Tibetan
ང་བ་རྭ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ཡང་རྭ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆ་ཤས་གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མེད་པས་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །བརྟག་བའི་ཆོས་མཐུན་པ་ནི་ཆོས་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བྱས་པས་བྱས་པ་སྒྲ་དང་བུམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་བའམ་མི་རྟག་བ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་ཏེ། གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཆོས་གཞན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། དེས་བྱས་པ་ཆོས་མཐུན་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་ཆོས་མཐུན་པ་ནི་འཁྲུལ་པས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ལ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ནི་ཆོས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཆོས་མཐུན་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལ་ཡང་ཆོས་དེ་ཉིད་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱི་ཆོས་མཐུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་དང་དུས་དང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཤེས་པ་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྲུབ་ན་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མར་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ལ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་གཅིག་ལ་མཐོང་ན་ཐ་མི་དད་པའི་ཞེན་པས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། དྲན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གཅིག་ལ་མཐོང་ན་གཞན་ལ་དྲན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྣམས་ལ་ནི་འབྲས་བུ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དྲན་པ་ནི་ཡོད་ཀྱང་སྤངས་ཏེ་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་རྟགས་སུ་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་འདྲ་པ་རྟགས་ཡིན་ན་ནི་གཅིག་ཀྱང་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་བརྟགས་པའི་མཐར་བཟུང་བ་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། རེས་འགའ་དེ་ལས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །འབྲས་བུ་རེས་འགའ་བའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱང་ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་ངེས་ཀྱི། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་འགར་ཡང་མ་ངེས་ལ་ཚད་མའི་ཡུལ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་སྐྱེས་པ་ནི་དྲན་པ་ཡིན་གྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་མཐོང་བ་ཉིད་ན་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་མྱོང་བའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་དྲན་པ་ལས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དྲན་པ་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པ་པོའི་དུས་ན་འདི་དག་གིས་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་འཇུག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་མཐོང་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཁོ་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པ་འདྲེན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཤོལ་དང་རལ་གྲི་དང༌། གཏུན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་སྣང་བ་མངོན་སུམ་སྔ་མས་བྱས་པའི་དྲན་པའི་ས་བོན་སད་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྨོ་བ་དང་གཅོད་པ་དང་འདྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་བ་ལས་ཤེས་པ་གང་བཤད་པ་དེ་ལ་ནི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་སྐྱེད་པ་ཉིད་དང་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ཉིད་གཉི་གའི་ཚད་མ་དང་ཕན་ཚུན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བས་བྱས་པའི་དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་བཞིན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་བྱས་པའི་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཚད་མ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེའི་ཚེ་འཇུག་པ་དང་ཕན་ཚུན་བསྟེན་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞུགས་པ་ལས་དོན་བྱ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་ངེས་པ་ལས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བསྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ ཡོད་ཀྱང་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཚད་མ་ལས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བསྟེན་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལས་ལྡོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་དོ། །ལ་ལར་མངོན་སུམ་ལ་ལར་འཐད་པས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཞག་ཚད་མ་ནི། །རིམ་པར་རྗེས་སུ་བརྗོད་པས་བཞག་ནས་བདག་གི་དགེ་བ་གང་ཐོབ་པ། །དེས་ནི་ཉོན་མོངས་རྣམ་གྲོལ་ཐར་ལམ་ཚད་མའི་མཐར་ཐུག་འགྱུར་པ་ཡི། །སྟོན་པ་འགྲོ་ཀུན་ཕན་བྱེད་བློ་ཡི་མིག་ཏུ་ཆོས་མཆོག་བདག་གྱུར་ཅིག །སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས་མཛད་པ་ཚད་མ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །།ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།། ། ཚད་མ་བརྟག་པ། ཆོས་མཆོག།
Chinese
即使牛角是标志，但看到角等，由于无法推断其他可见部分，所以不是标志。要考察的相似之处是被其他事物所造，例如，被造之物与被造之物，如声音和瓶子。依靠什么才能推断出具有相似之处的事物呢？或者说，不恒常本身就是被造的，依靠什么才能成为相似的例子呢？实际上，正是其他事物被说成是理由。因此，由于对被造之物与相似之处产生怀疑，应该怎么办呢？事物本身等所造的相似之处不是通过迷惑而考察的，也不是通过将被产生之物本身的差别转化为相似之处。如果两个非有情识的现象成为由法所造的相似之处，那么，对于此，法本身就是正量和非正量的理由，而不是相似之处。如果知道会变成具有境、时和显现的差别，因为可见，所以这才是事物，因为以前见过，所以如果事物存在成立，那么知识也成立为正量。如果这样说，那么，对于显现的自性，有什么可以推断的呢？因此，对此没有推断。因此，如果通过现量和不可见，在同一个事物上看到因和果，由于不异执著而应抓住的，因为所有其他事物都是可见的，所以不是要推断的，而是要忆念的，这是确定的。因此，如果像这样在同一个事物上看到产生者本身，那么在另一个事物上是要忆念的，而不是要推断的，因为对于诸因来说，果是迷惑的。正因为如此，才说从集合中不能推断果。即使有忆念，也舍弃了，依靠其他意义而说成是标志。如果相似是标志，那么，因为即使一个也是相似的，所以，这也是完全考察之后，抓住考察的终点，就会变成推断境，有时会由此产生果。果有时也只在集合上确定，而不是在一个事物上。果。
English
Even if a horn is a sign, seeing the horn etc., since other visible parts cannot be inferred, it is not a sign. The similarity to be examined is that which is made by other things, for example, the made by the made, like sound and a pot. Relying on what will it be possible to infer things with similarity? Or rather, impermanence itself is made, relying on what will it become an example of similarity? Actually, it is other things that are said to be the reason. Therefore, since doubt arises about the made and the similarity, what should be done? The similarity made by things themselves etc. is not examined through confusion, nor is it through transforming the difference of what is to be produced itself into similarity. If two non-sentient consciousnesses become similarities made by dharma, then, for that, dharma itself is the reason of valid cognition and non-valid cognition, not similarity. If it is known that it will become characterized by the differences of object, time, and manifestation, because it is visible, this is a thing, because it has been seen before, so if the existence of the thing is established, then knowledge is also established as valid cognition. If it is said like this, then, for the nature of manifestation, what can be inferred? Therefore, there is no inference for this. Therefore, if through direct perception and non-perception, cause and effect are seen in the same thing, because all other things are visible that should be grasped by the non-different attachment, it is not to be inferred, but to be remembered, this is certain. Therefore, if the producer itself is seen in the same thing like this, then in another thing it is to be remembered, not to be inferred, because for the causes, the effect is confusing. For that very reason, it is said that the effect cannot be inferred from the collection. Even if there is memory, it is abandoned, and it is said to be a sign relying on other meanings. If similarity is a sign, then, because even one is similar, therefore, this too, after being completely examined, grasping the end of the examination, it will become inferring the object, and sometimes an effect will arise from this. The object of the effect sometimes is also determined only on the collection, not on one thing. Effect.
Chinese
于彼亦不定，然量之境乃决定者，是故生起之识为隐蔽者，生起者乃忆念也，非随念也。如是亦云，于彼见者之见中，由经验力所生之忆念。忆念者，于忆念者之时，以此等断定义而趣入时，如是者，现量唯见事物，随念则为因与果。于彼一切中，于现量之境，唯现量与随念趣入者，如是所说乃弃舍也。何以故，现量能引生事物之果，是故趣入者乃现量也。如是犁与剑，及砧木等显现者，乃先前现量所作之忆念种子苏醒，如是者，如耕作与断截及挖掘等之识，乃相同者也。是故趣入者非现量也。又凡说由见相似法而生之识，彼之义为此，由事物生起之因，仅为诸佛之量，由事物执持之因，仅为世间外道者之量。是故事物生起与事物执持二者，乃量与互相遍及及遍及者也。是故由遍及者所作之比喻与相似法，由此如是成立所应成立之法者，为量而决定也，由遍及者不现见所作之相似法，由此如是成立之故，非量之义也，非相似法即为因也。于何时，于量生起犹豫之时，于彼趣入与互相依恃之过失不生耶？入已由得所作事故，由量而决定故，由趣入故，非互相依恃耶？何以故，于量虽有犹豫，然于义中寻求显现之自性，由具显现之量而趣入，是故非互相依恃也。
English
It is also uncertain there, but the object of valid cognition is definite. Therefore, the arising consciousness is hidden, and what arises is memory, not inference. It is also said that in the vision of those who see, it is from the memory arising from the power of experience. The memory is that when the rememberer enters after determining the meaning with these, the manifest only sees things, and the subsequent thought is only cause and effect. In all of that, it is not the case that only the manifest and the subsequent thought enter the realm of the manifest. What is said like that is abandoned. Why? Because the manifest itself can lead to the fruit of things, therefore the one who enters is the manifest itself. Thus, the plow and the sword, and the anvil and so on that appear manifestly, are like this because the seeds of memory made by the previous manifest are awakened. The knowledge of plowing, cutting, and digging is the same. Therefore, the one who enters is not the manifest. Also, what is said about the knowledge arising from seeing similar dharmas, the meaning of that is this: the cause of merely the arising of things is the valid cognition of the Buddhas, and the cause of merely the grasping of things is the valid cognition of the worldly heretics. Therefore, the arising of things and the grasping of things are both valid cognition and mutually pervasive and pervading. Therefore, the example and similar dharma made by the pervasive, from which the dharma to be established is established in the same way, is determined as valid cognition. The similar dharma made by the non-perception of the pervasive, because of establishing it in this way, is the meaning of not being valid cognition, and similar dharma is not the reason. When doubt arises about valid cognition, does the fault of entering into it and relying on each other not arise? Having entered, because the work to be done is obtained, because it is determined by valid cognition, because of entering, is it not relying on each other? Why? Although there is doubt about valid cognition, seeking the nature of appearance in meaning, entering from the valid cognition with appearance, therefore it is not relying on each other.
Chinese
没有过失。因为从对境有怀疑之处，也会生起具有分别的行相，如何能从对境的怀疑中返回呢？因此，一切都是无可非难的。有些是现量，有些是理量，导师所安立的量啊，以次第随说而安立，我所获得的任何善根，愿它能使调伏烦恼、解脱、通往解脱道的量，成为究竟的导师，成为利益一切众生的智慧之眼，愿我拥有殊胜之法。法尊论师所著的《量观察》到此圆满。译师比丘慧贤译。
English
There is no fault. Because from a doubt about an object, a conceptualized aspect arises, how can it turn back from doubting the object? Therefore, everything is without reproach. Some are direct perception, some are inference; the valid cognition established by the teacher, established by sequentially following the words, whatever merit I have gained, may it make the teacher who tames afflictions, liberation, the path to liberation, the ultimate valid cognition, the eye of wisdom that benefits all beings, may I possess the supreme Dharma. The "Examination of Valid Cognition" composed by the teacher Dharmottara is completed. Translated by the translator, the monk Lodön Sherab. Examination of Valid Cognition. Dharmottara.