Tibetan
སྨྲ་བའི་སྒོ་མཚོན་ཆ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་གྲགས་པ། སྨྲ་བའི་སྒོ་མཚོན་ཆ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་གྲགས་པ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཝ་ཙ་ན་མུ་ཁ་ཡུ་དྷོ་བ་མ་ནཱ་མ་པྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། སྨྲ་བའི་སྒོ་མཚོན་ཆ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། སྨྲ་བའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པར་བཞེད་པས། བར་ཆད་སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། ཡ་རབས་ཀྱི་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དང་པོར་ཕྱག་འཚལ་ཞིང༌། དགོས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་བཤད་པར་བྱ་བར་དམ་བཅས་ནས། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་ཉིད་ལེགས་པར་བསྟན་པ་དང༌། བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པ་ཡང་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་འདིའི་གཞུང་ཉིད་ཀྱང་ཡི་གེའི་ཚོགས་དང༌། མིང་གི་ཚོགས་དང༌། ཚིག་གི་ཚོགས་རྣམས་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཡན་ལག་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན། དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང༌། རང་གི་ངོ་བོ་དང༌། ལྡང་ཚད་དང༌། ངེས་པའི་ཚིག་དང༌། དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདིར་ཕྱག་འཚལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྨྲ་མཆོག་གཙོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་དང༌། བྲམ་ཟེ་དང༌། ལྷ་དང༌། བདུད་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲ་བའི་ཡན་ལག་རྫོགས་དོན་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དམ་བཅའ་བ་དག་བསྟན་པར་མཛད་པ་ལས། འདིར་དགོས་པ་ནི་སྨྲ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ལུས་པ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ་ཞེས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན། ངག་གི་འདུ་བྱེད་གང་དེ་ཡི། །ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ངག་གི་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚོགས་པ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནོ། །དེ་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གཞུང་ཉིད་བསྟན་པ་ལས། དང་པོར་ཡི་གེ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་ལས་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་པས་སྒྲ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁོག་པ་མགྲིན་པ་རྐན་དང་ལྕེ། །སྣ་དང་སྤྱི་བོ་སོ་དང་མཆུ། །སྤྱི་དང་རེ་རེར་ཆ་དག་ལས། །ཕྲད་དང་ཅུང་ཟད་ཕྲད་པ་དང༌། །དོག་པ་དང་ནི་ཡངས་པ་ནས། །དྲང་པོ་བསྒྲང་དང་བཀུག་པ་དང༌། །བསྟོད་པ་དང་ནི་སྨད་པ་དང༌། ། བསྒྲིམས་དང་ཀློད་པའི་ང་རོ་འབྱུང༌། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ག་ནས་འདི་
Chinese
名为《言语之门如兵器》之释论 忆持慧称 名为《言语之门如兵器》之释论 忆持慧称 印度语：Vācanamukhayudhobhamanāmapṛtti。 藏语：名为《言语之门如兵器》之释论。 顶礼言语之胜一切智者！ 此处，因欲著论，为遣除障碍，且为符合贤善之规，故首先顶礼，并为通达必要，于立誓将要宣说何者之后，为善妙地显示论典本身，且为使论著亦成具大义，而行包含回向之善根。 其中，此论典本身亦显示文字之集合、名之集合、词之集合等，且若总摄彼等之支分如何显示者，则以彼等之因、自性、量、决定词、差别等显示之。 其中，为略示此处之顶礼，故说“顶礼言语胜主”。 谓善士、婆罗门、天、魔等具理智者之主乃是佛陀，故谓顶礼彼而将宣说。 何以故？谓以“为圆满言语之支分义”等显示立誓等。 此处之必要乃为成办圆满言语之因缘无余之义。 何者耶？谓说“语之造作彼之 集合”，谓语之作用乃是造作，彼之集合乃是因缘。 谓我将宣说彼。 今显示论典本身，首先显示文字，彼亦为显示由总与别之处，与作用者相合，如何生起声音，故说“腹、喉、腭与舌，鼻与顶、齿与唇，于总与一一分中，合与稍合，窄与宽中，直陈与屈曲，赞扬与贬低， 紧与松之音声生”。 谓其中“总”者，乃从何处至此
English
A Commentary Called "The Door of Speech Like a Weapon" Dranpa Yeshe Drakpa A Commentary Called "The Door of Speech Like a Weapon" Dranpa Yeshe Drakpa In Sanskrit: Vācanamukhayudhobhamanāmapṛtti. In Tibetan: A Commentary Called "The Door of Speech Like a Weapon." Homage to the Supreme Speaker, the All-Knowing One! Here, since it is desired to compose a treatise, in order to dispel obstacles and to accord with the customs of the virtuous, homage is paid first, and in order to understand the necessity, after vowing what is to be explained, in order to excellently show the treatise itself, and also to make the composed treatise become of great meaning, the root of virtue is practiced along with dedication. Among these, this treatise itself also shows the collection of letters, the collection of names, and the collection of words, and if the branches of these are summarized as they are shown, then they are shown by their causes, their own nature, their measure, their definitive words, and their distinctions. Among these, in order to briefly show the homage here, it is said, "Having paid homage to the chief of speakers." It is said that the chief of those who speak with reason, such as ascetics, Brahmins, gods, and demons, is the Buddha, so it is shown that having paid homage to him, it will be explained. Why? Because the vows and so forth are shown by "For the sake of perfecting the limbs of speech." The necessity here is for the sake of accomplishing the complete meaning of all the causes and conditions of speech. What is it? It is said, "The collection of verbal actions," that the action of speech is action, and its collection is the cause and condition. It is said that I will explain that. Now, showing the treatise itself, first the letters are shown, and also in order to show how sound arises from the general and particular places, in conjunction with the agent, it is said, "Belly, throat, palate, and tongue, nose and crown, teeth and lips, in the general and each part, contact and slight contact, from narrow and wide, straight and curved, praise and disparagement, tight and loose sounds arise." It is said that among these, "general" is from where to here
Tibetan
རྣམས་སྤྱིའི་ཆ་ནས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་པི་ཝང་གི་སྒྲ་ཁོག་པ་དང༌། པགས་པ་དང༌། རྒྱུ་དང༌། ལག་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྒྲ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གནས་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་ནས་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱུང་ངོ༌། །རེ་རེའི་ཆ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་པི་ཝང་གི་སྒྲ་དེ་དག་ཕོ་སྒྲ་ཕོ་རྒྱུད་ལས་འབྱུང༌། མོ་སྒྲ་མོ་རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན། གནས་འདི་དག་སོ་སོ་ལས་ཡི་གེ་སོ་སོའི་སྒྲ་ཤས་ཆེར་འབྱུང་སྟེ། འདི་དག་ཞིབ་ཏུ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཕྲད་དང་ཅུང་ཟད་ཕྲད་པ་དང༌། །དོགས་པ་དང་ནི་ཡངས་པ་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཞི་ནི་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་པི་ཝང་གི་སྒྲ་ལ་མཐེབ་མོ་དང་གཞུ་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པའི་ཚེ་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལྟར་གནས་འདི་རྣམས་སུ་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཡང་ཞིབ་ཏུ་འོག་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ལས་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་ཞེ་ན། དྲང་པོ་བསྒྲེང་དང་བཀུག་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་གནས་དང་བྱེད་པ་ཕྲད་པ་ལས་དབྱངས་ཀྱི་རྩ་བ་བདུན་འབྱུང་བར་སྟོན་ཏོ། །དྲང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངག་འདི་བདུན་ནི་ངག་གི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དྲང་པོ་ནི་ཨའོ། །བསྒྲེངས་པ་ནི་ཨེའོ། །བཀུག་པ་ནི་ཨིའོ། །བསྟོད་པ་ནི་ཨོའོ། །སྨད་པ་ནི་ཨུའོ། །བསྒྲིམས་མས་པ་ནི་རྀའོ། །གློད་པ་ནི་ལྀའོ། །དེ་ལ་ང་རོ་བདུན་ནི་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་ཡི་གེ་ཡིན་ནོ། །ཀ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པའི་ཡིག་འབྲུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ཡང་ཨ་ཨི་ཨུ་གསུམ་ནི་རྩ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཕན་ཚུན་སྦྱར་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཨ་དང་ཨི་སྦྱར་བ་ནི་ཨེ་ཡིན་ནོ། །ཨ་དང་ཨུ་སྦྱར་བ་ནི་ཨོ་ཡིན་ནོ། །ཨི་ཉིད་བསྒྲིམས་ཤིང་ཚེག་དྲག་དང་སྦྱར་བ་ནི་རྀ་ཡིན་ནོ། །ཨི་ཉིད་ཀློད་དེ་འདྲེན་པའི་དོན་ནི་ལྀ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་སྦྱར་བའོ། །ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུ་རྣམས་ལ་ཡང་རྩ་བ་དང་ཕན་ཚུན་སྦྱར་བ་ཡོད་དེ། ཡ་ནི་ཨི་དང་ཨ་སྦྱར་བའོ། ། ཝ་ནི་ཨུ་དང་ཨ་སྦྱར་བའོ། །ར་དང་ལ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །ཤ་ཥ་ས་གསུམ་ནི་ར་དང་མཐུན་ཏེ་ཚེག་དྲག་དང་སྦྱར་བའོ། །ང་ཉ་ཎ་ན་མ་འདི་ལྔ་ནི་སྣ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཨཾ་ཞེས་བྱ་བར་འདུས་སོ། །དེས་ན་རེ་ཞིག་རྩ་བའི་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ག་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པ་རྣམས
Chinese
总的方面来说，叫做“生起”。例如，琵琶的声音来自琴身、琴皮、琴弦、琴柱等等所有部件。同样，这些发音部位的总和产生了字母的声音。所谓“各个方面”，例如琵琶的声音，男声来自男弦，女声来自女弦。同样，这些发音部位各自主要产生各自字母的声音。这些详细内容将在后面讲解时了解。所谓“接触和稍微接触，收缩和舒张”，这四者是发音的条件。例如，琵琶的声音，当用指甲和琴弓拨动时，声音会变得不同。同样，在这些发音部位，由于接触等条件，声音会变得不同。这些也将在后面详细了解。那么，从这些部位会产生什么样的声音呢？提到了“正直、提起和弯曲”等等。这表明，发音部位和发音条件结合，会产生七个元音的根本。正直等这七种语音是语音构成的根本。其中，正直是ཨ（藏文，梵文天城体a，梵文罗马拟音a，汉语字面意思：阿）。提起是ཨེ（藏文，梵文天城体e，梵文罗马拟音e，汉语字面意思：诶）。弯曲是ཨི（藏文，梵文天城体i，梵文罗马拟音i，汉语字面意思：伊）。赞扬是ཨོ（藏文，梵文天城体o，梵文罗马拟音o，汉语字面意思：哦）。贬低是ཨུ（藏文，梵文天城体u，梵文罗马拟音u，汉语字面意思：乌）。收缩是རྀ（藏文，梵文天城体ṛ，梵文罗马拟音ṛ，汉语字面意思：热）。放松是ལྀ（藏文，梵文天城体ḷ，梵文罗马拟音ḷ，汉语字面意思：勒）。这七种声音是所有语音的特征，是自然形成的字母。所有发ka等音节的字母也都是从这里产生的。其中，ཨ་（藏文，梵文天城体a，梵文罗马拟音a，汉语字面意思：阿）、ཨི（藏文，梵文天城体i，梵文罗马拟音i，汉语字面意思：伊）、ཨུ（藏文，梵文天城体u，梵文罗马拟音u，汉语字面意思：乌）这三个是根本。其余的是相互结合的。怎么结合呢？ཨ་（藏文，梵文天城体a，梵文罗马拟音a，汉语字面意思：阿）和ཨི（藏文，梵文天城体i，梵文罗马拟音i，汉语字面意思：伊）结合是ཨེ（藏文，梵文天城体e，梵文罗马拟音e，汉语字面意思：诶）。ཨ་（藏文，梵文天城体a，梵文罗马拟音a，汉语字面意思：阿）和ཨུ（藏文，梵文天城体u，梵文罗马拟音u，汉语字面意思：乌）结合是ཨོ（藏文，梵文天城体o，梵文罗马拟音o，汉语字面意思：哦）。ཨི（藏文，梵文天城体i，梵文罗马拟音i，汉语字面意思：伊）本身收缩并与重音符号结合是རྀ（藏文，梵文天城体ṛ，梵文罗马拟音ṛ，汉语字面意思：热）。ཨི（藏文，梵文天城体i，梵文罗马拟音i，汉语字面意思：伊）本身放松并拉长声音是ལྀ（藏文，梵文天城体ḷ，梵文罗马拟音ḷ，汉语字面意思：勒）。因此，它们是相互结合的。ka等音节的字母也有根本和相互结合的情况。ཡ་（藏文）是ཨི（藏文，梵文天城体i，梵文罗马拟音i，汉语字面意思：伊）和ཨ་（藏文，梵文天城体a，梵文罗马拟音a，汉语字面意思：阿）结合。ཝ་（藏文）是ཨུ（藏文，梵文天城体u，梵文罗马拟音u，汉语字面意思：乌）和ཨ་（藏文，梵文天城体a，梵文罗马拟音a，汉语字面意思：阿）结合。ར་（藏文）和ལ་（藏文）就是上面所说的。ཤ་（藏文）、ཥ་（藏文）、ས་（藏文）这三个与ར་（藏文）相似，与重音符号结合。ང་（藏文）、ཉ་（藏文）、ཎ་（藏文）、ན་（藏文）、མ་（藏文）这五个是鼻音，包含在ཨཾ་（藏文，梵文天城体aṃ，梵文罗马拟音aṃ，汉语字面意思：嗡）中。因此，暂时来说，根本字母有二十五个。这些字母中，ga等第三组字母
English
In general terms, it is called "arising." For example, the sound of a lute comes from all its parts, such as the body, skin, strings, and pegs. Similarly, the sound of letters arises from the combination of these places of articulation. The term "individual aspects" refers to how the sound of a lute, for instance, produces male sounds from male strings and female sounds from female strings. Likewise, each of these places of articulation largely produces the sound of its respective letter. These details will be understood when explained later. The four terms "contact and slight contact, contraction and expansion" are the conditions for articulation. For example, just as the sound of a lute changes when plucked with fingernails and a bow, the sound changes in these places of articulation due to conditions such as contact. These will also be understood in detail later. What kind of sounds arise from these? The text mentions "straight, raised, and bent," and so on. This indicates that the combination of places and conditions of articulation gives rise to the seven roots of vowels. These seven sounds, such as straight, are the roots of speech formation. Among them, straight is अ (藏文，梵文天城体a，梵文罗马拟音a，汉语字面意思：阿). Raised is ए (藏文，梵文天城体e，梵文罗马拟音e，汉语字面意思：诶). Bent is इ (藏文，梵文天城体i，梵文罗马拟音i，汉语字面意思：伊). Praised is ओ (藏文，梵文天城体o，梵文罗马拟音o，汉语字面意思：哦). Degraded is उ (藏文，梵文天城体u，梵文罗马拟音u，汉语字面意思：乌). Contracted is ऋ (藏文，梵文天城体ṛ，梵文罗马拟音ṛ，汉语字面意思：热). Relaxed is ऌ (藏文，梵文天城体ḷ，梵文罗马拟音ḷ，汉语字面意思：勒). These seven sounds are the characteristics of all speech and are naturally formed letters. All syllables pronounced with ka and so on also arise from these. Among them, अ (藏文，梵文天城体a，梵文罗马拟音a，汉语字面意思：阿), इ (藏文，梵文天城体i，梵文罗马拟音i，汉语字面意思：伊), and उ (藏文，梵文天城体u，梵文罗马拟音u，汉语字面意思：乌) are the roots. The rest are combinations of each other. How so? The combination of अ (藏文，梵文天城体a，梵文罗马拟音a，汉语字面意思：阿) and इ (藏文，梵文天城体i，梵文罗马拟音i，汉语字面意思：伊) is ए (藏文，梵文天城体e，梵文罗马拟音e，汉语字面意思：诶). The combination of अ (藏文，梵文天城体a，梵文罗马拟音a，汉语字面意思：阿) and उ (藏文，梵文天城体u，梵文罗马拟音u，汉语字面意思：乌) is ओ (藏文，梵文天城体o，梵文罗马拟音o，汉语字面意思：哦). इ (藏文，梵文天城体i，梵文罗马拟音i，汉语字面意思：伊) itself contracted and combined with a tsek-drag (stress mark) is ऋ (藏文，梵文天城体ṛ，梵文罗马拟音ṛ，汉语字面意思：热). इ (藏文，梵文天城体i，梵文罗马拟音i，汉语字面意思：伊) itself relaxed and drawn out is ऌ (藏文，梵文天城体ḷ，梵文罗马拟音ḷ，汉语字面意思：勒). Therefore, they are combined with each other. The syllables of ka and so on also have roots and combinations. य (藏文) is the combination of इ (藏文，梵文天城体i，梵文罗马拟音i，汉语字面意思：伊) and अ (藏文，梵文天城体a，梵文罗马拟音a，汉语字面意思：阿). व (藏文) is the combination of उ (藏文，梵文天城体u，梵文罗马拟音u，汉语字面意思：乌) and अ (藏文，梵文天城体a，梵文罗马拟音a，汉语字面意思：阿). र (藏文) and ल (藏文) are as explained above. श (藏文), ष (藏文), and स (藏文) are similar to र (藏文) and combined with a tsek-drag. ङ (藏文), ञ (藏文), ण (藏文), न (藏文), and म (藏文) are the five nasals, included in अं (藏文，梵文天城体aṃ，梵文罗马拟音aṃ，汉语字面意思：嗡). Therefore, for the time being, there are twenty-five root letters. Among these, the third group of letters, ga and so on