Tibetan
་ན་འཆི་སོགས་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཕྲག་དོག་གི་དབང་གིས་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པས་ལུས་སེམས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་རྣལ་དུ་མི་གནས། ཁམས་འོག་མའི་ལྷ་ རྣམས་འཆི་འཕོ་བའི་སྔ་ལྟས་ཀྱིས་ཆེས་ཆེར་གདུང་བ་སྟེ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཁམས་གོང་མའི་ལྷ་རྣམས་ཟག་བཅས་ཀྱི་དགེ་བའི་འཕེན་ཤུགས་རྫོགས་པ་ན་ལོག་པར་ལྟ་བས་སེམས་བསླད་དེ་གནས་རིས་འོག་མ་རྣམས་སུ་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། མདོར་ན་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་ལས་མ་འདས་པ་བཞིན། འཁོར་བའི་གནས་རིས་མཐོ་དམན་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་གནས་དང་། གྲོགས་དང་། ཡོ་བྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལས་མ་འདས་པར་ཤེས་ནས་ངེས་འབྱུང་གི་བློ་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་འཇུག་སྒོ་ནི་ལས་འབྲས་སྨིན་ཚུལ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་བླང་དོར་མ་ནོར་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། སྤྱིར་ལས་འབྲས་ལ་དབྱེ་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང་། བསྡུ་ན་མི་དགེ་བ་དང་། དགེ་བ་དང་། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་གསུམ་དུ་འདུས་པ་ལས། དང་པོ་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་ལམ་རྣམ་པ་བཅུར་བཞག་སྟེ། དེའང་བསམས་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་གྲོག་སྦུར་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པ། གཞན་གྱི་ནོར་ལ་མཐུ་དང་འཇབ་བུའི་སྒོ་ནས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ། འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་བསྟེན་པའི་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ། བདེན་པ་ལས་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་ནས་སྨྲས་ པས་ཕ་རོལ་པོ་མགོ་རྨོངས་པར་བྱེད་པའི་རྫུན་སྨྲ་བ། གཞན་གྱི་ཡིད་ལ་ཟུག་རྔུ་བསྐྱེད་པའི་ཚིག་རྩུབ་འབྱིན་པ། ཕན་ཚུན་མཛའ་བ་དག་དབྱེ་བའི་ཕྲ་མ་སྨྲ་བ། ཚིག་སྔ་མ་གསུམ་ལས་གཞན་པའི་བཞད་གད་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པའི་ངག་འཁྱལ། གཞན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སོགས་རང་གིས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བརྣབ་སེམས། ཕ་རོལ་པོ་ཉེས་པར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་གནོད་སེམས། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་མེད་པར་སེམས་པའི་ལོག་ལྟ་རྣམས་ཀུན་སློང་ཤུགས་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། གཏི་མུག་ལས་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའི་དབང་གིས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་རིམ་པར་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་གྱིས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འཕེན་པ་ཟད་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་སོགས་ལ་དེ་དང་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་སད་པས་སླར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མུ་མཐའ་མེད་པ་འདུ་བྱེད་པ་དང་། མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་གྱིས། སྲོག་གཅོད་པས་ཚེ་ཐུང་བ། མ་བྱིན་བླངས་པས་ལོངས་སྤྱོད་དབུལ་བ། འདོད་ལོག་གིས་ཁྱིམ་ཐབས་དགྲ་ཟླ་དང་བཅས་པ། རྫུན་གྱིས་བདེན་པར་མི་འཛིན་པ། ཕྲ་མས་མཛའ་བཤེས་དང་བྱེ་བ། ཚིག་རྩུབ་ཀྱིས་མི་སྙན་པ་ཐོས་པ། ངག་འཁྱལ་གྱིས་ཚིག་མི་བཙུན་པ། བརྣབ་སེམས་ཀྱིས་རེ་བ་འཇོམས་པ། གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཡིད་ དུ་མི་འོང་བ། ལོག་ལྟས་ལྟ་བ་ངན་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་རྣམས་དང་། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་སྨིན་ཏེ། སྲོག་གཅོད་སོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་དང་མཚུངས་པར། ས་ཕྱོགས་གཟི་ཆུང་སེར་ཆར་མོད། །རྡུལ་འཁྲིག་དྲི་ང་མཐོ་དམན་ཅན། །ཚྭ་སྒོ་ཅན་སོགས་དུས་ལོག་དང་། །འབྲས་བུ་ཕྲ་ཁ་ཆུང་དུ་མེད། །ཅེས་སོ། །དགེ་བ་ནི། སྲོག་གཅོད་སྤངས་པ་སོགས་བཅུ་སྟེ། སོ་སོའི་འབྲས་བུར། ཀུན་སློང་ཤུགས་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་བའི་དབང་གིས་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་མཐོ་རིས་གསུམ་དང་། བྱེད་པ་རྒྱུ་མཐུན་རང་རང་གི་ལས་ལ་སྤྲོ་བས་བདེ་བ་ནས་བདེ་བར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་དང་། མྱོང་བ་རྒྱུ་མཐུན་ཚེ་རིང་ཞིང་འབྱོར་པ་ལྡན་པ་སོགས་དང་། བདག་པོའི་འབྲས་བུར་ས་ཕྱོགས་གཟི་མདངས་ཆེ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བས་མཚོན་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ལས་ལྡོག་སྟེ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ལུང་མ་བསྟན་ནི། དགེ་མི་དགེའི་ལས་གང་ཡང་མིན་པའི་འགྲོ་འཆག་ཉལ་འདུག་སོགས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་བདེ་སྡུག་གང་ཡང་འབྱིན་མི་ནུས་པའོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བས་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་སྲོག་དང་བསྡོས་ཏེ་སྤང་ཞིང་། བདེ་བའི་རྒྱུ་དགེ་བ་ཆ་ཕྲ་མོ་ནས་ཀྱང་ཅི་ནུས་སུ་བསྒྲུབ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་རྣམས་ཀྱང་བསམ་སྦྱོར་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་བར་བསྒྱུར་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །ལྔ་པ་ནི། དཔེར་ན་ནག་ཅན་བཙོན་ དོང་དུ་ཚུད་པ་གནས་སྐབས་སུ་ཆད་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མནར་ཞིང་། མཐར་གསོད་པར་ངེས་པས་དེ་ལས་སྐྱོབ་ནུས་པ་ཞིག་ཕ་འབོད་མ་འབོད་བྱེད་པ་ལྟར། རང་རེ་རྣམས་ཀྱང་ཟག་བཅས་ཀྱི་དགེ་བས་མཐོ་རིས་གསུམ་ཙམ་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པས། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་སྐྱོབ་ནུས་པའི་སྐྱབས་གནས་ཞིག་ལ་བློ་གཏོད་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་ནི། བླ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གང་གིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་གང་ཟག་ནི། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་དྲངས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི
Chinese
生老病死等等根本和支分的痛苦不可思议。非天由于嫉妒的控制而争斗，身心片刻也不得安宁。下界的天人们因死亡征兆而极度痛苦，即变异之苦。上界的天人们有漏的善业耗尽时，由于邪见而心被染污，因此堕落到下层，即遍行之苦。总之，如同火的自性离不开热一样，无论投生于轮回的高低何处，都是三苦的处所、友伴和资具的自性，认识到这一点后，应强烈生起出离心。第四，从此轮回中解脱的入口，是对业果成熟的方式深信不疑，并且取舍不误。一般来说，业果的分类不可思议，但归纳起来可分为不善业、善业和无记业三种。首先，以不善业为主，分为身语意的十种业道。也就是，明知故犯地杀害小至蚂蚁等微小生物的生命；以暴力或偷偷摸摸的方式盗取他人财物；贪恋行淫不应行淫之处；颠倒认知，说谎欺骗他人；说粗语伤害他人；说离间语破坏友谊；除了前三种之外，说些引发烦恼的无意义的闲聊；贪图他人财富等，希望自己得到；希望他人遭遇不幸的害心；认为业果的道理在世俗中也不存在，这些行为由强烈、中等、微弱的三种动机，以及由嗔恨、贪欲和愚痴产生，依次投生于三恶道，这是异熟果。以等起因的同类因，异熟果的牵引力耗尽后，即使投生到善趣，杀生等恶业的习气力量苏醒，仍然会再次遭受痛苦。
English
The suffering of birth, old age, sickness, and death, both fundamental and incidental, is inconceivable. Asuras, under the sway of jealousy, fight and quarrel, leaving body and mind without a moment of peace. Gods of the lower realms suffer greatly from the premonitions of death and transference, which is the suffering of change. Gods of the higher realms, when the force of their contaminated virtue is exhausted, have their minds corrupted by wrong views and fall into lower realms, which is the pervasive suffering of conditioning. In short, just as the nature of fire cannot be separated from heat, wherever one is born in the high or low realms of samsara, it is a place of the three sufferings, and nothing more than the nature of companions and resources. Recognizing this, one should generate a strong sense of renunciation. Fourth, the gateway to liberation from such samsara is to have unwavering faith in how karmic results ripen and to unerringly adopt what should be adopted and abandon what should be abandoned. Generally, the classifications of karmic results are inconceivable, but they can be summarized into three: non-virtuous actions, virtuous actions, and neutral actions. First, focusing on the predominant aspect of non-virtuous actions, they are categorized into ten paths of action of body, speech, and mind. These include: knowingly taking the life of even the smallest creatures, such as ants; taking others' property without permission through force or stealth; engaging in sexual misconduct with inappropriate partners; speaking falsehoods by distorting the truth to deceive others; uttering harsh words that cause pain to others' minds; speaking divisive words that break friendships; engaging in idle chatter that generates afflictions, other than the previous three; coveting others' wealth and wishing to acquire it for oneself; harboring harmful intentions, wishing misfortune upon others; and holding wrong views, believing that the principles of karma and its effects do not exist even conventionally. These actions, motivated by strong, medium, or weak intentions, and arising from anger, desire, and ignorance, lead to rebirth in the three lower realms respectively, which is the result of maturation. Through the cause that is concordant with the action, even if one is born in higher realms after the force of the matured result is exhausted, the power of the habitual tendencies of killing, etc., awakens, and one will again experience suffering.
Chinese
行（འདུ་བྱེད་པ།，karma-saṃskāra，业，积业）的因是无边无际的，感受（མྱོང་བ།，vedanā，受）是同行因。杀生导致短命，不予取导致资用贫乏，邪淫导致家庭成为敌对，妄语导致不被信任为真实，离间导致亲友分离，恶语导致听到不悦之声，绮语导致言辞不庄重，贪心导致希望破灭，害心导致不悦意，邪见导致恶见在相续中产生等等。主果在外境成熟，与杀生等的顺序相同。地处贫瘠多雹灾，尘土交杂气味恶劣高低不平，含盐碱等时运不济，果实细小不丰盛。是这样的。善业是断绝杀生等十种。各自的果报是，由意乐强烈、中等、微弱的程度，成熟果报有上三道，同行因是对各自的业感到欢喜，成为从安乐走向安乐之因，感受同行因是长寿且具足财富等等。主果是转生到土地光泽鲜亮之处，这表明与不善业的果报相反。未标明的是，既非善业也非恶业的行走、坐卧等，它的果报也无法产生安乐或痛苦。因此，痛苦之因的不善业要像对待生命一样断绝，安乐之因的善业要从细微之处也尽力成办。对于未标明的业，也要巧妙地通过任何一种思维或行为，将其转化为善业。第五，例如罪犯被投入监狱，暂时受到各种刑罚的折磨，最终注定被处死，因此像呼唤父母一样呼唤能够救助自己的人。我们也是如此，即使凭借有漏的善业转生到上三道，也未脱离痛苦的自性。因此，必须信赖能够救度一切轮回痛苦的皈依处而皈依。那么，皈依的对境是，上师和三宝（དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ།，ratna-traya，三宝）唯此三种。以何者皈依的补特伽罗是，以自己为首的一切有情。
English
The cause of karma-saṃskāra (འདུ་བྱེད་པ།) is endless, and feeling (vedanā) is the co-operative cause. Killing leads to short life, not giving leads to poverty of resources, adultery leads to family becoming hostile, lying leads to not being trusted as true, discord leads to separation of friends, harsh words lead to hearing unpleasant sounds, frivolous talk leads to undignified speech, greed leads to the destruction of hope, malice leads to unpleasantness, and wrong views lead to the generation of evil views in the continuum, and so on. The dominant result ripens in the external environment, similar to the order of killing and so on. The land is barren with frequent hailstorms, the soil is mixed with dust, the smell is bad, it is uneven, contains salt and alkali, and is subject to bad times. The fruits are small and not abundant. That's how it is. Virtue is the abandonment of killing and so on, the ten virtues. The respective results are that, depending on the intensity of the intention, the ripening result is the three higher realms, the co-operative cause is delight in one's own actions, which becomes the cause of going from happiness to happiness, and the feeling co-operative cause is longevity and wealth, and so on. The dominant result is that one is born in places where the land is bright and lustrous, which indicates the opposite of the results of non-virtuous actions. The unspecified is neither virtuous nor non-virtuous actions such as walking, sitting, sleeping, etc., and its result cannot produce happiness or suffering. Therefore, non-virtuous actions, which are the cause of suffering, should be abandoned as if they were life itself, and virtuous actions, which are the cause of happiness, should be accomplished to the best of one's ability, even from the smallest things. For unspecified actions, one should also skillfully transform them into virtuous actions through any kind of thought or action. Fifth, for example, a criminal is thrown into prison, temporarily tormented by various punishments, and is eventually destined to be executed, so he calls out like calling out to his parents for someone who can save him. We are the same, even if we are born in the three higher realms by means of contaminated virtue, we have not escaped the nature of suffering. Therefore, we must rely on a refuge that can save us from all the sufferings of samsara and take refuge. So, the object of refuge is only the Lama and the Three Jewels (དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ།, ratna-traya), these three. The person who takes refuge is all sentient beings, led by oneself.