Tibetan
ས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། གསལ་བའི་གཏམ་བྱས་ན་ཡང༌། ཆོས་ཀྱི་དོན་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་དང༌། གཟུང་བ་དང༌། སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་དབང་པོ་རྟུལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་འབྲིང་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དབང་པོ་ རྟུལ་པོ་ལ་སླ་བའི་གཏམ་བྱས་པ་ལས་བཟློག་པ། ཟབ་མོའི་གཏམ་བྱས་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དོན་མྱུར་དུ་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་དང༌། ཟིན་པ་དང༌། སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དང་བར་འགྱུར་པའི་གཏམ་བྱས་པ་ན། གཏམ་ངེས་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་དང་བ་དང༌། དགའ་བ་དང༌། དགོངས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང༌། སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། མཆི་མ་དཀྲུག་ཅེས་བྱེད་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྣུམ་པ་དང༌། སེམས་འཇམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཞེ་སྡང་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གཏི་མུག་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་གཏམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ལྡན་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པ་བྱས་ན། སྐྲག་པ་དང་དངང་བ་དང༌། ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ང་རྒྱལ་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། ཤིན་ཏུ་གུས་པར་ཉན་པར་མི་བྱེད་ཅིང༌། རྣ་གཏོད་པར་མི་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་པར་མི་བྱེད་ཅིང༌། དད་པར་གྱུར་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྙེན་བཀུར་དང༌། ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། ལེགས་པར་རྣ་བླགས་ཏེ་ཉན་པར་བྱེད་ཀྱང་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་ཞིང་ལོག་པར་གཟུང་སྟེ། འཛིན་པར་ཡང་འགྱུར་ལ་མི་བརྟན་ཞིང་མི་དམ་པར་འཛིན་པར་ཡང་འགྱུར། གཟུང་ན་ཡང་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་རིགས་དང༌། དབང་པོ་དང༌། སྤྱད་པ་དག་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྤྱོད་པས་རིགས་དང༌། དབང་པོ་དང༌། སྤྱད་པ་དག་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པ་དག་གིས་རྟགས་གང་དག་སྔར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་པ་དེས་རིགས་དང༌། དབང་པོ་དང༌། སྤྱད་པ་དག་ཅི་རིགས
Chinese
会变成那样。声闻和独觉的种姓不是那样。如果他是根器迟钝的人，即使说了清晰的话，对于证悟佛法的意义、受持和分别观察，也会变得非常迟钝。如果他是中等根器的人，就不是那样。如果他是敏锐根器的人，与对根器迟钝的人说浅显的话相反，即使说了深奥的话，也能迅速证悟佛法的意义、受持和分别。如果他是贪欲深重的人，说了令人愉悦的话，一定会非常欢喜、高兴、随顺其意、起鸡皮疙瘩、流眼泪、心生爱慕、心变得柔软。如果他是嗔恨深重的人，应当知道与此相反。如果他是愚痴深重的人，说了决定性的、具有涅槃意义的、没有杂染的话，就会感到害怕、恐惧、非常害怕，就像之前所说的根器迟钝的人一样。如果他是傲慢深重的人，就不会非常恭敬地听，也不会倾听，同样也不会用心去了解一切，即使相信，也不会给予尊敬和赞扬。如果他是分别念深重的人，虽然会认真倾听，但心会散乱，会错误地理解，会执着，但不稳固，也不会牢固地执着。即使受持，也会遗忘，并且会反复询问。因此，应当好好观察种姓、根器和习气。如何通过行为来好好观察种姓、根器和习气呢？对于声闻种姓的人，贪欲等习气所显现的征象，就是之前所说的行为。通过这种行为，可以了解相应的种姓、根器和习气。
English
It will become like that. Those of the Hearer and Solitary Buddha lineage are not like that. If he is a person of dull faculties, even if clear words are spoken, he will become very dull in understanding the meaning of the Dharma, retaining it, and examining it separately. If he is a person of middling faculties, it is not like that. If he is a person of sharp faculties, contrary to speaking simple words to a person of dull faculties, even if profound words are spoken, he will quickly understand the meaning of the Dharma, retain it, and distinguish it. If he is one who indulges in desire, when pleasing words are spoken, he will be very delighted, joyful, follow the meaning, have goosebumps, shed tears, his mind will become smooth, and he will show a gentle mind. If he is one who indulges in hatred, it should be known that it is the opposite of that. If he is one who indulges in delusion, if definitive words, endowed with nirvana, without confusion, are spoken, he will become frightened, terrified, and completely afraid, just as the dull faculties were shown before. If he is one who indulges in pride, he will not listen very respectfully, nor will he pay attention. Likewise, he will not set his mind to know everything, and even if he has faith, he will not give reverence or praise. If he is one who indulges in conceptual thought, although he listens carefully, his mind will become distracted and he will grasp wrongly. He will grasp, but it will be unstable and he will not grasp firmly. Even if he retains it, it will be forgotten, and he will repeatedly ask again and again. Therefore, the lineage, faculties, and habits should be well examined. How should the lineage, faculties, and habits be well examined through behavior? For a person of the Hearer lineage, the signs of indulging in desire and so on, which were shown before, are called behavior. Through that behavior, the corresponding lineage, faculties, and habits can be known accordingly.
Tibetan
་པར་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པས་རིགས་དང༌། དབང་པོ་དང༌། སྤྱད་པ་དག་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་དེ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤས་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེས་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དེས། དེའི་རིགས་དང༌། དབང་པོ་དང༌། སྤྱད་པ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པས་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཉེས་པ་ཀུན་སྤངས་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་མེད་རབ་བརྙེས་པ། །ཁམས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གཟིགས། །གང་ལ་གང་ཕན་གསུངས་པའི་དམ་ཆོས་རི་རབ་ལས། །རྡུལ་ཙམ་བླངས་ནས་དང་པོའི་ལས་ཅན་དོན་དུ་བཤད། །དེ་ལ་ལས་དང་པོ་པའི་གང་ཟག་ནི་བདུན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆེ་བའི་བར་ལྔ་དང༌། ཆ་མཉམ་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའོ། །ཆ་མཉམ་པའི་རྟགས་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་གི་སྔོན་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་དང༌། ང་རྒྱལ་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་མ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་མ་བྱས། །ལན་མང་དུ་མ་བྱས་ཀྱང་ཆོས་དེ་དག་ཉེས་དམིགས་སུ་མ་མཐོང་ཞིང་སུན་མ་ཕྱིན་ཡང་དག་པར་མ་རྟོགས་པས། དེ་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ད་ལྟར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བ་དང༌། རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཁེངས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེན་པོ་དང༌། འདོད་ཆགས་ཡུན་རིང་པོར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་དེས་དེ་ལས་འདོད་ཆགས་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ཆ་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་གིས་སྔོན་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཀུན་ཏུ་མ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་མ་བྱས། ལན་མང་དུ་མ་བྱས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་ཡང་ལན་མང་དུ་མཐོང་ཞིང་སུན་ཀྱང་ཕྱིན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་དེ་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ད་ལྟར་ཆགས་པར་འགྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཆེན་པོ་དང༌། མང་པོ་དང༌། ལྷག་པ་དང་ཕྲད་ཅིང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་བུལ་བར་སྐྱེ་ལ། འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་ལ་ནི་གཏན་མི་སྐྱེ་བ་དང༌། འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་དང༌། ང་རྒྱལ་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པ
Chinese
应当善加观察。那么，如何通过了解心的类别来善加观察其种姓、根基和行为呢？如果瑜伽士、瑜伽智者获得了心的类别智，那么他通过了解他人之心，就能如实了知其种姓、根基和行为，从而善加观察。断除一切过失，证得无得之智慧，以知晓诸多界之力量，现量照见。从为谁有益而宣说的殊胜之法如须弥山中，取如微尘，为最初业者宣说。其中，最初业者有七种人：从贪欲心重者到分别念重者之间的五种人，以及心性平和者和烦恼微薄者。何为心性平和之相？即某人在过去世中，对贪欲、嗔恨、愚痴、我慢和分别念都不亲近、不串习，虽未多次修习，但未见这些法为过患，也未厌恶，未如实了知，因此，以彼因彼缘，现在对与贪欲、嗔恨、愚痴、我慢和分别念相应的对境，不会生起极大的贪欲，贪欲也不会长久生起，但并非从此对境不会生起贪欲，贪欲如何，嗔恨、愚痴、我慢和分别念也同样，这被称为心性平和之人。何为烦恼微薄之自性之人？即某人在过去世中，对贪欲不亲近、不串习，未多次修习，且多次见其过患，也已厌恶，如实了知，因此，以彼因彼缘，现在遇到巨大、众多、殊胜且显现的能生贪欲之对境，则贪欲生起迟缓，对中等和微小之对境则根本不生起，贪欲如何，嗔恨、愚痴、我慢和分别念也同样了知。
English
It should be well examined. Then, how can one thoroughly examine the lineage, basis, and behavior by knowing the categories of mind? If a yogi, a knower of yoga, has attained the wisdom of the categories of mind, then by knowing the minds of others, he can truly know their lineage, basis, and behavior as they are, and thus thoroughly examine them. Having abandoned all faults, attained the unobtainable wisdom, and fully realized it, with the power of knowing the various realms, one directly sees. From the excellent Dharma spoken for the benefit of whom, like Mount Sumeru, taking a particle, it is explained for the sake of the first worker. Among them, there are seven types of people who are first workers: from those with strong desire to those with strong conceptualization, and those who are even-minded and those with little affliction. What is the sign of even-mindedness? That is, someone who in past lives did not cultivate or become accustomed to desire, hatred, ignorance, pride, and conceptualization. Although they have not practiced many times, they have not seen these dharmas as faults, nor have they been disgusted, nor have they truly understood them. Therefore, due to that cause and that condition, now they will not develop great desire for objects that are in accordance with desire, hatred, ignorance, pride, and conceptualization, and desire will not arise for a long time. However, it is not that desire will not arise from that object. Just as desire is, so are hatred, ignorance, pride, and conceptualization. This is called an even-minded person. What is the nature of a person with little affliction? That is, someone who in past lives did not cultivate or become accustomed to desire, and did not practice many times, and also saw its faults many times, and was disgusted, and truly understood it. Therefore, due to that cause and that condition, now when encountering large, numerous, superior, and manifest objects that can generate desire, desire arises slowly, and for medium and small objects, it does not arise at all. Just as desire is, so are hatred, ignorance, pride, and conceptualization known.