Tibetan
ཇུག་པ་སོགས་རྩ་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་། བོད་དུའང་འགྲེལ་བྱེད་མང་དུ་བྱུང་ཞིང་། སྔ་ རབས་པ་རྣམས་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ། པ་ཚབ་ལོ་ཙཱ་བས་ཐལ་འགྱུར་གྱི་སྲོལ་དབྱེ་བ་སོགས་ནས་དེང་སང་གི་བར་དུ་འཆད་ཉན་རྒྱ་ཆེར་དར་ལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཟླ་གྲགས་ཀྱི་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་བཅུའི་རྒྱུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་ས་བཅུའི་རྣམ་པར་བཞག་པས་བསྙད་ཅིང་། བྱེ་བྲག་སེམས་བསྐྱེད་དྲུག་པར་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་གནད་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཚུལ་འདི་ཉུང་ངུ་རྣམ་གསལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་དུ་བཀྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལྷག་པར་གཅེས་སྤྲས་སུ་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་བརྗོད་བྱ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་དུ་སྐབས་བརྒྱད་དུ་བསྡུས་ནས་འཆད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་བཤད། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང་། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་རྫོགས་མངོན་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་རྣམས་བརྒྱད། །ཅེས་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་དུ་རྣམ་༡༠མཁྱེན། ལམ་༡༡ཤེས། གཞི་ཤེས་ཏེ་མཁྱེན་གསུམ། ཉམས་ལེན་གྱི་ཡུལ། རྣམ་རྫོགས་༡༢། རྩེ་སྦྱོར། མཐར་༡༣གྱིས་པ། སྐད་ཅིག་མ་བཅས་ལམ་སྦྱོར་བ་བཞི། འབྲས་བུའི་མངོན་རྟོགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་བཅས་པ་དང་། དེ་ལའང་ ནང་གསེས་སུ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དོན་བདུན་ཅུར་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེའི་འགྲེལ་པ་འཕགས་ཡུལ་སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོ་སོགས་ཀྱིས་མཛད་པ། བོད་ལྗོངས་སུའང་རྔོག་ལོ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བཤད་འགྲེལ་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཐེག་དམན་དང་། ཐེག་ཆེན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བྱེ་སྨྲ་བས་བཀའ་དང་། མདོ་སྡེ་པས་བསྟན་བཅོས་སུ་འདོད་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པ་སྡེ་བདུན་དུ་གྲགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱས་བསྟན་བཅོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའི་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་མཛད། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་དེ་དག་གི་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་མངོན་པ་མཛོད་ཅེས་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་མཛད་པ་སྟེ། དེ་ཡིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ། ལམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས། །ཟག་བཅས་གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལས། །ཟག་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར། །ཞེས་དང་། ཟག་མེད་ལམ་གྱི
Chinese
《入行论》等根本释论等，在藏地也出现了很多注释者。早期的人们多数是自续中观派，帕擦翻译家开创了应成派的先河等等，从那时到现在讲修非常兴盛。其中，月称的《入行论》宣称，十种发心的因是波罗蜜多，果是十地。特别是第六发心中，剖析了中观见解的究竟要点。因为这种方式以简明扼要的方式，如实地阐释了论师的意旨，所以大家都特别珍视它。第二，般若波罗蜜多的所有内容，都概括在《现观庄严论》的八个章节中进行讲解。如是说：智慧到彼岸，以八事而宣说，遍知与道智，以及一切种智性，一切种现证，以及至顶渐次性，一刹那证菩提，法身以及彼等八。也就是说，作为所知境的有遍知、道智、基智这三种智慧。作为修行的境，有现证、顶加行、渐次性、一刹那等四种道加行。以及作为果的现证法身和事业。其中又分为七十种表法的法义。这些的注释，印度圣地的狮子贤论师等所著。在藏地，俄大译师等通过翻译、讲解、注释三种方式确定下来，并使之兴盛广大。第三，关于阿毗达磨藏，有小乘和大乘两种。首先，有部认为的佛语，经部认为的论著，即《识身论》等七部阿毗达磨，依靠它们，五百阿罗汉著了《大毗婆沙论》。之后，世亲论师将这些内容全部概括起来，著了《阿毗达磨俱舍论》，即这具有八品的自性。它所近似表达的意义也如是说：除了道以外的有为法，凡是属于有漏的，因为从它们那里，烦恼都会增长。以及无漏道之
English
The root texts and commentaries such as the "Entering the Bodhisattva's Way of Life" (Bodhisattvacaryāvatāra), and many commentaries have also appeared in Tibet. Most of the early scholars were Svātantrika-Mādhyamikas (Middle Way School of Autonomy), and Lotsāwa Patsab initiated the Prāsaṅgika (Consequentialist) tradition, and from then until now, teaching and practice have flourished greatly. Among them, Candrakīrti's "Entering the Bodhisattva's Way of Life" proclaims that the cause of the ten bodhicittas (enlightenment minds) is the pāramitās (perfections), and the result is the ten bhūmis (grounds). In particular, in the sixth bodhicitta, the ultimate essential points of the Mādhyamika view are analyzed. Because this method clearly and concisely explains the intention of the teacher as it is, everyone cherishes it especially. Secondly, all the topics of the Prajñāpāramitā (Perfection of Wisdom) are explained by summarizing them into eight chapters in the "Ornament of Clear Realization" (Abhisamayālaṃkāra). As it is said: The Perfection of Wisdom, is well explained by eight topics: Omniscience, Path Knowledge itself, then All-Knowingness itself, All Aspects Perfect Enlightenment, Gone to the Summit and Gradual, One Instant Perfect Manifest Enlightenment, Dharmakāya and those eight. That is to say, as objects of knowledge, there are three knowledges: omniscience, path knowledge, and base knowledge. As objects of practice, there are four path practices: perfect enlightenment, summit practice, gradual practice, and instant. And the manifest enlightenment of the result includes the dharmakāya (body of truth) and activities. Among them, there are also seventy aspects of the Dharma, which are divided into symbolic meanings. The commentaries on these were written by teachers such as Siṃhabhadra in India. In Tibet, Lotsāwa Ngok and others established them through translation, explanation, and commentary, and made them flourish and expand. Thirdly, regarding the Abhidharma Piṭaka (Basket of Higher Knowledge), there are two types: Hīnayāna (Lesser Vehicle) and Mahāyāna (Greater Vehicle). Firstly, the Sarvāstivādins (those who assert everything exists) consider it to be the Buddha's words, and the Sautrāntikas (those who rely on the sūtras) consider it to be treatises, namely the seven Abhidharma texts such as the "Jñānaprasthāna" (Foundation of Knowledge). Based on these, five hundred arhats (worthy ones) composed the treatise called "Mahāvibhāṣā" (Great Commentary). After that, the teacher Vasubandhu summarized all the topics of these and composed the "Abhidharmakośa" (Treasury of Higher Knowledge), which is the nature of eight chapters. The meaning that it closely indicates is also as it is said: All conditioned phenomena other than the path, whatever is contaminated, because from them, afflictions always increase. And the uncontaminated path of
Tibetan
་བདེན་པ་དང་། །འདུས་མ་བྱས་རྣམས་གསུམ་ཡང་སྟེ། །ཞེས་གཙོ་བོར་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་སུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པར་མཛད་པའི་དང་པོ་ལའང་། རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་དང་། བསྡུ་ན་སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི། གཙོ་བོ་ སེམས་ཀྱི། འཁོར་སེམས་བྱུང་གི །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི། མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་དེ་གཞི་ལྔར་བསྟན། ཕྱི་མ་ལའང་བདེན་པ་རྣམ་བཞིའི་དབྱེ་བ་དང་། དེའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་དང་། གང་ཟག་གི་།དབྱེ་བ། དེའི་ཤེས་པའི་དབྱེ་བ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡང་གནས་དང་པོས་ཆོས་ཀུན་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་སུ་མདོར་བསྟན། འདུས་བྱས་དང་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་སྤྱིར་བསྟན། ཁམས་ཀྱི་རབ་དབྱེ་རྒྱས་པར་འཆད་པས་ཁམས་བསྟན་པའི་མཛོད། གཉིས་པས་དབང་པོའི་རང་བཞིན་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱེ་ཚུལ་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་དབང་པོ་བཤད་པའི་མཛོད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་སྤྱིར་བསྟན། གསུམ་པས་འགྲོ་བའི་དབྱེ་བ། སྐྱེ་ཚུལ། གནས་པའི་རྐྱེན། འཕོ་བའི་སེམས། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འཇིག་རྟེན་གནས་པའི་མཛོད། །བཞི་པས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྐྱེ་བ་ལས་འབྱུང་ཚུལ། དེ་གཏན་ལ་དབབ་པ་སོགས་ལས་བསྟན་པའི་མཛོད། ལྔ་པ་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན། དེ་གང་གིས་སྤངས་པའི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་མཛོད། དེ་གསུམ་གྱིས་ཟག་བཅས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། དྲུག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྲ་རྒྱས་ དེ་སྤོང་བའི་ལམ་དང་། གང་ཟག་གི་རྣམ་གཞག །ལམ་ཁྱད་པར་བའི་ཡོན་ཏན་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་རྣམ་བཞག །རྣམ་གྲོལ་ལམ་རྣམས་སྟོན་པས་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པའི་མཛོད། །བདུན་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཐོབ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་མཛོད། བརྒྱད་པ་ལམ་བདེན་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་དང་། དེའི་ཡོན་ཏན་བཅས་བསྟན་པ་སྙོམས་འཇུག་བསྟན་པའི་མཛོད་དེ། དེ་གསུམ་གྱིས་ཟག་མེད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་དོ། །གཞུང་འདི་ལ་འཕགས་ཡུལ་དུའང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་དང་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེལ་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་ལ། བོད་དུ་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་ཚེ་བཤད་སྲོལ་བྱུང་བ་བར་སྐབས་སུ་
Chinese
真实和。无为法三者也是。这样主要将所知的一切法归纳为有漏无漏二者而作了阐述，对于最初的部分也，如果广为展开，则有蕴、界、处三者，如果归纳，则是显现色之，主要心之，眷属心生之，无为法之，不相应行，即宣说了五种根本。对于后面的部分也，有四谛的差别，以及它的现观生起方式，以及补特伽罗的差别，以及它的智慧的差别，以及三摩地的差别等等。也就是说，第一品以纲要的方式宣说了所有法归纳为有漏无漏二者。总的宣说了有为法和蕴、界、处的分类。详细阐述了界的详细分类，因此是《界品之藏》。第二品以根的自性，有为法的生起方式，因、缘、果等等，是《根品之藏》。这两者总的宣说了有漏无漏。第三品以有情的分类，生起方式，存在的条件，转移的心，将有情归纳为三类等等，是《安立世间品之藏》。第四品以世间从各种各样的产生中生起的方式，以及确定它的方式等等，是《业品之藏》。第五品由于引发所有这些的异熟果决定只是烦恼，因此，是微细的自性，以及以什么断除它的果等等，是《随眠品之藏》。这三者分别阐述了有漏。第六品以如此的微细 断除它的道，以及补特伽罗的分类。以及道的特殊功德菩提分法的分类。以及宣说了解脱道等等，是《道品与补特伽罗品之藏》。第七品以十种智慧和具有智慧，以及获得和功德的角度，广泛阐述了佛陀不共的功德，是《智慧品之藏》。第八品以生起道谛的因，禅定的三摩地，以及它的功德等等，是《等持品之藏》。这三者分别阐述了无漏。对于这部论典，在印度，也有法称论师和坚慧论师等等的非常多的注释出现。在西藏，在前弘期的时候出现了讲说，但在中间
English
And truth. The three unconditioned things are also. Thus, mainly all knowable dharmas are summarized into two, contaminated and uncontaminated, and explained. Even for the first part, if expanded, there are the three: aggregates, realms, and sources. If summarized, it is the appearance of form, mainly of mind, the retinue of mental factors, of the unconditioned, non-associated formations, thus explaining the five bases. For the latter part, there are also the distinctions of the four truths, and the way its realization arises, and the distinction of individuals, and the distinction of its knowledge, and the distinctions of samadhi, etc. That is, the first chapter briefly explains all dharmas as summarized into two, contaminated and uncontaminated. It generally explains the categories of conditioned things and aggregates, realms, and sources. It extensively explains the detailed classifications of realms, thus it is the "Treasury of Explaining Realms." The second chapter explains the nature of faculties, the way conditioned things arise, causes, conditions, results, etc., thus it is the "Treasury of Explaining Faculties." These two generally explain the contaminated and uncontaminated. The third chapter explains the classifications of beings, the way they arise, the conditions for their existence, the mind of transference, summarizing beings into three categories, etc., thus it is the "Treasury of Establishing the World of Support and Supported." The fourth chapter explains the way the world arises from various kinds of births, and the way to determine it, etc., thus it is the "Treasury of Karma." The fifth chapter, since the ripening results of all these are definitely only afflictions, thus it is the nature of subtlety, and what eliminates its results, etc., thus it is the "Treasury of Latencies." These three separately explain the contaminated. The sixth chapter explains such subtlety, the path to eliminate it, and the classification of individuals. And the special qualities of the path, the categories of the factors of enlightenment. And explaining the paths of liberation, etc., thus it is the "Treasury of the Path and Individuals." The seventh chapter extensively explains the ten kinds of knowledge and having knowledge, and from the perspective of attainment and qualities, the unique qualities of the Buddha, thus it is the "Treasury of Explaining Wisdom." The eighth chapter explains the cause of generating the path truth, the samadhi of meditative absorption, and its qualities, etc., thus it is the "Treasury of Explaining Absorptions." These three separately explain the uncontaminated. For this treatise, in India, there were also very many commentaries by masters like Dharmakirti and Sthiramati. In Tibet, during the early dissemination of the doctrine, there was explanation, but in the intermediate