Tibetan
་ཆོས་ཉིད་རང་ས་ནས་གྲོལ་བའི་གནད་ཀྱིས་ཉོན་རྟོག་གང་སྐྱེས་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ཚུགས་མི་ཐུབ་པར་རྟ་རྔའི་མདུད་པ་རང་གྲོལ་བ་བཞིན། ཤར་གྲོལ་རིས་མེད་དུ་སངས་པས་སླར་གཉེན་པོས་གཅུན་མི་དགོས་ཤིང་། སེམས་སྡེ་ལྟར་རྒྱས་མི་འདེབས། ཀློང་སྡེ་ལྟར་དབྱིངས་ལ་མི་གཏོད་པར་མན་ངག་སྡེ་པའི་རང་བབས་དམིགས་བསམ་ལས་འདས་པའི་མྱོང་ཐོག་ཏུ་ལ་བཟླ་ཞིང་། དེར་གོམས་པ་ན་རིག་པ་སྦྱང་བསྒྲོད་མེད་པའི་ས་ལ་དཔལ་ཡོན་མ་ལུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གཅིག་བཟླུམས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་དང་། སྔགས་ཕྱི་ནང་གི་བསྐྱེད་རྫོགས་རྩོལ་སྒྲུབ་གྱིས་ས་ལམ་སྒོས་སུ་སྦྱང་བརྩོན་མི་དགོས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། མ་བསྒྱུར་མ་སྦྱངས་རིག་པ་ལྷུན་རྫོགས་པ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚེ། སྤྱིར་ཐུན་མོང་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་གེགས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ངོས་བཟུང་སྟེ། དེ་སྤོང་བྱེད་གྱི་གཉེན་པོ་བརྟེན་དགོས་པས། དེ་ཡང་རྒྱལ་སྲས་མ་ཕམ་པས། ལེ་ལོ་དང་ནི་གདམས་ངག་རྣམས། །བརྗེད་དང་བྱིང་དང་རྒོད་པ་དང་། །འདུ་མི་བྱེད་དང་འདུ་བྱེད་དེ། །དེ་དག་ཉེས་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་གེགས་དང་། དེ་སྤོང་འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་བརྒྱད། །གནས་དང་དེ་ལ་གནས་པ་དང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུའོ། །དམིགས་པ་བརྗེད་པར་མ་གྱུར་དང་། །བྱིང་དང་རྒོད་དང་རྟོག་པ་དང་། །དེ་སྤང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དང་། །ཞི་ཚེ་རྣལ་དུ་འདུག་པའོ། །ཞེས་པས་གཉེན་པོ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མཉམ་པར་བཞག་ཚེ་རྣམ་རྟོག་སྔར་ལས་མང་དུ་སོང་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཧ་ཕྱད་དེ་བ་ལ་རེས་གནས་རེས་མི་གནས་པ་དང་། གནས་ཀྱང་གཏིིང་ན་ཡིད་བྱེད་ཕྲ་མོ་མི་ཁེག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གསུམ་ཀ་གནས་པར་རྩོམ་པའི་ལྟས་ཡིན། རྟོག་པ་འཕྲོ་བ་བཀག་པས་མི་ཁེག་ཏེ། མཐའ་མེད་དུ་སྤྲོས་ནས་ཨར་ལ་གཏད་པས་མཐུ་རྡུགས་པའམ། དྲན་ཤེས་ཡེངས་མེད་ཀྱིས་འཕྲོ་བ་རྒྱུན་ཆད་ནས་གནས་པའི་རང་སོ་ཟིན་པ་ཞིག་འོང་བ་ན་དེའི་ངང་ལ་འཇོག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྫིང་ལས་འཕུར་བའི་བྱ་རོག་བཞིན། །བསྐོར་ཞིང་བསྐོར་ཞིང་སླར་ཡང་དེ་རུ་འབབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཡང་བྱིང་ན་རླུང་རོ་བསལ། ལུས་གནད་སྒྲིམ་ཞིང་ལྟ་སྟངས་གཟེངས་བསྟོད། ཤེས་པ་ངར་བཏགས་ཤིང་རིག་པ་ཧུར་བཏོན་པས་གསེང། རྒོད་ན་ལུས་གནད་ལྷོད་ཅིང་ལྟ་སྟངས་དམད། སེམས་རིག་གློད་ལ་རང་བབས་སུ་འཇོག་པས་དབབ། ལྟངས་ན་ཞི་ལྷག་སོ་སོར་རྩལ་སྦྱངས་
Chinese
以法性自地解脱之要诀，无论生起任何烦恼妄念，都无法维持其自性，犹如马尾结自然解开一般。由于是任运自解脱，证悟后无需再以对治来调伏，不像心部那样需要扩展，也不像界部那样需要安住于法界，而是安住于口诀部的自性，超越了作意和思维的体验之上。一旦习惯于此，便能在无需勤修的境地上，一切功德任运成就的智慧体性中，融为一体而圆满，因此不需要通过菩萨十地以及内外密咒的生圆次第的勤奋修持来特别地修学道位。如《普贤密意根本续》所说：“不需转变不需修，觉性任运自圆满。” 如此修持道时，总的来说，首先要了解禅定的障碍，并依靠对治来消除它们。对此，圣者无垢友说：“懈怠与诀窍，遗忘与沉没掉举，不作与作，此乃五种过患。” 如此说明了障碍。以及“八种对治之行，住与住于彼，因与果亦然。不忘专注，沉没与掉举，以及念头，消除彼等之现行，以及寂止时如实安住。” 如此说明了对治。也就是说，在入定时，如果发现比以前产生更多的分别念，或者有时安住有时不安住，或者即使安住，在深处也存在着一种微细的无法控制的作意，这三种情况都是试图安住的征兆。如果阻止妄念的散发而无法控制，因为无止境地散布并交付于“阿尔”，就会变得虚弱。或者通过不散乱的忆念觉知，使散发的念头完全停止，从而获得安住的自性，这时就安住于那种状态中。正如经中所说：“犹如从池塘飞起的乌鸦，盘旋又盘旋，最终仍落回原处。” 同样，如果昏沉，则应呼出浊气，端正身姿，抬高视线，提起觉性，提起精神来清醒。如果掉举，则应放松身姿，降低视线，放松心识，安住于自性中来降伏。总之，应分别修习止观。
English
Through the key of the self-liberation of dharmata, no matter what disturbing thoughts arise, they cannot maintain their own nature, just like a knot in a horse's tail that unties itself. Since it is spontaneously liberated, there is no need to subdue it again with antidotes after enlightenment. It is not like the Mind Series, which needs to be expanded, nor like the Space Series, which needs to be established in the dharmadhatu. Instead, it abides in the natural state of the Instruction Series, beyond intention and thought, in the realm of experience. Once accustomed to this, one can, in a state where there is no need for cultivation, in the wisdom essence where all virtues are spontaneously accomplished, be completely perfected in a unified whole. Therefore, there is no need to specifically study and strive through the ten bhumis of the bodhisattva and the generation and completion stages of outer and inner mantras. As the Kunjed Gyalpo Tantra says: "Without transformation, without cultivation, awareness is spontaneously perfect." Thus, when practicing the path in this way, in general, one must first identify the obstacles to meditation and rely on antidotes to eliminate them. On this, the noble Asanga said: "Laziness and instructions, forgetfulness, sinking and agitation, non-application and application, these are the five faults." Thus, he explained the obstacles. And "Eight types of application of antidotes: abiding and abiding in that, cause and effect as well. Not forgetting focus, sinking and agitation, and thoughts, eliminating their manifestation, and abiding naturally in quiescence." Thus, he explained the antidotes. That is to say, when in meditative equipoise, if you find that more conceptual thoughts arise than before, or if you sometimes abide and sometimes do not abide, or even if you abide, there is a subtle mental activity that cannot be controlled deep down, these three situations are signs of attempting to abide. If you block the scattering of thoughts and cannot control them, because you endlessly spread them and entrust them to "Ar," you will become weak. Or, through undistracted mindfulness and awareness, the scattering of thoughts completely ceases, thereby gaining the self-nature of abiding, then abide in that state. As it is said in the scriptures: "Like a crow flying from a pond, circling and circling, it returns to the same place." Also, if you are dull, exhale stale air, straighten your posture, raise your gaze, lift your awareness, and awaken your spirit to become clear. If you are agitated, relax your posture, lower your gaze, relax your mind, and abide in your natural state to subdue it. In short, you should separately practice shamatha and vipashyana.
Tibetan
ཤིང་། སྐབས་རེར་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་དངས་པའི་ཚེ། ཉི་མ་ལ་རྒྱབ་ཕྱོགས་པས་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ལྟ་སྟངས་གཅུན་ནས་བལྟས་པས། དཔེ་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་སྟོང་མདངས་ཀྱི་སྒོ་ཕྱེས་ནས་དཔེ་ཅན་ནང་ཤེས་པའི་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ། གསང་བ་འོད་གསལ་སྙིང་པོའི་ནམ་མཁའ་གསལ་སྟོང་མཐའ་དབུས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་སྐད་ཅིག་ལ་འཆར། ཉམས་ལེན་ལ་ཅུང་ཟད་གོམས་ཤིང་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ན་སྤྱོད་ལམ་ཀུན་དང་བསྲེ་ཞིང་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་དང་བསྲེ། དེས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་འཆར། མཉམ་རྗེས་དབྱེར་མེད་རེ་དོགས་ཀྱི་རྩིས་ལས་འདས་ཏེ་ཆོས་ཟད་ཀ་དག་གི་དགོངས་པར་གྲོལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་རྣམ་རྟོག་མ་སྤང་གཞི་ནས་གྲོལ་བས་བསྐྱར་ནས་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་འབད་རྩོལ་ཞིག གང་ཤར་རང་སར་གྲོལ་བས་དྲན་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོ་མེད། ཡུལ་དྲུག་གཅེར་མཐོང་དུ་རང་གྲོལ་བས་ཤེས་པ་སྔ་ཕྱིའི་འཛིན་པ་དང་བྲལ། བཟང་ངན་ཡོངས་གྲོལ་དུ་ཤེས་པས་ཕྱོགས་འཛིན་དང་བླང་དོར་ཟད་པའི་གདེངས་ཐོབ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་རིག་རྟོག་པ་ཀུན་བྲལ་བ། །གྲོལ་ལུགས་ཆེན་པོ་བཞི་དང་བཅས། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་བསྐྱར་གཞི་མེད། །ངང་གིས་གྲོལ་བས་གཉེན་པོ་མེད། །ཅེར་གྱིས་གྲོལ་བས་མཐོང་སར་ཡལ། །ཡོངས་སུ་གྲོལ་བས་འབད་རྩོལ་མེད། ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་གྲོལ་བ་ཞེས་སུ་བཏགས་པའི་ཤེས་པའམ་རྟོག་པ་ཡང་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ། གང་ནས་ཀྱང་མ་འོང་། རྒྱུ་རྐྱེན་ཡུལ་འདས། སྟོང་གསལ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ཇི་ལྟར་ཤར་ཡང་གཞི་ལ་ཕན་གནོད་མེད་པར་ཕྱོགས་རིས་དང་འཛིན་རྩོལ་གྱི་གཟའ་གཏད་བྲལ་བའི་གང་ཤར་གཏད་མེད་རྩ་བྲལ་གྱི་རིག་པ་རང་ཐོག་ཉིད་དུ་རང་ཤར་དུ་འདུག་པས་རང་གྲོལ་དུ་གྲོལ། །ངེས་མེད་དུ་འདུག་པས་འཛིན་མེད་དུ་གྲོལ། ཡེ་གྲོལ་དུ་འདུག་པས་གཞི་བྲལ་དུ་གྲོལ། ཐོག་བབ་ཏུ་འདུག་པས་བཅར་ཕོག་ཏུ་གྲོལ། ཤར་ཐོག་ཏུ་འདུག་པས་སྣང་སྟོང་དུ་གྲོལ་ནས་ཤར་གྲོལ་རིས་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་མ་བསྒོམ་ཀ་དག་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་མངོན་གྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་སེམས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། །གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་མེད། །གང་གིས་བཀྲོལ་བ་མེད་པའི་སེམས། །གཞི་ནས་རྫོགས་པས་འགྲོ་འོང་མེད། །བརྟགས་པས་མ་རྙེད་རྒྱུན་ཆད་མེད། །གཞི་རྩ་བྲལ་བས་སྟོང་གསལ་གནས། །རང་གསལ་གནས་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ཕྱོགས་རིས་མེད། །དུས་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ལྟོས་གཞི་མེད། །འབད་མེད་གྲོལ་བས་བརྩོན་འགྲུས་
Chinese
木。 有时当天空晴朗无云时，背对着太阳，收敛视线仰望天空的广阔。 譬如，外在的天空敞开了空明的门扉，内在觉知的清净天空，秘密光明心髓的天空，显现了超越一切边际和中心的空明法性。 如果对修行稍微习惯并获得稳固，就与一切行为和各种因缘相混合。 由此，一切都显现为法性的游舞。 超越了有无分别、希冀和恐惧的算计，解脱于法尽本来清净的境界。 那时，不舍弃分别念，从根本上解脱，因此没有再次解脱的努力。 任何显现都在自身解脱，因此没有对治的念头。 六境赤裸显现中自解脱，因此觉知脱离了先后执着。 好坏完全解脱中觉知，获得了对破除偏执和取舍的定解。 《击中要害》中说： 自明离一切分别念， 具足四种大解脱之法。 本来解脱故，无有再解脱之基础。 自然解脱故，无有对治。 赤裸解脱故，于所见处消失。 完全解脱故，无有勤作。 如是。 如此，被称为解脱的觉知或分别念，也只是假立，哪里也不去。 从哪里也不来。 超越因缘和对境。 犹如空明镜中的影像，无论如何显现，对基础都没有损益，脱离了偏袒和执著的对治，任何显现都是无有目标、根除的觉性，在自身本位中自显现，因此是自解脱。 安住于无定，因此是无执解脱。 安住于本来解脱，因此是无基解脱。 安住于当下，因此是当下击中解脱。 安住于显现当下，因此是显现空性中解脱，显现解脱无别大平等中，不需修持，本来清净原始状态显现而解脱。 又是《击中要害》中说： 自心名为解脱者， 非从一处往他处。 无有何者能解脱之心， 从基圆满故，无有去来。 寻伺不可得，无有间断。 离基故，安住空明。 自明安住之心性， 以要诀解脱故，无有偏袒。 以时解脱故，无有依赖。 无勤解脱故，无有精进。
English
Wood. Sometimes, when the sky is clear and cloudless, by turning one's back to the sun and constricting one's gaze to look at the expanse of the sky, like opening the door of the empty radiance of the outer sky, into the perfectly pure sky of inner knowing, the nature of reality, the secret, luminous essence of the sky, dawns in an instant, transcending all boundaries and centers. When one becomes somewhat accustomed to and stable in practice, mix it with all activities and various circumstances. Through this, everything appears as a play of the nature of reality. Transcending the calculations of separation between meditation and post-meditation, hope and fear, one is liberated into the realization of the exhaustion of phenomena, primordial purity. At that time, without abandoning conceptual thoughts, one is liberated from the ground up, so there is no effort to liberate again. Whatever arises is self-liberated in its own place, so there is no antidote of mindfulness. The six objects are self-liberated in naked seeing, so awareness is free from the grasping of before and after. In the total liberation of good and bad, awareness gains confidence in exhausting partiality and acceptance and rejection. As it says in the *Strike to the Heart*: Self-knowing, free from all thoughts, Possesses the four great modes of liberation. Liberated from the beginning, there is no basis for repetition. Naturally liberated, there is no antidote. Nakedly liberated, it vanishes in the place of seeing. Completely liberated, there is no effort. Thus it is. Thus, the awareness or thought that is labeled as liberation does not go anywhere other than being labeled. It does not come from anywhere either. It transcends causes, conditions, and objects. Like the reflection in a clear, empty mirror, however it may appear, it does not benefit or harm the ground, and it is free from the grip of partiality and grasping effort. Whatever arises is aimless, rootless awareness, abiding as self-arising in its own place, so it is liberated as self-liberation. Abiding in indeterminacy, it is liberated as non-grasping. Abiding in primordial liberation, it is liberated as groundless. Abiding in the moment of impact, it is liberated as being struck. Abiding in the moment of arising, it is liberated in the emptiness of appearances, and in the great equality of the inseparability of arising and liberation, without needing to cultivate, the primordial state of original purity is realized and liberated. Furthermore, as it says in the *Strike to the Heart*: What is called self-mind being liberated, Does not go from one place to another. The mind that is not liberated by anything, Is complete from the ground, so there is no going or coming. Not found by searching, there is no interruption. Being rootless, it abides in emptiness and clarity. The very nature of self-luminous abiding mind, Being liberated by the key point, there is no partiality. Being liberated by time, there is no dependence. Being liberated without effort, there is no diligence.
Tibetan
མེད། ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་ཀ་དག་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་ཟབ་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཁྲིད་རྣམས་སོང་ནས། མངོན་སུམ་བཅར་ཐོག་དུ་ངོ་སྤྲོད་པ།