Tibetan
་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སུ་ཞིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་ཞེས་མཆི་ཞིང༌། དེ་དག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་འཚལ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལོག་པར་འགྱུར། ལྟ་བ་ལོག་པར་འགྱུར། སྤྱོད་པ་ལོག་པར་འགྱུར། འཚོ་བ་ལོག་པར་འགྱུར། ཚུལ་ཁྲྀམས་ལོག་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ལྟ་བ་ལོག་པར་འགྱུར་བ་དང༌། སྤྱོད་པ་ལོག་པར་འགྱུར་བ་དང༌། འཚོ་བ་ལོག་བར་འགྱུར་བ་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའམ། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སམ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངན་སོང་གསུམ་ལས་གཅིག་ཏུ་མཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་མ་བྱུང་བའི་འཇིགས་པ་དེ་མཐོང་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་དོན་དེ་ཞུས་པ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཆོས་ཉིད་འདི་ལ་ནེམ་ནུར་རམ་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང༌། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པར་ཡང༌། འོད་སྲུང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་ལ་གནས་པ་བླའི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱྀར་ཞེ་ན། འོད་སྲུང་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། འོད་སྲུང་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་དེ་ནི་གསོར་མི་རུང་ངོ༌། །ཞེས་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་སོགས་རྒྱས་པར་གསུངས་པའི་མཐར་ཡང༌། དཔེར་ན། སྨན་པས་ནད་ནི་བསལ་བའི་ཕྱིར། །མི་ཞིག་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ལས། །ནད་རྣམས་བསྐྱོད་ནས་འཁྲུས་པར་མ་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་གཞི་ལས་ནད་ནི་སོས་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ལྟ་བའི་ཐིབས་པོར་གནས་པ་ལས། །འབྱུང་བའི་མཆོག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །གང་ཞིག་སྟོང་པ་ཁོ་ནར་ལྟ་གྱུར་པ། །དེ་ནི་སོར་མི་རུང་ཞེས་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཞེས་དང༌། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང༌། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད། །ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་འབྱུང་བར་གསུངས། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་ལྡན་ཕུང་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་དང༌། ཡང་སྟོང་ཉིད་གཉིས་ལེགས་པར་ཕྱེ་ནས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་དང༌། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་དབུ་མ་སྒོམ་རིམ་དུ། མ་སྐྱེས་པ་ཡི་སྟོང་ཉིད་གཅིག །གཅིག་ནི་སྐྱེས་པ
Chinese
如果一切法都是无自性的体性，那么对于一切法体性无自性，谁会完全烦恼或者完全清净呢？这样说，那些没有理解完全烦恼和完全清净的人，会使戒律颠倒，见解颠倒，行为颠倒，生活颠倒。戒律颠倒，见解颠倒，行为颠倒，生活颠倒的人，会去往众生地狱，或者畜生生处，或者阎罗王的恶趣三处之一。世尊，我看到了没有产生的怖畏，所以向如来、阿罗汉、正等觉询问了那个意义。世尊，我对这个法性没有犹豫或怀疑。世尊说：善哉！善哉！就是那样，如你所说的那样。又在《宝积经》中说：迦叶，执着于人我见如同须弥山一样是可以的，但具有增上慢而执着于空性见则不是那样。那是什么原因呢？迦叶，从一切见解中产生的是空性，迦叶，如果有人仅仅执着于空性，那是不可救药的。我这样说过。等等，在广说之后又说：例如，医生为了消除疾病，给某人开了泻药，如果疾病没有被激发出来并被清除，那么疾病就无法从根本上治愈。同样，如果从执着于浓厚的见解中，产生的是最殊胜的空性，但如果有人仅仅执着于空性，那么如来就说那是不可救药的。而且，圣者龙树足的面前也说：诸佛宣说空性，是为了舍弃一切见解，如果有人执着于空性，那是不可救药的。又说：如果错误地看待空性，就会摧毁智慧浅薄的人。等等，又很好地分开了两种空性而说，在《楞伽经》和圣者龙树足的《中观修次第》中说：一种是无生空性，一种是生
English
If all dharmas are of the nature of non-inherent existence, then for all dharmas that are of the nature of non-inherent existence, who would be completely afflicted or completely purified? Saying this, those who have not understood complete affliction and complete purification will cause the discipline to be inverted, the view to be inverted, the conduct to be inverted, and the livelihood to be inverted. Those whose discipline is inverted, whose view is inverted, whose conduct is inverted, and whose livelihood is inverted will go to the hells of sentient beings, or the birth place of animals, or one of the three evil destinies of the world of Yama. World-Honored One, having seen that fear that has not arisen, I asked the Tathagata, Arhat, Perfectly Complete Buddha about that meaning. World-Honored One, I have no hesitation or doubt about this Dharma nature. The World-Honored One said: Well done! Well done! It is just so, just as you have said. And also in the Ratnakuta Sutra it says: Kashyapa, it is better to abide in the view of self as Mount Sumeru, but it is not so to have pride and cling to the view of emptiness. What is the reason for that? Kashyapa, emptiness arises from all views, Kashyapa, if someone only clings to emptiness, that is incurable. I have said so. And so on, after speaking extensively, it is said again: For example, in order to eliminate disease, a doctor gives a laxative to someone, but if the diseases are not stimulated and cleared, then the disease cannot be cured from the root. Similarly, if the most excellent emptiness arises from clinging to dense views, but if someone only clings to emptiness, then the Victorious One said that it is incurable. Moreover, in the presence of the Holy Nagarjuna, it is also said: The Buddhas declared emptiness in order to abandon all views, if someone clings to emptiness, that is incurable. It is also said: If one views emptiness incorrectly, it will destroy those with little wisdom. And so on, and again, having well separated the two emptinesses, it is said, in the Lankavatara Sutra and the Madhyamaka-krama of the Holy Nagarjuna: One is unborn emptiness, one is born.
Tibetan
འི་སྟོང་པ་སྟེ། །མ་སྐྱེས་པ་ཡི་སྟོང་ཉིད་མཆོག ། སྐྱེས་པའི་སྟོང་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། དབུ་མ་པ་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཞབས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང༌། ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་མི་འདོད་ལ། གང་གིས་གང་སྟོང་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་སྟོང་པ་དེ་མེད་པ་དང༌། གང་སྟོང་པ་དེ་ཡོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མེད་ན་ནི། གང་དུ་ཅི་ཞིག་གང་གིས་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལེགས་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ལ། དེ་ལས་ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ན་ཡང་དག་པར་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ལ། དོན་དམ་བདེན་པ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་ཡང་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་རང་འགྲེལ་ག་ལས་འཇིགས་མེད་དུ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གཟིགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པར་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་དང༌། སློབ་དཔོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབུ་མ་སྒོམ་རིམ་དུ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་དག་པ་ཡིས། །རང་གི་ངོ་བོ་དོན་དམ་འདི། །ཤིན་ཏུ་ཡང་ནི་གྲུབ་པས་ན། །བརྟགས་པའི་གཞན་དངོས་འབྱུང་བ་མིན། །ཞེས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བསྟོད་པར་ཡང༌། ཇི་ལྟར་མར་མེ་བུམ་ནང་གནས། །ཅུང་ཞིག་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་བུམ་ནང་གནས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཕྱོགས་ནི་གང་དང་གང་དག་གནས། །བུམ་པ་བུ་ག་བཏོད་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ཡི་ཕྱོགས་ཉིད་ནས། །འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གང་ཚེ་ཏིང་འཛིན་རྡོ་རྗེ་ཡིས། །བུམ་པ་དེ་ནི་ཆག་གྱུར་ན། །དེ་ཚེ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ཡི། །མཐར་ཐུག་བར་དུ་སྣང་བར་བྱེད། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སྐྱེ་མ་ཡིན། །ནམ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་བ་མེད། །དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་མེད། །ཐོག
Chinese
的空性。未生之空性殊胜，已生之空性是坏灭。（引文结束） 此外，大中观派的圣者无著论师也曾说过：“如果有人以错误的方式理解空性，那会怎么样呢？无论是沙门还是婆罗门，如果他们不接受任何事物是空性的，也不接受任何事物是任何事物的空性，那么这种观点就被称为对空性的错误理解。为什么呢？因为空性的逻辑是，空性的‘空’是不存在的，而‘所空’是存在的。如果一切都不存在，那么在哪里，什么事物，通过什么方式会变成空性呢？因此，它本身不能变成空性。因此，这种观点是对空性的错误理解。那么，如何才能正确理解空性呢？因为在任何事物中，任何事物不存在，因此正确地看到它是空的。并且，其中剩余的任何事物，都真实地存在于此。”因此，如实地完全理解真实，就被称为如实地、不颠倒地进入空性。 （引文结束） 还阐述了胜义谛是胜义成立的。圣者龙树菩萨在自释《嘎拉释畏玛》中说：“胜义谛是圣者们通过不颠倒的理解，证悟到一切法无生，这就是对他们来说胜义谛的真实性，因此是胜义谛。” 此外，那位论师在《中观修道次第》中说：“如何以清净的智慧，彻底地成立这自性的胜义，而不是被考察的他物所生？” 在《法界赞》中也说：“犹如灯火置于瓶中，不会显现丝毫光明。同样，烦恼置于瓶中，也无法见到法界。无论存在于哪个方向，一旦在瓶上开孔，就会从那个方向显现光明的自性。当以禅定金刚摧毁瓶子时，它就会照亮直至虚空边际。法界不生，也永不坏灭，任何时候都没有烦恼，最初就没有生起。”
English
Emptiness of. The emptiness of the unborn is supreme. The emptiness of the born is destruction. (End of quote) Furthermore, the great Madhyamika master, Arya Asanga, also said: "How does one misunderstand emptiness? If a renunciate or a Brahmin does not accept that anything is empty, nor does he accept that anything is empty of anything, then such a view is called a misunderstanding of emptiness. Why? Because the logic of emptiness is that the 'empty' is non-existent, and the 'that which is empty' is existent. If everything is non-existent, then where, what, and by what means would become empty? Therefore, it itself cannot become emptiness. Therefore, such a view is a misunderstanding of emptiness. How, then, does one correctly understand emptiness? Because in anything, anything that is not there, one correctly sees that it is empty of that. And whatever remains in it, that is truly present here." Therefore, fully understanding reality as it is, is called entering emptiness correctly and without inversion. (End of quote) It is also taught that ultimate truth is ultimately established. Arya Nagarjuna in his auto-commentary, in the *Gala Fearless*, states: "Ultimate truth is that which the noble ones, having understood without error, see all phenomena as unborn; that is the ultimate truth, because it is truth for them." Furthermore, the same teacher in the *Madhyamaka Meditation Stages* says: "How, with pure wisdom, is this ultimate nature of self utterly established, and not arising from something else that is examined?" And in the *Praise of Dharmadhatu*: "Just as a lamp placed inside a vase does not appear at all, so too, with afflictions dwelling inside the vase, the dharmadhatu is not seen. In whatever direction there is a hole in the vase, from that very direction the nature of light will appear. When that vase is shattered by the vajra of samadhi, then it illuminates to the ultimate end of space. The dharmadhatu is unborn, and never ceases; at all times it is without afflictions, and there is no beginning."
Tibetan
་མ་བར་མཐའ་དྲི་མ་བྲལ། །ཞེས་དང༌། གང་ཞིག་ཀུན་ཏུ་མ་ཤེས་ན། །སྲིད་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་འཁོར་བ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་དེས་གནས་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། །ཅེས་གསུངས་སོ། ། དགེ་བའི་འདི་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་བསགས་ཤིང༌། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །དམ་པ་གཉིས་པོ་ཐོབ་པར་ཤོག །ཇི་སྲིད་དེ་མ་ཐོབ་པ་དེ་སྲིད་དུའང༌། །གསུམ་ལྡན་མར་བཅད་སྐྱོན་ཅན་རྣམས་སྤངས་ནས། །སྐྱོན་མེད་ཡོན་ཏན་ཚང་བ་རྫོགས་ལྡན་གྱི། །ཆོས་མཆོག་ཐོབ་ཅིང་གཞན་ལའང་སྟོན་པར་ཤོག ། ལྟ་བ་ངན་སེལ་ཞེས་བྱ་བ་མཐར་ཐུག་གི་དབུ་མ་ཆེན་པོ་རྫོགས་ལྡན་གྱི་ཆོས་མཆོག་ཟབ་མོ་ཁྱད་འཕགས་རྣམས་ཤོག་གུའི་ངོས་ལ་དེང་སང་ཡང་བཞུགས་གདའ་བ་རྣམས་ལས་འདི་ཉུང་ཤས་ཞིག་བསྡུས་པའོ། །རྫོགས་སོ།། །།མངྒལཾ། བྷ་ཝན་ཏུ། ཞུས་དག ། ལྟ་བ་ངན་སེལ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །
Chinese
无始无中亦无终，如是宣说。若有于此不遍知，三有之中常流转，于诸有情彼安住，顶礼法界我敬礼。如是说。
English
Without beginning, middle, or end, free from defilements, thus it is said. If one does not fully know this, one revolves in the three realms. It dwells in all sentient beings. I prostrate and pay homage to the Dharmadhatu. Thus it is said.