Tibetan
ཕྱིར་གསང་ཆེན་མན་ངག་ནི། །ལྟ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་གསང་བའོ། །བྱས་པ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ལ། །བལྟ་བྱེད་མེད་པའི་མིག་གིས་མཐོང་། ཞེས་དང་། རྒྱུད་ལས། ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཞིང་རྟོགས། །ཞེས་དང་། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ལྟ་བ་མེད་པས་དེ་ལ་བལྟ་རྒྱུ་མེད། །ལྟ་བ་བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་གཉིས་མེད་ལྟ་བའི་དོན་རྟོགས་ན། །ལྟ་བའི་དོན་ལ་ལྟ་བ་ངང་གིས་མེད། །དེ་ཡོད་མ་ཡིན་མེད་པ་མ་ཡིན་པས། །འོད་གསལ་དེ་ཡི་ངང་དུ་གནས་པར་བྱ། ཞེས་དང་། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ལྟ་ཕུག་ནི། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་ལས་མ་འདས་སོ། །ཞེས་དང་། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། དཔེར་ན་རི་རྒྱལ་རྩེར་ཕྱིན་ན། །དམའ་བའི་རི་རྣམས་མཐོང་བ་བཞིན། །འོག་མའི་རྒྱུད་དོན་ཇི་བཞིན་མཐོང་། །འོག་མས་གོང་མ་མཐོང་བ་མེད། ཅེས་སོ། །མདོར་ན་འོད་གསལ་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད། རང་བཞིན་གསལ་བ། ཐུགས་རྗེ་འགགས་མེད་དུ་འཆར་བ་ནི་མཉམ་བཞག་གི་ལྟ་བ་དང་། སྣང་སྲིད་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་དག་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཆུ་ཟླ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་ཐོབ་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་རབ་ལྷག་མེད། འབྲིང་བར་དོ། ཐ་མ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དུ་སངས་རྒྱས་པར་ཡང་། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོས་ནི་རང་རྒྱུད་གྲོལ། ཞེས་གསུངས་སོ། ། སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར། གཉིས་པ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། སྒོམ་བྱ་བྱར་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ། སྒོམ་བྱེད་ཡིད་ཤེས་རྒྱུན་ལྡན། ཐབས་བཞུགས་སྟངས་སོགས་དང་བཅས་པ་ནི་སྒོམ་པའི་ངོ་བོ་དང་། ངོ་བོ་དེ་ལྡན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབྱེ་ན་ཐབས་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་ཤེས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་སྒོམ་པའོ། །སྔ་མ་དག་གཏུམ་མོ་དང་ཐབས་ལམ་སོགས་མཐའ་ཡས་པའོ། །འདིར་གོང་གི་ལྟ་བའི་དོན་དབྱིངས་རིག་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་སྟོང་གསལ་འཛིན་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་སྟེ་བར་དུ་ལེ་ལོ་མི་ཚུད་པས་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ནི། ཐུན་དུ་བཅད་ལ་ལེ་ལོ་དང་སྙོམ་ལས་མེད་པར་ཐུན་མགོ་ཀུན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་དང་། ཐུན་དངོས་ལ་དམིགས་མེད་ཡེངས་མེད། ཐུན་མཇུག་ལ་བསྔོ་བས་རྒྱས་འདེབས་པ་སྟེ། མདོར་ན་མཉམ་བཞག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་ལས་མ་གཡོས་པ་གསལ་སྟོང་འཛིན་མེད་དང་། རྗེས་ཐོབ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་ལས། སྒོམ་གྱི་ངོ་བོ་ཐབས་ཡིན་ཏེ། །བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་བསྒོམ། ཞེས་དང་། སྒོམ་གྱི་ངེས་ཚིག་གནས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དང་། ཟུང་འཇུག་ཐབས་ཀྱི་སྒོམ་པ་དང་། །ཤེས་རབ་ཉིད་ཀྱི་སྒོམ་པ་དང་། །ཐབས་ཤེས་གཉིས་མེད་སྒོམ་པའོ། །དེ་ནི་སྒོམ་པ་མཆོག་ཏུ་ཟབ། ཅེས་དང་། ལྟ་བ་དེ་ཉིད་དོན་ལ་སྒོམ་ཞེས་བྱ། །ཉིན་མཚན་ཆོས་ཀྱིས་འདའ་ཕྱིར་ཁ་སྦྱོར་ཉིད་དུ་སྒོམས། ཞེས་དང་། ལེ་ལོ་སྙོམ་ལས་སྤངས་བྱས་ལ། །རྒྱུན་དུ་སྒོམ་ལ་གནས་པར་བྱ། ཞེས་དང་། སྟོང་གསལ་ཡིད་གཉིས་སྒོམ་དང་བྲལ། །བསྒོམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། ། སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར། གསུམ་པ་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། བདེ་སྡུག་མ་སྤངས་རོ་སྙོམས་ཤིང་ལྟ་སྒོམ་ལ་བོགས་འདོན་པ་སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་དང་། ཐམས་ཅད་རང་རིག་རང་ཤར་རང་གྲོལ་དུ་ཤེས་པས་སྣང་བ་གང་ཤར་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་སྤྱོད་པས་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ཐ་མལ་ལས་ལྡོག་པའི་སྤྱོད་པ་ནི། ཆོས་སྤྱོད་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་ལས། ཡི་གེ་འབྲི་མཆོད་སྦྱིན་པ་དང་། །ཉན་དང་ཀློག་དང་འཛིན་པ་དང་། །འཆད་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། །དོན་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པ་བཅུ། །འདི་བཅུ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡིན། །འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་གཤེགས་ཤུལ་ཡིན། ཞེས་སོ། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་འབྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཡང་སྔར་གྱི་དེའོ། །འདིར་བརྟུལ་ཞུགས་ལམ་སློང་གི་སྤྱོད་པ་ནི། ལྟ་སྒོམ་ངོ་འཕྲོད་དེ་བོགས་འདོན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་ཅན་ཡིན་ན་གྲོགས་ལས་རྒྱ་དང་། ཆགས་བྲལ་ཉམས་མྱོང་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་འགྲོགས་ནས་སྤྲང་པོའམ་རི་དྭགས་རྨས་མའི་ཚུལ་གྱིས་དུར་ཁྲོད་དམ་ལུང་སྟོང་དུ་རྒྱུ་ཞིང་བུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། རི་དྭགས་དང་། ལྐུགས་པ་དང་། ཐི་བྱ་དང་། སྨྱོན་པ་དང་། སེང་གེ་དང་། ཁྱི་ཕག་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་བདུན་པོ་དབང་པོའི་རིམ་པ་དང་མཚམས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟུལ་ཞུགས་དབང་བསྒྱུར་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། དེ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ནི། རང་གི་རྒྱུད་ཚོད་དང་བརྟུན་ཏེ་ལས་དང་པོ་པས་ཐོས་བསམ་འཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་བུང་བ་ལྟ་བུ་ནས་བདེ་སྡུག་དང་བཟང་ངན་རོ་སྙོམས་པ་རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་གི་སྤྱོད་པའི་བར་རྣམ་པ་བདུན་པོ་ཤུགས་འབྱུང་འགག་མེད་རྐྱེན་ཐོག་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། རྒྱུད་ལས། སྤྱོད་པའི་ངོ་བོར་རོ་སྙོམས་ཤིང་། །རང་ཤར་རང་གྲོལ་ལམ་དུ་སྤྱད། ཅེས་དང་། རང་ཤར་ལས། བྱས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཉིད། །རང་བྱུང་མ་བཅོས་བཅོས་བསླ
Chinese
复次大圆满口诀是，见解极其秘密。于无为之见中，以无见之眼见。如是说。经中云：内外秘密一切法，于自性中见且证。如是说。无字经中云：无见故于彼无可见，应知见于无为中。如是若证无二见之义，则见之义中见自无。彼非有非无故，应住于光明彼性中。如是说。狮子圆满力中云：诸佛之见究竟处，未曾超离界智二。如是说。明灯能显中云：譬如若至山王顶，则见低下诸山峦，如是如实见下部续义，下部不见上部也。如是说。总之，光明之体性空性，自性光明，大悲无碍显现是入定之见，显现轮涅种种此等，知其显现而无自性如水中月，是出定之见。精进上者无余，中者中阴，下者于化身刹土成佛也。日月和合中云：上者不需二生，中者二生之间也，下者呼气时，化身者自续解脱。如是说。 修瑜伽。 第二，修瑜伽中，所修无为之见，能修意识相续，以及安住姿势等是修之体性。安住于具有彼体性之禅定是名为修，分则有方便，智慧，以及方便智慧无别之修。前者如拙火与方便道等无量。此处是将上述见之义，界智方便智慧双运，空明无执之状态，一心安住，中间不杂懈怠，是为昼夜和合之修。彼之修持方式是，分时段而修，无有懈怠与懒惰，每一座之初皆发菩提心，于正行时无缘无散乱，于座末以回向印持。总之，不离入定之见，明空无执，以及出定梦幻如
English
Furthermore, the Great Perfection oral instructions are, the view is extremely secret. In the view of non-doing, one sees with the eye of non-seeing. Thus it is said. In the tantra it says: All inner and outer secrets, one sees and realizes in their own nature. Thus it is said. In the Scripture Without Letters it says: Because there is no seeing, there is nothing to see there. One should know seeing in the state of non-doing. Thus, if one realizes the meaning of non-dual seeing, then in the meaning of seeing, seeing is naturally absent. Since it is neither existent nor non-existent, one should abide in the state of that luminosity. Thus it is said. In the Lion's Perfect Strength it says: The ultimate view of all Buddhas does not go beyond the two, space and wisdom. Thus it is said. In the Lamp That Illuminates it says: For example, if one goes to the top of the king of mountains, one sees the lower mountains. Likewise, one sees the meaning of the lower tantras as they are. The lower ones do not see the higher ones. Thus it is said. In short, the essence of luminosity is emptiness, its nature is clarity, and its compassion arises unceasingly, which is the view of meditative equipoise. And these appearances of samsara and nirvana, realizing that they appear but have no inherent existence, like a reflection of the moon in water, is the view in the post-meditation state. The best practitioners have no remainder, the middling ones in the intermediate state, and the lowest ones attain Buddhahood in the pure land of the Nirmāṇakāya. In the Union of Sun and Moon it says: The best do not need two births, the middling ones are in between two births, and the lowest ones, when exhaling, the Nirmāṇakāya liberates their own continuum. Thus it is said. The Yoga of Meditation. Secondly, in the yoga of meditation, the view of non-doing to be meditated upon, the continuous mind and consciousness that meditates, and the method of posture, etc., are the essence of meditation. Abiding continuously in the samādhi that possesses that essence is called meditation. Divided, there are the meditation of method, wisdom, and the indivisibility of method and wisdom. The former includes limitless practices such as inner heat and skillful means. Here, the meaning of the above view, the union of space and wisdom, skillful means and wisdom, the state of emptiness and clarity, non-grasping, is to remain single-pointedly in equipoise, without laziness in between, which is called the meditation of the union of day and night. The way to practice it is to divide it into sessions, without laziness or idleness, generating bodhicitta at the beginning of each session, without object or distraction during the main practice, and sealing it with dedication at the end of the session. In short, without straying from the view of meditative equipoise, clarity and emptiness, non-grasping, and in the post-meditation state, dreams and illusions are like
Chinese
如此这般地修习。此外，经中说：“禅修的本体是方便，所修、能修是方便的禅修。”又说：“禅修的定义是安住的缘故。”又说：“双运方便的禅修，以及智慧本身的禅修，还有方便与智慧无二的禅修，这是最为甚深的禅修。”又说：“将见解本身在意义上进行禅修，日夜以法度过，因此要在结合中禅修。”又说：“断除懈怠和放逸，恒常安住在禅修中。”又说：“远离空明二取执着的禅修，是所有禅修中最殊胜的。”如是说。 行持瑜伽。 第三，关于行持瑜伽，不舍弃乐与苦，平等对待，并且提升见解和禅修，这是行持的本体。由于了知一切皆为自明、自显、自解脱，因此显现的任何事物都不作取舍地行持，所以称为行持。分为三种：与平凡相违的行持，如《现观庄严论》的经中说：“书写、供养、布施，听闻、读诵、受持，讲说、讽诵、思维义、禅修，此十法行是法之门，是引导者们的足迹。”如是说。区分轮回与涅槃的行持也与之前相同。此处，关于苦行道用的行持，为了使见解和禅修相互契合而得以提升，如果是有贪执者，就与道友一起增加修持；如果是无贪执者，就与体验的手印一起，以乞丐或受伤野兽的姿态，在尸陀林或空旷之地游荡，像蜜蜂一样，以及像野兽、哑巴、鹧鸪、疯子、狮子、狗猪一样的七种行持，与根识的次第相应地行持，称为苦行自在的行持。修习它的方式是：依靠自己的根器，初学者从寻求闻思入手，像蜜蜂一样，直到乐与苦、好与坏都平等对待的瑜伽自在的行持之间，这七种行持自然生起、无有间断，在因缘成熟时行持。经中说：“行持的本体是平等对待，自显自解脱在道上行持。”又《自显》中说：“无作的行持本身，是自然生起、未经改造的修
English
Thus, one practices in this way. Moreover, it is said in the tantra: "The essence of meditation is method, what is meditated upon and the meditator are the meditation of method." And, "The definition of meditation is because of abiding." And, "The meditation of union of method, and the meditation of wisdom itself, and the meditation of non-duality of method and wisdom, that is the most profound meditation." And, "That very view is called meditation in meaning. Since day and night pass with Dharma, therefore meditate in union." And, "Having abandoned laziness and negligence, one should constantly abide in meditation." And, "The meditation free from the duality of emptiness and clarity is the best of all meditations." Thus it is said. The Yoga of Conduct. Third, regarding the yoga of conduct, not abandoning pleasure and pain, being equanimous, and enhancing view and meditation is the essence of conduct. Since all are known as self-knowing, self-arising, and self-liberating, therefore, whatever appears is practiced without acceptance or rejection, hence it is called conduct. There are three divisions: Conduct that is the opposite of ordinary activity, as it is said in the tantra of the Abhisamayalankara: "Writing letters, making offerings, giving alms, listening, reading, and holding, explaining, reciting, contemplating the meaning, and meditating, these ten are the door of Dharma, they are the footprints of the guides." Thus it is said. The conduct of distinguishing between samsara and nirvana is also the same as before. Here, the conduct of asceticism for the sake of the path is that, in order to make view and meditation coincide and enhance them, if one is attached, one increases practice with a friend; if one is unattached, one wanders in charnel grounds or empty valleys in the manner of a beggar or a wounded animal, together with the mudra of experience, like a bee, and like a wild animal, a mute, a partridge, a madman, a lion, a dog, and a pig, the seven conducts are practiced in accordance with the order of the senses, which is called the conduct of asceticism of mastery. The way to practice it is: relying on one's own capacity, a beginner starts by seeking learning and contemplation, like a bee, up to the conduct of a yogi who is equanimous between pleasure and pain, good and bad, these seven aspects arise naturally, without interruption, and are practiced when the conditions are ripe. It is said in the tantra: "The essence of conduct is equanimity, self-arising and self-liberating are practiced on the path." And in Self-Arising: "The conduct of non-action itself is naturally arising, uncorrected, corrected