་ཏ་ཀུན་དཀྲིས་མུན་གླིང་དུ། །རྒྱལ་བསྟན་སྣང་ཆེན་འདྲེན་པའི་ཤིང་རྟ་མཆོག །ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་ལྡེ་ཁུ་དབོན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །རོལ་རྩལ་སྣ་ཚོགས་བཅས་ལ་དད་ཕྱག་འཚལ། །ཚུར་མཐོང་བློ་ཡི་ཡུལ་ལས་རབ་འདས་པ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་འདུལ་དེར་སྟོན་པའི། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་རོལ་གར་ཇི་སྙེད་པར། །ངོ་མཚར་དྭང་བ་ཆེན་པོས་སྙིང་ནས་འདུད། །ནམ་མཁའི་མཐའ་བཞིན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལ། །རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་བཞིན་བློ་ཡིས་མི་དཔོག་པ། །འཕགས་པའི་རྣམ་ཐར་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་ཡུལ། །ཕྱོགས་མཐོང་ཙམ་ཡང་སོ་སྐྱེས་བརྗོད་པར་དཀའ། །འོན་ཀྱང་བུ་གའི་ནམ་མཁས་མཁའ་དབྱིངས་དང་། །ཆུ་ཐིགས་གཅིག་གིས་ཆུ་གཏེར་རོ་ཤེས་ལྟར། །དམ་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་ཆ་ཤས་མཐོང་བས་ཀྱང་། །མོས་ལྡན་ཐར་པའི་ས་བོན་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །འབྲེལ་ཚད་དོན་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ རྣམས། །མཚན་དང་ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་ཤར་བས་ཀྱང་། །སྲིད་དང་ངན་འགྲོའི་སྒོ་བཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །མྱུ་གུ་བསྐྲུན་པར་མཛད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །ཁྱད་པར་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་བསྐལ་མང་དུ། །བསྙེན་བཀུར་བྱས་ལས་བླ་མ་ལན་གཅིག་ཙམ། །མཉེས་པ་སྒྲུབ་པ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པའི་ཕྱིར། །ནུས་དང་འཚམས་པར་བརྗོད་འདིའང་དོན་ལྡན་ཉིད། །མཁས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་བརྩམ་པའི་ཉམས་འགྱུར་གྱིས། །དབེན་ཡང་རང་ཉིད་ཚོགས་ཆེན་གསོག་པ་དང་། །མོས་ལྡན་དག་གིས་བསྐུལ་བ་དོན་ཡོད་ཕྱིར། །ཟོལ་མེད་དྲང་པོའི་རྣམ་ཐར་སྤྲོ་བས་གླེང་། །དེའང་འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་ཐོས་ཏེ། རྗེ་བཙུན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེའི་གཏེར་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་འདི། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པ་ལས་ཤར་བར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། འཕགས་ཆེན་དེའི་རྣམ་འཕྲུལ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། འཕགས་པ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། བྱང་ཆུབ་རྒྱ་མཚོ་རབ་བརྙེས་གྱུར་ནས་ནི། །སེམས་ཅན་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཏུ་སྨིན་བྱའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱ་མཚོ་སྟོན་མཛད་ཅིང་། །མི་འགྲིབ་སྤྱོད་པ་རྒྱ་མཚོ་ཀུན་ཏུ་སྟོན། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་དེ་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གཡོ་བ་མེད་བཞིན་དུ། མཐའ་དང་མུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་ལ་མངོན་པར་གཟིགས་ཏེ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་རྩལ་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་རྒྱ་མཚོར་མངོན་པར་བཀོད། དེ་དག་གི་གདུལ་བྱ་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་
Chinese
至尊上师一切知见者文殊钦哲旺波贡嘎丹贝坚赞班桑波的简略传记，奇妙的乌昙婆罗喜苑。
English
A brief biography of the venerable and omniscient Lama Jamyang Khyentse Wangpo Kunga Tenpai Gyaltsen Pal Zangpo, the wondrous Udumbara Garden.
Chinese
于导师的，所有智慧幻化的舞姿，以惊叹的清净之心由衷敬礼。如虚空之边际般不可思议，如海洋之深邃般无法测度，圣者的行持唯圣者之境界，仅见一隅凡夫亦难言说。然如小孔之天空可窥见空性，一滴水可知大海之味，仅见圣者行持之一部分，亦能令具信者生起解脱之种子。凡与之结缘且具意义之士，仅忆念其名号与功德，亦能关闭轮回与恶趣之门，成就菩提之苗芽，此乃法性使然。尤为甚者，于三世诸佛经多劫，承侍供养不及于上师，仅一次令其欢喜，亦为最胜之赞叹，故尽己所能宣说亦具意义。以智者之思辨，著述之神态，虽处寂静亦能自积广大资粮，又因具信者之劝请实有意义，故以无伪正直之传记而宣说。如是，我曾听闻：至尊一切智者，具足无缘大悲之宝藏者，乃诸佛之智慧宝藏之执掌者，由妙吉祥童子之智慧游舞中显现而广为人知。故彼大圣之神变与行境，纵使十地自在者亦无法思议。如《华严经》云：“菩提海已得圆满，为令众生海成熟，示现菩提心生起之海，恒时示现不减之行海。诸佛之神变即是如此。”如是，从无始之时起，已于一切法之法界中现证圆满正等觉，虽于远离一切戏论之法身般若波罗蜜多中不动摇，然亦能如实照见无边无际众生为错觉所束缚之界，并以无缘大悲之自力，显现圆满受用身与清净刹土之无量无边。于彼等所化之有情，调伏者之形相
English
To the teacher, in all the dances of wisdom's illusion, I bow from the heart with wondrous purity. Like the edge of the sky, inconceivable, like the depths of the ocean, unfathomable by mind, the conduct of the noble ones is the realm of the noble ones alone. Even seeing a glimpse is difficult for ordinary beings to express. However, just as the sky in a small hole reveals the expanse of space, and a single drop of water reveals the taste of the ocean, even seeing a part of the holy conduct will cause those with faith to generate the seed of liberation. Those beings who are connected and meaningful, even by remembering their names and qualities, will close the doors of existence and the lower realms, and the nature of things is to create the sprout of enlightenment. In particular, serving and honoring the Buddhas of the three times for many eons is not as good as pleasing the lama even once, which is praised as supreme. Therefore, speaking according to my ability is also meaningful. With the skillful transformations of scholars' discernment, even in solitude, one accumulates great collections, and because the encouragement of those with faith is meaningful, I speak with sincere and honest biographies. Thus, I have heard that the venerable omniscient one, endowed with the great treasure of non-referential compassion, is the holder of the wisdom treasury of all the Buddhas, and is widely known to have arisen from the wisdom play of Manjushri Kumara. Therefore, the miraculous powers and activities of that great noble one are inconceivable even to the masters of the ten bhumis. As it is said in the Avatamsaka Sutra: "Having attained the ocean of enlightenment, in order to ripen the ocean of sentient beings, he shows the ocean of the arising of the mind of enlightenment, and constantly shows the undiminishing ocean of conduct. Such are the miraculous powers of the Sugatas." Thus, from beginningless time, having awakened to perfect enlightenment in the realm of all dharmas, while remaining unmoved in the dharmakaya Prajnaparamita, which is free from all elaboration, he clearly sees the realms of limitless sentient beings who have become dependent on delusion, and manifests the fully enjoyed body and pure lands in the ocean of his own power of non-referential great compassion. In the form of those who tame the trainable beings of those realms,
Tibetan
འཕྲུལ་པའང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཤིང་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་སྒྱུར་འཕྲུལ་རོལ་གར་མཐའ་ཡས་པར་བསྒྱུར་ནས་དུས་གསུམ་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་འཁོར་ལོར་འགྲོ་བ་གཅིག་གི་དོན་དུའང་བསྐལ་པ་མང་པོར་འཁོར་བ་ན་གནས་པ་ལ་སྐྱོ་བ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་མངའ་བས་དོན་མཛད་པའི་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་སྒྲོན་མེའི་མདོ་ལས། དེ་དག་སྙན་དངགས་མཁན་རྒྱལ་སྙན་དངགས་སྦྱོར། །གར་མཁན་རྔ་མཁན་གྱད་དང་རོལ་མོ་མཁན། །བཞག་མཛེས་རྒྱན་ཕྲེང་ཐོགས་ཤིང་གར་བྱེད་དང་། །སྒྱུ་མ་མཁན་པོ་གཟུགས་མང་ཀུན་ཏུ་སྟོན། །གྲོང་པ་གྲོང་དཔོན་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དེད་དཔོན་ཚོང་དཔོན་ཁྱིམ་བདག་འགྱུར། །རྒྱལ་པོ་བློན་པོ་འདུན་འདོན་ཕོ་ཉ་དང་། །སྨན་པ་འཇིག་རྟེན་བསྟན་བཅོས་ཆོ་ག་མཁན། །དེ་དག་དགོན་པར་ལྗོན་ཤིང་ཆེན་པོར་ འགྱུར། །སྨན་དང་རིན་ཆེན་མི་ཟད་གཏེར་རྣམས་དང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འདོད་སྦྱིན་སྡོང་པོ་དང་། །ལམ་གོལ་དོང་བ་རྣམས་ལ་ལམ་སྟོན་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམས་རྣམས་སུ་གཅིག་ཅར་དུའང་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་སྟོན་པ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། བྱང་སེམས་ཉན་རང་པཎྜི་ཏ་གྲུབ་པ་རིག་འཛིན་དགེ་སྦྱོང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་ཕྲན་བློན་པོ་བྲམ་ཟེ་ཁྱིམ་བདག །བྱ་དང་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། བཟོ་གནས་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་ཀྱིས་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་བཟོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ། སྨན་དང་ཟས་གོས། རི་བོ་ལྗོན་ཤིང་། གྲུ་གཟིངས་ཟམ་པ་སོགས་བེམ་པོའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཕྲལ་དང་ཡུན་དུ་ཕན་བདེ་སྟེར་བར་མཛད་པ་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྒྱས་པ་ལས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་རྡུལ་སྙེད་དུ། །རྒྱལ་བའི་ཕྲིན་ལས་བསམ་མི་ཁྱབ། །སྐུ་གསུངས་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ནི་ཆུད་མི་གསོན། །ངན་སོང་སྦྱོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཞིང་། །ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རྫོགས་ཀུན་ཏུ་སྟོན། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལས། རེ་ཞིག་གདུལ་བྱ་ཕྱོགས་རེའི་མིག་ཅན་གྱི་བློ་ཡིས་མཐོང་ཚུལ་དང་སྦྱར་ཏེ། རྗེ་བླ་མ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ རོལ་པ་དུ་མར་བསྟན་ནས་འཕགས་པའི་ཡུལ་དང་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་ཅིང་མགོན་མེད་ཀྱི་འགྲོ་བ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཐར་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་དུ་
Chinese
而且他的化身也并非是绝对不变的，而是随应所化众生的根器，变幻出无尽的幻化游戏，在三世恒常的轮回中，为了一个众生的利益，即使在漫长的劫数中轮回，也丝毫没有厌倦，他利益众生的方式是不可思议的。正如《宝灯经》中所说：“他们是诗人，是国王的诗人，是作曲家，是舞者，是鼓手，是摔跤手和音乐家，是摆放美丽的装饰品和花环并跳舞的人，是魔术师，到处展示各种形象。他们会变成村民、村长和马车夫。同样，他们会变成船长、商人、户主。他们会变成国王、大臣、演说家、信使和医生，是世间的论师和仪式师。他们会变成寺院里的大树，变成取之不尽的药物和珍宝的宝藏，变成如意宝珠和满足愿望的树木，变成迷路和坑洼的道路的向导。” 如是所说，在十方世界的无量刹土中，同时示现十二事业的殊胜化身，以及菩萨、声闻、独觉、班智达、成就者、持明者、苦行者、转轮圣王、小国王、大臣、婆罗门、户主。化现为鸟类和野生动物等各种身相的化身，以及通过十八种工艺等利益众生的工巧化身，以及如意宝珠，药物和食物衣服，山脉和树木，船只和桥梁等无情物的形象，从而暂时和永久地给予众生利益和安乐。正如《幻化网续》中所说：“以大悲的加持，在十方世界如微尘数般的刹土中，佛陀的事业不可思议。以身语意和功德，以及任运成就的事业，不会辜负所化众生。清净恶趣和菩提道，圆满智慧资粮，处处示现。” 如是所说。暂时与所化众生单眼般的智慧所见相合，这位至尊上师示现了多种形象，从而在圣地印度和雪域藏地弘扬了佛教，并将无数无依无靠的众生安置于解脱和伟大的菩提之位。
English
Moreover, his manifestations are not absolutely fixed, but rather transform into endless illusory games according to the dispositions of the beings to be tamed. In the ever-constant cycle of the three times, even for the sake of one being, he dwells in cyclic existence for countless eons without the slightest weariness. The way he benefits beings is inconceivable. As stated in the "Lamp of the Jewel Scripture": "They are poets, royal poets, composers, dancers, drummers, wrestlers, and musicians. They are those who arrange beautiful ornaments and garlands and dance, magicians who display various forms everywhere. They will become villagers, village chiefs, and charioteers. Likewise, they will become captains, merchants, and householders. They will become kings, ministers, orators, messengers, and doctors, worldly scholars, and ritualists. They will become great trees in monasteries, inexhaustible treasures of medicine and jewels, wish-fulfilling jewels and wish-granting trees, and guides for those who are lost and in potholes." As it is said, in the countless realms of the ten directions, he simultaneously manifests the supreme emanation body that demonstrates the twelve deeds, as well as bodhisattvas, shravakas, pratyekabuddhas, panditas, siddhas, vidyadharas, ascetics, wheel-turning kings, minor kings, ministers, brahmins, and householders. He manifests as emanations in various forms such as birds and wild animals, as well as skillful emanations that benefit beings through the eighteen crafts, etc., and as inanimate objects such as wish-fulfilling jewels, medicine, food, clothing, mountains, trees, ships, and bridges, thereby bestowing temporary and lasting benefit and happiness upon sentient beings. As stated in the "Extensive Net of Illusion": "Through the blessing of great compassion, in the dust-like realms of the ten directions, the deeds of the Buddhas are inconceivable. Through body, speech, mind, qualities, and spontaneously accomplished deeds, they do not fail to tame beings. They purify the lower realms and the path to enlightenment, perfect the accumulation of wisdom, and manifest everywhere." As it is said. Temporarily aligning with the perception of beings to be tamed with one-eyed wisdom, this supreme lama has manifested in various forms, thereby propagating the Buddha's teachings in the sacred land of India and the snowy land of Tibet, and placing countless helpless beings in the state of liberation and great enlightenment.